III SA/Gl 261/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził bezskuteczność czynności Prezydenta Miasta odmawiającej przyznania dotacji celowej na opiekę nad dziećmi, uznając, że odmowa z powodu braku wcześniejszej umowy była błędna.
Sprawa dotyczyła skargi na czynność Prezydenta Miasta odmawiającą zawarcia umowy i wypłaty dotacji celowej na opiekę nad dziećmi w wieku do lat 3. Skarżący prowadzący klub dziecięcy domagał się dotacji za okres od marca do grudnia 2022 r. Prezydent odmówił, wskazując na brak wcześniejszej umowy i niemożność udzielania dotacji wstecz. Sąd, opierając się na wyroku NSA, uznał odmowę za błędną, stwierdzając, że brak umowy nie stanowił przeszkody do przyznania dotacji, a odmowa z tego powodu była niedopuszczalna.
Przedmiotem skargi R.S. była czynność Prezydenta Miasta J. z 19 grudnia 2022 r. odmawiająca zawarcia umowy i wypłaty dotacji celowej na opiekę nad dziećmi w wieku do lat 3 za okres od marca do grudnia 2022 r. dla Prywatnego Klubu Dziecięcego "[...]". Skarżący argumentował, że zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej, powinien otrzymać dotację na każde dziecko objęte opieką po złożeniu wniosku. Prezydent odmówił, twierdząc, że dotacje nie są udzielane wstecz i wymagają wcześniejszego zawarcia umowy. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, ale Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 23 stycznia 2024 r. uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, że błędnie zastosowano art. 221 ustawy o finansach publicznych, a obowiązek zawarcia umowy nie wynikał z przepisów prawa. WSA w Gliwicach, związany wykładnią NSA, uznał skargę za uzasadnioną. Sąd stwierdził, że odmowa wypłaty dotacji z powodu braku podpisanej umowy była błędna, gdyż taki obowiązek nie wynikał z ustawy ani uchwały. Sąd nakazał Prezydentowi rozpatrzyć wnioski skarżącego, stosując kryteria określone w uchwale, uwzględniając jednocześnie nieważność części uchwały w zakresie terminu składania wniosków.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa wypłaty dotacji z powodu braku podpisanej umowy jest błędna i niedopuszczalna, jeśli taki obowiązek nie wynika z przepisów prawa ani uchwały rady gminy.
Uzasadnienie
Sąd, opierając się na wykładni NSA, stwierdził, że obowiązek zawarcia umowy dotacyjnej nie wynikał z przepisów ustawy o opiece nad dziećmi ani z uchwały rady miasta. Odmowa wypłaty dotacji z tego powodu była zatem bezpodstawna.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (13)
Główne
u.o.o.d. art. 60 § 1
Ustawa o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3
Podmioty prowadzące żłobek lub klub dziecięcy mogą otrzymać na dziecko objęte opieką dotację celową z budżetu gminy.
u.o.o.d. art. 60 § 2
Ustawa o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3
Wysokość i zasady ustalania oraz rozliczania dotacji celowej określa rada gminy w drodze uchwały.
Dz.U. 2021 poz 75 art. 60 § 1
Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3
Podmioty prowadzące żłobek lub klub dziecięcy mogą otrzymać na dziecko objęte opieką dotację celową z budżetu gminy.
Pomocnicze
u.f.p. art. 221 § 1
Ustawa o finansach publicznych
Przepis regulujący przyznawanie dotacji podmiotom niezaliczanym do sektora finansów publicznych i niedziałającym w celu osiągnięcia zysku. Sąd uznał jego błędne zastosowanie w sprawie.
u.f.p. art. 221 § 2
Ustawa o finansach publicznych
Przepis regulujący przyznawanie dotacji podmiotom niezaliczanym do sektora finansów publicznych i niedziałającym w celu osiągnięcia zysku. Sąd uznał jego błędne zastosowanie w sprawie.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa właściwość sądów administracyjnych do orzekania w sprawach skarg na inne niż decyzje lub postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 146 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje orzekanie sądu pierwszej instancji po uchyleniu jego wyroku przez sąd kasacyjny.
p.p.s.a. art. 190
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wojewódzki sąd administracyjny jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje zasady orzekania o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje zasady orzekania o kosztach postępowania.
u.f.p. art. 250
Ustawa o finansach publicznych
Wymaga zawarcia umowy o udzielenie dotacji.
u.f.p. art. 221 § 1
Ustawa o finansach publicznych
Dotyczy przyznawania dotacji podmiotom niezaliczanym do sektora finansów publicznych i niedziałającym w celu osiągnięcia zysku.
u.f.p. art. 221 § 2
Ustawa o finansach publicznych
Dotyczy przyznawania dotacji podmiotom niezaliczanym do sektora finansów publicznych i niedziałającym w celu osiągnięcia zysku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odmowa wypłaty dotacji z powodu braku wcześniejszej umowy była błędna, gdyż taki obowiązek nie wynikał z przepisów prawa ani uchwały rady miasta. Błędne zastosowanie art. 221 ustawy o finansach publicznych przez sąd pierwszej instancji. Rada gminy nie może ustalać terminów składania wniosków o dotację celową.
Godne uwagi sformułowania
Dotacja celowa powinna zostać udzielona na zadanie, które dopiero po udzieleniu dotacji zostanie zrealizowane. Stanowisko uzależniające prawo skarżącego do wypłaty dotacji od obowiązywania zawartej z Miastem J. umowy nie znajduje zatem oparcia w przepisach prawa. Wojewódzki sąd administracyjny związany jest wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Skład orzekający
Krzysztof Wujek
przewodniczący
Beata Machcińska
sprawozdawca
Adam Pawlyta
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dotacji celowych na opiekę nad dziećmi, w szczególności kwestii obowiązku zawarcia umowy i terminów składania wniosków."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 i uchwałami rady gminy, ale jego zasady mogą być analogicznie stosowane do innych dotacji celowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów dotyczących dotacji i jak sądy administracyjne korygują błędne działania organów, nawet w sprawach dotyczących finansowania podstawowych usług społecznych.
“Czy brak umowy oznacza brak dotacji? Sąd administracyjny wyjaśnia zasady przyznawania środków na opiekę nad dziećmi.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gl 261/24 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2024-06-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-03-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Adam Pawlyta Beata Machcińska /sprawozdawca/ Krzysztof Wujek /przewodniczący/ Symbol z opisem 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego Hasła tematyczne Finanse publiczne Skarżony organ Prezydent Miasta Treść wyniku Stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 75 art. 60 ust. 1 Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Asesor WSA Adam Pawlyta, Protokolant Specjalista Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi R.S. na czynność Prezydenta Miasta J. z dnia 19 grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawarcia umowy na udzielenie dotacji za miesiące marzec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2022 r. oraz odmowy wypłaty dotacji celowej 1) stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności, 2) zasądza od Prezydenta Miasta J. na rzecz strony skarżącej 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Przedmiotem skargi R.S. (dalej "strona" lub "skarżący") jest czynność Prezydenta Miasta J. (dalej: "Prezydent" lub "organ") z 9 marca 2022 r. w przedmiocie odmowy zawarcia umowy na udzielenie dotacji celowej za miesiące: marzec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2022 r. r. oraz odmowy wypłaty dotacji celowej za ten okres. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. Skarżący pismami z dnia 5 grudnia 2022 r. zwrócił się do organu o przyznanie dotacji za miesiące: marzec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2022 r. dla Prywatnego Klubu Dziecięcego "[...]" w J. (dalej: "klub"). 2. Pismem z dnia 19 grudnia 2022 r. organ odmówił podpisania umowy i wypłaty dotacji oraz poinformował stronę o braku możliwości wypłaty dotacji za okres objęty wnioskiem. Wskazał na brak możliwości przyznawania dotacji celowej na finansowanie lub dofinansowanie zadań zrealizowanych przed udzieleniem dotacji. Zdaniem organu podpisanie po dniu 2 grudnia 2022 r. umowy o przyznanie dotacji na okres od marca do grudnia 2022 r. byłoby udzieleniem dotacji wstecz. Z kolei brak obowiązującej umowy dotacyjnej stanowi przeszkodę w wypłacie dotacji za okres od marca do grudnia 2022 r. 3. Na czynność Prezydenta z 19 grudnia 2022 r. strona wniosła skargę do WSA w Gliwicach, wnosząc o: 1) stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności względem skarżącego, 2) zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia swych praw. Skarżący zarzucił organowi naruszenie: 1) postanowień uchwały nr [...] Rady Miejskiej w J. z 27 marca 2018 r. "polegające na nieuwzględnieniu wniosku skarżącego o wypłatę dotacji, a także nieprzyjęciu do podpisu i zawarcia umowy o udzielenie dotacji przesłaną przez organ do skarżącego w brzmieniu, które ustalił organ, z okresem obowiązywania umowy włącznie"; 2) "art. 60 ust. 1-2 oraz art. 61 w zw. z art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 - poprzez uznanie, że warunki podmiotowe spełnione przez skarżącego nie mają znaczenia w sytuacji zawarcia Gminą umowy na okres proponowany przez Gminę, podpisanej przez skarżącego po przeanalizowaniu jej treści, w świetle otrzymanych od Gminy wyjaśnień odnośnie zasad zawierania umów, terminu ich zawarcia oraz wyliczenia kwoty dotacji dla podmiotu, któremu umowę przedstawiono do podpisu". Uzasadniając skargę, skarżący podał, że prowadzi placówkę: Prywatny Klub Dziecięcy "[...]" (wpis do Rejestru żłobków i klubów dziecięcych pod numerem [...] z dnia 17 marca 2014 r. prowadzonego przez Prezydenta Miasta J.), gdzie dzieci do lat 3 objęte są opieką i w związku z tym, zgodnie z Uchwałą Rady Miasta nr [...], na każde dziecko objęte taką opieką, skarżący, po przedłożeniu za dany miesiąc wniosku, winien otrzymać dotację celową. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że dotacja może być udzielona tylko w razie prawidłowo złożonego wniosku i tylko w sytuacji uprzedniego zawarcia umowy cywilnoprawnej. Wniosek, zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej w J., nie jest warunkiem, a jedynie narzędziem ułatwiającym wyliczenie, a potem kontrolę właściwego realizowania udzielonej dotacji. Wniosek taki skarżący złożył przed upływem roku budżetowego i w terminie umożliwiającym rozliczenie dotacji do dnia 15 stycznia 2023 r. 4. W odpowiedzi na skargę organ podał, że skarżący w dniu 2 lutego 2022 r. złożył wniosek o przyznanie dotacji na rok 2022 dla Prywatnego Klubu Dziecięcego "[...]" w J. W związku z faktem, że w ocenie organu nie ma możliwości udzielenia dotacji wstecz, organ przygotował i w dniu 7 lutego 2022 r. przesłał skarżącemu umowę dotacyjną mającą obowiązywać od 1 marca 2022 r. z prośbą o jej podpisanie i odesłanie w celu zatwierdzenia przez osobę reprezentującą Gminę. Skarżący nie podpisał umowy. Zamiast tego w piśmie z 9 marca 2022 r. wyraził swoje wątpliwości co do treści umowy i kolejności jej podpisywania. Wątpliwości te ponowił w pismach z 22 marca 2022 r., następnie w dniu 2 grudnia 2022 r. skarżący odesłał (po 10 miesiącach) podpisaną przez siebie umowę dotacyjną z wpisaną datą zawarcia 1 grudnia 2022 r. W dniu 5 grudnia 2022 r. złożył wnioski o wypłatę dotacji za miesiące: marzec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2022 r. Pismem z dnia 19 grudnia 2022 r. organ odmówił podpisania umowy i wypłaty dotacji. Zdaniem organu z ogólnych zasad udzielania celowych zawartych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych wynika, że dotacje te nie są udzielane wstecz. Istotą dotacji celowych jest przekazanie beneficjentowi środków pieniężnych przeznaczonych na sfinansowanie lub dofinansowanie zadania, w wyniku czego beneficjent poniesie określone wydatki, o wysokości których decyduje dysponent udzielający dotacji. Dotacja celowa powinna zostać udzielona na zadanie, które dopiero po udzieleniu dotacji zostanie zrealizowane. Dopiero po udzieleniu beneficjent poniesie określone wydatki, które zostaną sfinansowane z udzielonej dotacji. Powyższe prowadzi do konkluzji o braku możliwości przyznawania dotacji celowej na finansowanie lub dofinansowanie zadań zrealizowanych przed udzieleniem dotacji, poprzez refundowanie wydatków poniesionych na realizację tych zadań przed udzieleniem dotacji. Organ, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, wyraził pogląd, że niezbędną przesłanką udzielenia dotacji dla podmiotów prowadzących żłobki jest zawarcie umowy dotacyjnej zgodnie z art. 250 ustawy o finansach publicznych. 5. WSA w Gliwicach wyrokiem z dnia z 4 kwietnia 2023 r., sygn. akt III SA/GI 100/23, oddalił skargę strony na czynność Prezydenta Miasta J. z 19 grudnia 2022 r. w przedmiocie dotacji celowej. Uzasadniając oddalenie skargi, WSA wyjaśnił m.in., że art. 60 ust. 1 ustawy z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz. U. z 2022 r., poz. 1324, dalej: "ustawa o opiece") nie gwarantuje skarżącemu przyznania dotacji. Podał, że art. 221 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 305 ze zm.) wymaga zawarcia umowy o udzielenie dotacji i nie została ona ze skarżącym zawarta. W 2022 r. skarżący nie zwrócił się o zawarcie takiej umowy i brak było podstaw do wypłaty dotacji. 6. Skarżący wniósł skargę kasacyjną na ww. wyrok WSA, zarzucając m.in. naruszenie: -"art. 60 ustawy z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz. U. z 2022 r., poz. 1324 ze zm.) poprzez błędne przyjęcie, że wskazany w ustawie zwrot, że podmioty określone w art. 8 ust. 1 ustawy "mogą" otrzymywać dotacje celowe jest podstawą do uznaniowego rozstrzygania wniosków składanych o dotację, mimo że zasady udzielania dotacji określa uchwała rady gminy, czego wymaga ustawa, a w konsekwencji przyjęcie, że organ w rozstrzyganej sytuacji miał prawo do uznaniowego udzielania dotacji, nawet jeśli wnioskodawca spełnia warunki podmiotowe do jej otrzymania określone w uchwale Rady Miasta J., podjętej na podstawie delegacji ustawowej, w tym do przyjęcia, że warunkiem koniecznym do otrzymania dotacji jest zawarcie umowy z Gminą J., którą podmiotowi przedstawiono, jednak za okres od marca do grudnia 2022 r."; - art. 221 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1634 ze zm.) poprzez jego błędne zastosowanie, podczas gdy nie odnosi się on do stanu faktycznego w rozstrzyganej sprawie, albowiem zawierana przez organ z dotowanymi umowa nie dotyczyła finansowania zlecania podmiotowi niedziałającemu w celu osiągnięcia zysku zadania należącego do samorządu i nie była wymogiem ani ustawowym, ani wynikającym z uchwały organu gminy, zaś sam przepis wymienionej ustawy nie obejmuje działalności objętej i opisanej w ustawie o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3. 7. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 stycznia 2024 r., sygn. akt I GSK 1033/23, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje Skarga okazała się uzasadniona. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: "p.p.s.a.") do właściwości sądów administracyjnych należy orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Chodzi tu zatem o akty lub czynności, które nie są decyzją lub postanowieniem, bo te są wymienione w pkt od 1 do 3, a więc są czynnościami faktycznymi (materialno-technicznymi), skierowanymi do indywidualnego podmiotu, dotyczącymi jego praw lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Odmowa wypłacenia dotacji celowej jest taką czynnością faktyczną, dokonaną bez wydawania postanowienia lub decyzji, skierowaną do skarżącego, dotyczącą prawa do dotacji przeznaczonej dla podmiotów prowadzących działalność polegającą na opiece nad dziećmi do lat 3, przewidzianego w art. 60 ust. 1 ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 oraz w postanowieniach uchwały, a zatem w przepisach prawa. Jak już Sąd wskazał niniejsza sprawa była przedmiotem rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyniku złożonej przez Skarżącego skargi kasacyjnej wyrokiem z 23 stycznia 2024 r., sygn. akt I GSK 1033/23 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 kwietnia 2022 r., sygn. akt III SA/Gl 100/23 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi. Uchylenie zaskarżonego wyroku przez NSA i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania skutkuje powrotem do sytuacji, która istniała przed wydaniem wyroku przez sąd pierwszej instancji. Stosownie bowiem do treści art. 190 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zaznaczyć przy tym należy, że rozpatrując ponownie sprawę wojewódzki sąd administracyjny związany jest nie tylko wykładnią prawa dokonaną przez sąd kasacyjny, ale również wyrażonymi w orzeczeniu tego sądu ocenami prawnymi i wskazaniami co do dalszego postępowania. Związanie sądu administracyjnego pierwszej instancji wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie, nawet wówczas, gdy nie podziela wyrażonych w tym wyroku ocen (wyrok NSA z dnia 24 listopada 2022 r., sygn. akt I FSK 1346/22). NSA w ww. powołanym wyroku wskazał, "sformułowane przez skarżącego zarzuty nie w pełni są precyzyjne, dlatego że każdy z przywołanych w skardze kasacyjnej artykułów ustaw składa się z mniejszych jednostek redakcyjnych (ustępów). Skarga kasacyjna należy do środków prawnych sformalizowanych, których sporządzenie polega na starannym określeniu jednostek redakcyjnych aktów prawnych, których naruszenie autor pisma zarzuca wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu. Niemniej jednak, z uwagi na to, że w skardze kasacyjnej częściowo zacytowano treść regulacji prawnej, której naruszenia upatruje w zaskarżonym wyroku autor skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w tym zakresie zarzuty te poddają się merytorycznej ocenie. Przede wszystkim zasadne okazało się stanowisko skarżącego o wadliwym zastosowaniu przez Sąd pierwszej instancji art. 221 ust. 1 i 2 ustawy o finansach publicznych. Z ustaleń Sądu pierwszej instancji nie wynika to, by skarżący prowadził działalność opisaną w poszczególnych ustępach tego artykułu, to jest by stanowił podmiot niezaliczany do sektora finansów publicznych i niedziałający w celu osiągnięcia zysku. Z tego względu zastosowanie względem skarżącego przepisu regulującego przyznawanie dotacji tego rodzaju podmiotom było nieuzasadnione. Wywodzenie z tego przepisu obowiązku zawarcia przez skarżącego umowy w przedmiocie dotacji było zatem bezzasadne. Powinność ta nie wynika także z żadnego z ustępów art. 60 ustawy o opiece nad dziećmi do lat trzech ani z postanowień uchwały Rady Miasta J. [...]. Stanowisko uzależniające prawo skarżącego do wypłaty dotacji od obowiązywania zawartej z Miastem J. umowy nie znajduje zatem oparcia w przepisach prawa. Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odstąpi zatem od stawiania skarżącemu takiego wymagania i oceni skargę z wyłączeniem powinności zawarcia umowy. Natomiast, wbrew stanowisku skarżącego, powołane przez niego przepisy prawa nie gwarantują otrzymania dotacji, żądanie to podlega ocenie uprawnionego do tego organu. Zaproponowana w skardze kasacyjnej wykładnia art. 60 ust. 1 ustawy o opiece nad dziećmi do lat trzech jest w tej części błędna." Materialnoprawne podstawy rozpatrywanej sprawy zawarte są w art. 60 ustawy o opiece. I tak, według art. 60 ust. 1 podmioty, o których mowa w art. 8 ust. 1, prowadzące żłobek lub klub dziecięcy lub zatrudniające dziennych opiekunów oraz osoby, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1, mogą otrzymać na dziecko objęte opieką w żłobku lub klubie dziecięcym, lub przez dziennego opiekuna dotację celową z budżetu gminy. Natomiast wysokość i zasady ustalania oraz rozliczania dotacji celowej, o której mowa w ust. 1, w tym kategorie dzieci, na które przyznawana jest dotacja, określa rada gminy w drodze uchwały (por. art. 60 ust. 2 ustawy o opiece). W uchwale, o której mowa w ust. 2, może zostać określone, że dotacja, o której mowa w ust. 1, może zostać przyznana również na dzieci zamieszkałe na terenie innej gminy niż gmina przyznająca dotację (art. 60 ust. 3 ustawy o opiece). Podjęcie uchwały w tym przedmiocie należy do uprawnień dyskrecjonalnych gminy (por. wyrok NSA z 14 listopada 2017 r., II GSK 2071/17). To rada gminy rozstrzyga o tym, czy w ogóle wprowadzi wskazany system dotacji celowych (wyrok WSA we Wrocławiu z 20 stycznia 2021 r., sygn. akt III SA/Wr 272/20). uchwała w tym przedmiocie ma charakter aktu prawa miejscowego, podlegającego publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Jest adresowana do podmiotów prowadzących działalność w zakresie opieki nad dziećmi do 3 lat i ubiegającymi się o przyznanie dotacji z tego tytułu (por. wyrok NSA z 22 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 1673/15). W przypadku dotacji swoboda prawotwórcza organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego jest ograniczona przez wykonawczy charakter aktu prawa miejscowego oraz cele i sens upoważnienia ustawowego (por. wyrok NSA z 22 marca 2017 r., sygn. II GSK 1673/15; wyrok WSA w Poznaniu z 11 czerwca 2019 r., sygn. akt III SA/Po 142/19). W sytuacji bowiem podejmowania uchwały na podstawie art. 60 ust. 2 ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3 rada gminy (miasta) jest obowiązana działać ściśle w granicach upoważnienia ustawowego, obejmującego zgodnie z art. 60 ust. 2 w/w ustawy wyłącznie określenie wysokości dotacji i zasad ustalania oraz rozliczania dotacji, w tym kategorie dzieci, na które przyznawana jest dotacja, a przy ustalaniu wysokości dotacji kierować się określonym w art. 60 ust. 1 ustawy zwrotem "dziecko objęte opieką". (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2017 r., sygn. II GSK 1673/15; wyrok WSA w Lublinie z 8 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Lu 222/22). Zatem ustawowe określenia zasady ustalania i rozliczania dotacji oznacza wskazanie reguł, którymi należy się kierować przy ustalaniu i rozliczaniu dotacji. Pojęcia te - interpretowane w kontekście celu i założeń ustawowych przyznawania dotacji celowych z tytułu opieki nad dziećmi - obejmują zatem takie reguły postępowania jak określenie sposobu, w jaki dotacja dla beneficjenta będzie ustalana, na podstawie jakich dokumentów dotacja będzie przyznawana (np. na podstawie złożonego oświadczenia o liczbie dzieci czy wykazu dzieci), w jaki sposób będzie regulowana dotacja na rzecz danego beneficjenta itp. (por. wyrok NSA z 22 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 1673/15; wyrok WSA w Poznaniu z 11 czerwca 2019 r., sygn. akt III SA/Po 142/190; wyrok WSA w Gliwicach z 24 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 1270/18; wyrok WSA w Gliwicach z 20 grudnia 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 853/23). W dniu 27 marca 2018 r. Rada Miejska w J. podjęła Uchwałę Nr [...] w sprawie wysokości, zasad ustalania i rozliczania dotacji celowej dla podmiotów prowadzących żłobki oraz kluby dziecięce na terenie Miasta J. (Dz. Urz. Woj. Śląskiego z 2018 r. poz. [...] ze zm., dalej: "Uchwała"); Uchwała została zmieniona Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej W J. z dnia 30 sierpnia 2022 r. w ten sposób, że wykreślono § 2 ust. 5 oraz § 4 ust. 4 pkt 4 Uchwały (zmiana weszła w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego; Uchwałę ogłoszono 8 września 2022 r.). Według § 1 ust. 1 Uchwały osoby fizyczne lub osoby prawne i jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, prowadzące na terenie Miasta J. żłobki lub kluby dziecięce posiadające wpis do Rejestru żłobków i klubów dziecięcych prowadzonego przez Prezydenta Miasta J., zwane dalej podmiotami prowadzącymi żłobki lub kluby dziecięce, mogą ubiegać się o przyznanie dotacji celowej z budżetu miasta J., zwanej dalej dotacją. Z kolei § 1 ust. 2 stanowi, że podmioty prowadzące żłobki lub kluby dziecięce, mogą otrzymać dotację na dziecko objęte opieką pod warunkiem, że dziecko zamieszkuje na terenie Miasta J. Kolejny warunek udzielenia dotacji przewidziany został w § 2 ust. 5 Uchwały. Mianowicie dotacja udzielana będzie pod warunkiem ustalenia przez podmiot prowadzący żłobek lub klub dziecięcy opłaty za pobyt dziecka, pobieranej od rodziców/opiekunów prawnych w wysokości nie przekraczającej 900 zł miesięcznie (nie wliczając opłaty za wyżywienie). Zgodnie z § 4 ust. 3 Uchwały dotacji udziela się na wniosek zawierający: 1) nazwę lub imię i nazwisko oraz siedzibę lub adres podmiotu prowadzącego żłobek lub klub dziecięcy, 2) miejsce prowadzonego żłobka lub klubu dziecięcego, 3) numer i datę wpisu do Rejestru żłobków i klubów dziecięcych prowadzonego przez Prezydenta Miasta J., 4) nazwę banku i numer rachunku bankowego, na który przekazywana będzie dotacja celowa. Do wniosku – według § 4 ust. 3 uchwały – należy dołączyć: 1) statut żłobka lub klubu dziecięcego; 2) regulamin organizacyjny żłobka lub klubu dziecięcego, 3) oświadczenie podmiotu prowadzącego żłobek o zobowiązaniu do informowania organu dotującego o zmianach danych, o których mowa w ust. 3 pkt 1-4, 4) oświadczenie podmiotu, który utworzył żłobek lub klub dziecięcy o wysokości opłat za pobyt i wyżywienie dziecka pobieranych od rodziców/opiekunów prawnych dzieci objętych opieką. Dotacja będzie przekazywana z dołu – co wynika z § 3 ust. 1 Uchwały - w miesięcznych transzach, w terminie do 15 dnia następnego miesiąca za miesiąc poprzedni, w zależności od liczby dzieci objętych opieką w żłobku lub klubie dziecięcym w miesiącu poprzedzającym przekazanie transzy. W myśl § 4 ust. 1 i 2 Uchwały dotacji w roku 2018 udziela się na wniosek złożony do Prezydenta Miasta J., w terminie do 31 sierpnia 2018 r., a dotacji w kolejnych latach udziela się na wniosek złożony do Prezydenta Miasta J., w terminie do 31 sierpnia roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji. Z zapisów Uchwały wynika, że wypłata dotacji jest możliwa po spełnieniu przez wnioskodawcę warunków w niej określonych, na podstawie wniosku określonego w § 4 Uchwały. Z akt administracyjnych wynika, że Skarżący wnioskami z dnia 5 grudnia 2022 r. zwrócił się do Prezydenta J. o udzielenie dotacji za miesiące: marzec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2022 r. Skarżący we wnioskach zawarł dane, o których mowa w § 4 ust. 3 Uchwały oraz dołączył dokumenty wskazane w § 4 ust. 3 pkt 1, 2 i 3, tj. statut placówki, regulamin organizacyjny, oświadczenie o zobowiązaniu do informowania organu dotującego o zmianach danych, o których mowa w ust. 3 pkt 1-4 i oświadczenie o wysokości opłat za pobyt dziecka w 2022 r. Ponadto podał listę dzieci objętych opieką w marcu, sierpniu, wrześniu, październiku, listopadzie i grudniu 2022 r. oraz oświadczył, że rodzice/opiekunowie prawni wymienionych dzieci uiścili opłatę za pobyt dzieci w placówce za miesiące objęte wnioskami. Po rozpatrzeniu tego wniosków Prezydent J. w piśmie z 19 grudnia 2022 r. uznał, że w związku z brakiem podpisanej umowy o udzielenie dotacji celowej z budżetu Miasta J. na dofinansowanie pokrycia kosztów zapewnienia dziecku opieki w klubie dziecięcym "[...]", nie ma możliwości wypłaty dotacji za: marzec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2022 r. Stanowisko Prezydenta, uzależniające wypłatę dotacji od podpisania przez Skarżącego umowy jest błędne. Taki obowiązek nie wynika z żadnego z ustępów art. 60 ustawy o opiece ani z postanowień uchwały Rady Miasta J. [...]. Odmowa wypłaty dotacji z tego powodu jest niedopuszczalna, co stwierdził NSA w wyroku z 23 stycznia 2024 r., sygn. akt I GSK 1033/23 Rozpoznając sprawę ponownie, Prezydent uwzględni ocenę prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu i wynikające z niej wskazania do dalszego postępowania. Prezydent zobowiązany będzie rozpatrzyć wnioski Skarżącego o przyznanie dotacji, stosując kryteria jej przyznania określone w Uchwale, przy czym uwzględni Uchwałę Nr [...] Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. z dnia 26 kwietnia 2018 r., w której stwierdzono nieważność Uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w J. w części dotyczącej § 4 ust. 1 i 2 z powodu istotnego naruszenia art. 60 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz. U. z 2018 r. poz. 603) polegającego na nieuprawnionym ustaleniu terminu składania wniosku o udzielenie dotacji. W uzasadnieniu ww. uchwały Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. wskazano m.in., że "ustawa o opiece nad dziećmi do lat 3, nie wprowadza jako warunku przyznania dotacji terminu złożenia wniosku o dotację, co wynika z faktu, iż dotacja ta jest dotacją celową, nie zaś podmiotową. Celowy charakter dotacji oznacza, że jest ona przyznawana na realizację zadań realizowanych przez podmioty prowadzące działalność, o której mowa w tej ustawie, a nie na dofinansowanie działalności bieżącej tych podmiotów. Podmioty te nie są obowiązane do wyprzedzającego rok budżetowy planowania liczby dzieci, które mają być objęte opieką, lecz mogą ubiegać się o dotację w każdym czasie w ciągu roku budżetowego, jeśli realizują zadania, na które dotacja jest przyznawana. Wprowadzenie terminu składania tych wniosków przez beneficjentów jest zatem niedopuszczalne. Powoduje to bowiem ograniczenie podmiotowe dotacji, w sytuacji gdy dotacja ta ma charakter wyłącznie celowy. Kolegium zauważyło, "że przytoczone przepisy ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3 nie uprawniają Rady Miejskiej do określenia trybu udzielania dotacji. Tymczasem określenie terminu składania wniosków o udzielenie dotacji, należy do zagadnień dotyczących trybu udzielania dotacji, a organ stanowiący uprawniony jest jedynie do określania wysokości i zasad ustalania oraz rozliczania dotacji celowe." Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wpis w wysokości 200 zł, kwotę 480 zł, stanowiącą wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego będącego radcą prawnym, ustaloną wg. stawki minimalnej na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265 z późn. zm.) oraz 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej za udzielone pełnomocnictwo.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI