III SA/GL 263/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2024-10-22
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dotacjefinansowanie oświatyszkoły niepublicznewydatki bieżącezasada roczności budżetuwykorzystanie dotacjizwrot dotacjiGliwiceSamorządowe Kolegium Odwoławcze

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymującą w mocy decyzję o określeniu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, uznając, że wydatki poniesione w roku 2022 na zadania realizowane w 2023 r. nie mogą być pokryte z dotacji za rok 2022.

Spółka zaskarżyła decyzję o określeniu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, kwestionując zaliczenie do wydatków z 2022 r. kosztów szkoleń i najmu pomieszczeń, które miały być realizowane w 2023 r. Spółka argumentowała, że zgodnie z ustawą o finansowaniu zadań oświatowych, wydatki poniesione w roku budżetowym mogą dotyczyć zadań z innego roku. Sąd oddalił skargę, podkreślając, że wydatki muszą być poniesione w roku budżetowym, na który dotacja została udzielona, a zakwestionowane wydatki dotyczyły przyszłych zadań i terminów płatności w 2023 r., co narusza zasadę roczności budżetu.

Spółka T. Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta J. o określeniu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 24 077,76 zł za rok 2022. Spór dotyczył możliwości zaliczenia do wydatków z dotacji za 2022 r. kwot poniesionych na szkolenia (7 500 zł) i najem pomieszczeń szkolnych (16 577,76 zł) za okres styczeń-marzec 2023 r. Spółka argumentowała, że zgodnie z art. 35 ust. 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, dotacja może być wykorzystana na wydatki poniesione w roku budżetowym, niezależnie od tego, którego roku dotyczą zadania. Podkreślała, że stosuje kasową metodę rozliczania wydatków i że czynsz najmu może być opłacany z góry. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając argumentację organów za prawidłową. Sąd wyjaśnił, że kluczowe znaczenie ma zasada roczności budżetu, wynikająca z art. 236 ust. 2 ustawy o finansach publicznych, która oznacza, że wydatki muszą być zaplanowane lub poniesione w roku budżetowym, na który dotacja została udzielona. Zakwestionowane wydatki, dotyczące przyszłych szkoleń i najmu w 2023 r., nie mogły być pokryte z dotacji za 2022 r., ponieważ naruszały zasadę roczności budżetu i dotyczyły zadań niezrealizowanych w roku przyznania dotacji. Sąd powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, które potwierdza, że art. 35 ust. 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych ma zastosowanie w przypadku wyrównania dotacji za rok poprzedni, a nie do finansowania przyszłych zadań.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wydatki te nie mogą być pokryte z dotacji na rok 2022, ponieważ naruszają zasadę roczności budżetu i dotyczą zadań niezrealizowanych w roku przyznania dotacji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgodnie z zasadą roczności budżetu, wydatki muszą być poniesione w roku budżetowym, na który dotacja została udzielona. Zakwestionowane wydatki na szkolenia i najem dotyczyły przyszłych zadań i terminów płatności w 2023 r., co wykracza poza ramy dotacji za 2022 r.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

u.f.z.o. art. 35 § ust. 3

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

Dotacja może być wykorzystana wyłącznie na pokrycie wydatków związanych z realizacją zadań, poniesionych w roku budżetowym, na który dotacja została udzielona, niezależnie od tego, którego roku dotyczą te zadania. Sąd interpretuje to jako możliwość finansowania z dotacji na dany rok wydatków poniesionych w tym samym roku, nawet jeśli dotyczą zadań z innego roku, ale nie pozwala na finansowanie przyszłych zadań.

Pomocnicze

u.f.p. art. 236 § ust. 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Definiuje wydatki bieżące jako wydatki budżetowe niebędące wydatkami majątkowymi. W kontekście dotacji oświatowych, wydatki bieżące muszą być zaplanowane lub poniesione w roku budżetowym.

u.f.p. art. 251 § ust. 4

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

W przypadku, gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji, wykorzystanie następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach.

u.f.z.o. art. 9

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

Odesłanie do art. 236 ust. 2 u.f.p. w celu zdefiniowania pojęcia wydatków bieżących.

u.f.z.o. art. 35 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

Dotacje są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkół i mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących.

u.f.z.o. art. 35 § ust. 2

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

Odesłanie do art. 236 ust. 2 u.f.p. w zakresie wydatków bieżących.

u.f.z.o. art. 15

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

u.f.z.o. art. 21

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

u.f.z.o. art. 25

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

u.f.z.o. art. 26

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

u.f.z.o. art. 28

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

u.f.z.o. art. 30

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

u.f.z.o. art. 31a

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

u.f.z.o. art. 32

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 669

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wydatki poniesione w roku 2022 na zadania realizowane w 2023 r. naruszają zasadę roczności budżetu i nie mogą być pokryte z dotacji za rok 2022.

Odrzucone argumenty

Dotacja może być wykorzystana na wydatki poniesione w roku budżetowym, niezależnie od tego, którego roku dotyczą zadania (argumentacja skarżącej spółki).

Godne uwagi sformułowania

kluczowe znaczenie ma wykładnia art. 35 ust. 3 u.f.z.o. zasada roczności budżetu wydatki przyszłe, jeszcze niezrealizowane, których termin zapłaty dopiero może nastąpić w 2003 r. wykraczają poza zasadę roczności budżetu dotacja została przyznana na realizację zadań danego roku i w tym samym roku jest wydatkowana, chociaż zadania mogą odnosić się do innego roku budżetowego

Skład orzekający

Beata Machcińska

przewodniczący

Małgorzata Herman

sprawozdawca

Marzanna Sałuda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wykorzystania dotacji oświatowych, zasada roczności budżetu w kontekście wydatków bieżących i przyszłych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji finansowania szkół niepublicznych z dotacji samorządowych. Interpretacja zasady roczności budżetu w odniesieniu do wydatków przyszłych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu finansowania szkół niepublicznych i prawidłowego rozliczania dotacji, co jest istotne dla sektora edukacji i samorządów. Wyjaśnia praktyczne zastosowanie przepisów prawa finansowego i oświatowego.

Czy można zapłacić za przyszłe szkolenia z dotacji za ubiegły rok? WSA w Gliwicach wyjaśnia zasady rozliczania dotacji oświatowych.

Dane finansowe

WPS: 24 077,76 PLN

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 263/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-10-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-03-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Beata Machcińska /przewodniczący/
Małgorzata Herman /sprawozdawca/
Marzanna Sałuda
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Oświata
Sygn. powiązane
I GSK 307/25 - Wyrok NSA z 2025-08-01
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 754
art. 35 ust. 3
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
Dz.U. 2024 poz 1530
art. 251 ust. 4, art. 236 ust. 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 października 2024 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. w . na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 19 stycznia 2024 r. nr SKO.FD/41.4/144/2023/20783 w przedmiocie określenia i zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 19 stycznia 2024 r. nr SKO.FD/41.4/144/2023/20783 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: organ odwoławczy, SKO) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia 28 sierpnia 2023 r. nr [...] (dalej: organ dotujący, organ pierwszej instancji), którą to określono wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 24 077,76 zł za rok 2022 przekazanej T. Sp. z o.o. w P. (dalej: skarżąca Spółka, strona), będącej organem prowadzącym Niepubliczną Szkołę Policealną T. w J..
Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Skarżąca Spółka w roku 2022 r. otrzymała na prowadzenie Niepublicznej Szkoły Policealnej T. w J. dotację w wysokości 892 200,98 zł, przy czym kwota 10 629,71 zł zostało zwrócona organowi dotującemu jako pobrana w nadmiernej wysokości.
W wyniku analizy otrzymanego 5 stycznia 2023 r. rozliczenia wykorzystanej dotacji organ pierwszej instancji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, które to postępowanie zakończyło się wydaniem w dniu 28 sierpnia 2023 r. decyzji określającej skarżącej Spółce wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 24 077,76 zł. Organ poddał w wątpliwość zasadność zaliczenia wydatku poniesionego w roku 2022 w wysokości 7 500 zł na rzecz C. sp. z o.o. na poczet szkoleń, których termin realizacji miał nastąpić dopiero
w 2023 r. Z tych samych względów odrzucił również wydatki w wysokości 16 577,76 zł poniesione tytułem najmu pomieszczeń szkolnych za miesiące od stycznia do marca 2023 r. Organ stanął na stanowisko, że z dotacji mogą być finansowane wydatki poniesione w roku budżetowym, niezależnie którego roku te zadania dotyczą, jednakże mają to być zadania zrealizowane. W przypadku natomiast czynszu za 2023 r. oraz szkoleń, które mają odbyć się w 2023 r. realizacja zadania dopiero miała nastąpić.
Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem skarżąca Spółka wniosła odwołanie wskazując, że nie zaszły podstawy do żądania zwrotu kwoty 24.077,76 zł jako dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Zdaniem strony rozliczenie zakwestionowanych wydatków jest możliwe i wynika wprost z art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 754, dalej: u.f.z.o.), który stanowi, że dotacja, może być wykorzystana wyłącznie na pokrycie wydatków związanych z realizacją zadań określonych w art. 35 ust. 1 u.f.z.o. poniesionych w roku budżetowym, na który dotacja została udzielona, niezależnie od tego, którego roku dotyczą te zadania. W ocenie skarżącej Spółki określona w przepisie art. 35 ust. 3 u.f.z.o., kasowa metoda rozliczania dotacji była przez szkołę przestrzegana i dla rozliczenia dotacji szkoła przyjęła datę faktycznego poniesienia wydatku, zgodnie z rokiem budżetowym, na który dotacja została udzielona. Skarżąca Spółka podkreśliła ponadto, że przepis art. 35 ust. 3 u.f.z.o., jednoznacznie wskazuje, że wydatek poniesiony w danym roku budżetowym jest kwalifikowany do wykorzystania dotacji udzielonej w tym roku budżetowym, niezależnie od tego, którego roku dotyczą te zadania. Oznacza to, że wydatki na szkolenia oraz czynsz najmu lokali zajmowanych przez szkołę, poniesione w roku budżetowym 2022, mogły dotyczyć zadań zaplanowanych do realizacji w kolejnym roku.
W dalszej argumentacji strona wskazała na art. 669 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym czynsz najmu może być opłacany z góry — jeśli wynajmujący tego wymaga najemca jest zobowiązany się temu podporządkować. Zaakcentowała również, że zdaniem organu pierwszej instancji pojęcie wydatku bieżącego określone w art. 236 ust. 2 w związku z art. 251 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 1530, dalej: u.f.p.) oznacza, że z wydatkiem bieżącym mamy do czynienia wyłącznie wtedy, gdy jest to wydatek danego roku za zadanie zrealizowane. Organ dotujący nie bierze jednak po uwagę tego, że zaliczka jest to potoczna nazwa zapłaty zrealizowanej przed realizacją usługi, a więc z góry. Tym samym zaliczka jest de facto wydatkiem danego roku bowiem została poniesiona w danym roku. Powszechnie obowiązujące przepisy prawa nie wyłączają możliwości dokonania zapłaty za usługę z góry, a zatem przed jej całkowitą realizacją.
Strona skarżąca dodała także, że art. 251 ust. 4 u.f.p. ma charakter przepisu ogólnego albowiem znajduje zastosowanie do wszystkich rodzajów dotacji udzielanych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Natomiast art. 35 ust. 3 u.f.z.o. odnosi się wyłącznie do sfery dotacji oświatowych. Taki charakter tego aktu pozwala uznać, że jest to akt o charakterze szczególnym wobec ustawy o finansach publicznych i kierując się regułą lex specialis derogat legi generali, o sposobie wykorzystania dotacji decydują unormowania zamieszczone w ustawie szczególnej, czyli o finansowaniu zadań oświatowych, a konkretnie art. 35 ust. 3 tejże ustawy, który stanowi, że dotacja, o której mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, może być wykorzystana wyłącznie na pokrycie wydatków związanych z realizacją zadań określonych w ust. 1, poniesionych w roku budżetowym na który dotacja została udzielona, niezależnie od tego, którego roku dotyczą te zadania.
Nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania zaskarżoną decyzją z 19 stycznia 2024 r. SKO utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Uzasadniając wydane w sprawie rozstrzygniecie wskazało, że w niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma wykładnia art. 35 ust. 3 u.f.z.o. Z przepisu tego wynika, że dotacja może być wykorzystana wyłącznie na pokrycie wydatków związanych z realizacją określonych zadań, poniesionych w roku budżetowym, na który dotacja została udzielona. Zdaniem organu odwoławczego zawarte w art. 35 ust. 3 u.f.z.o. zastrzeżenie "niezależnie od tego, którego roku dotyczą te zadania" oznacza, że możliwe jest finansowanie z dotacji na 2022 r. wydatku poniesionego
w tym samym roku, nawet jeżeli dotyczył on innego roku budżetowego. Chodzi tu
o sytuację, w której dotacja została przyznana na realizację zadań danego roku
i w tym samym roku jest wydatkowana, chociaż zadania mogą odnosić się do innego roku budżetowego. Artykuł 35 ust. 3 u.f.z.o. ma zatem zastosowanie w przypadku, gdy w roku następnym po roku budżetowym nastąpiło wyrównanie dotacji za rok poprzedni. Dzięki tej regulacji wyrównanie dotacji dokonane w roku następnym po roku budżetowym, którego ta dotacja dotyczy powinno być traktowane tak jak dotacja rozliczana w ramach roku, w którym została faktycznie wypłacona, chociaż dotyczyła zadań roku poprzedniego. Organ odwoławczy podkreślił jednocześnie, że przedstawiona przez niego wykładnia art. 35 ust. 3 u.f.z.o. koresponduje z postanowieniami art. 211 ust. 2 i art. 236 ust. 2 u.f.p. oraz znajduje potwierdzenie w orzecznictwie (por. wyrok NSA z dnia 3 listopada 2021 r., sygn. I GSK 448/21).
W rozpatrywanej sprawie skarżąca Spółka rozliczyła z dotacji zadania, które dopiero miały być zrealizowane w 2023 r. Zapłata dotyczyła bowiem szkoleń, które miały być przeprowadzone w 2023 r. i czynszu za wynajem lokali w styczniu, lutym i marcu 2023 r. Wydatków tych, zdaniem SKO, nie da się pogodzić z zasadą roczności budżetu, a także z zasadą, że wykorzystanie dotacji następuje
w szczególności przez zapłatę za zrealizowane zadania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w całości i umorzenie postępowania, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania. Rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
1. art. 35 ust. 3 u.f.z.o. poprzez jego błędną wykładnię, skutkującą uznaniem, że zawarte w tym przepisie sformułowanie: "niezależnie od tego, którego roku dotyczą te zadania" powoduje, iż przepis ten znajduje zastosowanie wyłącznie sytuacjach, w których dochodzi do wypłacenia na rzecz szkoły niepublicznej przez jednostkę samorządu terytorialnego wyrównania w kolejnym roku kalendarzowym zaniżonej w roku poprzednim dotacji oświatowej, podczas gdy z treści przepisu takie ograniczenie nie wynika, a poza tym środki wypłacone przez organ dotujący w wyniku zaniżenia w roku poprzednim dotacji oświatowej nie stanowią już "dotacji" i nie podlegają obowiązkowi rozliczenia, a więc nie stanowią już wykorzystania dotacji,
2. art. 9 u.f.z.o. w związku z art. 236 ust. 2 u.f.p. poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że na ich podstawie do wykorzystania dotacji oświatowych zastosowanie znajduje tak zwana "zasada roczności budżetu" wynikająca z art. 211 ust. 2 i 3 u.f.p., a w konsekwencji uznanie, że dotacja może być wykorzystana wyłącznie na zadanie dotyczące w roku, w którym została ona udzielona, podczas gdy z "zasady roczności" wynika wyłącznie fakt tego, że dotacja powinna być wypłacona przez organ dotujący w roku budżetowym, na który jest udzielona oraz wydatkowana przez organ dotowany w tym samym roku, a ponadto art. 9 odwołuje się do przepisu art. 236 ust. 2 u.f.p. wyłącznie w celu zdefiniowania pojęcia wydatków bieżących, podczas gdy kwestię sposobu wykorzystania dotacji oświatowej przez szkoły niepubliczne reguluje w sposób kompleksowy przepis szczególny, tj. art. 35 u.f.z.o.,
3. art. 251 ust. 4 u.f.p. w związku z art. 236 ust. 2 oraz art. 211 u.f.p., poprzez ich błędną wykładnię, sprowadzającą się do uznania, że określają one sposób wykorzystania dotacji oświatowej jako wydatkowania na zadania dotyczące roku,
w którym dotacja jest wydatkowana, co zdaniem organu wynika z tzw. "zasady roczności budżetu", podczas gdy zgodnie z treścią art. 251 ust. 4 u.f.p., w przypadku gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji, wykorzystanie następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach,
a takimi odrębnymi przepisami regulującym kompleksowo sposób wykorzystania dotacji oświatowych są przepisy ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, które
w art. 35 ust. 3 u.f.z.o. wskazują, że nie jest istotne, którego roku dotyczą zadania sfinansowane z dotacji oświatowych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - dalej także: p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się wskazanych wyżej uchybień, a tym samym podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu decyzja będąca przedmiotem kontroli nie narusza przepisów prawa i jako taka jest prawidłowa.
Za podstawę wydanego w sprawie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyjął prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela przedstawioną przez organ odwoławczy argumentację i słuszność zajętego w sprawie stanowiska.
Istota sporu pomiędzy stronami sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy do wydatków bieżących w rozumieniu ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, które mogły zostać pokryte przez stronę z dotacji za 2022 r. należy również kwota 24 077,76 zł poniesiona przez skarżącą na poczet przyszłego czynszu najmu za styczeń, luty i marzec 2023 r. oraz szkoleń które miały odbyć się dopiero w 2023 r., a dalej czy tego typu wydatki można również pogodzić z zasadą roczności budżetu, a także z zasadą, że wykorzystanie dotacji następuje w szczególności przez zapłatę za zrealizowane (już) zadania.
W ocenie Sądu rozpoznającego skargę podniesione w niej zarzuty naruszenia prawa materialnego są jako pozbawione racji całkowicie chybione. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem ani przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy ani przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy.
W w pierwszej kolejności należy odwołać się do definicji wydatku bieżącego, ukształtowanej w ustawie o finansowaniu zadań oświatowych (por. wyrok WSA w Gliwicach z 11 grudnia 2020 r., I SA/Gl 1063/20, Legalis nr 2528672; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2021 r., I GSK 448/21, Legalis nr 2683932; a także: wyrok WSA w Gliwicach z 27 czerwca 2023 r., III SA/Gl 582/22, Legalis nr 2955981). Otóż, jak wynika z art. 9 u.f.z.o., ilekroć w jego rozdziale 3 jest mowa o wydatkach bieżących, należy przez to rozumieć wydatki bieżące, o których mowa w art. 236 ust. 2 u.f.p., na prowadzenie przez jednostkę samorządu terytorialnego odpowiednio przedszkoli, szkół podstawowych, w których zorganizowano oddział przedszkolny, z przeznaczeniem na ten oddział przedszkolny, innych form wychowania przedszkolnego, szkół danego typu lub placówek danego rodzaju lub na finansowanie działalności internatów w szkołach prowadzonych przez jednostkę samorządu terytorialnego, w tym w jednostkach organizujących wspólną obsługę administracyjną, finansową i organizacyjną przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i placówek, odpowiednio zaplanowane na rok budżetowy w budżecie jednostki samorządu terytorialnego lub poniesione w roku budżetowym z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, bez uwzględnienia wydatków odpowiednio zaplanowanych na wydzielonym rachunku, o którym mowa w art. 223 u.f.p., lub poniesionych ze środków zgromadzonych na tym rachunku, z zastrzeżeniem art. 13 ust. 5 i art. 35 ust. 2 u.f.z.o. Także w art. 35 ust. 2 u.f.z.o., w zakresie wydatków bieżących w rozumieniu art. 35 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, ustawodawca odesłał do art. 236 ust. 2 u.f.p.
Z kolei, w art. 236 ust. 2 u.f.p., jako wydatki bieżące budżetu jednostki samorządu terytorialnego sklasyfikowano wydatki budżetowe niebędące wydatkami majątkowymi. W konsekwencji, nie ulega wątpliwości, że przez wzgląd na odesłanie w art. 9 u.f.z.o. (oraz w art. 35 ust. 2 u.f.z.o.) do art. 236 ust. 2 u.f.p. także dla niepublicznych szkół, o których mowa w rozdziale 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, wydatkami bieżącymi są wszelkie te kwoty, które nie mogą być zaliczone do wydatków majątkowych. Jednocześnie, wydatki majątkowe, poprzez enumeratywne ich wyliczenie zostały wskazane w art. 236 ust. 4 u.f.z.o. Dodatkowo, istotne znaczenie ma to, że z uwagi na dyspozycję art. 9 u.f.z.o., wydatkami bieżącymi m.in. szkół niepublicznych są wydatki odpowiednio zaplanowane na rok budżetowy w budżecie jednostki samorządu terytorialnego lub poniesione w roku budżetowym z budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Sąd zwraca uwagę na tę okoliczność, ponieważ oznacza ona, że także wydatki bieżące szkół niepublicznych, finansowane z dotacji otrzymywanej od jednostki samorządu terytorialnego są objęte zasadą roczności budżetu, wyrażoną w art. 211 ust. 2 i 3 u.f.p. To zaś skutkuje tym, że upoważnienie do wydatkowania zaplanowanych środków budżetowych nie jest "permanentne" i co do zasady wygasa z końcem roku budżetowego. W konsekwencji, wobec takiego, a nie innego ukształtowania art. 9 u.f.z.o. oraz art. 236 ust. 2 u.f.p. należało przyjąć, że jedynie wydatki bieżące strony dotyczące roku 2022 (gdy termin płatności przypadał na ten czas) mogą być sfinansowane z dotacji na rok 2022, natomiast wydatki przyszłe, jeszcze niezrealizowane, których termin zapłaty dopiero może nastąpić w 2003 r. wykraczają poza zasadę roczności budżetu i jako takie nie są objęte dotacją na rok 2022..
Potwierdzeniem tej tezy jest dyspozycja art. 35 ust. 1 pkt 1 i art. 35 ust. 3 u.f.z.o. Z pierwszego ze wskazanych przepisów wynika, że dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-30 i art. 32 u.f.z.o. są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań m.in. szkół i mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących. Jednocześnie, w art. 35 ust. 3 u.f.z.o. ustawodawca przewidział, że beneficjenci tego rodzaju środków są władni spożytkować je jedynie na sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań określonych w art. 35 ust. 1, poniesionych w roku budżetowym, na który dotacja została udzielona, niezależnie od tego, którego roku dotyczą te zadania. Tym samym, ustawodawca jasno powiązał finansowanie wydatku bieżącego z dotacji z rokiem budżetowym, na który to wsparcie finansowe zostaje przekazane. Dlatego, w przekonaniu Sądu, w przedmiotowej sprawie nie doszło do obrazy przez organy administracyjne obydwu instancji art. 252 u.f.p. wskutek ustalenia stronie kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem za 2022 r., w wysokości określonej w decyzji, przypadającej do zwrotu w określonym tam terminie i ze stosownymi odsetkami za zwłokę.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 listopada 2021 r., I GSK 448/21, Legalis nr 2683932, argumentował , że: "Zawarte w art. 35 ust. 3 u.f.z.o. zastrzeżenie "niezależnie od tego, którego roku dotyczą te zadania" oznacza, że możliwe jest finansowanie z dotacji na 2022 r. wydatku poniesionego w tym samym roku, nawet jeżeli dotyczył on innego roku budżetowego. Chodzi tu o sytuację, w której dotacja została przyznana na realizację zadań danego roku i w tym samym roku jest wydatkowana, chociaż zadania mogą odnosić się do innego roku budżetowego". W niniejszej sprawie dotacja została udzielona na realizację zadań 2022 r., a nie na realizację zadań 2023 r. Zakwestionowane w sprawie wydatki nie stanowiły wydatków bieżących roku 2022, gdyż dotyczyły wydatków przyszłych z terminem płatności w roku 2023. Zdaniem NSA, które zostało powołane w uzasadnieniu wyroku z 3 listopada 2021 r., I GSK 448/21, art. 35 ust. 3 u.f.z.o. ma zastosowanie w przypadku, gdy w roku następnym po roku budżetowym nastąpiło wyrównanie dotacji za rok poprzedni.
Dzięki tej regulacji wyrównanie dotacji dokonane w roku następnym po roku budżetowym, którego ta dotacja dotyczy powinno być traktowane tak jak dotacja rozliczana w ramach roku, w którym została faktycznie wypłacona, chociaż dotyczyła zadań roku poprzedniego. W tej sprawie mieliśmy natomiast do czynienia z odmienną sytuacją.
Słusznie organ podał, ze wydatki bieżące dotyczące danego roku mogą być sfinansowane z dotacji za ten rok. Zgodnie z art. 35 ust. 3 u.f.z.o. dotacja może być wykorzystana wyłącznie na pokrycie wydatków związanych z realizacją zadań określonych w ust. 1 poniesionych w roku budżetowym, na który została udzielona, niezależnie od tego którego roku dotyczą te zadania. To oznacza, że możliwe jest finansowanie z dotacji za dany rok wydatków poniesionych w tym samym roku a nie jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, wydatków przyszłych z terminami realizacji i płatności w roku 2023 r.
W przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia powoływanych w skardze przepisów prawa materialnego. W zaskarżonej decyzji organ nie naruszył przepisów prawa materialnego i procesowego, które uzasadniałoby konieczność jej wyeliminowania z obrotu. Prawidłowo wskazano kwoty do zwrotu i wyjaśniono kwestię odsetek.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że koszty wydatków przypadających na rok 2023, co w okolicznościach rozpoznawanej sprawy odnosi się do spornej kwoty 24 077,76 zł nie mieszczą się w pojęciu wydatków bieżących, które obejmuje dotacja z 2022 r. Ponadto nie powinno budzić wątpliwości, że każdy wydatek rozliczany z dotacji, a zatem ze środków publicznych powinien być należycie udokumentowany.
W tym stanie rzeczy skoro podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, a jednocześnie Sąd nie stwierdził z urzędu podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI