III SA/Gl 263/19

III SA/Gl 263/19 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2019-06-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-03-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik
Magdalena Jankiewicz /przewodniczący/
Małgorzata Jużków /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II OSK 3424/19 - Wyrok NSA z 2022-11-03
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 1666
art. 237 par. 1 pkt 3-6 i  par. 1 (1)
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi D. O. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] nr [...] Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach, po rozpatrzeniu odwołania D. O. (skarżąca, pracownik, strona), utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z [...] nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej wymienionej w poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych.
W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Na podstawie zgłoszenia z 6 września 2017 r. podejrzenia choroby zawodowej będącej następstwem wykonywaniem przez 34 lata zawodu nauczyciela muzyki i gry na akordeonie zostało wszczęte 14 września 2017 r. postępowanie w sprawie podejrzenia choroby zawodowej układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie okołostawowe barku (19.4) oraz zapalenie nadkłykcia kości ramiennej (19.5). Prowadzone były dwa odrębne postępowania i zostały wydane orzeczenia w stosunku do obu chorób. Rozstrzygnięcie dotyczące choroby z poz. 19.4 zostało poddane kontroli sądowej pod sygn. III SA/GL 262/19. W przedmiotowej sprawie przedmiotem kontroli jest postępowanie dotyczące choroby zawodowej wskazanej w pozycji 14.5 wykazu chorób zawodowych wskazanej wyżej.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny - działając w oparciu o art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. – dalej jako: kpa) i art. 5 pkt 4a ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1261 ze zm.) - nie stwierdził u skarżącej choroby zawodowej - przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej, wymienionej w poz. 19.5 – wykazu chorób zawodowych, wydanego na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 1(1) z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 1666 ze zm., dalej kp)
W uzasadnieniu organ wskazał, że brak podstaw faktycznych i prawnych do stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącej wynikał z treści orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w S. nr [...] z [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej oraz orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. nr [...] z tożsamym rozstrzygnięciem, a także oceny narażenia zawodowego skarżącej. Była ona zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy jako nauczyciel od 1 października 1983 r. do 8 lutego 2018 r., kiedy przeszła na rentę. W tym czasie pracowała jako nauczyciel muzyki i wychowania muzycznego w Szkole Podstawowej w I., w Szkole Podstawowej nr [...] w G., w Zespole Szkolno-Przedszkolnym nr [...] w G. W okresie od 29 lipca 1984 r. do 31 sierpnia 1986 r. oraz 1 września 1989 r. do 31 sierpnia 1991 r. korzystała z urlopu macierzyńskiego i wychowawczego a w okresie od 1 września 2016 r. do 31 sierpnia 2017 r. z urlopu dla poratowania zdrowia. Od 10 sierpnia 2017 r. do dnia przejścia na rentę korzystała ze świadczenia chorobowego. Podkreślono jednocześnie, że skarżąca w pracowała również we wskazanych okresach dodatkowo jako nauczyciel muzyki w Szkole Podstawowej nr [...] w G., w III Liceum Ogólnokształcącym w G. i Szkole Podstawowej nr [...] w G. Była to praca w niepełnym wymiarze czasu pracy, odpowiednio 6/18, 4/18 i 9/18 etatu. Prowadziła zajęcia muzyczne z dziećmi, dziecięcy zespół muzyczno-wokalny, organizowała akademie i uroczystości szkolne oraz festiwale piosenki dziecięcej i młodzieżowej. Podczas zajęć grała na akordeonie, który wg Forum.akordeonowego waży 9,5 do 12,4 kg, a wg skarżącej ok. 40. Gra na instrumencie zawieszonym na barkach, na szelkach, wiązała się z zaangażowaniem obu kończyn górnych, zwłaszcza lewej (odciąga i przyciąga miech). Prawa ręka naciska klawisze. Dodatkowo instrument jest przenoszony w walizce lub na ramieniu. Organ podkreślił, że jednostki orzecznicze nie rozpoznały u skarżącej choroby widniejącej w wykazie chorób zawodowych, co wyklucza wydanie pozytywnego orzeczenia. Podkreślił również, że narażenie zawodowe ustało faktycznie w czerwcu 2016 r., gdyż od tej daty skarżąca nie wykonywała pracy zawodowej.
Skarżąca odwołała się od decyzji organu I instancji podnosząc, że się z nią nie zgadza, gdyż jest konsekwencją błędnych ustaleń dowodowych. Podkreśliła, że przez 35 lat pracowała jako nauczyciel muzyki i w czasie pracy korzystała z akordeonu, który z futerałem waży ok. 40 kg a nie 12,4, jak ustalił organ. Sam akordeon waży ok. 25 kg i w czasie gry, w pozycji stojącej wisiał on na szelkach na jej barkach. Podkreśliła, ze rozpoznane u niej schorzenie jest następstwem nadmiernego obciążenia rąk, barków i kręgosłupa w czasie gry na instrumencie, która spowodowała przeciążenie barków i ograniczenie ich ruchomości. Od 15 lat cierpi na dolegliwości kręgosłupa a od 10 lat nasila się drętwienie kończyn górnych, zwłaszcza ręki lewej.
Po rozpatrzeniu odwołania i uzyskaniu 19 listopada 2018 r. dodatkowych wyjaśnień od jednostki orzeczniczej II stopnia Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zaskarżoną decyzją z [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, że orzeczenia lekarskie wraz z opinią uzupełniającą zostały wydane przez lekarzy posiadających wymagane uprawnienia, zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych I i II stopnia nie budzą zastrzeżeń. Zwłaszcza przy uwzględnieniu pisma z 19 listopada 2018 r., z którego wynika, że w wydanym orzeczeniu przedstawiono szczegółowa analizę dostępnej dokumentacji medycznej z poradni specjalistycznych, w których badana była leczona. Nie ma w niej zapisów dotyczących dolegliwości, które nasuwałyby podejrzenie przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej. Czasokres faktycznego zatrudnienia skarżącej był krótszy niż wynika to z dokumentów, że względu na korzystanie z urlopu macierzyńskiego i wychowawczego, urlopu dla poratowania zdrowia i długotrwałego zwolnienia lekarskiego. Trwał faktycznie do czerwca 2016 r. Brak jest związku przyczynowo skutkowego dla rozpoznania w roku 2018 choroby zawodowej, której objawy wystąpiły w lutym 2018 r., po zaprzestaniu wykonywania pracy zawodowej co najmniej w czerwcu 2016 r. Również w przedstawionej dokumentacji lekarskiej brak potwierdzenia wystąpienia u badanej przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej w okresie pracy zawodowej, czyli potencjalnego zagrożenia. Cechy entezopatii wykazało dopiero badanie USG z lutego 2018 r. również dokumentacja poradni ortopedycznej obejmuje wpisy od lutego 2018 r. Skarżąca została poddana badaniu i konsultacji specjalistycznej, które nie potwierdziły podejrzenia choroby zawodowej wskazanej w pozycji 19.5 wykazu chorób zawodowych. Tym samym podejrzenie zostało negatywnie zweryfikowane przez lekarzy uprawnionych do orzekania w zakresie chorób zawodowych, którzy nie znaleźli podstaw faktycznych do jej stwierdzenia.
Rekapitulując organ stwierdził, że warunkiem stwierdzenia choroby zawodowej jest rozpoznanie jednostki chorobowej wymienionej w wykazie chorób zawodowych w okresie, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym i wykazanie bezsporne lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy, jednakże w sprawie warunki te nie zostały spełnione. W piśmie z 12 grudnia 2018 r. skarżąca zarzuciła brak wykonania chronometrażu pracy w celu uzyskania informacji o liczbie ruchów monotypowych w czasie godzin pracy lub 8 godzinnej zmiany roboczej. Jak wynika z opracowania Przewlekłe zapalenie nadkłykci kości ramiennej wywołane sposobem wykonywania pracy – wytyczne diagnostyczno-orzecznicze". Narażenie musi trwać połowę 8 godzinnej zmiany roboczej. Innym elementem potwierdzającym zawodową etiologie tego schorzenia jest wykonywanie 350 ruchów na godzinę pracy bez konieczności użycia siły, przez co najmniej 2 lata. W przypadku obciążenia od 1-10 kg liczba ruchów monotypowych powinna wynosić przynajmniej 200 na godzinę, a czasokres pracy 1 rok. W przypadku dużych obciążeń (ponad 10 kg) istnieje prawdopodobieństwo zmian przeciążeniowych już po kilku miesiącach pracy i wykonywaniu co najmniej 100 ruchów monotypowych na godzinę pracy. Skarżąca zgłaszała dolegliwości kręgosłupa od 15 lat i drętwienie kończyn od lat 10 oraz silne bóle głowy, utratę czucia w kończynach dolnych, potykanie się, znaczne kłopoty z poruszaniem, dyskomfort w pozycji siedzącej i leżącej, co w jej ocenie wskazuje na zawodowe źródło jej choroby. Wskazany upływ czasu od faktycznego wykonywania pracy zawodowej do daty ujawnienia objawów choroby był również podstawą do odstąpienia chronometrażu pracy.
D. O. zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wnosząc o jej uchylenie. Podkreśliła, że zostało wydane z naruszeniem prawa, art. 7 art. 77 i art. 78 kpa przez odstąpienie od przeprowadzenia chronometrażu; art. 235 (1) kp w zw. z 5 § ust. 1 i § 6 oraz 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych przez jego błędną wykładnię skutkująca przyjęciem, że ocena narażenia zawodowego nie pozwala na uznanie z przeważającym prawdopodobieństwem, że powodem zachorowania skarżącej był sposób wykonywania pracy, gra w pozycji stojącej z zawieszonym na ramionach akordeonem ważącym ok. 25 kg. Uzasadnienie skargi stanowi przywołanie wyników badań skarżącej, w tym badania EMR kończyn dolnych z 7 marca 2017 r. przy konkretnej ilości ruchów monotypowych. podniesiono również, że brak leczenia z powodu zapalenia nadkłykcia kości ramiennej w okresie zatrudnienia i 1 roku po jego ustaniu nie wyklucza podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, tym bardziej gdy sama choroba została u badanej stwierdzona. Każdy przypadek choroby zawodowej należy rozpatrywać indywidualnie, uwzględniając sposób wykonywania pracy oraz jednostkowe cechy antropometryczne pracownika oraz konstrukcje stanowiska pracy. Podkreślono, że narażenie musi być istotne, w określonym czasie a u skarżącej rozpoznano objawy, które potwierdzają przewlekłe okołostawowe zapalenie barku lewego a mimo to choroba nie została stwierdzona. Nie może przesądzać o niemożności stwierdzenia choroby zawodowej brak dokumentacji medycznej potwierdzającej leczenie skoro sposób wykonywania pracy stwarzał narażenie na jej wystąpienie. Zwłaszcza, że wykluczono czynniki pozazawodowe.
W odpowiedzi na skargę Śląski Państwowy Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Wyraził przekonanie, że w związku ze zgromadzonym materiałem dowodowym, w tym dwa orzeczenia lekarskie i dodatkowe wyjaśnienia jednostek medycznych, które są spójne i merytorycznie zgodne nie znajduje uzasadnienia przyjęcie domniemania związku przyczynowego z warunkami pracy. Niezależnie od wielkości narażenia zawodowego, nie jest możliwe stwierdzenie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy wykonywana pracą a rozpoznanym schorzeniem, które choroba zawodową nie jest. Choroba aby można uznać ją za zawodowa winna zostać rozpoznana do 2017 r., natomiast rozpoznanie w lutym 2018 r. wyklucza jej zawodowe pochodzenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej ppsa, wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku stwierdzenia określonych naruszeń prawa sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla zaskarżony akt albo stwierdza jego nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 ppsa) bądź oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia (art. 151 ppsa). Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy administracyjnej co do jej istoty a jedynie ocenia, czy postępowanie przed organami przeprowadzono prawidłowo i czy wydany akt pozostaje w zgodzie z prawem.
Zgodnie z art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tj.: Dz. U. z 2018 r., poz. 917 ze zm.), zwanej dalej w skrócie jako: kp, za chorobę zawodową uważa się schorzenie ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Z powołanej definicji choroby zawodowej wynika, że wymagane jest ustalenie związku przyczynowego między działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy a powstaniem choroby. Choroba zawodowa istnieje tylko wtedy, gdy została spowodowana działaniem określonych czynników, a takie ujęcie zakłada, że muszą one istnieć i oddziaływać obiektywnie, a nie być jedynie prawdopodobne. W celu stwierdzenia, że związek przyczynowy ma charakter bezsporny lub wysoce prawdopodobny, należy zbadać, jaki był wpływ czynników szkodliwych pochodzących ze środowiska pracy lub sposobu wykonywania pracy na powstanie choroby. Chodzi więc o ustalenie udziału określonych przyczyn w spowodowaniu choroby (por. W. Witoszko, Przyczyny choroby zawodowej w: W. Witoszko, Jednorazowe odszkodowanie z ubezpieczenia wypadkowego, Lex, 2010 r., por. wyrok NSA z 24.05.2018 r., sygn. akt II OSK 2961/17).
Wykaz chorób zawodowych został określony w załączniku do - wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 kp – rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tj.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1367), zwanego dalej "rozporządzeniem".
Przedmiotem kontroli pod względem legalności była w niniejszej sprawie decyzja organów obu instancji o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej: przewlekłej choroby układu ruchu, wywołanej sposobem wykonywania pracy – przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej, wymienionej pod poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych.
Jak wynika z wyżej przywołanej definicji choroby zawodowej uznanie danej choroby za chorobę zawodową zależy od ustalenia wykonywania zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie. Nadto, nawet wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych nie jest równoznaczne z rozpoznaniem choroby. W myśl zaś art. art. 235(2) kp rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. W przedmiotowej sprawie jest to 1 rok od zakończenia wykonywania pracy. Skarżąca natomiast złożyła wniosek o stwierdzenie choroby zawodowej 6 września 2017 r., a zaprzestała wykonywania pracy zawodowej od lipca 2016 r., gdyż od 1 września 2016 r. korzystała z urlopu dla poratowania zdrowia a w czerwcu zakończył się rok szkolny. Rozpoznanie schorzenia miało miejsce w lutym 2018 r. i nie znalazło potwierdzenia w czasie obserwacji szpitalnej.
Zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 1-4 rozporządzenia jednostkami orzeczniczymi I stopnia są: poradnie chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy; kliniki i poradnie chorób zawodowych uniwersytetów medycznych (akademii medycznych); poradnie chorób zakaźnych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy albo przychodnie i oddziały chorób zakaźnych poziomu wojewódzkiego – w zakresie chorób zawodowych zakaźnych i pasożytniczych; podmioty lecznicze, w których nastąpiła hospitalizacja – w zakresie rozpoznawania chorób zawodowych u pracowników hospitalizowanych z powodu wystąpienia ostrych objawów choroby. Jednostkami orzeczniczymi II stopnia od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych I stopnia są instytuty badawcze w dziedzinie medycyny pracy (§ 5 ust. 3). Lekarz medycyny pracy wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego (§ 6 ust. 1). Narażenie zawodowe podlega ocenie, przy dokonywaniu której uwzględnia się w odniesieniu do sposobu wykonywania pracy – określenie stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometraż czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie odpowiednich narządów lub układów organizmu ludzkiego (§ 6 ust. 2 pkt 5). Stosownie do § 6 ust. 3 ocenę narażenia zawodowego przeprowadza: w toku ustalania rozpoznania choroby zawodowej – lekarz zatrudniony w jednostce orzeczniczej; w toku podejmowania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – właściwy państwowy inspektor sanitarny (pkt 3). Ocenę narażenia zawodowego sporządza się na formularzu określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 237 § 4 pkt 1 kp, przy wykorzystaniu dokumentacji gromadzonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 298¹ kp przez pracodawców i jednostki organizacyjne Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a także, jeżeli postępowanie dotyczy aktualnego zatrudnienia, na podstawie oceny przeprowadzonej bezpośrednio u pracodawcy z uwzględnieniem oceny ryzyka zawodowego (§ 6 ust. 4). Pracownik lub były pracownik, badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia (§ 7 ust. 1). W § 8 ust. 1 rozporządzenia wskazano, że decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
W kontrolowanej sprawie nie ulegało wątpliwości, że w trakcie trwania zatrudnienia u skarżącej nie ujawniło się przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej, które to schorzenie wymienione jest pod poz.19.5 wykazu chorób zawodowych. Skarżąca od 2013 r. jest pod kontrolą neurologiczną z rozpoznaniem m.in. objawów rwy szyjno-barkowej (zespół korzeniowy). W badaniach obrazowych (MR i RTG) z 2013 t., 2016 i 2017 r. stwierdzono wielopoziomowe zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne kręgosłupa szyjnego i lędźwiowego. W kończynach dolnych przeprowadzone w marcu 2017 r. badanie EMG wykazało średniego stopnia polineuropatię czuciowo-ruchową o charakterze demielizacyjnym z cechami uszkodzenia na poziomie korzeniowym. W lutym 2018 r. rozpoznano bark zamrożony lewy i uszkodzenie stożka rotatorów. Badanie MR barku lewego wykazało zmiany zwyrodnieniowe stawu barkowo-obojczykowego, niewielkie uszkodzenie pierścienia rotatorów oraz obrzmienie tkanek w okolicy interwału rotatorów. Badanie porównawcze obu barków wykazało po stronie lewej cechy ciasnoty podbarkowej i ścieńczenie ścięngien mięśni nadgrzbietowych i podgrzbietowych (zespół stożka rotatorów) a w badaniu USG obu łokci – cechy entezopatii mięśni zginaczy nadgarstka lewego. Aktualnie nie stwierdzono objawów okołostawowego zapalenia barków ani zapalenia nadkłykci kości ramiennych. W badaniach RTG stwierdzono zmiany zwyrodnieniowe w stawach obojczykowo-barkowych. Na podstawie przedstawionej dokumentacji lekarskiej, nie stwierdzono przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej w całym okresie zatrudnienia ani do roku o jego ustaniu. Rozpoznanie entezopatii postawiono dopiero w lutym 2018 r.
Organ orzeczniczy II stopnia w wydanej opinii podkreślił, że w czasie obserwacji klinicznej skarżącej, która miała miejsce od 19 do 21 czerwca 2018 r. nie stwierdzono nawet podejrzenia schorzenia ujętego w wykazie chorób zawodowych. Również ocena sposobu wykonywania pracy w kontekście ryzyka choroby zawodowej z poz.19/.5 wykazu nie znajduje uzasadnienia. Stwierdzono zmiany zwyrodnieniowe w stawach obojczykowo-barkowych, które nie widnieją w wykazie chorób zawodowych, chociaż mogą być następstwem sposoby wykonywania pracy.
Istota sporu sprowadzała się zatem do odpowiedzi na pytanie czy organy obu instancji zasadnie orzekły o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej z poz. 19.5 rozporządzenia. Zdaniem organu w sprawie brak przesłanek do jej stwierdzenia z racji braku objawów chorób widniejącej w wykazie. Oczywistym jest, ze brak rozpoznania choroby widniejącej w wykazie wyklucza wydanie pozytywnego orzeczenia. Sama skarżąca podkreśla, że leczy się od 15 lat w związku z dolegliwościami głosu i układu ruchu (przesłuchanie z 14.09.2017 r.) a bóle barkowe nasiliły się od lat 10, jednakże w związku z brakiem rozpoznania u skarżącej choroby wymienionej w pozycji 19.5 wykazu w czasie obserwacji klinicznej i braku leczenia tego schorzenia w okresie zatrudnienia i bezpośredni po jego zakończeniu uzasadniają wydane rozstrzygniecie. Należy też zgodzić się z organem, że nie można czasu zatrudnienia traktować wg dat wynikających z formalnych dokumentów ale wg rzeczywistego wykonywania pracy, w tym przypadku gry na akordeonie. Skarżąca sama wskazała, że grała ok. 8-10 godzin dziennie w czasie lekcji, przygotowania do lekcji, prowadzenia zespołu czy przygotowania akademii, uroczystości, konkursów. Bezspornie od 1 września 2016 r. skarżąca korzystała z urlopu dla poratowania zdrowia i pracy nie świadczyła. W sierpni i wrześniu 2017 r. chorowała na gardło, co potwierdza zaświadczenie laryngologa. Zasadnie zatem wskazano, że jednorazowe rozpoznanie zapalenia nadkłykcia bocznego kości ramiennej lewej w lutym 2018 r. nie pozostaje w związku z wykonywaną pracą ani sposobem jej wykonywania, gdyż wykonywania pracy zaprzestała w czerwcu 2016 r.
Należy zgodzić się ze skarżącą, że w przypadku gry na akordeonie występuje obciążenie stawów barkowych (akordeon zawieszony jest na szelkach wiszących na obu ramionach), ale jak sama wyjaśnił lewa ręka odciąga i przyciąga miech a prawa naciska klawisze. Można grać na stojąco i siedząco ale trzeba przenosić instrument zawieszony na ramieniu lub w futerale. Przeprowadzone badania potwierdziły zmiany zwyrodnieniowe w stawach obojczykowo-barkowych skarżącej. Rozpoznanie ciasnoty podbarkowej i nieznacznego uszkodzenia pierścienia rotarów oraz zapalenia nadkłykcia bocznego kości ramieniowej po stronie lewej (entezopatia) datowane jest dopiero na luty 2018 r. i nie były leczone (brak zapisów w dokumentacji). Natomiast badanie kliniczne z 23 lipca 2018 r. wykazało zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne kręgosłupa szyjnego bez objawów korzeniowych. Agrawacyjne ograniczenie ruchomości czynnej kręgosłupa szyjnego i barku lewego, które to choroby nie widnieją w wykazie chorób zawodowych. W tym kontekście spór o wagę akordeonu wraz z futerałem nie jest istotny, podobnie jak brak chronometrażu. Skarżąca w ramach wykonywanej pracy nigdy nie świadczyła jej w sposób ciągły przez 8 godzin dziennie wykonując ruchy monotypowe czy też w warunkach opisanych w piśmie z 12 grudnia 2018 r. Zauważyć tylko wypada, że skarżąca nie podważyła ustaleń organu w tym zakresie. Przykładowo z karty narażenia zawodowego z18 października 2018 r. (k. 8 akt) wynika, że zajęcia muzyczne to 9 z 20 godzin tygodniowo, nie licząc pracy w bibliotece-świetlicy – 11 godzin tygodniowo, która nie obejmowała gry na instrumencie. Nadto lekcje trwają 45 minut i można grać na stojąco i siedząco.
Zatem brak etiologii zawodowej schorzenia (sposobem wykonywania pracy) wynika również z dochodzenia epidemiologicznego (karta narażenia zawodowego) w miejscach pracy skarżącej, gdzie powielono opis sposobu pracy wskazany przez orzeczników, którzy wykluczyli jego związek z chorobą zawodową skarżącej, gdyż jej nie stwierdzono. Nie oznacza to, że sposób wykonywania pracy nie miał wpływu na stan zdrowia skarżącej, który jednak nie uzasadnia stwierdzenia choroby zawodowej (por. wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2012 r., II OSK 748/12).
Zauważyć też należy, że orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 kpa (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2017 r., II OSK 415/16). Powinno być zatem wszechstronnie uzasadnione i wyjaśniać wszelkie wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, organu prowadzącego oraz sądu. Podkreśla się przy tym, iż organy administracji są związane rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim (por. uchwałę NSA wydaną w składzie 7 sędziów z dnia 20 maja 2002 r., OPS 3/02). W orzecznictwie wskazuje się również, iż organ wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli orzeczeń lekarskich ani też dokonywania w tym zakresie własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej. Przy czym związanie organu sanitarnego orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji jako, że podlega ono - jak każdy dowód w postępowaniu - ocenie pod kątem zachowania kryteriów wyznaczonych treścią art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa (por. wyroki NSA z 24 lutego 2015 r., II OSK 2013/13, z 19 czerwca 2015 r., II OSK 2506/14, z 9 lipca 2015 r., II OSK 2986/13, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 28 grudnia 2017 r., IV SA/Wr 585/17, wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 grudnia 2017 r., VII SA/Wa 280/17).
Zdaniem Sądu orzeczenia lekarskie i pismo uzupełniające, którym dysponowały organy obu instancji, zawierają wszystkie elementy merytoryczne, istotne dla rozstrzygnięcia. Spełniają warunki formalne, zostały należycie i wyczerpująco uzasadnione oraz wskazują, że z medycznego punktu widzenia, z uwzględnieniem charakteru i sposobu wykonywania pracy skarżącej, stwierdzić należy, że rozpoznana u D. O. choroba nie widnieje w wykazie chorób zawodowych i chociaż pozostaje w związku z wykonywaną pracą zawodową to nie pozwala na uznanie jej za chorobę zawodową, tak jak tego wymaga art. 235¹ kp Odmienne twierdzenia skarżącej w tym zakresie są nadinterpretacją wyrwanych z kontekstu sformułowań zawartych w orzeczeniu, które abstrahują od całej treści tego dokumentu i jego końcowych wniosków.
Podsumowując wskazać należy, że przeprowadzone przez organy inspekcji sanitarnej postępowanie nie zawiera żadnych braków i luk w materiale dowodowym, przeciwnie świadczy o skrupulatności i staranności w jego prowadzeniu, a następnie wyczerpującym uzasadnieniu swojego stanowiska w sprawie. Tym samym Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania art. 7, 8, 77 § 1, art. 80 kpa mających w sprawie zastosowanie. Nie dopatrzył się również obrazy wskazanych przepisów rozporządzenia, gdyż zostały prawidłowe zastosowane przez oba organy orzekające w sprawie i właściwie zinterpretowane .
Mając powyższe na uwadze, skoro uprawnione do orzekania w przedmiocie choroby zawodowej jednostki medyczne jednoznacznie wypowiedziały się o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej, to tym ustaleniem organy były związane, a wydane decyzje stwierdzające brak podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej, pozostają w zgodzie z prawem, dlatego skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 ppsa.