III SA/Gl 262/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą dofinansowania do turnusu rehabilitacyjnego, uznając, że organy nieprawidłowo zinterpretowały przepisy dotyczące przyznawania świadczeń w przypadku ograniczeń środków finansowych.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dofinansowania do turnusu rehabilitacyjnego dla osoby niepełnosprawnej. Po wcześniejszych postępowaniach i wyroku WSA uchylającym poprzednie decyzje, organ odwoławczy ponownie utrzymał w mocy decyzję odmawiającą dofinansowania, powołując się na ograniczone środki PFRON i zasadę przyznawania świadczenia raz na dwa lata. Sąd administracyjny uznał jednak, że organy nieprawidłowo zinterpretowały przepisy, naruszając tym samym wytyczne zawarte w poprzednim orzeczeniu sądu.
Skarżący Z. D. domagał się dofinansowania do turnusu rehabilitacyjnego ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Po serii decyzji odmawiających i uchylających, ostatecznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie utrzymało w mocy decyzję odmawiającą przyznania dofinansowania za rok 2023. SKO argumentowało, że ze względu na niedobór środków PFRON, organ I instancji mógł zastosować zasadę przyznawania dofinansowania raz na dwa lata lub obniżyć jego wysokość. Ponadto, organ wskazał, że skarżący otrzymał dofinansowanie w roku 2024, co miało być zgodne z wytycznymi WSA. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że organy były związane poprzednim wyrokiem WSA z dnia 23 lipca 2024 r. (sygn. akt III SA/Gl 147/24), który nakazywał prawidłową wykładnię § 6 ust. 3 rozporządzenia w sprawie turnusów rehabilitacyjnych. Sąd uznał, że organy nie wyjaśniły prawidłowo stanu faktycznego, w szczególności kwestii przyznawalności dofinansowań i nie zastosowały się do wytycznych sądu dotyczących ograniczeń w przyznawaniu świadczeń. Sąd wskazał, że brak wniosku w roku poprzedzającym nie powinien automatycznie niwelować prawa do dofinansowania w roku następnym, a organy nie wykazały, że skarżący otrzymał dofinansowanie w roku 2023.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie może odmówić przyznania dofinansowania w sposób dowolny, poza przewidzianymi w przepisach ograniczeniami (wysokość świadczenia lub częstotliwość). Organy są związane oceną prawną i wskazaniami sądu zawartymi w poprzednim orzeczeniu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nieprawidłowo zinterpretowały § 6 ust. 3 rozporządzenia w sprawie turnusów rehabilitacyjnych, naruszając tym samym wytyczne zawarte w poprzednim wyroku WSA. Niedobór środków pozwala jedynie na ograniczenie wysokości lub częstotliwości dofinansowania, a nie na całkowitą odmowę. Brak wniosku w roku poprzedzającym nie powinien automatycznie niwelować prawa do świadczenia w roku następnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
u.r.z.s.z.o.n. art. 10e § ust. 1
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
rozp. MPiPS art. 6 § ust. 3
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie turnusów rehabilitacyjnych
Przepis ten pozwala na obniżenie wysokości dofinansowania (nie więcej niż o 20%) lub przyznawanie go raz na dwa lata w przypadku znacznego niedoboru środków, ale nie uprawnia do całkowitej odmowy przyznania świadczenia osobie spełniającej kryteria.
Pomocnicze
u.r.z.s.z.o.n. art. 10d § ust. 8 pkt 1 i 2
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
rozp. MPiPS art. 4 § pkt 1 ust. 2
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie turnusów rehabilitacyjnych
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy i sądy.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nieprawidłowo zinterpretowały przepisy dotyczące ograniczeń w przyznawaniu dofinansowania do turnusu rehabilitacyjnego w przypadku niedoboru środków. Organy nie zastosowały się do wytycznych i oceny prawnej zawartych w poprzednim wyroku WSA w tej samej sprawie. Fakt niezłożenia wniosku o dofinansowanie w roku poprzedzającym nie powinien automatycznie pozbawiać prawa do świadczenia w roku następnym.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów oparta na braku środków jako podstawie do całkowitej odmowy dofinansowania. Interpretacja organów, że przyznanie dofinansowania w roku 2024 automatycznie zamykało drogę do dofinansowania za rok 2023.
Godne uwagi sformułowania
ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy nie sposób bowiem - w ocenie Sądu - wyprowadzić wniosku, że uprawnia on organy do całkowitej odmowy przyznania dofinansowania nieprawidłowym było działanie organów polegające na faktycznym wykorzystaniu prawa do niezłożenia wniosku przez skarżącego w 2022r. jako niwelujące jego prawo do uzyskania dofinansowania w roku następnym
Skład orzekający
Małgorzata Herman
przewodniczący
Barbara Brandys-Kmiecik
członek
Adam Gołuch
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania dofinansowania do turnusów rehabilitacyjnych w przypadku ograniczeń środków finansowych oraz zasada związania organów wytycznymi sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niedoboru środków PFRON i zasad przyznawania dofinansowania do turnusów rehabilitacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie przez organy administracji wytycznych sądowych i prawidłowa interpretacja przepisów, szczególnie w kontekście praw osób niepełnosprawnych.
“Sąd przypomina: Organy muszą przestrzegać wytycznych sądu w sprawach osób niepełnosprawnych!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gl 262/25 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2025-07-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-03-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Adam Gołuch /sprawozdawca/ Barbara Brandys-Kmiecik Małgorzata Herman /przewodniczący/ Symbol z opisem 6539 Inne o symbolu podstawowym 653 Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2011 nr 127 poz 721 art. 10e ust 1 Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Protokolant Starszy Referent Weronika Leśniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2025 r. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 13 stycznia 2025 r. nr SKO.4205.97.2024 w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym uchyla zaskarżoną decyzję. Uzasadnienie Decyzją z dnia 13 stycznia 2025r. Nr SKO.4205/97/2024, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie, (dalej jako: SKO, Kolegium, organ odwoławczy), rozpatrując odwołanie Z. D. (dalej: skarżący, strona), od decyzji Dyrektora [...] Ośrodka Pomocy Społecznej w C., (dalej: Dyrektor, organ I-instancji) z upoważnienia Prezydenta Miasta w C., z dnia 7 listopada 2024r nr [...] odmawiającej przyznania stronie dofinansowania za rok 2023 ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. SKO w podstawie prawnej przywołało art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024r. poz. 572) w związku z art. 10 c ust. 1, 10 d ust. 8 pkt. 1 i 2, art. 10 e ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz § 4 pkt. 1 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 w sprawie turnusów rehabilitacyjnych (Dz.U. z 2007 Nr 230 poz. 1684). Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym: Z akt administracyjnych wynika, że strona wniosek o dofinansowanie uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym złożyła w dniu 10 lutego 2023r. Po jego rozpatrzeniu organ I instancji wydał decyzję z dnia 18 maja 2023r., nr [...] w której odmówił stronie prawa do dofinansowania do funduszu rehabilitacyjnego. Organ I instancji w uzasadnieniu ww. decyzji wskazał, że zgodnie z oświadczeniem strony prowadzi ona jednoosobowe gospodarstwo domowe, a dochód za kwartał poprzedzający miesiąc złożenia wniosku wynosi 2.179 złotych. Strona zdaniem organu I instancji spełniała warunki do przyznania dofinansowania jednakże wysokość środków finansowych przekazanych przez PEFRON na realizację zadań z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej w roku 2023 nie pozwoliła na przyznanie dofinansowania wszystkim osobom niepełnosprawnym, które złożyły wnioski. Skarżący od tej decyzji w dniu 7 czerwca 2023r. wniósł odwołanie, które nie zostało uwzględnione przez organ I instancji wskutek czego, sprawa została rozpoznana przez SKO w Częstochowie. Kolegium po rozpatrzeniu sprawy i po ponownym przeanalizowaniu akt sprawy decyzją z dnia 23 października 2023r. nr [...] utrzymało w mocy ww. decyzję organu I instancji. Na skutek skargi złożonej przez stronę do WSA zapadł wyrok z dnia 23 lipca 2024r., sygn. akt III SA/GI 147/24 w którym sąd administracyjny uchylił decyzję Kolegium i poprzedzającą jej decyzję Prezydenta Miasta C. Wykonując wyrok WSA w Gliwicach organ I instancji wydał decyzję w dniu 6 września 2024 r. nr [...] umarzającą postępowanie powołując się na zapis § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych zgodnie z którym osoba niepełnosprawna może ubiegać się o dofinansowanie pod warunkiem, że w roku, w którym ubiega się, nie uzyskała na ten cel dofinansowania ze środków PEFRON. Od powyższej decyzji zostało złożone przez stronę odwołanie i Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 30 października 2024r. nr [...] uchyliło w całości decyzję organu I instancji przekazując mu sprawę do ponownego rozpatrzenia oraz wskazując na wytyczne WSA, które winny być uwzględnione przez organ I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu wniosku organ I instancji decyzją z 7 listopada 2024r nr [...] odmówił stronie prawa do wnioskowanego świadczenia wskazując, że osoba niepełnosprawna może ubiegać się o dofinansowanie pod warunkiem, że w tym roku nie uzyskała na ten cel dofinansowania ze środków PFRON, a jak wskazał organ I instancji strona postępowania skorzystała z dofinansowania w roku 2024 na podstawie przyznania jej dofinansowania aktem z dnia 4 lipca 2024r. nr [...]. Od powyższej decyzji w terminie ustawowym strona wniosła odwołanie inicjując tym samym postępowanie przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym. W odwołaniu strona wskazała, że nie zgadza się z decyzją organu 1 instancji, że jest to tożsama decyzja którą uchylił wojewódzki sąd administracyjny oraz że nie uwzględnia ona wykładni dokonanej przez sąd. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu sprawy wydało opisaną na wstępie decyzję z 13 stycznia 2025r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO m.in. wskazało, że w świetle § 6 ust. 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 230 poz. 1694 ze zm.) dalej "rozporządzenie"- w przypadku znacznego niedoboru środków z Funduszu w danym roku w stosunku do istniejących potrzeb w zakresie dofinansowania uczestnictwa osób niepełnosprawnych w turnusach rehabilitacyjnych oraz pobytu ich opiekunów, można obniżyć wysokość tego dofinansowania, nie więcej jednak niż o 20% kwot, albo przyjąć zasadę przyznawania dofinansowania tej samej dorosłej osobie niepełnosprawnej raz na dwa lata. Nie ulega wątpliwości, że organ I instancji wykazał, że kwota środków PFRON na realizację zadań z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej w 2023r. pozwoliła na dofinansowanie dla 621 osób posiadających pierwszeństwo w uzyskaniu dofinansowania spośród 1739 złożonych wniosków. Strona legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, a środków PFRON wystarczyło na dofinansowanie jedynie dzieci oraz osób zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności. Kolegium stoi na stanowisku, że organ I instancji poprawnie dokonał interpretacji wytycznych wskazanych przez WSA w Gliwicach w wyroku III SA/GI 147/24 przyznając dofinansowanie do turnusu rehabilitacyjnego w 2024r.- ponieważ strona nie skorzystała z dofinansowania w roku poprzednim. SKO wskazało, że przyznając dofinansowanie stronie 2024r. na turnus rehabilitacyjny organ I instancji zrealizował wynikającą z przepisów prawa gwarancję (§ 6 ust. 3 ww. rozporządzenia- wskazywaną również ww. wyroku WSA), że strona otrzyma dofinansowanie w roku następnym. Zdaniem Kolegium nie ma wątpliwości, że dysponując środkami przekazanymi przez PFRON na dofinansowanie turnusów rehabilitacyjnych organy I instancji muszą wprowadzić odpowiednie kryteria pozwalające na zastosowanie zasad pierwszeństwa. Równocześnie Kolegium wskazalo, że skoro stronie odmówiono dofinansowania do turnusu rehabilitacyjnego z powodu niedoboru środków i konieczności wprowadzenia wynikających z przepisów prawa kryteriów pierwszeństwa w 2023r. to otrzymała je strona zgodnie z warunkami prawnymi w roku 2024. Według SKO biorąc pod uwagę fakt, że organy administracji są związane nie tylko przepisami prawa, ale również wytycznymi zawartymi w orzeczeniach sądowych organ I instancji rozpatrzył wniosek strony o przyznanie dofinansowania na turnus rehabilitacyjny w 2023r. Nie mniej jednak z uwagi na brak środków oraz fakt, że strona w roku poprzedzającym złożenie wniosku nie uzyskała dofinansowania (ponieważ wniosku o dofinansowanie za rok 2022 skarżący nie złożył) organ I instancji zasadnie odmówił przyznania dofinansowania za turnus w roku 2023 ponieważ przyznając dofinansowanie do turnusu rehabilitacyjnego zastosował kryterium pierwszeństwa, a mianowicie częstotliwość korzystania dofinansowania oraz legitymowania się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W skardze z 19 lutego 2025r., skarżący wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. Wskazał, że organy nie wykonały wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 lipca 2024r. o dofinansowanie ze środków PFRON udziału w turnusie rehabilitacyjnym za 2023r., ponieważ MOPS błędnie ustaliło, że przydzielenie mi dofinansowania na wniosek z 2024r. zostało mi przyznane z wniosku w 2023r. Skarżący wskazał, iż dofinansowanie ze środków PFRON uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym za 2024r. otrzymał po złożeniu drugiego uzupełniającego wniosku do MOPS w C., gdyż na pierwszy wniosek z 19 lutego 2024r. otrzymał odmowną decyzję MOPS pomimo, że jako osoba niepełnosprawna w stopniu umiarkowanym, spełniający wymóg z ustawy o nieskorzystaniu z dofinansowania w roku poprzednim, miał wcześniej pierwszeństwo ale tego SKO w Częstochowie nie potrafiło wyjaśnić. Druga odmowna decyzja dyrektor MPS była również odmowna. Dopiero po złożeniu uzupełniającego wniosku z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i opiekunem otrzymał dofinansowanie decyzją z dnia 4 lipca b.r., dlatego w tym zakresie wyjaśnienia w decyzji SKO z dnia 13 stycznia 2025r. są błędne, bo ustalenia z wyroku WSA odnoszą się do faktycznego wykonania wyroku za rok 2023, a nie do decyzji wydanej przed wyrokiem za 2024r. Skarżący uważa, że ocena SKO w Częstochowie, w zakresie umorzenia postępowania na podstawie decyzji dyrektor MOPS w C. z dnia 6 września 2024r. i decyzji o odmowie przyznania mu dofinansowania za rok 2023 są całkowicie błędne, ponieważ Prezydent Miasta C. oprócz środków z PFRON dysponuje innymi powiatowymi funduszami. Skarżący uważa, że Prezydent Miasta C. pomimo rzekomego braku środków z PFRON z powodu błędnego interpretowania przepisów ustawy przez MOPS nigdy nie występował o zwiększenie środków z PFRON, bo ja już wielokrotnie informowałem się w tej sprawie ze [...] PFRON. Dlatego jest to zdaniem strony również ewidentna bezczynność Prezydenta Miasta C. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoje stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 8 lipca 2025r. skarżący wskazał, że pierwszy raz otrzymał dofinansowanie w 2023r. a ostatnio w 2024r.. Wskazał, ze nie otrzymał dofinansowania za rehabilitację za 2023r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz.1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej; p.p.s.a.) następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd rozpoznając sprawę miał na uwadze, że zaskarżona decyzja objęta jest dyspozycją art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Wobec tego organ odwoławczy rozpoznając ponownie sprawę na skutek wyroku WSA związany jest oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w tym wyroku. Należy przy tym podkreślić, że użyte w przywołanym przepisie pojęcie "oceny prawnej" wykracza swym zakresem poza samą tylko "wykładnię prawa", gdyż zawiera się w nim nie tylko wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych, ale i sposobu ich stosowania (ewentualnie stwierdzenie niedopuszczalności ich zastosowania) w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt, zostało uznane za błędne. Z kolei "wskazania co do dalszego postępowania" - stanowiąc z reguły konsekwencję oceny prawnej - dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. A. Kabat (w:) B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu (...), art. 153 p.p.s.a.). Wobec powyższego skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie zobligowany był do zbadania czy organ odwoławczy wywiązał się ze wskazań i zaleceń zawartych w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 23 lipca 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 147/24. W tym orzeczeniu w konkluzji stwierdzono, że "organy orzekające w sprawie nie dokonały prawidłowej wykładni przepisu § 6 ust. 3 rozporządzenia. Z treści tego przepisu nie sposób bowiem - w ocenie Sądu - wyprowadzić wniosku, że uprawnia on organy do całkowitej odmowy przyznania dofinansowania do turnusu rehabilitacyjnego wnioskodawcy spełniającemu wszystkie kryteria uzyskania tego świadczenia. Pozwala on jedynie - i to tylko w przypadku znacznego niedoboru środków Funduszu - na dwa ograniczenia w przyznaniu dofinansowania: albo w zakresie wysokości świadczenia (nie więcej niż o 20%) albo jego częstotliwości (raz na dwa lata). Wyrażony zaś w uzasadnieniu decyzji odwoławczej pogląd, że brak dostatecznych środków finansowych w danym roku stanowi wystarczającą podstawę do odmowy dofinansowania, jest sprzeczny z treścią tego uregulowania. Skarżącemu nie wskazano nadto, że - z powodu odmowy w roku bieżącym - otrzyma takie dofinansowanie w roku następnym, a taką gwarancję da się wprost wyprowadzić z brzemienia powołanego przepisu. Nie zawarto również wyjaśnienia, dlaczego - pomimo że w roku poprzednim nie uzyskał dofinansowania - nie zostało mu ono przyznane także w kolejnym roku czyli 2023. Regulacja § 6 ust. 3 rozporządzenia nie daje organowi administracji przyzwolenia na dowolne, dalsze ograniczenie dostępności świadczenia na rzecz osób niepełnosprawnych, poza przewidzianymi w tym przepisie (por. wyrok WSA w Gliwicach z 16 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 788/17; wyrok WSA w Gliwicach z 14 grudnia 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 902/17)." Organ wydając zaskarżoną decyzję nie uwzględnił w całości wskazań i zaleceń zawartych w ww. wyroku WSA w Gliwicach z dnia 23 lipca 2024 r. (sygn. akt III SA/Gl 147/24), dotyczących uzupełnienia we własnym zakresie lub za pośrednictwem organu pierwszej instancji ustaleń faktycznych ponieważ nie wyjaśnił prawidłowo stanu faktycznego sprawy, a mianowicie kiedy skarżący złożył pierwszy wniosek o dofinasowanie turnusu rehabilitacyjnego i nie wyjaśnił kwestii przyznawalności poszczególnych dofinansowań. Zgodnie z ww. art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Utrata mocy wiążącej takich ocen i wytycznych następuje jedynie wyjątkowo: w razie wzmiankowanej w cytowanym art. 153 p.p.s.a. zmiany stanu prawnego, powodującej, że pogląd sądu stanie się nieaktualny, a ponadto w razie zmiany, po wydaniu orzeczenia sądowego, istotnych okoliczności faktycznych, bądź też na skutek wzruszenia orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (por. A. Kabat (w:) B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2016, uw. 9 do art. 153). Ponieważ nie zaszła żadna z wymienionych okoliczności, zatem zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę jak i organy administracji pozostały związane wyrokiem wydanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach z dnia 23 lipca 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 147/24. Nadto organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę winien był uwzględnić wykładnię przepisów prawa, dokonaną przez Sąd. W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji tut. Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie stwierdził, że narusza ona przepisy prawa materialnego, co uzasadnia jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Wskazać należy, iż przedmiotem skargi jest decyzja SKO z dnia 13 stycznia 2025r. utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji informujące o negatywnym rozpatrzeniu wniosku skarżącego o dofinansowanie uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym. Zgodnie z art. 10e ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm.) osoba niepełnosprawna może ubiegać się o dofinansowanie ze środków Funduszu uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym pod warunkiem spełnienia kryteriów określonych w tym przepisie. Przy czym w myśl art. 10d ust. 8 pkt 2 powołanej ustawy minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego został upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia warunków, jakie powinny spełniać osoby niepełnosprawne ubiegające się o dofinansowanie uczestnictwa w turnusie, tryb składnia i rozpatrywania wniosków o dofinansowanie, wysokość oraz sposób przyznawania i przekazywania tego dofinansowania ze środków Funduszu. Stosownie zatem do § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych (Dz.U. Nr 230, poz. 1694) osoba niepełnosprawna ubiegająca się o dofinansowanie składa wniosek w centrum pomocy właściwym dla miejsca pobytu. Wnioski są rozpatrywane przez centrum pomocy w terminie 30 dni od złożenia kompletnego wniosku (§ 5 ust. 8 rozporządzenia), a w terminie 7 dni od dnia rozpatrzenia wniosku centrum pomocy powiadamia w formie pisemnej o sposobie jego rozpatrzenia (§ 5 ust. 14 rozporządzenia). W ocenie tut. Sądu rozstrzygnięcie zatem co do wniosku o dofinansowanie uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym należy zakwalifikować jako czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Jak bowiem wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2010 r. (sygn. akt II GSK 1192/10) akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 powinny mieć charakter indywidualny, tzn. powinny być skierowane do zindywidualizowanego adresata, znajdującego się w określonej sytuacji. Poza tym akty lub czynności muszą dotyczyć praw lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, w tym przypadku chodzi o sytuację prawną, w której uprawnienia lub obowiązki wynikają bezpośrednio z przepisów prawa. Zaskarżona czynność spełnia te wymogi. Zostały także spełnione wymogi formalne do wniesienia skargi. W związku z tym, Sąd dokonał merytorycznej oceny zgodności zaskarżonej czynności z zakresu administracji publicznej z przepisami prawa i doszukał się uchybień w tym zakresie. Zdaniem tut. Sądu organy nie wyjaśniły prawidłowo dlaczego skarżący nie uzyskał dofinansowania do turnusu rehabilitacyjnego za 2023r. Sąd nie podzielił stanowiska SKO, że zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie turnusów rehabilitacyjnych organ I instancji rozpatrzył prawidłowo wniosek strony o przyznanie dofinansowania na turnus rehabilitacyjny w 2023r, Natomiast z uwagi na brak środków oraz fakt, że strona w roku poprzedzającym złożenie wniosku nie uzyskała dofinansowania (ponieważ wniosku o dofinansowanie z rok 2022 skarżący nie złożył) organ I instancji zasadnie odmówił przyznania dofinansowania za turnus w roku 2023 ponieważ przyznając dofinansowanie do turnusu rehabilitacyjnego zastosował kryterium pierwszeństwa, a mianowicie częstotliwość korzystania z dofinansowania oraz legitymowania się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że skarżący w 2022r., nie otrzymał dofinansowania do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym ponieważ nie wystąpił do organu ze stosownym wnioskiem. Natomiast na podstawie wniosku z 2023r dofinansowanie nie zostało przyznane skarżącemu ze względu na fakt, że organ zastosował zasadę przyznawania dofinansowania tej samej dorosłej osobie niepełnosprawnej raz na dwa lata - zgodnie z przepisem § 6 ust. 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie turnusów rehabilitacyjnych. Jednakże w ocenie Sądu nieprawidłowym było działanie organów polegające na faktycznym wykorzystaniu prawa do niezłożenia wniosku przez skarżącego w 2022r. jako niwelujące jego prawo do uzyskania dofinansowania w roku następnym to jest w 2023r. W związku z czym mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c). p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy winien wykonać w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 lipca 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 147/24. Ponadto organ powinien wyjaśnić prawidłowo stan faktyczny sprawy z uwzględnieniem wskazanych powyżej rozważań.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI