III SA/GL 243/23

III SA/Gl 243/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-07-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Orzepowska-Kyć /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Pracownicy samorządowi
Skarżony organ
Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną czynność
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1282
art. 15 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Protokolant specjalista Agnieszka Wita-Łyskawa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2023 r. sprawy ze skargi I. J. na czynność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w G. z dnia 6 marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia naboru na wolne stanowisko urzędnicze 1) uchyla zaskarżoną czynność; 2) zasądza od Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w G. na rzecz skarżącego kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
I. J. (dalej: strona, skarżący) wniósł do sądu administracyjnego skargę na czynność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w G. (dalej: organ, Dyrektor OPS) upublicznioną 6 marca 2023 r. w przedmiocie unieważnienia naboru ogłoszonego 13 lutego 2023 r. nr [...] na wolne stanowisko urzędnicze - referenta w Dziale Świadczeń w Ośrodku Pomocy Społecznej w G..
Z akt administracyjnych wynika, że 13 lutego 2023 r. organ ogłosił nabór na stanowisko referenta w Dziale Świadczeń Ośrodka Pomocy Społecznej w G.. Nabór odbywał się zgodnie z Zarządzeniem organizacyjnym nr [...] Dyrektora OPS, w sprawie: wprowadzenia "Regulaminu naboru na wolne stanowiska urzędnicze w Ośrodku Pomocy Społecznej w G. oraz "Procedury naboru na stanowiska pomocnicze i obsługi" w Ośrodku. Na wolne stanowisko urzędnicze aplikowało 19 osób, z czego 12 osób spełniło wymogi formalne. Te osoby zostały zaproszone na test merytoryczny. Ostatecznie do testu przystąpiło 8 osób. 4 osoby nie przyszły. Przeprowadzono test merytoryczny, w którym 6 osób nie osiągnęło minimum 60% punktów. Osoby te nie przeszły do kolejnego etapu naboru, którym był test informatyczny. Obie zakwalifikowane osoby z testu informatycznego uzyskały minimum 45% punktów. I następnie zostały zaproszone na rozmowę kwalifikacyjną. Po przeprowadzeniu rozmów kwalifikacyjnych Komisja sporządziła protokół z przeprowadzonego naboru z informacją o pozostawieniu naboru bez rozstrzygnięcia, albowiem w jej ocenie żaden z kandydatów nie gwarantował realizacji zadań na oferowanym stanowisku na dostatecznym poziomie.
Dyrektor OPS 6 marca 2023 r. ogłosił w BIP unieważnienie konkursu.
W skardze do sądu administracyjnego strona zaskarżyła czynność Dyrektora OPS w przedmiocie unieważnienia naboru ogłoszonego 13 lutego 2023 r. nr [...], zarzucając:
- sprzeczność załącznika nr 1 do zarządzenia organizacyjnego nr [...] Dyrektora OPS z 1 kwietnia 2022 r. w zakresie Rozdziału XIII ust. 1 i ust. 2 z ustawą o pracownikach samorządowych,
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że jako jedna z dwóch osób przeszła pozytywnie test merytoryczny, test informatyczny oraz przystąpiła do rozmowy kwalifikacyjnej, do dokumentów aplikacyjnych dołączyła swoje orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności zamierzając skorzystać z pierwszeństwa w zatrudnieniu na podstawie art. 13a ust. 2 ustawy o pracownikach samorządowych.
Powołując się na uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego z 13 listopada 2012 r. o sygn. akt II SA/Ol 834/12 – wniosła o stwierdzenie bezskuteczności czynności unieważnienia przez Dyrektora OPS naboru.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując, że zgodnie z pkt 1 rozdziału XIII Regulaminu naboru na każdym etapie postępowania nabór może zostać unieważniony. Ponadto po przeprowadzeniu rozmowy kwalifikacyjnej Komisja Konkursowa nie była w stanie wskazać, którego z kandydatów należałoby zatrudnić na wolnym stanowisku urzędniczym. Żaden z kandydatów nie spełniał wymagań dodatkowych tj. nie pracował w administracji publicznej. Nadto skarżący w rozmowie kwalifikacyjnej wskazał, że preferuje spokojny tryb pracy. Praca referenta w Dziale Świadczeń polega przede wszystkim na prowadzeniu postępowań administracyjnych. W rzeczywistości jest to praca pod ciągłą presją czasu ze względu na jej ilość i konieczność zachowania terminów rozpatrzenia spraw. Druga osoba brała udział w jeszcze jednym naborze ogłoszonym przez OPS i została zatrudniona w rezultacie jego rozstrzygnięcia. Dlatego też Komisja Konkursowa nie rekomendowała żadnego z kandydatów i proponowała pozostawienie naboru bez rozstrzygnięcia. W artykule 13a ust. 1 ustawy o pracownikach samorządowych mowa jest jedynie o konieczności przedstawienia kierownikowi jednostki nie więcej niż pięciu najlepszych kandydatów, nie zaś kandydata, który powinien zostać następnie zatrudniony. Organ dysponuje zatem możliwością zweryfikowania przedstawionych mu kandydatur i wybrania spośród nich tej, która w jego ocenie będzie stanowiła gwarancję prawidłowego wykonywania powierzonych zadań. Gdyby Komisja Konkursowa wskazała kandydata do zatrudnienia na wolnym stanowisku urzędniczym, to Dyrektor i tak nie byłby związany jej wskazaniem i nie musiał zaakceptować jej wyboru.
Odnośnie pierwszeństwa do zatrudnienia osób niepełnosprawnych, organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 13a ustawy o pracownikach samorządowych dotyczy ono osób spełniających wymagania niezbędne oraz w największym stopniu spełniających wymagania dodatkowe. Tymczasem, żaden z kandydatów nie spełniał wymagań dodatkowych.
Na rozprawie 6 lipca 2023 r. skarżący oświadczył, że wnosi i wywodzi jak w skardze, zaś uzupełnienie skargi i podnoszone na rozprawie argumenty są tylko dodatkiem.
Pełnomocnik organu oświadczył, że 23 marca b.r. organ przyjął zarządzenie wprowadzające nowy regulamin, gdzie wprowadzono formę: pozostawienia konkursu bez rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w związku z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 259, zwanej dalej P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
W ocenie Sądu, zaskarżona czynność Dyrektora OPS mieści się w katalogu "innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa", które podlegają kontroli sądu na mocy art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Działanie Dyrektora OPS kwalifikuje się bowiem do działalności "z zakresu administracji publicznej", gdyż w sposób władczy i jednostronny wpłynęło na sytuację prawną skarżącego, poprzez unieważnienie konkursu.
W tym miejscu wyjaśnić przyjdzie, że przepisy art. 11-15 ustawy 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 530, dalej: u.p.s.) zobowiązują do przeprowadzenia naboru na wolne stanowisko urzędnicze w organach administracji samorządowej. W ramach przeprowadzonego postępowania podejmowane są czynności dotyczące konkursu na wolne stanowisko urzędnicze. Polegają one m.in. na upowszechnieniu informacji o wolnym stanowisku urzędniczym (ogłoszenie umieszczono w Biuletynie Informacji Publicznej oraz tablicy informacyjnej), określeniu wymagań, jakie mają spełnić osoby ubiegające się o to stanowisko (wymagania niezbędne i dodatkowe), powołaniu komisji konkursowej i określeniu jej składu, rozstrzygnięciu konkursu i podaniu informacji o wyniku naboru.
Stosownie do treści art. 12 ust. 1 u.p.s., wolnym stanowiskiem urzędniczym, w tym wolnym kierowniczym stanowiskiem urzędniczym, jest stanowisko, na które, zgodnie z przepisami ustawy albo w drodze porozumienia, nie został przeniesiony pracownik samorządowy zatrudniony na stanowisku urzędniczym, w tym kierowniczym stanowisku urzędniczym, posiadający kwalifikacje wymagane na danym stanowisku lub nie został przeprowadzony na to stanowisko nabór albo na którym mimo przeprowadzonego naboru nie został zatrudniony pracownik. W ramach naboru na wolne stanowisko urzędnicze można wyodrębnić trzy etapy: ogłoszenie o naborze (art. 13 u.p.s.), wyłonienie najlepszego kandydata (art. 13a i art. 14 u.p.s.) oraz podanie do publicznej wiadomości wyników naboru (art. 15 u.p.s.).
W pierwszym etapie, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.p.s., ogłoszenie o wolnym stanowisku urzędniczym, w tym kierowniczym stanowisku urzędniczym oraz o naborze kandydatów na to stanowisko umieszcza się w Biuletynie Informacji Publicznej, zwanym dalej "Biuletynem" oraz na tablicy informacyjnej w jednostce, w której jest prowadzony nabór. Z kolei aktem określającym warunki, jakie winien spełniać kandydat na wolne stanowisko urzędnicze jest ogłoszenie o naborze. Stosownie do art. 13 ust. 2 u.p.s. ogłoszenie o naborze powinno zawierać: nazwę i adres jednostki; określenie stanowiska; określenie wymagań związanych ze stanowiskiem zgodnie z opisem danego stanowiska, ze wskazaniem, które z nich są niezbędne, a które dodatkowe; wskazanie zakresu zadań wykonywanych na stanowisku; informację o warunkach pracy na danym stanowisku; informację, czy w miesiącu poprzedzającym datę upublicznienia ogłoszenia wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w jednostce, w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, wynosi co najmniej 6%; wskazanie wymaganych dokumentów; określenie terminu i miejsca składania dokumentów. Ustawa określa również, że wymagania niezbędne to wymagania konieczne do podjęcia pracy na danym stanowisku, a wymagania dodatkowe to pozostałe wymagania, pozwalające na optymalne wykonywanie zadań na danym stanowisku (art. 13 ust. 2a pkt 1 i 2 u.p.s.). Do kandydatów na wolne stanowisko urzędnicze stosuje się również art. 6 ust. 1 u.p.s., zgodnie z którym pracownikiem samorządowym może być osoba, która jest obywatelem polskim z zastrzeżeniem art. 11 ust. 2 i 3; ma pełną zdolność do czynności prawnych oraz korzysta z pełni praw publicznych; posiada kwalifikacje zawodowe wymagane do wykonywania pracy na określonym stanowisku. Ponadto zgodnie z art. 6 ust. 3 u.p.s. pracownikiem samorządowym zatrudnionym na podstawie umowy o pracę na stanowisku urzędniczym może być osoba, która: posiada co najmniej wykształcenie średnie; nie była skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe i cieszy się nieposzlakowaną opinią. Natomiast termin do składania dokumentów określony w ogłoszeniu o naborze, nie może być krótszy niż 10 dni od dnia opublikowania tego ogłoszenia w Biuletynie (art. 13 ust. 3 u.p.s.).
W drugim etapie w toku naboru na wolne stanowisko urzędnicze, komisja wyłania nie więcej niż pięciu najlepszych kandydatów, spełniających wymagania niezbędne oraz w największym stopniu spełniających wymagania dodatkowe, których przedstawia się kierownikowi jednostki celem zatrudnienia wybranego kandydata (art. 13a ust. 1 u.p.s.). Jeżeli w jednostce wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych (...), jest niższy niż 6% , pierwszeństwo w zatrudnieniu na stanowiskach urzędniczych, z wyłączeniem kierowniczych stanowisk urzędniczych, przysługuje osobie niepełnosprawnej, o ile znajduje się w gronie osób, o których mowa w ust. 1 (art. 13a ust. 2 u.p.s.). Z przeprowadzonego naboru kandydatów sporządza się protokół, który zawiera: określenie stanowiska, na które był przeprowadzany nabór, liczbę kandydatów oraz imiona, nazwiska i miejsca zamieszkania w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego nie więcej niż pięciu najlepszych kandydatów wraz ze wskazaniem kandydatów niepełnosprawnych, o ile do przeprowadzonego naboru stosuje się przepis art. 13a ust. 2, przedstawianych kierownikowi jednostki; liczbę nadesłanych ofert na stanowisko, w tym liczbę ofert spełniających wymagania formalne; informację o zastosowanych metodach i technikach naboru; uzasadnienie dokonanego wyboru i skład komisji przeprowadzającej nabór (art. 14 u.p.s.). Etap ten kończy się rozstrzygnięciem, w którym kierownik jednostki wyłania najlepszego kandydata do pracy na danym stanowisku urzędniczym.
W trzecim etapie, niezwłocznie po przeprowadzonym naborze należy podać do publicznej wiadomości informację o wyniku naboru przez umieszczenie jej na tablicy informacyjnej w jednostce, w której był przeprowadzany nabór, oraz opublikowanie w BIP przez okres co najmniej 3 miesięcy (art. 15 ust. 1 u.p.s.).
Z kolei art. 15 ust. 2 u.p.s. stanowi, że: informacja, o której mowa w ust. 1, zawiera: nazwę i adres jednostki (pkt 1); określenie stanowiska (pkt 2); imię i nazwisko wybranego kandydata oraz jego miejsce zamieszkania w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego (pkt 3); uzasadnienie dokonanego wyboru albo uzasadnienie nierozstrzygnięcia naboru na stanowisko (pkt 4).
Należy również podkreślić, że nie tylko samo ogłoszenie o naborze, ale też dokonanie wyboru musi być jawne zarówno co do wyników, zastosowanej metody selekcji, jak i argumentów, które wpłynęły na podjęcie decyzji. Ponadto nabór musi odbywać się zgodnie z przywołanymi przepisami u.p.s.
Odnosząc stan faktyczny sprawy do przywołanych przepisów prawa, wyjaśnić przyjdzie, że u.p.s. nie zawiera przepisu pozwalającego organowi na unieważnienie konkursu. Zatem organ nie mógł unieważnić konkursu w oparciu o Regulamin naboru.
W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 146 p.p.s.a. Sąd stwierdził bezskuteczność czynności podjętej przez Dyrektora OPS w przedmiocie unieważnienia naboru ogłoszonego 13 lutego 2023 r. nr [...] na wolne stanowisko urzędnicze - referenta w Dziale Świadczeń w Ośrodku Pomocy Społecznej w G..
O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 p.p.s.a.