III SA/GL 24/23

III SA/Gl 24/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik
Barbara Orzepowska-Kyć
Marzanna Sałuda /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 5 i 16
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 lutego 2023 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 18 listopada 2022 r., nr SKO.IP/41.11/166/2022/17553 w przedmiocie informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy M. z dnia 26 października 2022 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
T.K. – dalej strona, skarżący – zwrócił się z wnioskiem z dnia 1.09.2022 r. do Wójta Gminy M. o udostępnienie informacji publicznej w postaci skanu ugody zawartej pomiędzy Gminą M., a Spółką R S.A. (dalej "Spółka"), dotyczącej spłaty należności głównej oraz odsetek nienależnie pobranego podatku od nieruchomości.
Wójt Gminy M. decyzją z dnia 26.10.2022r. działając na podstawie art. 16 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 06.09.2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902). - dalej u.d.i.p. oraz art. 104 ustawy z 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.) - dalej k.p.a., odmówił stronie udostępnienia informacji publicznej w zakresie ugody podpisanej w bieżącym roku między Gminą M. a Spółką R S.A. z siedzibą w B. dotyczącej spłaty należności głównej i odsetek od nienależnie pobranego podatku od nieruchomości ze względu na tajemnicę skarbową.
W treści decyzji organ wskazał, iż w świetle przepisów art. 293-305 Ordynacji podatkowej, tajemnicą skarbową objęta jest informacja dotycząca: obciążenia danego podmiotu podatkiem od nieruchomości, czy to w wyniku złożenia deklaracji podatkowej, czy też wydania decyzji wymiarowej; wysokości tego zobowiązania; okoliczności związanych z regulowaniem zobowiązania podatkowego z tego tytułu. Informacje te wynikają z dokumentów składanych przez podatników, akt postępowania podatkowego, czy dokumentacji rachunkowej organu podatkowego. Zdaniem organu tajemnicą skarbową są objęte indywidualne dane podatnika, którym jest osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej będąca właścicielem, użytkownikiem wieczystym, a w niektórych przypadkach posiadaczem nieruchomości. Tajemnicą skarbową objęte są pełne treści dokumentów, gdyż obejmują one zawsze dane odnoszące się do danego podmiotu. W związku z tym, w ocenie organu niemożliwym jest udzielenie Wnioskodawcy żądanych informacji. Ujawnienie danych z decyzji dotyczącej indywidualnego podatnika stanowiłoby bowiem naruszenie tajemnicy skarbowej, do której na mocy art. 294 § 1 pkt 2 o.p, obowiązani są w szczególności: wójt, burmistrz (prezydent miasta), starosta, marszałek województwa oraz pracownicy urzędów ich obsługujących.
Jednocześnie organ stwierdził, że w art. 298 pkt 1-7 oraz art. 299 § 1-3 O.p, zostały wskazane podmioty, którym udostępniane są akta sprawy oraz informacje z akt podatkowych jednak T.K. jako radny, nie może być uznany za jeden z podmiotów wskazanych w tych przepisach. Zatem informacje zawarte w aktach indywidualnego podatnika nie mogą zostać udzielone Wnioskodawcy.
Dalej organ przywołał treść wyroku WSA w Opolu o sygn. akt II SA/Op 52/13, z którego to wynika, iż dane dotyczące wysokości ustalonego podatku od nieruchomości na rzecz konkretnej strony należą do dokumentacji rachunkowej organu podatkowego o której mowa w art. 293 § 2 pkt 4 O.p. Natomiast dane o zakresie opodatkowania wskazanym podatkiem, tj. o opodatkowaniu obiektu całości albo w części, zawarte są w deklaracji na podatek i podlegają tajemnicy skarbowej na postawie art. 293 § 1 O.p.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący zakwestionował legalność wydanej decyzji .
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 18.11.2022r nr [...] nie uwzględniło odwołania i sporną decyzję utrzymało w mocy.
SKO wskazało, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity - Dz.U. z 2022r., poz. 902): "Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie". Powyższe oznacza, że dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu w sytuacjach określonych w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ww. ustawy: "Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych".
W ocenie Kolegium w przedmiotowej sprawie słusznie ustalono, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej złożony przez stronę nie mógł zostać uwzględniony albowiem żądane informacje objęte wnioskiem związane są z aktami postępowania w sprawie podatku od nieruchomości prowadzonego wobec "Spółki R " S.A., a tym samym objęte są tajemnicą skarbową, o której mowa w art. 293 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity - Dz.U. z 2021r., poz. 1540 ze zm.), W takiej sytuacji uwzględniając art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdy Wnioskodawca będąc nawet radnym, lecz działając w przedmiotowej sprawie indywidualnie, nie mieścił się katalogu podmiotów, które mogą uzyskać informacje z akt podatkowych (wskazanych w art. 299 § 1 w zw. z art. 298 Ordynacji podatkowej oraz w art. 299 § 2 i 3 Ordynacji podatkowej). Zatem zasadnie organ I instancji odmówił wnioskodawcy udostępnienia żądanej informacji publicznej.
W skardze do WSA w Gliwicach skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 31 ust. 3 i art. 61 ust. 3 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że zastosowane w sprawie ograniczenie prawa do informacji jest proporcjonalne i konieczne;
b) art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 902, dalej "u.d.i.p.") w zw. z art. 293 §1 ustawy Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 1540, z późn. zm. dalej "Ordynacja podatkowa.") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż informacja publiczna, o której udostępnienie wnosi jest objęta tajemnicą skarbową, a zatem uzasadniona jest odmowa jej udostępnienia skarżącemu, przy czym prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów winna prowadzić do przyjęcia przeciwnego stanowiska i udostępnienia informacji publicznej;
c) art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c) u.d.i.p. i art. 4 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 33 ustawy o finansach publicznych (dalej "u.f.p."} poprzez ich błędną wykładnię, skutkującą utrzymaniem w mocy decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej, która dotyczyła w szczególności dysponowania majątkiem publicznym przez organ I instancji, co stoi w wyraźnej sprzeczności z powyższymi przepisami i związanej z nią zasady jawności finansów publicznych, w tym jawności dochodów organu I instancji, jego majątku oraz pożytkach z tego majątku, a prawidłowa wykładnia powyższych przepisów powinna prowadzić do udostępnienia informacji jego osobie.
d) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych oraz art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez niezastosowanie, i w rezultacie nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek, i tym samym naruszenie prawa człowieka do otrzymywania informacji.
W konsekwencji wniósł o uchylenie skarżonej decyzji i decyzji jej poprzedzającej; przyznanie skarżącemu należnych kosztów i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w szczególności zwrotu kwoty wpisu sądowego od skargi, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Analizowana pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).
Użyte w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcie "każdy", oznacza, każdą osobę fizyczną i prawną, "każdy" podmiot prawa prywatnego. W myśl art. 5 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2).
W niniejszej sprawie organ odwoławczy w ślad za Wójtem Gminy M. odmówił skarżącemu udostępnienia informacji publicznych w zakresie udostępnienia ugody zawartej pomiędzy Gminą M., a Spółką R S.A. z uwagi na treść art. 5 u.d.i.p., w myśl którego prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych.
Tą tajemnicą ustawowo chronioną, która stanowi w ocenie organów obu instancji przeszkodę prawną do uwzględnienia wniosku strony jest tajemnica skarbowa, a wg Kolegium ściśle to, iż informacje objęte wnioskiem o informacje publiczną związane są z aktami postępowania w sprawie podatku od nieruchomości prowadzonego wobec "Spółki R " S.A., W takiej sytuacji po myśli art. 293 § 2 O.p., zdaniem Kolegium indywidualne dane zawarte w deklaracji oraz innych dokumentach składanych przez podatników, płatników lub inkasentów i dane zawarte w aktach postępowania podatkowego, (......) objęte są tajemnicą skarbową. Jako takie zaś nie mogą zostać udostępnione wnioskodawcy.
Sąd po zapoznaniu ze skargą i aktami administracyjnymi sprawy nie podziela poglądu obu organów co do trafności wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.
Przede wszystkim zauważenia wymaga, iż ugoda z dnia 03.06.2022r. zawarta przez Spółkę R S.A. w B., a Gminą M. jest zawarta w aktach sprawy, jest jednym z jej dokumentów. Jest dokumentem jawnym i dostępnym dla strony gdyby ta wyraziła wolę zapoznania się z aktami sprawy. Tym samym taki sposób prowadzenia akt administracyjnych stoi w całkowitej sprzeczności ze stanowiskiem organów o konieczności objęcia tajemnicą skarbową ugody będącej przedmiotem wniosku strony z dnia 01.09.2022r. Dokumenty po myśli art. 299a. O.p., który stanowi, iż; akta, o których mowa w art. 298, i dokumenty zawierające informacje, o których mowa w art. 299, przekazywane organom i osobom wymienionym w art. 298 pkt 4-7 oraz art. 299 § 2-4 oznacza się klauzulą "Tajemnica skarbowa". W komentowanym artykule ustawodawca określił przypadki, w których akta i dokumenty zawierające tajemnicę skarbową oznacza się klauzulą "Tajemnica skarbowa". Jakkolwiek oznaczenie dokumentów taką klauzulą ma charakter wyłącznie deklaratoryjny i służy zwróceniu uwagi, że określone dokumenty zawierają informacje objęte tajemnicą skarbową to "Bez względu na dokonanie (czy brak dokonania) stosownych uwag na dokumentach – określone dane są chronione z mocy prawa i z mocy prawa osoby, mające kontakt z zawartymi w nich danymi – zobowiązane są do zachowania tajemnicy skarbowej, będącej tajemnicą służbową" (postanowienie NSA z 3.09.2013 r., II FSK 1271/13, LEX nr 1364110). W przedmiotowej sprawie jednak organy nie zadośćuczyniły w/w wymogom prawa skoro wspomniana ugoda w jakikolwiek sposób nie została oznaczona jako dokument objęty tajemnicą skarbową, co czyni rozważania organów w treściach obu decyzji, co do objęcia wnioskowanych informacji tajemnicą skarbową iluzorycznymi i nie mającymi pokrycia w obowiązujących przepisach prawa. Takowe informacje winny bowiem być w specjalny sposób oznakowane jako tajemnica skarbowa do wyłącznej wiedzy organów i Sądu.
Niezależnie od powyższych uwag, potraktowanie wnioskowanej informacji dot. przekazania ugody co do spłaty należności głównej i odsetek za zwłokę od nadpłaconego podatku od nieruchomości nie było objęte postępowaniem podatkowym. Jak bowiem wynika z akt sprawy spisana została 03.06.2022r. ugoda cywilnoprawna pomiędzy Gminą M., a Spółką R S.A. z siedzibą w B., i jak z treści tej ugody wynika Wójt w tej dacie prowadził postępowanie podatkowe, którego przedmiotem jest ustalenie należności prawa Spółki do otrzymania zwrotu nadpłat w podatku od nieruchomości wraz z oprocentowaniem za lata 2004-2008, który został zapłacony w związku z opodatkowaniem budowli w wyrobiskach górniczych. To postępowanie dotyczące zwrotu nadpłat w podatku od nieruchomości wraz z oprocentowaniem miało być umorzone w ciągu 2 m-cy od 14 dni od daty podpisania ugody przez organ. Przyjmując, iż ugoda zawarta została 03.06.2022r. podjęcie decyzji o umorzeniu postępowania miało nastąpić w terminie najpóźniej do końca sierpnia 2022r. Tym samym odpadła przesłanka, na którą powoływało się SKO wydając w dniu 18.11.2022r decyzję odwoławczą, gdzie jako przeszkodę do udzielenia informacji publicznej w żądanym zakresie wskazywało okoliczność, iż informacje, o które strona się domaga związane były z aktami postępowania prowadzonego w sprawie od podatku od nieruchomości. W ocenie Sądu na dzień orzekania w sprawie przez organ odwoławczy żądane przez stronę informacje nie były już związane z prowadzonym postępowaniem w sprawie podatku od nieruchomości, albowiem to się już nie toczyło .
Nadto wyraźnego zaznaczenia wymaga, iż strona domagała się informacji w przedmiocie ugody co do spłaty przez Gminę M. na rzecz Spółki R S.A. z siedzibą w B. nadpłaconego przez ten podmiot podatku od nieruchomości wraz odsetkami za zwłokę. To zaś nie dotyczy informacji ujętych w zakresie przedmiotowym tajemnicy skarbowej określonej w art. 293 § 1 pkt 3 O.p. Przepis ten stanowi iż dane zawarte w aktach postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej oraz aktach postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe są tajemnicą skarbową. W ocenie Sądu zakres żądanej przez stronę informacji nie mieści się w treści tej normy prawnej podnoszonej przez organ.
Natomiast w zakresie oceny prawidłowości decyzji wydanej przez Wójta Gminy M. decyzja ta została wydana także z naruszeniem prawa. W tej bowiem decyzji organ przywołał treść art. 293 O.p. jednak przywołując jej treść nie dokonał subsumpcji prawa gdyż nie wskazał, której normy prawnej stan faktyczny zaistniały w sprawie dotyczy . To zaś oznacza, iż w istocie decyzja organu I instancji jest dowolna i nie mająca pokrycia w obowiązujących przepisach prawa. W ocenie Sądu samo przywołanie przez organ treści wyroku WSA w Opolu o sygn. akt II SA/Op 52/13 nie oznacza dokonania przez ten organ subsumcji prawa na tle stanu faktycznego zaistniałego w sprawie.
Wobec zatem braku jednoznacznych ustaleń faktycznych w sprawie decyzje organów obu instancji nie mogły się ostać w obrocie prawnym, a w konsekwencji tego uznać trzeba, iż zostały wydane z naruszeniem art. 5 ust. 1 u.d.i.p.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a..
Uwagi co do dalszego procedowania w sprawie wynikają z treści uzasadnienia.