III SA/Gl 244/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2022-11-09
NSAinneŚredniawsa
środki unijnedofinansowaniezwrot środkówodsetki za zwłokęOrdynacja podatkowaKodeks postępowania administracyjnegofinanse publicznepolityka spójnościbeneficjentinstytucja zarządzająca

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Fundacji F. na postanowienie Zarządu Województwa Śląskiego dotyczące zaliczenia wpłaty na poczet zwrotu dofinansowania projektu i odsetek, uznając prawidłowość proporcjonalnego rozliczenia wpłaty zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej.

Fundacja F. zaskarżyła postanowienie Zarządu Województwa Śląskiego dotyczące zaliczenia wpłaty na poczet zwrotu dofinansowania projektu i odsetek. Fundacja kwestionowała sposób, w jaki organ zaliczył dokonaną wpłatę, wskazując numery faktur w tytule przelewu. Sąd uznał jednak, że wpłata została prawidłowo zaliczona proporcjonalnie na poczet należności głównej i odsetek zgodnie z art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej, a faktury nie stanowiły odrębnych tytułów prawnych w tym postępowaniu. W konsekwencji, sąd oddalił skargę.

Sprawa dotyczyła skargi Fundacji F. na postanowienie Zarządu Województwa Śląskiego, które utrzymało w mocy wcześniejsze rozstrzygnięcie o zaliczeniu wpłaty dokonanej przez Fundację na poczet zwrotu dofinansowania projektu oraz odsetek za zwłokę. Fundacja domagała się zaliczenia wpłaty zgodnie ze wskazaniem w tytule przelewu, tj. na poczet konkretnych faktur, które były podstawą stwierdzonych nieprawidłowości. Zarząd Województwa Śląskiego, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, uznali, że wpłata powinna zostać zaliczona proporcjonalnie na poczet należności głównej i odsetek, zgodnie z art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej, ponieważ wpłacona kwota nie pokrywała w całości należności. Sąd podkreślił, że faktury nie stanowiły odrębnych tytułów prawnych w relacji między Instytucją Zarządzającą a Beneficjentem, a zobowiązanie do zwrotu środków wynikało z umowy o dofinansowanie i stwierdzonych nieprawidłowości w realizacji projektu. W związku z tym, sąd oddalił skargę Fundacji, uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Organ prawidłowo zastosował proporcjonalne zaliczenie wpłaty na poczet należności głównej i odsetek zgodnie z art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej, a wskazanie numerów faktur w tytule przelewu przez beneficjenta nie było wiążące, gdyż faktury te nie stanowiły odrębnych tytułów prawnych w relacji organ-beneficjent.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zobowiązanie do zwrotu środków europejskich wynika z umowy i stwierdzonych nieprawidłowości, a nie z poszczególnych faktur. W przypadku, gdy wpłata nie pokrywa całości należności głównej wraz z odsetkami, organ ma obowiązek zaliczyć ją proporcjonalnie na obie należności, zgodnie z art. 55 § 2 O.p. Wskazanie przez beneficjenta numerów faktur w tytule przelewu nie jest równoznaczne ze wskazaniem tytułu prawnego w rozumieniu Ordynacji podatkowej, a jedynie odnosi się do podstaw stwierdzonych nieprawidłowości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

O.p. art. 55 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

W przypadku, gdy dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami, wpłatę należy zaliczyć proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek w stosunku, w jakim w dniu wpłaty pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę.

u.f.p. art. 60 § pkt 6

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są m.in. należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności.

u.f.p. art. 67 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

Pomocnicze

O.p. art. 62 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zaliczenie wpłat na tytuły zgodnie z wolą podatnika, a w następnej kolejności na zobowiązania/zaległości o najwcześniejszym terminie płatności.

K.p.a. art. 138 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 123

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.w. art. 41 § ust. 2 pkt 4

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa

u.z.r.p.p.s. art. 9 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020

u.z.r.p.p.s. art. 9 § ust. 2 pkt 9

Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a-c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ prawidłowo zastosował proporcjonalne zaliczenie wpłaty na poczet należności głównej i odsetek zgodnie z art. 55 § 2 O.p. Wskazanie numerów faktur w tytule przelewu przez beneficjenta nie było wiążące dla organu, ponieważ faktury te nie stanowiły odrębnych tytułów prawnych w relacji organ-beneficjent. Zobowiązanie do zwrotu środków europejskich wynika z umowy i stwierdzonych nieprawidłowości, a nie z poszczególnych faktur.

Odrzucone argumenty

Zaliczenie wpłaty powinno nastąpić zgodnie ze wskazaniem beneficjenta w tytule przelewu (na poczet konkretnych faktur). Organ naruszył art. 62 § 1 O.p. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżący nie wskazał sposobu zaliczenia wpłaty. Organ naruszył art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a. przez niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

W stosunkach pomiędzy Instytucją Zarządzającą a Beneficjentem nie dochodzi do wystawienia jakichkolwiek faktur, które byłyby podstawą rozliczeń. Podstawą rozliczenia zaliczki jest wniosek o płatność. Znaczenie prawne przy dokonywaniu stosownych zarachowań, należy przyznać jedynie kwocie i zakresowi obowiązku zwrotu dofinansowania opisanemu w wezwaniu do zwrotu oraz kwocie i tytułowi przelewu wykonanego przez Beneficjenta. Kwota zwróconych środków jest niższa niż wypłacona tym wnioskiem zaliczka podlegająca zwrotowi. Beneficjent analogicznie jak podatnik, może wskazać tytuł / podatek, który płaci (tj. np.: vat za II kwartał 2021 r.; dochodowy za 2020 r.), a nie konkretne faktury, za które podatek vat odprowadza. Faktury podane w tytule wpłaty nie miały samodzielnego bytu finansowo-prawnego w tej sprawie tj. nie kreowały stosunku zobowiązaniowego między organem a Skarżącą tak aby Strona mogła dowolnie wskazywać, którą z należności chce spłacić w pierwszej kolejności.

Skład orzekający

Barbara Brandys-Kmiecik

przewodniczący sprawozdawca

Barbara Orzepowska-Kyć

członek

Magdalena Jankiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zaliczania wpłat na poczet należności głównej i odsetek w przypadku zwrotu środków unijnych, gdy wpłata nie pokrywa całości zobowiązania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego kontekstu zwrotu środków unijnych i zastosowania przepisów Ordynacji podatkowej w tym zakresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla beneficjentów funduszy unijnych – sposobu zaliczania wpłat. Choć nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć, jest istotna dla zrozumienia procedur finansowych.

Jak prawidłowo zaliczyć wpłatę zwrotu środków unijnych? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 112 987,36 PLN

Sektor

finanse publiczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 244/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-11-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-03-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik /przewodniczący sprawozdawca/
Barbara Orzepowska-Kyć
Magdalena Jankiewicz
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 474/23 - Wyrok NSA z 2025-12-17
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 55 § 2, art. 62 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Specjalista Anna Wandoch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2022 r. sprawy ze skargi Fundacji F. w T. na postanowienie Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 29 grudnia 2021 r. nr 1155/RR/2021 w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zwrotu dofinansowania projektu oraz odsetek za zwłokę oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 29 grudnia 2021 r., nr1155/RR/2021 ([...]) Zarząd Województwa Śląskiego, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dot. postanowie-nia Zarządu Województwa Śląskiego nr [...] z 19 maja 2021 r. w sprawie zaliczenia proporcjonalnie dokonanej wpłaty przez Beneficjenta - Fundację F. w T. tytułem zwrotu środków - utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.
W podstawie prawnej powołał się m.in. na przepisy z art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735; dalej K.p.a.), art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1668 ze zm.), art. 60 pkt 6 w zw. z art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 305 ze zm.; dalej u.f.p.) oraz w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 11iipca2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 818), art. 55 § 2 oraz art. 62 § 1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.: Dz.U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.; dalej O.p.).
W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny i argumentację prawną. Wskazał, że 22 września 2016 r. została zawarta pomiędzy Województwem Śląskim, reprezentowanym przez Zarząd Województwa Śląskiego, pełniący rolę instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 (dalej: IZ RPO WSL), a Beneficjentem - Fundacją F. w T. (dalej: Beneficjent, Strona, Skarżący) umowa o dofinansowanie projektu pn.: "Adaptacja budynku [...] w T. na potrzeby utworzenia przedszkola terapeutycznego" o numerze [...]. W związku ze stwierdzonymi w toku realizacji projektu naruszeniami, pismami z 4 sierpnia i 24 września 2020 r. Beneficjent został wezwany, na podstawie art. 207 u.f.p., do zwrotu kwoty w łącznej wysokości 112.987,36 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w terminie 14 dni od otrzymania wezwania. W dniu 5 listopada 2020 r. Beneficjent dokonał wpłaty środków finansowych w wysokości 82.812,36 zł, które zgodnie z tytułem przelewu - stanowiły "Zwrot środków [...] ([...])". W dniu dokonania wpłaty, należność przypadająca do zwrotu z tytułu zaliczki wypłaconej Beneficjentowi 25 maja 2017 r., w zakresie dotyczącym naruszeń wskazanych w wezwaniu do zwrotu z 4 sierpnia 2020 r. i 24 września 2020 r., wynosiła łącznie 144.215,36 zł, w tym: należność główna w wysokości 112.987,36 zł i odsetki w wysokości 31.228,00 zł. Natomiast dokonana przez Beneficjenta wpłata w wysokości 82.812,36 zł nie pokryła w całości należności głównej wraz z odsetkami.
W konsekwencji IZ RPO WSL postanowieniem nr [...] z 19 maja 2021 r. dokonała zaliczenia w/w wpłaty proporcjonalnie tj.: 64.880,40 zł na poczet należności głównej (zwrot dofinansowania wypłaconego przez Bank [...] w dniu 25 maja 2017 r.); 17 931,96 zł na poczet odsetek naliczonych w wysokości jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania ww. środków, tj. od dnia 25 maja 2017 r. do dnia zwrotu, tj. do dnia 5 listopada 2020 r. - zgodnie z art. 55 § 2 O.p.
Wobec powyższego wygasła w części zaległa należność tj. w kwocie 64. 880,40 zł, zgodnie z art. 59 § 1 pkt 1 O.p., a do zwrotu pozostała kwota 48.106,96 zł wraz z odsetkami.
Kwestionując zasadność rozstrzygnięcia Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podkreślając wskazanie w przelewie w jaki sposób winny zostać zarachowane wpłacone środki pieniężne. Wniosła o zmianę postanowienia poprzez zaliczenie wpłaty w kwocie 82.812,36 zł na poczet zaległości z tytułu niezastosowania się Beneficjenta do zakazu podwójnego finansowania wydatków w odniesieniu do przedstawionych do rozliczenia faktur nr [...] i [...] i odsetek od tej zaległości.
Zaskarżonym postanowieniem IZ RPO WSL nie uznała zasadności zarzutów i utrzymała w mocy pierwszoinstancyjne orzeczenie. Powołując się na regulacje prawne powołane w podstawie decyzji podzieliła stanowisko organu I instancji analizując szczegółowo normy m.in. art. 207 u.f.p. oraz art. 55 i art. 62 O.p. i przedstawiła tryb dokonywania zarachowań wpłat. Podkreśliła, że znaczenie prawne przy dokonywaniu stosownych zarachowań, należy przyznać jedynie kwocie i zakresowi obowiązku zwrotu dofinasowania opisanemu w wezwaniu do zwrotu oraz kwocie i tytułowi przelewu wykonanego przez Beneficjenta. W stosunkach pomiędzy Instytucją Zarządzającą a Beneficjentem nie dochodzi do wystawienia jakichkolwiek faktur, które byłyby podstawą rozliczeń. Podstawą rozliczenia zaliczki jest wniosek o płatność (niejako w stosunku IZ - Beneficjent stanowi on podstawę płatności, dokument finansowy). Dokonując stosowych zarachowań wpłat, organ powinien się kierować dyrektywami wynikającymi z art. 55 § 2 O.p., tj. przepisu nakazującego proporcjonalne zarachowywanie wpłat na odsetki i należność główną oraz z art. 62 § 1 o.p., tj. przepisu nakazującego zaliczanie wpłat na tytułu zgodnie z wolą podatnika, a w następnej kolejności na zobowiązania / zaległości o najwcześniejszym terminie płatności. Przepisy Ordynacji podatkowej powinny zgodnie z art. 67 ust. 1 u.f.p. być stosowane w stosunku do należności opisanych w art. 60 u.f.p. odpowiednio. W przypadku zobowiązania do zwrotu środków europejskich, stosując ww. przepisy pojęcie "tytułu" należy utożsamiać z danym wnioskiem o płatność, czy też po prostu daną wypłatą dofinasowania w wyniku realizacji danego wniosku o płatność. Dopuszczalną jest jednak również wykładania, iż owym "tytułem" jest "całe i niepodzielne" zobowiązanie do zwrotu środków europejskich, o jednym terminie płatności (określonym wezwaniem do zwrotu), lecz o różnych terminach początkowych naliczania odsetek za zwłokę (oraz różnej podstawie naliczania).
W związku z powyższym, przedmiotem tej sprawy nie jest analiza stwierdzonych przez IZ RPO WSL nieprawidłowości w zakresie wykorzystania zaliczki. Zwrócona kwota dofinansowania wypełnia definicję środków publicznych stanowiących niepodatkowe należności o charakterze publiczno-prawnym z art. 60 pkt 6 u.f.p., w myśl którego, środkami takimi są należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności, (zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie, sygn. V SA/Wa 1737/16).
Dokonany przez Beneficjenta zwrot środków (82.812,36 zł) nie pokrywa w całości żądanej wezwaniem kwoty (112.987,36 zł) i odsetek za zwłokę, co obligowało organ do proporcjonalnego zaliczenia (art. 55 § 2 O.p.). Przy czym, zarachowanie to powinno być dokonane zgodnie ze wskazaniem beneficjenta (art. 62 §1 O.p.), tj. na płatności wypłacone Beneficjentowi 25 maja 2017 r. w ramach wniosku o płatność nr [...].
Za bezskuteczne zatem uznała wskazania beneficjenta co do zarachowania zwrotu środków na konkretne zakwestionowane faktury, ponieważ faktury nie są podstawą rozliczenia pomiędzy IZ a Beneficjentem. Brak jest podstaw prawnych do uznania tego, aby wpłaty dokonywane przez beneficjenta tytułem zwrotu środków były rozliczane za pomocą faktur otrzymanych przez Beneficjenta od swoich kontrahentów. Również podkreśliła brak podstaw prawnych do uznania, iż beneficjent uprawniony jest do wskazywania konkretnych faktur, za które zaliczki zwraca. Przelew zaksięgowany na koncie UM WSL 6 listopada 2020 r., w wysokości 82 812,36 zł, o tytule: "zwrot środków [...] ([...])", prawidłowo należało zarachować w odpowiedniej proporcji z odsetkami, na płatność z wniosku nr.: [...]. Kwota zwróconych środków jest niższa niż wypłacona tym wnioskiem zaliczka (370.963,80 zł) podlegająca zwrotowi (112.987,36 zł). Beneficjent analogicznie jak podatnik, może wskazać tytuł / podatek, który płaci (tj. np.: vat za II kwartał 2021 r.; dochodowy za 2020 r.), a nie konkretne faktury, za które podatek vat odprowadza. Dlatego prawidłowym jest proporcjonalne zaliczenie dokonane na płatności wykonane w związku z wnioskiem o płatność. Zważywszy, iż zwrócona kwota jest niższa niż wynika to z wezwania do zwrotu, w niniejszej sprawie nie występuje również nadpłata.
Strona skarżąca kwestionując powyższe postanowienie ostateczne zarzuciła:
1. Naruszenie przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy:
- art. 62 § 1 O.p. w zw. z art. 67 ust. 1 u.f.p. poprzez jego błędną wykładnię skutkującą błędnym przyjęciem w niniejszej sprawie, że Skarżący nie wskazał sposobu zaliczenia dokonanej przez niego w dniu 5 listopada 2020 roku wpłaty, podczas gdy Skarżący wskazał na jaki tytuł wpłata ma być zaliczona, co było wiążące dla Organu oraz przyjęciu, że w niniejszym postępowaniu nie występują różne tytuły, podczas gdy w samym wezwaniu z dnia 4 sierpnia 2020 roku i z dnia 24 września 2020 roku Organ dokonał rozróżnienia należności na tytuły i w konsekwencji brak było podstaw do zaliczenia wpłaty niezgodnie ze wskazaniem Skarżącego;
- art. 60 pkt. 6 w zw. z art. 67 ust. 1 u.f.p. oraz w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 9 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, art. 62 § 1, art. 55 § 2 i art. 62 § 4 O.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące nieprawidłowym rozliczeniem wpłaty dokonanej przez Skarżącego w dniu 5 listopada 2020 roku, z pominięciem wskazania dokonanego przez Skarżącego;
2. Naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. przez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego koniecznego dla rozstrzygnięcia sprawy, skutkujące niewyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy i mające istotny wpływ na wynik sprawy, a które to naruszenie polegało na dokonaniu błędnej oceny, iż Skarżąca nie dokonała wskazania sposoby zapłaty i rozliczenie dokonanej przez Skarżącej wpłaty z pominięciem jej wskazania, podczas gdy Skarżąca w przelewie z dnia 5 listopada 2020 roku wskazała sposób zaliczenia wpłaty, który był wiążący dla Organu;
- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 123 K.p.a. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie przez Organ w mocy zaskarżonego postanowienia, podczas gdy z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania Organ winien uchylić postanowienie i orzec co do istoty sprawy, tj. orzec o zaliczeniu wpłaty w kwoeie 82.812,36 zł na poczet zaległości z tytułu niezastosowania się Beneficjenta do zakazu podwójnego finansowania wydatków w odniesieniu do przedstawionych do rozliczenia zaliczki faktur nr [...] oraz [...] oraz odsetek od tej zaległości.
W oparciu o te zarzuty wniosła o uchylenie postanowień obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu zaakcentował, że: w przypadku gdy istnieje kilka zaległości podatkowych to podatnik decyduje na którą zaległość należy dokonać wpłaty; w tym przypadku mamy do czynienia z różnymi tytułami, albowiem jeden dotyczy nieprawidłowości rozliczenia części zaliczki, drugi niezastosowania się beneficjenta do zakazu podwójnego dofinansowania wydatków, trzeci zwrotu niewykorzystanej zaliczki w pozostałej kwocie; organ w swoich pismach dokonywał rozróżnienia tytułów wskazując je w sposób przedstawiony w poprzedniej literze poprzez opisywanie je w osobnych punktach i przedstawiać do nich oddzielne uzasadnienie; powyższe okoliczności można analizować na gruncie analogii do podatku od nieruchomości i środków transportu w ramach którego płatność następuje do jednego organu a mimo to stanowią odrębne tytuły; skarżący wskazał w tytule przelewu numery faktur VAT na nieprawidłowości w związku z którymi zobowiązano go do zwrotu, co ma być dowodem na wskazanie które z zobowiązań beneficjent chciał pokryć; jeżeli organ miał wątpliwości co do tego na które zobowiązania miała być przeznaczona zapłata, wtedy powinien zwrócić się do beneficjenta w celu wyjaśnienia tych wątpliwości.
W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do argumentów i zarzutów skarżącej wyjaśnił, że beneficjent podkreślał że jego zobowiązanie podatkowe zostało przez instytucję podzielone na trzy tytuły, co sprowadza do okoliczności że są to trzy różne tytuły, pomiędzy którymi beneficjent ma swobodę wyboru na które z nich organ ma zaliczyć wpłatę ale jest to mylna interpretacja norm ordynacji podatkowej. Zobowiązanie do zwrotu środków europejskich wynika ze stwierdzonych przez organ nieprawidłowości i to one zostały wskazane w pismach organu, znowu pojęcia nieprawidłowości nie należy utożsamiać z pojęciem "tytułu" jakim posługuje się ordynacja podatkowa. Tym samym zobowiązanie do zwrotu środków europejskich (a nie wprost zobowiązaniem podatkowym) jest powstała z mocy prawa konieczność zwrotu dofinansowania w związku ze stwierdzoną nieprawidłowością. Materializuje się ona w kwocie ujawnionej we wniosku o płatność, na podstawie którego została wypłacona i wyłącznie z tym wnioskiem jest związana w przypadku nieprawidłowego "zarządzania" środkami pochodzącymi z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Czyli "tytuł" to dana wypłata dofinansowania w wyniku realizacji danego wniosku o płatność.
Organ wskazał, że nie zachodzi również żadna analogia z podatkiem od nieruchomości i środków transportu, gdyż organ na rzecz którego dokonuje się zobowiązania podatkowego nie jest jedynym markerem analizy zasadności zaliczenia wpłat, tj. płatność do jednego organu zobowiązań podatkowych i ich podział na różne tytuły nie ma w niniejszej sytuacji żadnego znaczenia, analogia jest więc nietrafna.
Odnosząc się do wskazania w tytule przelewu faktur VAT, co miałoby stanowić okoliczność o wybraniu tytułów i konieczności wyjaśnienia wątpliwości organ wyjaśnił, że skoro zobowiązanie do zwrotu środków europejskich jest zobowiązaniem wynikającym z wniosku o płatność, ponadto nie mógł ich mieć ponieważ wskazanie w tytule numerów faktur w żaden sposób nie odnosi się do zobowiązania nawet w takim rozumieniu jak przedstawia je beneficjent - zobowiązaniem nie była przecież płatność wynikająca z faktury podanych w tytule przelewu; organ również z tego powodu nie mógł mieć wątpliwości co do konieczności zaliczenia wpłaty zgodnie z wolą beneficjenta. Powołał orzeczenie o sygn. III SA/GI 971/18, w którym sąd uznał przedstawiony przez organ w toku procesu pogląd o zarachowaniu zwrotu środków na tytuły (wnioski o płatność) według kolejności od najstarszej transzy wypłaconego dofinansowania jako "zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, ze zm. dalej: p.p.s.a.), stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137, ze zm.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.
Oceniając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że jest zgodne z prawem. Spór w sprawie sprowadza się do oceny czy dokonaną przez skarżącą wpłatę organ prawidłowo zaliczył na poczet zaległości objętych wezwaniem do zapłaty. Skarżąca zarzuciła, że organ niewłaściwie zaliczył dokonaną wpłatę na należność główną i odsetkową skoro w tytule wpłaty podano nr faktur z których wynikała kwota do zwrotu. Organ nie podzielił zarzutów i argumentacji skarżącej, co obszernie wyjaśnił w zaskarżonym postanowieniu i w odpowiedzi na skargę .
W ocenie Sądu orzekającego w sprawie, podniesione w skardze zarzuty są całkowicie bezzasadne. Skarżąca zawarła z IZ RPO WSL umowę o dofinansowanie projektu, w której powołano szereg aktów prawnych unijnych i krajowych mających zastosowanie w realizacji poszczególnych postanowień umowy, w tym między innymi ustawę z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
Zgodnie z art. 60 pkt 6 tej ustawy, środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności dochody budżetu państwa, dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego albo przychody państwowych funduszy celowych w tym należności z tytułu środków przeznaczonych na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności.
Z kolei, na mocy art. 67 ust. 1 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Zgodnie zaś z art. 53 § 1 O.p. od zaległości podatkowych, z zastrzeżeniem art. 52 § 1 pkt 2 i art. 54, naliczane są odsetki za zwłokę. W myśl art. 53 § 3 tej ustawy, odsetki za zwłokę nalicza podatnik, płatnik, inkasent, następca prawny lub osoba trzecia odpowiadająca za zaległości podatkowe, z zastrzeżeniem art. 53a, art. 62 § 4, art. 66 § 5, art. 67a § 1 pkt 1 lub 2 i art. 76a § 1.
Zgodnie z art. 55 § 1 O.p. odsetki za zwłokę wpłacane są bez wezwania organu podatkowego.
Poza sporem jest, że 24 września 2020 r. Skarżąca została wezwana, na podstawie art. 207 u.f.p. do zwrotu kwoty w łącznej wysokości 112.987,36 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w terminie 14 dni od otrzymania wezwania. 5 listopada 2020 r. Strona dokonała wpłaty środków finansowych w wysokości 82.812,36 zł, które zgodnie z tytułem przelewu - stanowiły "Zwrot środków [...] ([...])". W dniu dokonania wpłaty, należność przypadająca do zwrotu z tytułu zaliczki wypłaconej Skarżącej w zakresie dotyczącym naruszeń wskazanych w wezwaniu do zwrotu z 4 sierpnia i 24 września 2020 r., wynosiła łącznie 144.215,36 zł, w tym: należność główna w wysokości 112.987,36 zł i odsetki 31.228,00 zł.
A zatem, już tylko na podstawie postanowień zawartej umowy o dofinansowanie skarżąca, wobec stwierdzonych nieprawidłowości, miała obowiązek zwrotu zarówno otrzymanego dofinansowania jak i odsetek w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania dofinansowania, w wyznaczonym przez organ terminie. Tym samym obowiązek naliczenia i zapłaty odsetek został przewidziany już w umowie. Zgodnie bowiem z postanowieniem umowy, Beneficjent był zobowiązany do zwrotu otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania dofinansowania w wyznaczonym terminie.
Obowiązkiem organu wynikającym z przepisów ustawy wdrożeniowej (art. 9 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 2 pkt 9) i postanowień zawartej umowy jest weryfikacja prawidłowości wykorzystania środków i odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi. Prawidłowo więc, pismem z 4 sierpnia i 24 września 2020 r., organ wezwał skarżącą do zwrotu kwoty w łącznej wysokości i zakreślił 14 dniowy termin zapłaty powyższych należności pod rygorem wszczęcia procedury wynikającej z art. 207 ust. 9 u.f.p. mającej na celu wydanie decyzji administracyjnej.
Bezspornym także jest, że skarżąca w dniu 5 listopada 2020 r. częściowo zadośćuczyniła wezwaniu do zapłaty, dokonując przelewu na wskazane przez organ konto kwoty 82.812,36 zł, która nie pokryła całej zaległości. Tym samym brak zapłaty zaległości w pełnej wysokości spowodował konieczność zaliczenia wpłaty proporcjonalnie na poczet zaległej kwoty należności głównej oraz kwoty odsetek.
Organ słusznie wskazał, że zgodnie z art. 55 § 2 O.p., jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami, wpłatę należy zaliczyć proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek w stosunku, w jakim w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę.
Skarżąca zarzuciła, że wpłacona kwota powinna być zaliczona zgodnie z wskazaniem w tytule tj. na poczet faktur [...], [...], a więc na poczet należności z tytułu niezastosowania się Beneficjenta do zakazu podwójnego finansowani wydatków w odniesieniu do przedstawionych do rozliczenia zaliczki faktur nr [...] oraz [...].
Sąd nie podziela tego zarzutu, bowiem argumentacja skarżącej nie znajduje uzasadnienia w treści cytowanych powyżej przepisów.
Spisana z beneficjentem umowa dotyczy dofinansowania konkretnego projektu jako całości przedsięwzięcia, stanowi podstawę analizy prawidłowości jego realizacji i w konsekwencji stwierdzenia zaistniałych nieprawidłowości w wykorzystywaniu przyznanego dofinansowania oraz żądania zwrotu konkretnej kwoty stanowiącej równowartość ustalonych nieprawidłowości. Tym samym nie ma tu odrębnych tytułów zwrotu skoro umowa i dofinansowanie dotyczą jednego, konkretnego przedmiotu.
Obowiązek zwrotu dofinansowania powstaje z chwilą zaistnienia przesłanek przewidzianych przepisami prawa, m.in. art. 207 ust. 1 u.f.p. Wykorzystanie środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich niezgodnie z przeznaczeniem lub z naruszeniem procedur, pobrania środków nienależnie lub w nadmiernej wysokości, powoduje obowiązek zwrotu tych środków przez beneficjenta.
Jeżeli wpłata jest niewystarczająca na pokrycie kwoty zaległości wraz z odsetkami na dzień wpłaty, organ zalicza dokonaną wpłatę proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości i odsetek za zwłokę, przy czym chodzi tu o proporcję zachodzącą pomiędzy kwotą zaległości i odsetek na dzień dokonania wpłaty. Należy przy tym wskazać, że zaległość obejmuje zarówno należność główną jak i odsetki, które nie są samodzielnym świadczeniem, lecz mają w stosunku do należności głównej charakter akcesoryjny. Odsetki od zaległości podatkowej, a w tym przypadku kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu nie są samodzielnym, oderwanym od zaległości świadczeniem. Proporcję liczy się zatem od sumy należności głównej i odsetek, a nie tylko od należności głównej. Biorąc pod uwagę kontekst wynikający z treści art. 55 § 2 O.p., należy podkreślić, że kwotę główną zaległości oraz odsetki od tej zaległości należy rozpatrywać łącznie, jako odnoszące się do tego samego zobowiązania. Wiążący dla organu jest sposób rozliczeń wskazany w art. 55 § 2 O.p. (por. m.in. wyrok NSA z 8 grudnia 2017 r., sygn. II FSK 3136/15, dostępny w bazie orzeczeń CBOIS).
Należy także zauważyć, że postanowienie wydawane na podstawie art. 62 § 4 O.p. ma charakter deklaratoryjny i zaliczenie dokonanej wpłaty na poczet zaległości i odsetek nie następuje z dniem wydania postanowienia, lecz z dniem dokonania wpłaty. W przedmiotowej sprawie, wbrew postawionym zarzutom organ prawidłowo zaliczył dokonaną wpłatę na poczet należności głównej i odsetek, w prawidłowo wyliczonej proporcji. Faktury podane w tytule wpłaty nie miały samodzielnego bytu finansowo-prawnego w tej sprawie tj. nie kreowały stosunku zobowiązaniowego między organem a Skarżącą tak aby Strona mogła dowolnie wskazywać, którą z należności chce spłacić w pierwszej kolejności. Stanowiły one podstawę stwierdzonych przez organ nieprawidłowości w wydatkowaniu przyznanego przez organ konkretnego dofinansowania na realizację wyznaczonego projektu.
Podsumowując, Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdził, że w ustalonym stanie faktycznym organ wskazał prawidłową podstawę i sposób zaliczenia wpłaty. Wbrew podniesionym w skardze zarzutom, nie doszło do naruszenia wskazywanych w skardze przepisów.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI