III SA/Gl 254/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził bezskuteczność czynności Prezydenta Miasta J. polegającej na odmowie wypłaty dotacji celowej dla klubu dziecięcego, uznając, że rozwiązanie umowy nie stanowiło podstawy do odmowy przyznania dotacji.
Skarżący, prowadzący Prywatny Klub Dziecięcy, złożył wniosek o wypłatę dotacji celowej za październik 2021 r. Prezydent Miasta J. odmówił wypłaty, powołując się na wypowiedzianą umowę o udzielenie dotacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po uchyleniu poprzedniego wyroku przez NSA, stwierdził bezskuteczność tej czynności. Sąd uznał, że rozwiązanie umowy nie było prawną podstawą do odmowy przyznania dotacji, a wniosek skarżącego powinien zostać rozpatrzony zgodnie z przepisami ustawy i uchwały rady miejskiej.
Sprawa dotyczyła skargi R. S. na czynność Prezydenta Miasta J. z dnia 12 listopada 2021 r., polegającą na odmowie wypłaty dotacji celowej za październik 2021 r. dla Prywatnego Klubu Dziecięcego prowadzonego przez skarżącego. Prezydent uzasadnił odmowę wypowiedzeniem umowy o udzielenie dotacji z dnia 4 stycznia 2021 r. Skarżący złożył skargę do WSA w Gliwicach, który pierwotnie ją oddalił. Po wniesieniu skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 23 stycznia 2024 r. uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. WSA w Gliwicach, związany wykładnią NSA, uznał, że rozwiązanie umowy nie stanowiło podstawy do odmowy wypłaty dotacji. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 oraz uchwały rady miejskiej nie uzależniają przyznania dotacji od istnienia umowy, a odmowa wypłaty dotacji z powodu rozwiązania umowy była nieuzasadniona. W konsekwencji, Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności Prezydenta Miasta J. i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, rozwiązanie umowy nie stanowi samoistnej podstawy do odmowy wypłaty dotacji, jeśli wniosek o dotację spełnia wymogi formalne i materialne określone w przepisach prawa i uchwale rady gminy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy ustawy o opiece nad dziećmi oraz uchwały rady miejskiej nie uzależniają przyznania dotacji od istnienia aktywnej umowy, a odmowa wypłaty dotacji z powodu rozwiązania umowy jest niedopuszczalna. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku sygn. akt I GSK 2021/22 wskazał, że wywodzenie obowiązku zawarcia umowy i uzależnianie od niej prawa do dotacji było bezzasadne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (12)
Główne
u.o.d. art. 60 § 1
Ustawa o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3
u.o.d. art. 60 § 2
Ustawa o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3
u.o.d. art. 60 § 3
Ustawa o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3
p.p.s.a. art. 3 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 146 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 190
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wojewódzki sąd administracyjny jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.f.p. art. 221
Ustawa o finansach publicznych
Sąd uznał, że przepis ten został błędnie zastosowany przez sąd pierwszej instancji, ponieważ nie odnosił się do stanu faktycznego sprawy.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozwiązanie umowy o udzielenie dotacji nie stanowi podstawy do odmowy wypłaty dotacji, jeśli wniosek spełnia wymogi formalne i materialne. Odmowa wypłaty dotacji jest czynnością faktyczną podlegającą kognicji sądu administracyjnego. Błędne zastosowanie art. 221 u.f.p. przez sąd pierwszej instancji.
Odrzucone argumenty
Argumentacja sądu pierwszej instancji oparta na uznaniowości przyznawania dotacji na podstawie art. 60 ust. 1 ustawy o opiece nad dziećmi. Argumentacja sądu pierwszej instancji oparta na konieczności zawarcia umowy jako warunku otrzymania dotacji.
Godne uwagi sformułowania
Jest to czynność objęta kognicją sądu administracyjnego. Uchylenie zaskarżonego wyroku przez NSA i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania skutkuje powrotem do sytuacji, która istniała przed wydaniem wyroku przez sąd pierwszej instancji. Wojewódzki sąd administracyjny związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Odmowa wypłaty dotacji z tego powodu jest niedopuszczalna.
Skład orzekający
Małgorzata Herman
przewodniczący
Barbara Brandys-Kmiecik
członek
Adam Gołuch
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dotacji celowych dla podmiotów prowadzących żłobki i kluby dziecięce, a także zakresu kontroli sądów administracyjnych nad czynnościami faktycznymi organów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dotacjami dla klubów dziecięcych i może wymagać uwzględnienia specyfiki innych rodzajów dotacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów dotyczących dotacji i jak sądy administracyjne kontrolują czynności organów, nawet te niebędące decyzjami. Wykładnia NSA ma kluczowe znaczenie dla dalszego postępowania.
“Czy wypowiedziana umowa może pozbawić Cię należnej dotacji? WSA wyjaśnia.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gl 254/24 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2024-05-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-03-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Adam Gołuch /sprawozdawca/ Barbara Brandys-Kmiecik Małgorzata Herman /przewodniczący/ Symbol z opisem 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego Hasła tematyczne Finanse publiczne Skarżony organ Prezydent Miasta Treść wyniku Stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności Powołane przepisy Dz.U. 2011 nr 45 poz 235 art. 60 ust. 1 Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Protokolant Referent-stażysta Weronika Leśniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2024 r. sprawy ze skargi R. S. na czynność Prezydenta Miasta J. z dnia 12 listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia dotacji celowej za październik 2021 1) stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; 2) zasądza od Prezydenta Miasta J. na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Zaskarżoną czynnością z 12 listopada 2021 r. Prezydent Miasta J. (dalej: Prezydent) w odpowiedzi na wniosek R.S. złożony w dniu 3 listopada 2021 r. prowadzącego Prywatny Klub Dziecięcy "[...]" (dalej: Skarżący) o wypłatę dotacji celowej za miesiąc październik 2021 r. poinformował, że wniosek skarżącego o dotację za miesiąc październik 2021 r. nie może zostać zrealizowany ponieważ umowa nr [...] z 4 stycznia 2021 r. o udzielenie dotacji celowej z budżetu miasta na dofinansowanie pokrycia kosztów zapewnienia dziecku opieki w klubie, została wypowiedziana 29 kwietnia 2021 r. W świetle powyższego brak jest możliwości wypłaty dotacji za miesiąc wrzesień. Na tą czynność Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 15 czerwca 2022 r., sygn. akt III SA/Gl 1807/21 ją oddalił. Uzasadniając oddalenie skargi Sąd I instancji stwierdził, że odmowa wypłacenia dotacji celowej jest czynnością faktyczną, dokonaną bez wydawania postanowienia lub decyzji, skierowaną do skarżącego, dotyczącą prawa do dotacji przeznaczonej dla podmiotów prowadzących działalność polegającą na opiece nad dziećmi do lat 3, przewidzianego w art. 60 ust. 1 ustawy z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz. U. z 2022 r., poz. 1324; dalej: ustawa o opiece) oraz w postanowieniach uchwały nr [...] Rady Miejskiej w J. z 27 marca 2018 r. w sprawie wysokości, zasad ustalania i rozliczania dotacji celowej dla podmiotów prowadzących żłobki oraz kluby dziecięce na terenie Miasta J. (Dz. Urzęd. Województwa Śląskiego z 2018 r. poz. [...] ze zm.; dalej: uchwała). Jest więc objęta kognicją sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Jednocześnie w ocenie WSA, zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy o opiece podmioty, prowadzące żłobek lub klub dziecięcy lub zatrudniające dziennych opiekunów, mogą otrzymać na dziecko objęte opieką w żłobku lub klubie dziecięcym lub przez opiekuna dotację celową z budżetu gminy. Użyty w tym przepisie zwrot "mogą otrzymać" oznacza, że świadczenie to ma charakter uznaniowy, czyli że decyzja o przyznaniu lub odmowie przyznania dotacji należy do gminy. Przepis ten nie gwarantuje wymienionym w nim podmiotom otrzymania dotacji. Podobny zapis znajduje się w uchwale , w której postanowiono, że podmioty prowadzące na terenie miasta kluby dziecięce mogą ubiegać się o przyznanie dotacji. Art. 221 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 305 ze zm., dalej: u.f.p.) wymaga w takim przypadku zawarcia umowy z beneficjentem, która powinna określać: szczegółowy opis zadania, w tym cel, na jaki dotacja została przyznana i termin jego wykonania, wysokość dotacji udzielanej podmiotowi wykonującemu zadanie i tryb płatności, termin wykorzystania dotacji, tryb kontroli wykonywania zadania, termin i sposób rozliczenia udzielonej dotacji oraz zwrotu niewykorzystanej części dotacji. Umowa tego rodzaju została zawarta ze Skarżącym, jej przedmiotem jest udzielenie dotacji celowej z budżetu miasta na dofinansowanie kosztów opieki nad dziećmi w klubie. Umowa ta regulowała wysokość dotacji, okres jej obowiązywania, zasady przekazywania dotacji oraz jej rozliczania, kontrolę realizacji zadania, rozwiązanie i odstąpienie od umowy. Przystępując do umowy Skarżący zaakceptował jej postanowienia. Jedno z nich polegało na tym, że Miasto mogło rozwiązać umowę w przypadku odmowy poddania się przez dotowanego kontroli. Taki przypadek miał miejsce i to stało się powodem skutecznego wypowiedzenia umowy przez Miasto. Umowa ta nie jest aktem administracyjnym, będącym wyrazem władczej pozycji organu administracyjnego, regulującego w sposób jednostronny uprawnienia lub obowiązki podmiotu, do którego jest skierowany. Jest wyrazem woli umawiających się stron i jej ocena, w tym ocena zasadności jej wypowiedzenia, nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Jest natomiast przesłanką podjęcia czynności faktycznej, jaką jest wypłata lub odmowa wypłaty dotacji celowej. Fakt rozwiązania umowy uzasadniał odmowę wypłacenia dotacji Skarżącemu. Od wyroku WSA w Gliwicach z 15 czerwca 2022 r. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył to orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego przez dokonanie błędnej wykładni i błędne zastosowanie następujących przepisów oraz naruszenie normy konstytucyjnej, a to: a) art. 60 ustawy o opiece poprzez błędne przyjęcie, że wskazany w ustawie zwrot, że podmioty określone w art. 8 ust. 1 ustawy "mogą" otrzymywać dotacje celowe jest podstawą do uznaniowego rozstrzygania wniosków składanych o dotację, mimo że zasady udzielania dotacji określa uchwała rady gminy, czego wymaga ustawa, a w konsekwencji przyjęcie, że organ w rozstrzyganej sytuacji miał prawo do uznaniowego udzielania dotacji, nawet jeśli wnioskodawca spełnia warunki podmiotowe do jej otrzymania określone w uchwale, podjętej na podstawie delegacji ustawowej; b) art. 221 u.f.p. poprzez jego błędne zastosowanie, podczas gdy nie odnosi się on do stanu faktycznego w rozstrzyganej sprawie, albowiem zawierana przez organ z dotowanymi umowa nie dotyczyła zlecania i finansowania zleconego zadania należącego do samorządu i nie była wymogiem ani ustawowym, ani wynikającym z uchwały organu gminy, zaś sąd w niniejszej sprawie przyjął, że wymóg jej zawarcia warunkuje otrzymanie dotacji, który to wniosek wywiódł z przytoczonego przepisu; c) § 1 uchwały poprzez przyjęcie, że na podstawie jej uregulowań zawarcie umowy stanowi warunek otrzymania dotacji, co nie wynika z uchwały, albowiem określa ona jedynie kryteria podmiotowe oraz warunki formalne i przedmiotowe (o czym mowa w § 1 uchwały), jakie winien spełnić podmiot ubiegający się o dotację, co ma znaczenie pierwszorzędne i prawotwórcze, zaś zawarcie umowy nie jest elementem koniecznym dla realizacji postanowień uchwały i nie zostało w umowie wymienione jako jedno z kryteriów umożliwiających otrzymanie dotacji; d) art. 32 Konstytucji poprzez przyjęcie, że władze publiczne (tut. Prezydent) mogą traktować podmioty w sposób wykluczający ich równość wobec prawa, a to poprzez uznaniową ocenę właściwości podmiotowych dotowanego, pomijanie przy tym norm ustawowych, jak również wskazywanie na warunki, które powinien spełniać podmiot, mimo, że nie wynikają one z przepisów prawa, co w konsekwencji stanowi naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, której naruszenie przez organ WSA w Gliwicach uznał za dopuszczalne i prawidłowe postępowanie organu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżący przedstawił uzasadnienie wniesionych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 23 stycznia 2024 r., sygn. akt I GSK 2021/22 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania oraz zasądził od Prezydenta na rzecz Skarżącego 560 (pięćset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a.) do właściwości sądów administracyjnych należy orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Chodzi tu zatem o akty lub czynności, które nie są decyzją lub postanowieniem, bo te są wymienione w pkt od 1 do 3, a więc są czynnościami faktycznymi (materialno-technicznymi), skierowanymi do indywidualnego podmiotu, dotyczącymi jego praw lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Odmowa wypłacenia dotacji celowej jest taką czynnością faktyczną, dokonaną bez wydawania postanowienia lub decyzji, skierowaną do skarżącego, dotyczącą prawa do dotacji przeznaczonej dla podmiotów prowadzących działalność polegającą na opiece nad dziećmi do lat 3, przewidzianego w art. 60 ust. 1 ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 oraz w postanowieniach uchwały, a zatem w przepisach prawa. Jest to czynność objęta kognicją sądu administracyjnego i z tego powodu skarga nie została odrzucona z zastosowaniem przepisu art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jako nie należąca do właściwości sądu administracyjnego. Na wstępie należy wskazać, że niniejsza sprawa była przedmiotem rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyniku złożonej przez Skarżącego skargi kasacyjnej wyrokiem z 23 stycznia 2024 r., sygn. akt I GSK 2021/22 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 czerwca 2022 r., sygn. akt III SA/Gl 1807/21 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi Podkreślenia wymaga, że uchylenie zaskarżonego wyroku przez NSA i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania skutkuje powrotem do sytuacji, która istniała przed wydaniem wyroku przez sąd pierwszej instancji. Stosownie bowiem do treści art. 190 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zaznaczyć przy tym należy, że rozpatrując ponownie sprawę wojewódzki sąd administracyjny związany jest nie tylko wykładnią prawa dokonaną przez sąd kasacyjny, ale również wyrażonymi w orzeczeniu tego sądu ocenami prawnymi i wskazaniami co do dalszego postępowania. Związanie sądu administracyjnego pierwszej instancji wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie, nawet wówczas, gdy nie podziela wyrażonych w tym wyroku ocen (wyrok NSA z 24 listopada 2022r., sygn. akt I FSK 1346/22). W przywołanym wcześniej wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że sformułowane przez Skarżącego zarzuty nie są precyzyjne, dlatego że każdy z przywołanych w skardze kasacyjnej artykułów ustaw składa się z mniejszych jednostek redakcyjnych (ustępów). Skarga kasacyjna należy do środków prawnych sformalizowanych, których sporządzenie polega na starannym określeniu jednostek redakcyjnych aktów prawnych, których naruszenie autor pisma zarzuca wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu. Niemniej jednak, z uwagi na to, że w skardze kasacyjnej częściowo zacytowano treść regulacji prawnej, której naruszenia upatruje w zaskarżonym wyroku autor skargi kasacyjnej, a częściowo zarzut dotyczył wadliwego zastosowania całego artykułu (wszystkich ustępów) ustawy o finansach publicznych, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w tym zakresie zarzuty te poddają się merytorycznej ocenie. Naczelny Sąd Administracyjny za zasadne uznał stanowisko Skarżącego o wadliwym zastosowaniu przez Sąd pierwszej instancji art. 221 ust. 1 i 2 u.f.p. Z ustaleń Sądu pierwszej instancji nie wynika to, by Skarżący prowadził działalność opisaną w poszczególnych ustępach tego artykułu, to jest by stanowił podmiot niezaliczany do sektora finansów publicznych i niedziałający w celu osiągnięcia zysku. Z tego względu zastosowanie względem Skarżącego przepisu regulującego przyznawanie dotacji tego rodzaju podmiotom było nieuzasadnione. Wywodzenie z tego przepisu obowiązku zawarcia przez Skarżącego umowy w przedmiocie dotacji było zatem bezzasadne. Powinność ta nie wynika także z żadnego z ustępów art. 60 ustawy o opiece ani z postanowień uchwały. Zatem stanowisko uzależniające prawo Skarżącego do wypłaty dotacji od obowiązywania zawartej z Miastem J. umowy nie znajduje oparcia w przepisach prawa. W konsekwencji rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odstąpi od stawiania Skarżącemu takiego wymagania i oceni skargę z wyłączeniem powinności zawarcia umowy. Wbrew stanowisku Skarżącego, powołane przez niego przepisy prawa nie gwarantują otrzymania dotacji, żądanie to podlega ocenie uprawnionego do tego organu. Zaproponowana w skardze kasacyjnej wykładnia art. 60 ust. 1 ustawy o opiece nad dziećmi do lat trzech jest w tej części błędna. Ponownie rozpoznając skargę i mając na uwadze ocenę prawną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny Sąd uznał, że w sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności. Materialnoprawne podstawy rozpatrywanej sprawy zawarte są w art. 60 ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3. I tak, według jego ust. 1 podmioty, o których mowa w art. 8 ust. 1, prowadzące żłobek lub klub dziecięcy lub zatrudniające dziennych opiekunów oraz osoby, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1, mogą otrzymać na dziecko objęte opieką w żłobku lub klubie dziecięcym, lub przez dziennego opiekuna dotację celową z budżetu gminy (por. art. 60 ust. 1 ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3). Natomiast wysokość i zasady ustalania oraz rozliczania dotacji celowej, o której mowa w ust. 1, w tym kategorie dzieci, na które przyznawana jest dotacja, określa rada gminy w drodze uchwały (por. art. 60 ust. 2 w/w ustawy). W uchwale, o której mowa w ust. 2, może zostać określone, że dotacja, o której mowa w ust. 1, może zostać przyznana również na dzieci zamieszkałe na terenie innej gminy niż gmina przyznająca dotację (por. art. 60 ust. 3 w/w ustawy). Przystępując do rozstrzygnięcia powstałego sporu zaznaczyć należy po pierwsze, że podjęcie przez radę gminy na podstawie art. 60 ust. 2 ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3 uchwały w sprawie wysokości i zasad ustalania oraz rozliczania dotacji nie jest - na co wskazuje zwrot "mogą otrzymać" użyty w art. 60 ust. 1 ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3 - obligatoryjne. Jest to wyłącznie uprawnienie rady i to od niej zależy, czy uzna za celowe przyznanie dotacji (por. wyrok WSA w Poznaniu z 13 października 2011 r. sygn. akt I SA/Po 613/11; wyrok WSA w Gliwicach z 26 stycznia 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 860/22). Gmina nie ma zatem prawnego obowiązku dotowania opieki nad dziećmi w wieku do lat 3, która zgodnie z art. 2 ust. 1 u.o.d. może być organizowana w formie żłobka lub klubu dziecięcego, a także sprawowana przez dziennego opiekuna oraz nianię. Podjęcie uchwały w tym przedmiocie należy zatem do uprawnień dyskrecjonalnych gminy (por. wyrok NSA z 14 listopada 2017 r., II GSK 2071/17). To rada gminy rozstrzyga o tym czy w ogóle wprowadzi wskazany system dotacji celowych (wyrok WSA we Wrocławiu z 20 stycznia 2021 r., sygn. akt III SA/Wr 272/20). Po drugie, nie budzi też wątpliwości, że uchwała w tym przedmiocie ma charakter aktu prawa miejscowego, podlegającego publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Jest adresowana do podmiotów prowadzących działalność w zakresie opieki nad dziećmi do 3 lat i ubiegającymi się o przyznanie dotacji z tego tytułu (por. wyrok NSA z 22 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 1673/15). Po trzecie, w przypadku dotacji swoboda prawotwórcza organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego jest ograniczona przez wykonawczy charakter aktu prawa miejscowego oraz cele i sens upoważnienia ustawowego (por. wyrok NSA z 22 marca 2017 r., sygn. II GSK 1673/15; wyrok WSA w Poznaniu z 11 czerwca 2019 r., sygn. akt III SA/Po 142/19). W sytuacji bowiem podejmowania uchwały na podstawie art. 60 ust. 2 ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3 rada gminy (miasta) jest obowiązana działać ściśle w granicach upoważnienia ustawowego, obejmującego zgodnie z art. 60 ust. 2 w/w ustawy wyłącznie określenie wysokości dotacji i zasad ustalania oraz rozliczania dotacji, w tym kategorie dzieci, na które przyznawana jest dotacja, a przy ustalaniu wysokości dotacji kierować się określonym w art. 60 ust. 1 ustawy zwrotem "dziecko objęte opieką". (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2017 r., sygn. II GSK 1673/15; wyrok WSA w Lublinie z 8 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Lu 222/22). Zatem ustawowe określenia zasady ustalania i rozliczania dotacji oznacza wskazanie reguł, którymi należy się kierować przy ustalaniu i rozliczaniu dotacji. Pojęcia te - interpretowane w kontekście celu i założeń ustawowych przyznawania dotacji celowych z tytułu opieki nad dziećmi - obejmują zatem takie reguły postępowania jak określenie sposobu, w jaki dotacja dla beneficjenta będzie ustalana, na podstawie jakich dokumentów dotacja będzie przyznawana (np. na podstawie złożonego oświadczenia o liczbie dzieci czy wykazu dzieci), w jaki sposób będzie regulowana dotacja na rzecz danego beneficjenta itp. (por. wyrok NSA z 22 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 1673/15; wyrok WSA w Poznaniu z 11 czerwca 2019 r., sygn. akt III SA/Po 142/190; wyrok WSA w Gliwicach z 24 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 1270/18; wyrok WSA w Gliwicach z 20 grudnia 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 853/23). Po czwarte, ustawa o opiece nad dziećmi nie wprowadza jako warunku przyznania dotacji terminu złożenia wniosku o dotację, co wynika z faktu, iż dotacja ta jest dotacją celową, nie zaś podmiotową (przyznawaną na sfinansowanie działalności bieżącej określonych w ustawie podmiotów sprawujących opiekę nad dziećmi). Podmioty te nie są obowiązane do wyprzedzającego rok budżetowy planowania liczby dzieci, które mają być objęte opieką, lecz mogą ubiegać się o dotację w każdym czasie w ciągu roku budżetowego, jeśli realizują zadania, na które dotacja jest przyznawana (por. wyrok NSA z 22 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 1673/15). Przenosząc powyższe do badanej sprawy wskazać należy, w dniu 27 marca 2018 r. Rada Miejska w J. podejmując uchwałę nr [...] w sprawie wysokości, zasad ustalania i rozliczania dotacji celowej dla podmiotów prowadzących żłobki oraz kluby dziecięce na terenie Miasta J. (Dz. Urz. Woj. Śląskiego z 2018 r. poz. [...] ze zm.) w jej § 1 określiła reguły ustalania dotacji. Według § 1 ust. 1 osoby fizyczne lub osoby prawne i jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, prowadzące na terenie Miasta J. żłobki lub kluby dziecięce posiadające wpis do Rejestru żłobków i klubów dziecięcych prowadzonego przez Prezydenta Miasta J., zwane dalej podmiotami prowadzącymi żłobki lub kluby dziecięce, mogą ubiegać się o przyznanie dotacji celowej z budżetu miasta J., zwanej dalej dotacją. Natomiast § 1 ust. 2 stanowi, że podmioty prowadzące żłobki lub kluby dziecięce, mogą otrzymać dotację na dziecko objęte opieką pod warunkiem, że dziecko zamieszkuje na terenie Miasta J. Kolejny warunek udzielenia dotacji przewidziany został w § 2 ust. 5 w/w uchwały, a mianowicie cyt. Dotacja udzielana będzie pod warunkiem ustalenia przez podmiot prowadzący żłobek lub klub dziecięcy opłaty za pobyt dziecka, pobieranej od rodziców/opiekunów prawnych w wysokości nie przekraczającej 900 zł miesięcznie (nie wliczając opłaty za wyżywienie). Dodać należy, że zgodnie z § 4 ust. 3 uchwały dotacji udziela się na wniosek zawierający: 1) nazwę lub imię i nazwisko oraz siedzibę lub adres podmiotu prowadzącego żłobek lub klub dziecięcy, 2) miejsce prowadzonego żłobka lub klubu dziecięcego, 3) numer i datę wpisu do Rejestru żłobków i klubów dziecięcych prowadzonego przez Prezydenta Miasta J., 4) nazwę banku i numer rachunku bankowego, na który przekazywana będzie dotacja celowa. Do wniosku – według § 4 ust. 3 uchwały – należy dołączyć: 1) statut żłobka lub klubu dziecięcego; 2) regulamin organizacyjny żłobka lub klubu dziecięcego; oświadczenie podmiotu prowadzącego żłobek o zobowiązaniu do informowania organu dotującego o zmianach danych, o których mowa w ust. 3 pkt 1-4. Dotacja będzie przekazywana z dołu – co wynika z § 3 ust. 1 uchwały - w miesięcznych transzach, w terminie do 15 dnia następnego miesiąca za miesiąc poprzedni, w zależności od liczby dzieci objętych opieką w żłobku lub klubie dziecięcym w miesiącu poprzedzającym przekazanie transzy. Z akt administracyjnych wynika, że Skarżący zwrócił do Prezydenta J. odrębnym wnioskiem o udzielenie dotacji za miesiąc październik 2021r. W przedmiotowym wniosku zawarł dane, o których mowa w § 4 ust. 3 uchwały. Dołączył do niego dokumenty, o których mowa w § 4 ust. 3 uchwały. Podał także dane o których mowa § 3 ust. 1 uchwały. Po ich rozpatrzeniu Prezydent J. poinformował, że umowa nr. [...] z dnia 4 stycznia 2021 r. o udzielenie dotacji celowej budżetu Miasta J. na dofinansowanie pokrycia kosztów zapewnienia dziecku opieki w klubie dziecięcym "[...]" została wypowiedziana 29 kwietnia 2021 r. W świetle powyższego brak jest możliwości wypłaty dotacji za miesiąc październik. W ocenie Sądu stanowisko Prezydenta J. nie jest prawidłowe. Pomimo nadanej przez Skarżącego nazwy wniosku, sugerującej że chodzi o wypłatę dotacji za miesiąc październik, to zawiera on wszystkie elementy wniosku o dotację, o których mowa w § 4 ust. 3 i 4 uchwały. Prezydent w żaden sposób się do tej okoliczności nie odniósł. Uzasadnił natomiast odmowę wypłaty dotacji od spełnienia innych warunków niż wynikające z ustawy lub uchwały jaką było rozwiązanie umowy z 4 stycznia 2021 r. o udzielenie dotacji celowej z budżetu miasta na dofinansowanie pokrycia kosztów zapewnienia dziecku opieki w klubie z dniem 29 kwietnia 2021r. Odmowa wypłaty dotacji z tego powodu jest niedopuszczalna, co stwierdził NSA w wyroku z 23 stycznia 2024 r., sygn. akt I GSK 12/23. Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji zastosuje się do oceny prawnej zawartej w niniejszym uzasadnieniu i wynikającej z niej wskazań do dalszego postępowania. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 146 § 1 pkt 1 w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 tej ustawy, uwzględniając wpis w wysokości 200 zł, kwotę 480 zł stanowiącą wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej będącego radcą prawnym, ustaloną wg stawki minimalnej na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265 z późn. zm.) oraz 17 zł. opłaty skarbowej za udzielone pełnomocnictwo.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI