III SA/Gl 246/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2020-09-09
NSAinneŚredniawsa
prawo geologiczne i górniczewydobycie kopalinykoncesjaopłata podwyższonastaw retencyjnyprawo budowlaneprace przygotowawczenielegalne wydobyciesąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego dotyczącą opłaty podwyższonej za wydobycie piasku bez koncesji, uznając, że skarżący prowadził nielegalne wydobycie poza granicami planowanego stawu retencyjnego.

Skarżący kwestionował decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego o nałożeniu opłaty podwyższonej za wydobycie piasku bez koncesji, twierdząc, że prace ziemne były częścią budowy stawu retencyjnego i nie stanowiły wydobycia kopaliny. Sąd administracyjny uznał jednak, że wydobycie miało miejsce poza granicami projektowanego stawu i było prowadzone z użyciem profesjonalnego sprzętu, co kwalifikuje je jako nielegalne wydobycie kopaliny. Skarga została oddalona.

Sprawa dotyczyła skargi C. W. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w W. o ustaleniu opłaty podwyższonej za wydobycie 4510 ton piasku bez wymaganej koncesji. Skarżący argumentował, że prace ziemne były związane z budową stawu retencyjnego i nie stanowiły wydobycia kopaliny w rozumieniu przepisów. Podnosił zarzuty dotyczące błędnej wykładni przepisów, błędów w ustaleniach faktycznych, naruszenia przepisów postępowania (m.in. brak powiadomienia o oględzinach, brak zasięgnięcia opinii biegłego) oraz nieprawidłowego ustalenia ilości wydobytej kopaliny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że skarżący nie posiadał koncesji na wydobycie, a prace ziemne, w tym wydobycie piasku, miały miejsce poza granicami projektowanego stawu retencyjnego, co stanowiło nielegalne wydobycie kopaliny. Sąd podkreślił, że prace przygotowawcze do budowy muszą być prowadzone na terenie objętym pozwoleniem, a skarżący uzyskał pozwolenie na budowę stawu dopiero po stwierdzeniu wydobycia. Sąd odrzucił również zarzuty proceduralne, wskazując, że wizja lokalna nie wymagała zawiadomienia strony, a skarżący miał możliwość czynnego udziału w postępowaniu. Uzasadnienie sądu szczegółowo analizuje przepisy Prawa geologicznego i górniczego oraz Prawa budowlanego, a także zgromadzony materiał dowodowy, w tym dokumentację fotograficzną i pomiary geodezyjne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli prace te polegają na odłączeniu kopaliny od złoża i są prowadzone poza granicami terenu objętego pozwoleniem na budowę lub zgłoszeniem, stanowią one nielegalne wydobycie kopaliny podlegające opłacie podwyższonej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący prowadził wydobycie piasku poza granicami projektowanego stawu retencyjnego, co zostało potwierdzone oględzinami i pomiarami. Uzyskanie pozwolenia na budowę stawu po dacie stwierdzenia wydobycia oraz prowadzenie prac przygotowawczych poza terenem objętym pozwoleniem wyklucza możliwość uznania tych prac za legalne działania związane z budową.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (29)

Główne

P.g.g. art. 140 § ust. 1

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

P.g.g. art. 140 § ust. 3 pkt 3

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

P.g.g. art. 140 § ust. 1

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

Działalność wykonywana bez wymaganej koncesji podlega opłacie podwyższonej.

P.g.g. art. 140 § ust. 3 pkt 3

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

Wysokość opłaty podwyższonej za wydobywanie kopalin ustala się w wysokości czterdziestokrotnej stawki opłaty eksploatacyjnej dla danego rodzaju kopaliny, pomnożonej przez ilość wydobytej bez koncesji kopaliny.

Pomocnicze

P.g.g. art. 6 § ust. 1

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

P.g.g. art. 6 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

P.g.g. art. 6 § ust. 1 pkt 19

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

P.g.g. art. 21 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

P.g.g. art. 140 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

P.g.g. art. 141 § ust. 1

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

P.g.g. art. 143 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

P.g.g. art. 143 § ust. 3

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 10

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 75 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 79 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 81a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 3 § pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 29 § ust. 2 pkt 32

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 30

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 41

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wydobycie kopaliny miało miejsce poza granicami projektowanego stawu retencyjnego. Prace przygotowawcze do budowy stawu były prowadzone bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący nie posiadał koncesji na wydobycie kopaliny.

Odrzucone argumenty

Prace ziemne były częścią budowy stawu retencyjnego i nie stanowiły wydobycia kopaliny. Naruszenie przepisów postępowania (brak powiadomienia o oględzinach, brak opinii biegłego). Błędne ustalenie ilości wydobytej kopaliny.

Godne uwagi sformułowania

Prace przygotowawcze mogą być wykonywane tylko na terenie objętym pozwoleniem na budowę lub zgłoszeniem. Wizja lokalna nie jest czynnością wymagającą dla jej skuteczności obecności właścicieli gruntów objętych tą weryfikacją.

Skład orzekający

Anna Apollo

przewodniczący

Beata Kozicka

członek

Iwona Wiesner

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa geologicznego i górniczego dotyczących wydobycia kopaliny bez koncesji, zwłaszcza w kontekście budowy obiektów budowlanych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wydobycia poza granicami planowanej inwestycji budowlanej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje konflikt między planowaną inwestycją budowlaną a przepisami prawa geologicznego i górniczego, pokazując, jak ważne jest precyzyjne określenie granic działań i uzyskanie odpowiednich pozwoleń.

Budowa stawu retencyjnego a ryzyko opłaty za nielegalne wydobycie – co musisz wiedzieć?

Sektor

górnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 246/20 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2020-09-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-04-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Apollo /przewodniczący/
Beata Kozicka
Iwona Wiesner /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6063 Opłaty eksploatacyjne
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 277/21 - Wyrok NSA z 2024-06-19
Skarżony organ
Urząd Górniczy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 868
art. 6 ust. 1, art. 140, art. 143
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędzia WSA Iwona Wiesner (spr.), Protokolant Specjalista Beata Kujawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2020 r. sprawy ze skargi C. W. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty podwyższonej za wydobycie kopaliny bez wymaganej koncesji oddala skargę.
Uzasadnienie
Prezes Wyższego Urzędu Górniczego (organ odwoławczy) decyzją z [...]r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730 i 1133, dalej: K.p.a.), w związku z art. 140 ust. 1, art. 140 ust. 2 pkt 2 i art. 140 ust. 3 pkt 3 ustawy z 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2019 r. poz. 868 z późno zm., dalej: P.g.g.), po rozpatrzeniu odwołania z 21 stycznia 2020 r., wniesionego przez C. W. (strona, odwołujący, skarżący), od decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu. Górniczego w W. (organ pierwszej instancji) z [...] r., znak: [...], w sprawie ustalenia opłaty podwyższonej za wydobycie bez wymaganej koncesji 4510 ton kopaliny - piasku, w 2018 r., na działkach o numerach ewidencyjnych: [...] i [...], położonych w miejscowości Z., Gmina L., powiat z., województwo m., w wysokości 108.240 zł oraz zobowiązania do wniesienia naliczonej opłaty: w wysokości 60 % na konto Gminy L. i w wysokości 40% na konto Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w W., utrzymuję w mocy zaskarżoną decyzję.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o opisany poniżej stan faktyczny.
Decyzją z [...] r. wydaną na podstawie art. 140 ust. 1 w związku z art. 140 ust. 2 pkt 2 i art. 140 ust. 3 pkt 3 P.g.g. organ I instancji ustalił stronie opłatę podwyższoną za wydobycie bez wymaganej koncesji 4510 ton kopaliny - piasku, w 2018 r., na działkach o numerach ewidencyjnych: [...] i [...], położonych w miejscowości Z., Gmina L., powiat z., województwo m., w wysokości 108.240 zł oraz zobowiązał do wniesienia naliczonej opłaty: w wysokości 60 % na konto Gminy L. i w wysokości 40% na konto Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej W.
Do organu I instancji 30 maja 2018 r. wpłynęło pismo z 25 maja 2018 r. Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. przekazującego zawiadomienie z 24 maja 2018 r. (wraz z załącznikami), mieszkańców wsi Z., informujące o nielegalnej eksploatacji kruszywa naturalnego w miejscowości Z. na działkach o numerach [...],[...],[...].
W uzasadnieniu tej decyzji szczegółowo opisany został stan faktyczny sprawy. Organ I instancji wskazał na przepisy i dowody, na których się oparł, wydając wymienioną decyzję.
Od wyżej wymienionej decyzji organu I instancji odwołanie wniósł skarżący, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 1 ust. 2 P.g.g., art. 140 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 2 P.g.g. w zw. z art. 141 P.g.g .oraz ust. 2 pkt 2 P.g.g. w zw. z art. 141 P.g.g. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że prowadzona przez odwołującego się działalność na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] położonych w miejscowości Z., gm. L., nosiła znamiona wydobycia kopaliny w rozumieniu wskazanych przepisów i w konsekwencji wymierzenie opłaty podwyższonej, pomimo braku zamiaru skarżącego w tym zakresie,
2. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że do wykonania stawu retencyjnego potrzebne było uzyskanie pozwolenia na budowę, którego uzyskanie nastąpiło po dacie oględzin w dniu 19 lipca 2018 r. przez co organ I instancji sugeruje, że rzeczywistym zamiarem strony było wydobycie kruszywa, podczas gdy z uwagi na nowe brzmienie art. 3 pkt 1 ustawy prawo budowlane - pozwolenie na budowę nie było wymagane z uwagi na brak konieczności użycia wyrobów budowlanych; natomiast pozostałe wymagania formalnoprawne - tj. uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia z dnia [...] r. oraz złożenie wniosku o uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy (rozpatrzonego pozytywnie [...] r.) zostały przez odwołującego się spełnione przed datą oględzin organu I instancji, co wskazuje wprost na rzeczywisty zamiar strony wybudowania na terenie swojej nieruchomości stawu ziemnego retencyjnego, a nie wydobycie kruszywa,
3. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu przez organ I instancji, że zasięg terytorialny, na którym powstały nielegalne w ocenie tego organu wyrobiska to 2,12 ha, podczas gdy organ ten w trakcie postępowania skorygował fakt braku jakiegokolwiek nielegalnego wydobycia na działce oznaczonej numerem [...] w miejscowości Z., natomiast nie dokonał już jakiejkolwiek ujemnej korekty w zakresie obszaru, na którym miałoby dojść do nielegalnego wydobycia piasku, który z uwagi na wykluczenie z obszaru. pozaprawnego wydobycia działki o numerze [...] powinien być odpowiednio mniejszy, co przełożyłoby się wprost na obniżenie wysokości wyliczonej opłaty podwyższonej,
4. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mających istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji tj. art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. i art. 81a § 1 K.p.a., które to naruszenia polegały na braku wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia sprawy, wydaniu decyzji wbrew regułom proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, nie wyjaśnieniu wszelkich wątpliwości, a nadto rozstrzygnięcie o niedających się usunąć wątpliwościach co do stanu faktycznego na niekorzyść strony, przejawiające się przede wszystkim w braku ustalenia gdzie, w jakiej ilości i na jakich zasadach urobek w postaci piasku miałby być przez stronę wywożony poza teren swojej nieruchomości, nieustalenia przez organ I instancji jaka część urobku miałaby zostać rzekomo wydobyta poza granicami projektowanego stawu retencyjnego, wyznaczonego na znajdujących się w aktach sprawy załącznikach graficznych, braku prawidłowego ustalenia ilości niezgodnie z prawem wydobytej kopaliny, a w konsekwencji nieprawidłowym obciążeniu opłatą podwyższoną w wysokości 108.240 zł, w sytuacji, w której organ I instancji przyjął, że wydobyto 4.510 ton kopaliny, pomijając fakt, że znaczna jej część, tj. do głębokości 4 m została wydobyta zgodnie z uzyskanym pozwoleniem - decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, a następnie uzyskanym pozwoleniem na budowę stawu, a wydobyty piach jest efektem ubocznym inwestycji w postaci budowy stawu rybnego,
5. naruszenie art. 79 K.p.a. wyrażające się w braku powiadomienia strony o przeprowadzanym przez c organ I instancji dowodzie z oględzin oraz przesłuchania świadków w dniu 19 lipca 2018 r. na minimum 7 dni przed zaplanowaną datą dokonania przedmiotowych czynności postępowania dowodowego, co istotnie ograniczyło stronie możliwość podjęcia obrony swoich praw,
6. naruszenie art. 75 § 1 K.p.a. w zw. z art. 84 § 1 K.p.a. poprzez dokonanie pomiarów przez pracowników organu pierwszej instancji, a nie przez niezależnych biegłych, podczas gdy w sprawie koniecznym jest zasięgniecie wiadomości specjalnych pozwalających na rzeczywiste ustalenie ilości wydobytej kopaliny, przy uwzględnieniu faktu, że do głębokości 4 m została ona wydobyta zgodnie z uzyskanym pozwoleniem - decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, a następnie uzyskanym pozwoleniem na budowę stawu, oraz przy uwzględnieniu braku jakiegokolwiek wydobycia na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...].
W uzasadnieniu odwołania odwołujący potwierdził, że jego działalność polegająca na niwelacji terenu pod budowę stawu ziemnego retencyjnego, w żadnym razie nie była nakierowana, ani nie stanowiła wydobycia kopaliny w rozumieniu wskazanych przepisów. Wniosek przeciwny prowadziłby do uznania, że każda forma usuwania, czy też przemieszczania piasku lub innej formy skały osadowej w obrębie swojej działki i wyłącznie w celach realizacji projektu budowlanego, stanowi formę wydobycia kruszywa, która wymaga zgody odpowiedniego organu nadzoru geologicznego. W ocenie odwołującego zebrany w sprawie materiał dowodowy, jego wyjaśnienia dowodzą, że jego zamiarem nigdy nie było wydobycie kruszywa, a jedynie niwelacja terenu w związku z realizacją inwestycji polegającej na budowie ośrodka agroturystycznego wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz stawu o funkcji rekreacyjnej z dopuszczeniem ekstensywnej hodowli ryb, co potwierdza decyzja o warunkach zabudowy z [...] r. Powołując się na decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia z [...] r., Dziennik budowy nr [...] z 21 listopada 2018 r., decyzję Starosty Z. nr [...] z [...] r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, wskazał na cel niwelacji terenu i transportu piasku, wyłącznie w obrębie jego działek oraz zamiar realizacji określonej inwestycji budowlanej. Przedstawione dokumenty wykazują w sposób niebudzący wątpliwości, że jego zamiarem było wybudowanie na terenie jego działek o numerach [...], [...] i [...] położonych w Z. ośrodka agroturystycznego, w budowę którego wpisuje się budowa stawu o maksymalnej powierzchni do 2 ha i maksymalnej głębokości do 4 m.
Fakt uzyskania decyzji o warunkach zabudowy lub pozwolenia na budowę po dacie oględzin nieruchomości przez pracowników organu I instancji nie oznacza, że motywacja występującego o ich wydanie podmiotu co do realizacji inwestycji pojawiła dopiero w momencie ich wydania. Uzyskanie decyzji, o których mowa wskazuje na kolejność i cel podejmowanych przeze niego działań i potwierdza konkretny zamiar gospodarczy. Potwierdza to również fakt pokrywania się powierzchni prowadzonych robót ziemnych, stwierdzonych przez organ I instancji rzekomego wydobycia piasków na obszarze 2,12 ha, prawie całkowicie z powierzchnią terenu przeznaczoną na staw ziemny wynoszącą 2 ha, co wynika z decyzji o warunkach zabudowy. W świetle zeznań świadków P. W. oraz R. B. za całkowicie chybiony, wysoce krzywdzący był argument organu o uznający stanowisko skarżącego za nieprzekonujące, zajęte jedynie w celu usprawiedliwienia niezgodnej z prawem działalności.
Błędne było założenie organu I Instancji, że do wykonania stawu retencyjnego potrzebne było uzyskanie pozwolenia na budowę, którego uzyskanie nastąpiło po dacie oględzin 19 lipca 2018 r., a rzeczywistym zamiarem odwołującego nie było wydobycie kruszywa, a realizacja przedsięwzięcia budowlanego. Powołując art. 3 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane odwołujący wywodził, że pozwolenie na w przypadku tworzenia stawu ziemnego retencyjnego, nie było wymagane z uwagi na konieczności użycia do jego powstania wyrobów budowlanych. Z tego wynika, że uzyskania pozwolenia na budowę 5 listopada 2018 r., a nie przed datą rozpoczęcia robót ziemnych, nie może negatywnie oddziaływać na jego sytuację prawną.
Bezpodstawnie organ I instancji przyjął, że zasięg terytorialny, na którym powstały nielegalne w ocenie tego organu wyrobiska to 2,12 ha, nie uzasadniając w jaki sposób organ ten wyliczył dokładnie taką wielkość wyrobiska i nie korygując braku jakiegokolwiek nielegalnego wydobycia na działce o numerze [...], a co za tym idzie nie pomniejszając wysokości opłaty podwyższonej. Organ nie wskazał miejsca ani ilości rzekomo przemieszczonego piasku dla poparcia swych twierdzeń.
Odwołujący się wskazał na decyzję z [...] r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, zgodnie z którą dopuszczona głębokość stawu wynosi aż 4 metry, z czego wywodzi, że niwelacji terenu do tej głębokości "nie można traktować jako oderwanej od inwestycyjnego celu stricte związanego z tworzeniem akwenu dla ryb hodowlanych". Z tego powodu nie można przyjąć, że wyliczona wysokość opłaty podwyższonej była miarodajna, proporcjonalna, a co za tym idzie wskazał, że organ I instancji naruszył art. 80 K.p.a. w zw. z art. 81a § 1 K.p.a. rozstrzygając na niekorzyść strony w sytuacji niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego.
Powołują się na art. 79 K.p.a. wskazał na brak powiadomienia strony o przeprowadzonych 19 lipca 2018 r. przez organ I instancji oględzinach oraz przesłuchania świadków na minimum 7 dni przed zaplanowaną datą dokonania czynności, co ograniczyło stronie możliwość podjęcia obrony swoich praw.
Wskazując na art. 75 § 1 K.p.a. w zw. z art. 84 § 1 K.p.a., odwołujący zarzucał dokonanie pomiarów przez pracowników organu I instancji, (którzy nie uwzględnili, że do głębokości 4 m wydobycie odbywało się zgodnie z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach oraz pozwoleniem na budowę stawu, a pomiar winien być skorygowany o wartość wydobycia na działce nr ew. [...], wyłączonej z badania na późniejszym etapie postępowania), zamiast przez niezależnych biegłych, gdyż w sprawie konieczne jest zasięgniecie wiadomości specjalnych pozwalających na rzeczywiste ustalenie ilości wydobytej kopaliny.
Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji dokonał ponownej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz obowiązujących przepisów doszedł do przekonania, że odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie i utrzymał zaskarżoną decyzje w mocy ( art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.).
W rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 3 Pgg kopaliną wydobytą jest całość kopaliny odłączonej od złoża, zaś złożem kopaliny jest naturalne nagromadzenie minerałów, skał oraz innych substancji, których wydobywanie może przynieść korzyść gospodarczą (art. 6 ust. 1 pkt 19 Pgg). Z kolei działalność w zakresie wydobywania kopalin ze złóż może być, w świetle art. 21 ust. 1 pkt 2 Pgg, wykonywana jedynie na podstawie udzielonej koncesji.
Zgodnie z art. 140 ust. 1 Pgg działalność wykonywana bez wymaganej koncesji albo bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektu robót geologicznych podlega opłacie podwyższonej. Organem właściwym w tego rodzaju sprawach, poza wyjątkami wynikającymi z art. 140 ust 2 pkt 1 Pgg, jest właściwy organ nadzoru górniczego (art. 140 ust. 2 pkt 2 Pgg). Natomiast art. 140 ust. 3 pkt 3 Pgg wskazuje, w jaki sposób należy obliczyć wysokość opłaty podwyższonej.
Mając na uwadze powyższe uregulowania prawne, wskazano, że odwołujący się nie posiadał koncesji na wydobywanie kopaliny, a pozwolenie na inwestycję pn. "budowa stawu ziemnego retencyjnego" uzyskał dopiero 5 listopada 2018 r. Z zebranego przez organ I instancji materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, że na wymienionych działkach, niezależnie od motywów jakimi kierował się odwołujący, doszło do odłączenia kopaliny od złoża, a zatem do jej wydobycia. Dowodzą temu w szczególności zastany stan faktyczny w trakcie przeprowadzonych przez organ I instancji oględzin i dokumentacja zdjęciowa. Odwołujący nie zaprzeczał, że doszło do wydobycia kopaliny na terenie działek objętych zaskarżoną decyzją, jedynie tłumaczył ten fakt wykonywaniem niwelacji terenu przed rozpoczęciem inwestycji, na którą to inwestycję nie miał stosownego pozwolenia w chwili dokonania wizji 19 lipca 2018 r.
Wizja miejsca wydobywania piasku i żwiru odbyła się w związku ze zgłoszeniem nielegalnego wydobycia przez mieszkańców wsi Z. Wizja wykazała, że w granicach działek nr [...], [...] i [...], istniał przekształcony w wyniku robót ziemnych teren o powierzchni ok. 2,12 ha. Eksploatację kopaliny, piasków różnoziarnistych ze żwirami, prowadzono przede wszystkim w północnej, północno-wschodniej i południowo- zachodniej części tego obszaru. W dniu wizji w granicach działek [...] i [...], stwierdzono dwa wgłębne wyrobiska, o przybliżonych wymiarach: 42 m x 20 m i 70 m x 32 m. Maksymalna wysokość skarp dochodziła do 1,5m. Nadkład humusu został zdjęty z całego terenu objętego eksploatacją. W wyrobisku nr l znajdował się przesiewacz urobku oraz koparka. Sortowany materiał częściowo składowany był w obrębie wyrobiska. Pracownik organu I instancji posiadający uprawnienia geodezyjne, wykonał w trakcie wizji, przy użyciu urządzenia GPS, obmiaru wyrobisk nr 1 i nr 2, z uwzględnieniem nadkładu.
Odwołujący twierdził, że zakres wykonywanych robót z uwagi na brak konieczności użycia wyrobów budowlanych, zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane nie wymagał pozwolenia na budowę, a pozostałe wymagania spełnił, bowiem przed datą oględzin uzyskał decyzję z [...] r., o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, a 29 czerwca 2018 r. Wójt Gminy L. wszczął postępowanie w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla budowy ośrodka agroturystycznego oraz stawu o funkcji rekreacyjnej z dopuszczeniem do ekstensywnej hodowli ryb na działkach nr [...], [...] i [...]. Powyższe świadczy o zamiarze wybudowania na terenie swojej nieruchomości stawu ziemnego retencyjnego, a nie wydobycie kruszywa.
W ocenie organu II instancji argumentacja odwołującego się opierająca się na założeniu, że wykonywał tzw. prace niwelacyjne w związku z budową stawu ziemnego, które nie wymagały pozwolenia na budowę, nie znajduje żadnego oparcia i uzasadnienia zarówno w zebranym materiale dowodowym, jaki w przepisach mających zastosowanie w niniejszej sprawie.
Zestawienie rodzajów obiektów budowlanych, które nie wymagają pozwolenia na budowę zawiera art. 29 Prawa budowlanego. W wykazie tym brak jest stawów i zbiorników wodnych, stąd wniosek, że taka budowla wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, co zresztą potwierdził organ nadzoru budowlanego Starosta Z. wydając [...] r. decyzję zatwierdzająca projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę stawu ziemnego na działkach [...] i [...].
Z kolei w art. 41 Prawa budowlanego określa rodzaje prac przygotowawczych w związku z procesem budowy, do których to prac przepis ten zalicza m.in. "wykonanie niwelacji terenu". Prace przygotowawcze związane z procesem budowy mogą być wykonywane tylko na terenie objętym pozwoleniem na budowę lub zgłoszeniem. Jak przyznaje odwołujący się prace przygotowawcze związane z budową stawu ziemnego były prowadzone przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, a więc bez wątpienia z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego. Prace przygotowawcze powinny być prowadzone tylko na terenie objętym pozwoleniem na budowę i zgodnie z logiką mieć związek z obiektem budowlanym wznoszonym na podstawie pozwolenia. Usytuowanie stawu wskazane zostało w decyzji Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie udzielającej pozwolenia wodnoprawnego z 10 października 2018 r. (podane współrzędne narożników stawu) oraz na mapie "Projekt zagospodarowania terenu" stanowiącej załącznik nr 1 do Projektu budowlane zatwierdzonego przez Starostę Z. 5 listopada 2018 r. (pozwolenie budowę). Wyrobiska nr 1 i 2, w obrębie których stwierdzono wydobycie piasku, za które została ustalona opłata podwyższona, znajdowały się poza granicami projektowanego stawu wyznaczonymi na mapie. Wobec wykonywania tzw. "prac niwelacyjnych" poza granicami projektowanego stawu argumenty odwołującego należało uznać za chybione, a wydobycie kopaliny poza granicami projektowanego stawu należało zakwalifikować jako nielegalne wydobycie kopaliny ze złoża, podlegające rygorom Prawa geologicznego i górniczego. Na poparcie takiego stanowiska dodatkowo wskazuje: wykorzystywanie do wydobycia profesjonalnego sprzętu do przeróbki wydobytej kopaliny (przesiewacz), wykorzystanie kopaliny w działalności gospodarczej P. W., która, zgodnie z wypisem z CEIDG, prowadzi roboty związane m.in. z budową dróg i autostrad, i w ramach swojej działalności wykorzystuje kruszywo m.in. z kopalni z O. (zeznania kierowcy R. B.). W świetle powyższego, usprawiedliwienie wykonywanej działalności zamiarem budowy stawu (poza rejonem prowadzonego wydobycia) było nieprzekonujące.
Zarzut dotyczący błędu w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu przez organ I instancji, że zasięg terytorialny, na którym powstały nielegalne wyrobiska to 2,12 ha, uznać należy również za chybiony. Jak wyraźnie wskazano w uzasadnieniu decyzji organu I instancji w trakcie oględzin 19 lipca 2018 r. stwierdzono, że na terenie działek o numerach: [...], [...] i [...] istniał przekształcony w wyniku robót ziemnych teren o powierzchni ok. 2,12 ha, natomiast eksploatację kopaliny, piasków różnoziarnistych ze żwirami, prowadzono przede wszystkim w północnej, północno-wschodniej i południowo- zachodniej części tego terenu - dwa wgłębne wyrobiska, w północno-wschodniej i południowozachodniej części terenu, dwoma wyrobiskami o przybliżonych wymiarach: 42 m x 20 m i 70 m x 32 m. W trakcie oględzin wykonany został pomiar GPS tych wyrobisk, a naliczona opłata dotyczyła tylko tego fragmentu działek. Wyrobiska nr 1 i 2 położone są w granicach działek [...] i [...] i opłata podwyższona ustalona została tylko za wydobycie w granicach tych działek. Z powierzchni działki nr [...] nie została ustalona opłata, a stanowisko odwołaującego nieuzasadnione.
W odniesieniu do zarzutu w zakresie braku ustalenia miejsca, ilości i zasad na jakich urobek w postaci piasku miałby być przez odwołującego się wywożony poza teren jego nieruchomości, nieustalenia przez organ I instancji, jaka część urobku miałaby zostać rzekomo wydobyta poza granicami projektowanego stawu retencyjnego, wyznaczonego na znajdujqcych się w aktach sprawy załącznikach graficznych, braku prawidłowego ustalenia ilości niezgodnie z prawem wydobytej kopaliny, a w konsekwencji nieprawidłowym obciążeniu opłatą podwyższoną w wysokości 108.240,00 zł, w sytuacji, w której organ przyjął, iż wydobyto 4.510 ton kopaliny, pomijajqc fakt. że znacznajej część, tj. do głębokości 4 m została wydobyta zgodnie z uzyskanym pozwoleniem - decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, a następnie uzyskanym pozwoleniem na budowę stawu, a wydobyty piasekjest efektem ubocznym inwestycji w postaci budowy stawu rybnego, organ II instancji wyjaśnia.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt. 3 i 19 Pgg, złożem kopaliny jest naturalne nagromadzenie minerałów, skał oraz innych substancji, których wydobywanie może (nie musi) przynieść korzyść gospodarczą, zaś kopaliną wydobytą jest całość kopaliny odłączonej od złoża, co bez żadnych wątpliwości wystąpiło. Sposób wykorzystania kopaliny nie ma znaczenia w sprawie. Stąd ustalenie gdzie, w jakiej ilości i na jakich zasadach urobek w postaci piasku miałby być przez stronę wywożony poza teren swojej nieruchomości było zbędne i nie miało znaczenia na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Natomiast zarzut nieustalenia przez organ jaka część urobku miałaby zostać rzekomo wydobyta poza granicami projektowanego stawu retencyjnego był wobec przyjęcia do naliczenia opłaty podwyższonej tylko kopaliny wydobytej poza granicami projektowanego stawu retencyjnego chybiony. Całość kopaliny w ilości 4510 ton wydobyta został z obszaru położonego poza granicami stawu retencyjnego, wyznaczonego na znajdujących się w aktach sprawy załącznikach graficznych.
Wizja w rejonie miejsca nielegalnego wydobywania kruszywa w miejscowości Z. przeprowadzona została 19 lipca 2018 r. przez pracowników organu I instancji posiadających uprawnienia zawodowe geologa górniczego oraz uprawnienia geodezyjne w zakresie" geodezyjne pomiary sytuacyjno-wysokościowe realizacyjne i inwentaryzacyjne" tj. osoby posiadające praktykę, doświadczenie, wykształcenie i uprawnienia pozwalające na prawidłowe ustalenie ilości wydobytej kopaliny. W trakcie wizji przy wykorzystaniu zestawu GPS wykonany został pomiar geodezyjny wyrobiska (współrzędne punktów i rzędne wysokościowe) oraz sporządzona została dokumentacja fotograficzna. Z wizji sporządzony został protokół. Obliczenia objętości wydobytej kopaliny wykonane zostały przy pomocy programu obliczeniowego WinKalk wersja 4.05. Zarówno sposób wykonania pomiarów geodezyjnych jak i obliczeń kubatury nielegalnie wydobytej kopaliny (w obliczeniach uwzględniono grubość nadkładu nad złożem) był w oceni organu odwoławczego prawidłowy. Do przeliczenia objętości wydobytej kopaliny na tony przyjęto wartość gęstości objętościowej dla piasków drobno i średnioziarnistych mało wilgotnych w stanie luźnym, ustaloną na podstawie polskiej norm PN-81/B-03020 wynoszącej 1,6 g/cm3. Sposób wykonywanych pomiarów i obliczeń kubatury oraz masy wydobytej kopaliny, opisany został szczegółowo w dołączonej do akt sprawy "Dokumentacji ustalającej ilość kopaliny wydobytej bez koncesji" sporządzonej w marcu 2019 r. W dokumentacji wskazano metodę pomiaru, typ instrumentów pomiarowych (wraz z numerami identyfikacyjnymi) oraz przyjęte układy współrzędnych płaskich i wysokościowych, w których wykonano pomiary. Dokumentacja zawiera także Raport z pomiarów GPS, który zawiera szczegółowe dane pomiaru (łącznie z uzyskanymi dokładnościami wyznaczenia współrzędnych mierzonych punktów).
Wobec ustalenia opłaty podwyższonej za wydobycie kopaliny z obszaru w granicach działki [...] i [...], poza projektowanym stawem zarzut odwołującego był pozbawiony jakichkolwiek podstaw, zarówno faktycznych, jak i prawnych.
Organ I instancji przeprowadzając 19 lipca 2018 r. tzw. "wstępne oględziny terenu", przeprowadził de facto wizję, bowiem czynność ta miała miejsce przed formalnym wszczęciem postępowania administracyjnego i odbyła się na skutek powzięcia informacji o potencjalnym nielegalnym wydobyciu kopaliny. Zwykle organ nadzoru górniczego przeprowadza wizję bez udziału potencjalnych stron postępowania, bowiem niejednokrotnie w tym momencie strony te nie są jeszcze znane. W trakcie wizji organ nadzoru górniczego sprawdza, czy pozyskane informacje mają uzasadnienie w stanie faktycznym, następnie strony postępowania i dokonuje formalnego wszczęcia postepowania administracyjnego.
Biorąc pod uwagę datę przeprowadzenia wizji (19 lipca 2018 r.) oraz datę wszczęcia postępowania administracyjnego (10 sierpnia 2018 r. - data doręczenia odwołującemu się zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego) nie naruszono dyspozycji art. 79 § 1 K.p.a., bowiem organ I instancji dokonując wizji nie miał obowiązku poinformowania odwołującego się o tej czynności na siedem dni przed jej dokonaniem. Organ II instancji zwracił uwagę, że odwołujący pomimo braku powiadomienia go o wizji, w dniu przeprowadzenia tej wizji złożył wyjaśnienia (podpisana przez odwołującego 19 lipca 2018 r. Notatka służbowa do protokołu Nr [...]). Pomimo zapoznania się z aktami sprawy 14 stycznia 2019 r., złożenia wyjaśnień w tym 6 maja 2019 r., do dnia wydania zaskarżonej decyzji odwołujący nie wniósł uwag do protokołu z wizji, jak i zebranego materiału dowodowego, w tym do przesłuchania świadków, które to przesłuchania odbyły się w obecności odwołującego się, a więc miał zagwarantowane prawo obrony swoich praw.
Dodatkowo odwołujący 8 lipca 2019 r. został powiadomiony o zakończeniu postępowania, możliwości zapoznania się z aktami sprawy przedstawienia stanowiska w sprawie, z czego nie skorzystał.
Pismem z 1 kwietnia 2020r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższa decyzje domagając się jej uchylenia, względnie o uwzględnienie skargi w całości i stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
- naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 1 ust. 2 Pgg, art. 140 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 2 P.g.g. zw. z art. 141 P.g.g. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu przez Organ II instancji, że prowadzona przez skarżącego działalność na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] położonych w miejscowości Z. nosiła znamiona wydobycia kopaliny ze złóż w rozumieniu wskazanych wyżej przepisów i w konsekwencji wymierzenie opłaty podwyższonej, pomimo braku zamiaru skarżącego w tym zakresie i pomimo dostarczenia przez skarżącego szeregu dowodów dokumentowych przemawiających za uznaniem prac terenowych rozpoczętych przez skarżącego za realizację inwestycji polegającej na budowie stawu retencyjnego na terenie jego nieruchomości;
- błąd w ustaleniach faktycznych dokonanych przez organ prowadzący do wydania niezgodnej z prawem decyzji administracyjnej polegający na przyjęciu, że do wykonania stawu retencyjnego konieczne było uprzednie uzyskanie przez skarżącego pozwolenia na budowę, którego uzyskanie nastąpiło finalnie po dacie oględzin w dniu 19 lipca 2018 r. przez co Organ II instancji błędnie wskazał, że rzeczywistym zamiarem skarżącego było wydobycie kopalin ze złóż, podczas gdy z uwagi na nowe brzmienie art. 3 pkt 1 Prawa Budowlanego pozwolenie na budowę nie było wymagane z uwagi na brak konieczności użycia wyrobów budowlanych; natomiast wszelkie pozostałe wymagania formalnoprawne tj. uzyskanie Decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia z [...] r., oraz złożenie wniosku o uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy (rozpatrzonego pozytywnie [...] r.) zostały przez skarżącego spełnione przed datą oględzin, co wskazuje wprost na rzeczywisty zamiar skarżącego wybudowania na terenie swojej nieruchomości stawu ziemnego retencyjnego, a nie wydobycie kopalin;
- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mających istotny wpływ treść zaskarżonej decyzji tj. art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. i art. 81a § 1 K.p.a., które to naruszenia polegały na braku wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia przez organ sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji wbrew regułom proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, nie wyjaśnieniu wszelkich wątpliwości sprawy, a nadto rozstrzygnięcie o niedających się usunąć wątpliwościach co do stanu faktycznego na niekorzyść skarżącego, przejawiające się przede wszystkim w braku ustalenia gdzie, w jakiej ilości i na jakich zasadach urobek w postaci piasku miałby być przez skarżącego wywożony poza teren swojej nieruchomości, nieustalenia przez organ jaka część urobku miałaby zostać rzekomo wydobyta poza granicami projektowanego stawu retencyjnego, wyznaczonego na w aktach sprawy załącznikach graficznych, braku prawidłowego ustalenia ilości niezgodnie z prawem wydobytej kopaliny, a w konsekwencji nieprawidłowym obciążeniu opłatą podwyższoną w wysokości 108.240 zł, w sytuacji, w której organ przyjął, iż wydobyto 4.510 ton kopaliny, pomijając fakt, że znaczna jej część, tj. do głębokości 4 m została wydobyta zgodnie z uzyskanym pozwoleniem - Decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, a następnie uzyskanym pozwoleniem na budowę stawu, a wydobyty piach był efektem ubocznym inwestycji w postaci budowy stawu rybnego;
- naruszenie przez organ art. 79 K.p.a. wyrażające się w braku powiadomienia skarżącego o przeprowadzanym przez organ dowodzie z oględzin oraz przesłuchania świadków 19 lipca 2018 r. na minimum 7 dni przed zaplanowaną datą dokonania czynności postępowania dowodowego, co istotnie ograniczyło skarżącemu możliwość podjęcia obrony swoich praw, a które to dowody zebrane w trakcie czynności przyczyniły się bezpośrednio do wydania przez organ niezgodnej z prawem decyzji;
- naruszenie art. art. 75 § 1 K.p.a. w zw. z art. 84 § 1 K.p.a. poprzez dokonanie pomiarów przez pracowników samego organu pierwszej instancji, a nie przez niezależnych biegłych, podczas gdy w sprawie oczywistym jest konieczność sięgnięcia do wiadomości specjalnych pochodzących z niezależnego i obiektywnego źródła niemającego interesu prawnego ani fiskalnego w wydaniu przez organ konkretnej decyzji administracyjnej, pozwalających na rzeczywiste ustalenie ilości wydobytej kopaliny, przy uwzględnieniu faktu, iż do głębokości 4 m została ona wydobyta zgodnie z uzyskanym pozwoleniem - Decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, a następnie uzyskanym pozwoleniem na budowę stawu.
W uzasadnieniu skargi skarżący w całości podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i towarzysząca mu argumentację.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie nie znajdując w skardze argumentów na zmianę swego stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.).
Natomiast badanie zaskarżonej decyzji we wskazanych ramach prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja nie naruszała prawa, a zarzuty strony skarżącej nie były zasadne, a co do zasady stanowiły powtórzenie podniesionych w odwołaniu. Spór w niniejszej sprawie dotyczy ustalenia, czy organy nadzoru górniczego prawidłowo ustaliły, że na wskazanych działkach dokonano eksploatacji kopaliny w postaci piasku, a w konsekwencji czy prawidłowo obciążyły skarżącego opłatą podwyższoną za wydobywanie kopaliny bez koncesji.
Stosownie do art. 140 ust. 1 Pgg, działalność wykonywana bez wymaganej koncesji albo bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektu robót geologicznych podlega opłacie podwyższonej, przy czym opłatę podwyższoną za wydobywanie kopalin ustala się w wysokości czterdziestokrotnej stawki opłaty eksploatacyjnej dla danego rodzaju kopaliny, pomnożonej przez ilość wydobytej bez koncesji kopaliny (ust. 3 pkt 3).
Zgodnie zaś z art. 143 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 Pgg w sprawach określonych niniejszym działem stroną postępowania jest odpowiednio podmiot, który prowadzi działalność bez wymaganej koncesji, a w przypadku jego braku - właściciel nieruchomości albo inna osoba posiadająca tytuł prawny do nieruchomości, na której jest prowadzona ta działalność lub roboty geologiczne.
Przesłankami do wydania decyzji dotyczącej naliczenia opłaty podwyższonej jest prowadzenie wydobycia przez podmiot, który nie posiada koncesji i nie zgłosił zamiaru wydobywania kopaliny dla zaspokojenia potrzeb własnych, organowi nadzoru górniczego. W niniejszej sprawie przesłanki te należało oceniać w kontekście ustaleń stanu faktycznego sprawy. Skarżący nie dysponował koncesją na wydobycie kopaliny, nie ubiegał się o nią, gdyż jak twierdził prowadził na swojej nieruchomości jedynie prace przygotowawcze do wykonania stawu retencyjnego. W dniu 19 lipca 2018r. pracownicy organu I instancji dokonali wizji lokalnej w związku z informacją o wydobyciu kopaliny oraz wykonali stosowne pomiary i zdjęcia. Podczas wizji stwierdzono w obrębie wyrobiska koparkę i przesiewacz, a sortowany materiał znajdował się w części na terenie wyrobiska. Pozwolenie na budowę stawu retencyjnego skarżący uzyskał 5 listopada 2018r. Skarżący dysponował decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia z [...]r. oraz decyzją o warunkach zabudowy z [...]r. Skarżący oświadczył, że kruszywo nie było przedmiotem sprzedaży. Ustalono, że prowadził on działalność gospodarczą, a zgodnie z CEIDG w jej zakres wchodziło również wydobywanie żwiru i piasku.
Organ nadzoru górniczego podjął działania w sprawie wskutek uzyskania informacji o prowadzeniu eksploatacji złoża piasku uzyskanej 28 maja 2018r. Czynności wówczas podjęte miały charakter wizji, a ich celem była weryfikacja uzyskanych wiadomości. Wynikający z art. 79 § 1 K.p.a. obowiązek zawiadomienia stron o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin, nie oznacza obowiązku zawiadomienia o miejscu i terminie dokonywania wizji koniecznych do weryfikacji informacji o prowadzeniu nielegalnej eksploatacji złoża kopaliny. W takim przypadku nie ma obowiązku zawiadomienia strony postępowania o terminie przeprowadzanej wizji. Wizja nieruchomości w terenie w tym przypadku nie jest czynnością wymagającą dla jej skuteczności obecności właścicieli gruntów objętych tą weryfikacją (wyrok NSA z 18.05.2020 r. sygn. akt II OSK 2766/19). W niniejszej sprawie podkreślić jednak trzeba, że skarżący był obecny w toku wizji na terenie nieruchomości, złożył wyjaśnienia, nie wniósł zastrzeżeń do protokołu wizji. Powyższe oznacza, że w toku tej czynności oraz na kolejnych etapach postępowania, już po jego formalnym wszczęciu i doręczeniu postanowienia [...]r., skarżący miał zapewnione prawo do czynnego w nim udziału, a 8 lipca 2019r. został ostatecznie w trybie art. 10 K.p.a. powiadomiony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i zajęcia stanowiska. Wynikający z art. 79 § 1 K.p.a. obowiązek zawiadomienia stron o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin, nie oznacza obowiązku zawiadomienia o miejscu i terminie dokonywania wizji, co jednoznacznie wynika z treści uzasadnienia wyżej powołanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarzut podniesiony w tym zakresie nie zasługiwał wobec powyższego na uwzględnienie, podobnie jak zarzut dotyczący przesłuchania świadków 19 lipca 2018r. Zarówno w skardze, jak i wcześniej w odwołaniu skarżący nie wskazał jakie okoliczności wynikające z zeznań świadków, o które nie mógłby ich zapytać, zostały w toku postępowania pominięte, a sam w sobie zarzut naruszenia art. 79 § 1 K.p.a. bez wskazania wpływu tej okoliczności na wynik postępowania nie był wystarczający do podważenia wyników tegoż postępowania ( wyrok NSA z 11.09.2019 r. sygn. akt II OSK 2501/17).
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi w zakresie naruszenia przepisów postępowania należało stwierdzić, że również te zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie. W szczególności nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut nieustalenia przez organ gdzie, w jakiej ilości, i na jakich zasadach urobek w postaci piasku miałby być przez skarżącego wywożony poza teren nieruchomości. Okoliczności te nie są relewantne dla dyspozycji art. 6 ust. 1 pkt 3 P.g.g., zgodnie z którym kopaliną wydobytą jest całość kopaliny odłączonej od złoża, a kopaliną jest naturalne nagromadzenie materiałów, których wydobywanie może przynieść korzyść gospodarczą (art. 6 ust. 1 pkt 19 P.g.g.). Zatem wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty podwyższonej nie wymaga uprzedniego określenia celu odłączenia kopaliny od złoża. Przesłanki, którymi kieruje się eksploatujący, nie mogą przesądzać o tym, że działalność w trakcie której oddzielono kopalinę od złoża, nie stanowi wydobycia kopaliny (wyrok NSA z 13.11.2019r. sygn. akt II GSK 2738/17). Poczynione w tym zakresie w toku postępowania ustalenia były wystarczające dla wydania zaskarżonej decyzji, a organ nie ma obowiązku nieograniczonego poszukiwania dowodów. Organ wywiązał się z obowiązku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 8 K.p.a.), zaś zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a. zebrał w sposób wyczerpujący i rozpatrzył materiał dowodowy. Zgodnie z dyspozycją art. 80 K.p.a. strona miała możliwość wypowiedzenia się w sprawie, co ostatecznie potwierdziło zawiadomienie je w trybie art. 10 K.p.a. Strona nie wskazała jakie w jej ocenie niedające się usunąć wątpliwości w zakresie stanu faktycznego sprawy powodowałyby konieczność zastosowania normy z art. 81a § 1 K.p.a.
Odnośnie zarzutów naruszenia prawa materialnego stwierdzić należało, że nie miały one miejsca w szczególności w sposób wskazany w skardze. Podkreślić trzeba, że skarżący uzyskał pozwolenie na budowę stawu retencyjnego 5 listopada 2018r. Skarżący dysponował decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia z [...]r. oraz decyzją o warunkach zabudowy z [...]r., zaś wydobycie kopaliny nastąpiło co najmniej w dacie powiadomienia organu pismem z 24 maja 2018r., a zatem przed uzyskaniem powołanych wyżej dokumentów. W sprawie nie może budzić wątpliwości, że pomiędzy posiadanymi przez stronę pozwoleniami a pracami przygotowawczymi winien istnieć związek funkcjonalny, co nie miało miejsca w rozpatrywanym przypadku. Prace przygotowawcze mogą być jednak wykonywane tylko na terenie objętym pozwoleniem na budowę lub zgłoszeniem ( wyrok NSA oz. w Katowicach z 14.11.2002r. sygn. akt II SA/Ka 68/01, zapadły w poprzednio obowiązującym stanie prawnym, jednakże mający zastosowanie do stanu faktycznego sprawy). W tym miejscu podkreślić należało, że organ dokonał obliczenia ilości wydobytej kopaliny z pominięciem powierzchni objętej wskazanym wyżej pozwoleniem na budowę stawu retencyjnego, co czyni zarzuty skargi w tym zakresie chybionymi. Podkreślenia również wymaga, że decyzja z [...]r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowalnego i udzielenia pozwolenia na budowę wskazywała na staw ziemny retencyjny o średniej powierzchni lustra wody 19.290 m2.. Natomiast zgodne z art. 29 ust. 2 pkt 32 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne, w brzmieniu obowiązującym w rozpoznawanej sprawie, nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ustawy, budowa stawów i zbiorników wodnych o powierzchni nieprzekraczającej 1000 m2 i głębokości nieprzekraczającej 3 m, położonych w całości na gruntach rolnych, a przepis ten nie ma zastosowania w sprawie.
Nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut działania przez organ na swą korzyść przy wymierzaniu opłaty podwyższonej, gdyż zgodnie z art. 141 ust. 1 P.g.g. wpływy z tytułu opłat w 60% stanowią dochód gminy, na terenie której jest prowadzona działalność, a w 40% dochód NFOŚiGW, a w konsekwencji organ nie jest beneficjentem ustalonych opłat. Dokumentację określająca ilość kopaliny wydobytej bez koncesji sporządzili pracownicy organu posiadający uprawnienia mierniczych górniczych, a zatem w sprawie zbędnym było powoływanie biegłego dysponującego tej samej klasy uprawieniami, a skarżący nie przedstawił zarzutów co do technicznego sposobu wyliczenia. Odnośnie sposobu wyliczenia ilości kopaliny upoważnieni pracownicy organu, posiadający stosowne uprawnienia zawodowe dokonali pomiaru specjalistycznymi urządzeniami GPS z odpowiednim oprogramowaniem. Kwestie uprawnień górniczych w ustawie prawo geologiczne i górnicze zawarto w Dziale IV "Kwalifikacje, rzeczoznawcy i odpowiedzialność zawodowa", Rozdziale 2 zatytułowanym "Kwalifikacje w zakresie górnictwa i ratownictwa górniczego" (art. 53). Znajduje się tam wykaz stanowisk, w odniesieniu do których określa się wymagania i stwierdza kwalifikacje, a wśród nich znajduje się mierniczy górniczy i geolog górniczy. Nie budzi zatem wątpliwości posiadanie przez osoby dokonujące pomiarów i obliczeń, uprawnień do tych czynności. Do dokonania prawidłowej oceny stanu faktycznego nie były wymagane wiadomości specjalne, ponad te którymi dysponowali pracownicy organu. Przepis art. 84 § 1 K.p.a. pozostawia kwestię dopuszczenia przez organ dowodu z opinii biegłego uznaniu organu, który może przyznać, że nie dysponuje wystarczającą wiedzą w rozstrzyganym przedmiocie i powołać biegłego lub też uznaje, jak w rozpoznawanej sprawie, że dysponuje wiedzą specjalistyczną oraz sprzętem technicznym do dokonania oceny stanu sprawy, tj. jego pracownicy mają uprawnienia mierniczych górniczych i dysponują sprzętem i wiedzą do ustalenia wielkości wyrobiska i urobku ( wyrok WSA w Lublinie z 5.03.2013 r. sygn. akt II SA/Lu 1090/12, LEX nr 1305696, wyrok WSA w Olsztynie z 9.12.2014r. sygn.. akt II SA/Ol 1161/14, LEX nr 1648059). Ze sprawozdania technicznego do dokumentacji ustalającej ilość wydobytej kopaliny bez koncesji sporządzonej przez uprawnionego mierniczego górniczego wynika dokładny opis sposobu dokonania pomiarów w terenie, sposobu wyliczenia kubatury wyrobiska, sposobu wyliczenia kubatury urobku, z uwzględnieniem parametrów technicznych stosowanych urządzeń.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI