II SA/Łd 540/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2025-09-26
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
świadczenie wychowawczeZUSprzywrócenie terminuodwołaniebezprzedmiotowość postępowaniaumorzenieprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi umorzył postępowanie sądowoadministracyjne, ponieważ uchylenie pierwotnej decyzji organu uczyniło skargę bezprzedmiotową.

Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Prezesa ZUS odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji uchylającej prawo do świadczenia wychowawczego. Następnie organ ZUS wydał nową decyzję, uchylającą pierwotną decyzję i przyznającą świadczenie. Ponieważ pierwotna decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego, sąd uznał postępowanie za bezprzedmiotowe i umorzył je.

Skarżąca Y. L. złożyła skargę na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ZUS z dnia 28 maja 2024 r., która uchylała prawo do świadczenia wychowawczego. Następnie, w toku postępowania sądowego, Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał decyzję z dnia 18 lipca 2025 r., która uchyliła decyzję z dnia 28 maja 2024 r. i jednocześnie przyznała skarżącej świadczenie wychowawcze na okres od 1 czerwca 2024 r. do 31 maja 2025 r. Wobec wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji, od której skarżąca chciała wnieść odwołanie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd umorzył postępowanie sądowoadministracyjne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie sądowoadministracyjne powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że uchylenie pierwotnej decyzji organu i przyznanie świadczenia nową decyzją sprawia, że postępowanie sądowe dotyczące odmowy przywrócenia terminu do odwołania od pierwotnej decyzji staje się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania, która zaistniała w toku postępowania sądowego, obliguje sąd do jego umorzenia na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (2)

Główne

p.p.s.a. art. 161 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 161 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchylenie pierwotnej decyzji organu i przyznanie świadczenia nową decyzją uczyniło skargę bezprzedmiotową.

Godne uwagi sformułowania

postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe zwrot normatywny "stało się bezprzedmiotowe" użyty w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oznacza, że "chodzi o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi" postanowienie organu odmawiające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji wyeliminowanej z obrotu wymyka się spod kontroli sądowej, albowiem jego los dzielony jest decyzją, która w obrocie prawnym już nie występuje.

Skład orzekający

Piotr Mikołajczyk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w przypadku, gdy przedmiot zaskarżenia został wyeliminowany z obrotu prawnego w trakcie postępowania sądowego."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pierwotna decyzja organu została uchylona i zastąpiona nową, a skarżący nie podtrzymał skargi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą bezprzedmiotowości postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy skarga staje się bezprzedmiotowa? WSA w Łodzi wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 540/25 - Postanowienie WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-09-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Piotr Mikołajczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Umorzono postępowanie sądowoadministracyjne
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 161 par. 1 pkt 3, art. 161 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 26 września 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk po rozpoznaniu w dniu 26 września 2025 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Y. L. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 13 czerwca 2025 roku znak sprawy: 010070/680/3296992/2024, postępowanie: 464154521 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji odmawiającej prawa do świadczenia wychowawczego p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. ał
Uzasadnienie
Pismem z dnia 19 czerwca 2025 r. Y. L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 13 czerwca 2025 r. znak sprawy: 010070/680/3296992/2024, postępowanie: 464154521, w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 maja 2024 r. uchylającej przyznane prawo do świadczenia wychowawczego na okres świadczeniowy od 1 czerwca 2024 r. do 31 maja 2025 r. na dziecko A. L. (w kwocie 800 zł miesięcznie).
Na mocy zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 28 sierpnia 2025 r. skarżąca została wezwana o udzielenie informacji, czy wobec wydania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzji z dnia 18 lipca 2025 r. znak sprawy: 010070/680/3296992/2024 postępowanie: 464154521 uchylającej decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 maja 2024 r. i przyznającej skarżącej świadczenie wychowawcze na dziecko A. L. w kwocie 800 zł miesięcznie od 1 czerwca 2024 r. do 31 maja 2025 r., podtrzymuje swoją skargę na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 czerwca 2025 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 maja 2024 r. – w terminie 7 dni, pod rygorem uznania, że skarżąca podtrzymuje wniesioną skargę.
Powyższe wezwanie skarżąca odebrała w dniu 8 września 2025 r., jednak wyznaczony termin upłynął bezskutecznie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.) – w skrócie: "p.p.s.a." – sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym (art. 161 § 2 p.p.s.a.). W ocenie sądu sytuacja taka ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, albowiem zaistniała okoliczność, która stanowi przeszkodę do merytorycznego rozpoznania sprawy.
Wyjaśnić w tym miejscu należy, że z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. będziemy mieć do czynienia, kiedy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku, przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T. Wosia., Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005, s. 495.). Przy czym powyższy przepis za przesłankę umorzenia postępowania uznaje bezprzedmiotowość postępowania, a nie bezprzedmiotowość sprawy, która w sensie materialnym nadal istnieje. W judykaturze sądowoadministracyjnej ugruntował się pogląd, wedle którego zwrot normatywny "stało się bezprzedmiotowe" użyty w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oznacza, że "chodzi o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi. Innymi słowy, postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w trakcie jego trwania wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. W powołanym przepisie chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie (zob. wyroki NSA: z 22 lipca 2014 r. sygn. II OSK 378/13; z 21 lutego 2017 r. sygn. II OSK 2798/15, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie sądu postanowienie organu odmawiające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji wyeliminowanej z obrotu wymyka się spod kontroli sądowej, albowiem jego los dzielony jest decyzją, która w obrocie prawnym już nie występuje.
Jak wynika z akt sprawy decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 maja 2024 r. uchylająca prawo skarżącej do świadczenia wychowawczego w kwocie 800 zł miesięcznie na okres od 1 czerwca 2024 r. do 31 maja 2025 r. na dziecko A. L. (od której skarżąca wniosła odwołanie), została uchylona decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 lipca 2025 r., którą jednocześnie organ przyznał skarżącej prawo do świadczenia wychowawczego w kwocie 800 zł miesięcznie na okres od 1 czerwca 2024 r. do 31 maja 2025 r. na dziecko A. L. Jak wynika z treści pisma organu administracji z dnia 8 września 2025 r. nie odnotowano wpływu skargi na decyzję z dnia 18 lipca 2024 r., a ponadto wypłaty świadczenia za okres od 1 czerwca 2024 r. do 31 maja 2025 r. dokonano w dniu 24 lipca 2025 r.
Skoro zatem przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 28 maja 2024 r. wyeliminowanej następnie z obrotu prawnego, to uznać należy, że postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe. Przyczyna uniemożliwiająca prowadzenie postępowania przed sądem zaistniała w toku postępowania sądowoadministracyjnego (po wniesieniu skargi do sądu wojewódzkiego z dnia 19 czerwca 2025 r.). Powyższe z woli ustawodawcy zobowiązuje sąd rozpoznający niniejszą sprawę do umorzenia postępowania.
Mając powyższe na względzie sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.
a.tp.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI