III SA/Gl 239/23

III SA/Gl 239/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-03-18
Data wpływu
2023-04-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Apollo /przewodniczący sprawozdawca/
Marzanna Sałuda
Dorota Fleszer
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok z art. 179a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 179a; art. 134; art. 58 par. 1 pkt 6; art 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 902
art. 16; art. 17
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.), Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Małgorzata Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2024 r. na skutek skargi kasacyjnej A.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 września 2023 r. sygn. akt III SA/Gl 239/23 w sprawie ze skargi A.K. na decyzję T. S.A. w C. z dnia 30 stycznia 2023 r. nr 1/2023 w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. odrzuca skargę; 3. zasądza od T. S.A. w C. na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 5 września 2023 r. sygn. akt III SA/Gl 239/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A. K. (dalej określanego jako Skarżący) na decyzję T. S.A. w C. z 30 stycznia 2023 r. nr 1/2023 w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy:
Decyzją z 30 stycznia 2023 r. nr 1/2023 T. S.A. (dalej określane jako Spółka) z siedzibą w C. w części odmówiły Skarżącemu udostępnienia informacji publicznej, tj. załącznika nr 1 do umowy nr [...] oraz treści 5 ust. 1 umowy nr [...], z powołaniem na tajemnicę przedsiębiorcy.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że dwoje kontrahentów Spółki, których dotyczą ww. umowy, zażądało utajnienia ww. informacji. Organ Spółki zacytował szereg przepisów prawa powszechnie obowiązującego dotyczących przedmiotowego zagadnienia, jak również kilka orzeczeń sądów administracyjnych. W końcowej części decyzji wskazano, że ujawnienie wnioskowanych informacji publicznych może godzić w żywotne interesy kontrahentów i Spółki.
W skardze skierowanej do sądu administracyjnego Skarżący zarzucił Spółce wydanie decyzji z naruszeniem:
Organowi administracji zarzucam naruszenie następujących przepisów:
1) art. 2 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 3, art. 7 ust. 1 pkt 2 i art. 10 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902 dalej określanej skrótem "u.d.i.p.") poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, w której przepisy te powinny być zastosowane, co znalazło wyraz w nieudostępnieniu informacji publicznej będącej w posiadaniu organu i niepublikowanej w BIP, co do której złożono wniosek o jej udostępnienie;
2) art. 5 ust. 2 u.d.i,p.- w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tej. Dz.U. z 2022 r., poz. 1233 dalej określanej skrótem "u.z.n.k,") poprzez ich zastosowanie w sytuacji, w której nie mają one zastosowania, gdyż wnioskowane przez Skarżącego informacje publiczne nie mają charakteru chronionej prawem tajemnicy przedsiębiorcy, a organ administracji nie uzasadnił, w jaki sposób udostępnienie tych informacji mogłoby wpłynąć ujemnie na sferę prawnie chronionych interesów przedsiębiorcy;
3) art. 107 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U, z 2023 r., poz. 775, dalej określanej skrótem "K.p.a." poprzez skierowanie do wnioskodawcy drogą elektroniczną decyzji zawierającej jedynie skan (elektroniczne odwzorowanie) podpisu i niepodpisanej elektronicznie;
4) art. 107 § 3 zw. z art. 8 i art. 11 K.p.a. poprzez uzasadnienie decyzji w sposób pozorny, powierzchowny i nie budzący zaufania obywatela do organu,- co znalazło swój wyraz w powołaniu w uzasadnieniu decyzji ogólnych tez, nie odnoszących się do konkretnego postępowania oraz w niewyjaśnieniu wnioskodawcy, w jaki sposób ujawnienie informacji objętych treścią decyzji mogłoby pogorszyć sytuację konkretnego przedsiębiorcy.
W uzasadnieniu skargi Skarżący na wstępie podniósł, że decyzja została zakomunikowana skarżącemu drogą elektroniczną (e-mailem), gdyż w takiej formie skarżący wystąpił o informację publiczną. Natomiast decyzja została podpisana odręcznie przez osoby uprawnione do reprezentacji spółki, a następnie zeskanowana i przesłana stronie. Decyzja jednocześnie nie została podpisana elektronicznie. Rodzi to uzasadnioną wątpliwość dotyczącą zgodności podpisów pod decyzją z dyspozycją normy prawnej z art. 107 § 1 pkt 8 K.p.a.
Dalej odwołał się do pojęcia tajemnicy przedsiębiorcy zdefiniowanego w ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zatem tajemnica przedsiębiorcy musi być rozpatrywana w aspekcie formalnym (formalne objęcie danych ochroną), ale też materialnym (muszą być to dane tego rodzaju, że istotnie mają walor tajemnicy, a ich ujawnienie może przynieść szkodę podmiotowi korzystającemu z ochrony).
W ocenie Skarżącego w sprawie nie zaistniały przesłanki do odmowy udzielenia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy. W każdym razie nie wynika to z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o jej oddalenie, jako niezasadnej.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zaznaczył na wstępie, że Spółka jest podmiotem, której akcjonariuszami jest 12 miast [...]. Największy pakiet posiada Miasto K. – 47,05%. Drugim dużym akcjonariuszem jest Miasto S. – 11,55 %. Zatem niewątpliwie dominująca pozycje w Spółce w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. posiadają jednostki samorządu terytorialnego. W konsekwencji Spółka jest zobowiązania do udzielania informacji publicznej na temat gospodarowania mieniem publicznym.
Odnosząc się do kwestii zaistnienia zaskarżonej decyzji w obrocie prawnym zauważył, że zgodnie z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępniania informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Przepis ten przyznaje podmiotom nie będącym organami władzy publicznej a obowiązanym do udzielenie informacji publicznej, kompetencje do wydawania decyzji administracyjnych, o których mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p., do których wydania stosuje się przepisy K.p.a. w zakresie wynikającym z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z powołanym przepisem odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej, odpowiednio podmiot nie będący organem władzy publicznej, następują w drodze decyzji (ust. 1) . Z kolei do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że:
1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni;
2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji.
W rozpatrywanej sprawie decyzja została odręcznie podpisana przez dwie osoby, wymienione z imienia i nazwisk i, zgodnie z wpisem Spółki do Krajowego Rejestru Sądowego, uprawnione do reprezentowania Spółki.
Dalej Sąd stwierdził, że jeżeli decyzja ma zostać doręczona za pomocą środków komunikacji elektronicznej, to powinna być wydana w formie dokumentu elektronicznego. Scan decyzji tego wymogu nie spełnia. Dołączenie go do pisma informującego o udzieleniu informacji publicznej nie jest prawidłową formą doręczenia decyzji. Fakt, że Spółka nie dysponowała pełnym adresem Skarżącego nie zwalniał jej z obowiązku wezwania go, w związku z zamiarem wydania decyzji, do podania adresu zamieszkania.
W okolicznościach faktycznych rozpatrywanej sprawy nie budzi wątpliwości to, że Skarżący zapoznał się z treścią decyzji, że wadliwe doręczenie nie spowodowało ujemnych dla Skarżącego następstw, nie pozbawiło go możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego w trybie art. 52 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej określanej skrótem P.p.s.a.). W konsekwencji w istotny sposób nie wpłynęło na wynik sprawy.
Odnosząc się do podstaw odmowy udzielenia informacji publicznej Sąd wskazał, że analiza załącznika nr 1 do umowy nr [...], przedstawionego Sądowi w oryginalnej wersji, prowadzi do wniosku, ze zawarte w nim zapisy modyfikujące wzajemne relacje handlowe pomiędzy Spółka a drugą strona umowy, uregulowane w umowie podstawowej, a dokładnie zasady świadczenia przez kontrahenta usług w Sewisie sygnanet pl, nie zawierające zapisów dotyczących wysokości wynagrodzenia za świadczenia usług, stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, a dokładniej kontrahenta Spółki. Załącznik zawiera odstępstwa od zasad ujętych w ogólnie dostępnym Regulaminie oraz w umowie podstawowej, którą Skarżący otrzymał. Stosowanie korzystniejszych warunków umowy w stosunku do ogólnie przyjętych przez kontrahenta zasad ma wartość gospodarczą. Z jednej strony wpływa na atrakcyjność oferty, a z drugiej inni kontrahenci, znając te warunki mogliby domagać się zastosowania ich także w stosunkach handlowych z nimi.
Odnosząc się zaś do kwestii zasadności zanonimizowania zapisu § 5 ust. 1 [...] to sposób sformułowania zapisu o wzajemnych rozliczeniach stron tej umowy prowadzi do wniosku, że w wyniku ujawnienia tego zapisy zasłałyby ujawnione nie tylko koszty ponoszone przez Spółkę ze środków publicznych, lecz także wydatki drugiej strony umowy. W ocenie tego przedsiębiorcy ujawnienie tego wydatku miało dla niego walor gospodarczy. Mając na uwadze charakter świadczonej usługi w postaci pokazu sprzętu, mógł chcieć zachować w tajemnicy wysokość wynagrodzenia. Upublicznienie takiej informacji mogłoby spowodować to, ze także inni jego potencjalni kontrahenci mogliby domagać się zastosowania podobnych warunków w stosunku do nich.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Skarżący, zaskarżając wyrok w całości, zarzucił mu, na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie:
- art. 58 I pkt 6 P.p.s.a. przez jego niezastosowanie i rozpoznanie merytoryczne skargi w sytuacji, w której skarga ta podlegała odrzuceniu ze względu na brak przedmiotu zaskarżenia, ponieważ organ doręczył stronie pocztą elektroniczną zaledwie skan podpisanej decyzji (nie zawierający podpisu elektronicznego);
- art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez oddalenie skargi na decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej na wniosek motywowaną tajemnicą przedsiębiorcy w sytuacji, gdy przesłanka materialna tajemnicy przedsiębiorcy nie istnieje, gdyż w decyzji administracyjnej nie wskazano w jaki sposób udostępnienie informacji mogłoby - chociaż potencjalnie - wpłynąć ujemnie na sytuację gospodarczą konkretnego przedsiębiorcy;
- art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez oddalenie skargi pomimo, że zasługiwała ona na uwzględnienie, ponieważ organ administracji nie sprostał wymogom uzasadnienia decyzji administracyjnej, w szczególności zaś uzasadnienie ma charakter ogólnikowy i w żadnym miejscu nie wskazuje na chociażby potencjalny negatywny wpływ ujawnienia wnioskowanej informacji publicznej na sytuację gospodarczą przedsiębiorcy, przez co organ nie uzasadnił zasadności odmowy udostępnienia informacji publicznej na wniosek;
- art. 151 P.p.s.a. poprzez nie wzięcie przez Sąd I instancji pod uwagę możliwości częściowego oddalenia skargi a częściowego jej uwzględnienia, skoro zatem Sąd uznał, że pewne metody wyliczenia wynagrodzenia świadczonego z publicznych środków mogą stanowić tajemnicę przedsiębiorcy, to mógł oddalić skargę jedynie co do tych metod, a w pozostałym zakresie (co do samej wysokości świadczenia) skargę uwzględnić i decyzję uchylić.
Z kolei w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 P.p.s.a., podniósł zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, a to:
- art. 5 ust. 2 w zw. z art. 1 ust. 1 i z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f i pkt 5 lit. e u.d.i.p. i w zw. z art. 61 ust. I Konstytucji RP — poprzez pominięcie przez Sąd I instancji tego, że z punktu widzenia konstytucyjnej zasady jawności życia publicznego, wydatkowanie publicznych środków na towary i usługi oraz gospodarność ich wydatkowania stanowią informację o charakterze kluczowym, która co do zasady nie może być objęta tajemnicą ustawowo chronioną, gdyż wypacza to istotę dostępu do informacji publicznej;
- art. 5 ust. 2 u.d.i.p. — poprzez błędne przyjęcie, że informacja o wysokości środków wydatkowanych w ramach umów zawartych przez organ administracji może stanowić tajemnicę przedsiębiorcy, podczas gdy z jednej strony pozostaje to w sprzeczności z zasadą jawności życia publicznego, zaś z drugiej strony organ administracji nie wykazał, by ujawnienie wysokości tych środków mogło chociażby potencjalnie ujemnie wpłynąć na sytuację gospodarczą przedsiębiorcy.
Argumenty na poparcie zarzutów przytoczono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Spółka nie udzieliła odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.
Przepis art. 179a P.p.s.a. stanowi, że jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Od wydanego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna. Zatem istotą autokontroli jest skontrolowanie przez skład orzekający wydanego przez siebie orzeczenia (naprawienie popełnionych przy wyrokowaniu błędów i wydanie orzeczenia prawidłowego). W konsekwencji jej zastosowanie prowadzi do ponownego rozpoznania sprawy przez sąd pierwszej instancji w jej całokształcie. Sąd ten bowiem nie rozpoznaje skargi kasacyjnej jak sąd drugiej instancji. Z mocy wyłącznie art. 179a P.p.s.a. ma kompetencje do uchylenia wydanego przez siebie orzeczenia w całości i obowiązek, na tym samym posiedzeniu, rozpoznania sprawy. Zwrot normatywny "ponownie rozpoznaje sprawę", oznacza rozpoznanie sprawy w jej całokształcie, zgodnie z brzmieniem art. 134 § 1 P.p.s.a. Zatem orzeczenie autokontrolne powinno zawierać co najmniej dwa rozstrzygnięcia: jedno kasacyjne z ewentualnymi kosztami postępowania kasacyjnego i drugie ponownie rozpoznające sprawę wraz ze wszystkimi elementami, jakie powinno zawierać orzeczenie sądu pierwszej instancji. W konsekwencji wydanie nowego rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, w całości konsumuje pierwotne orzeczenie.
Za zasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. przez jego niezastosowanie i rozpoznanie merytoryczne skargi w sytuacji, w której skarga ta podlegała odrzuceniu ze względu na brak przedmiotu zaskarżenia, ponieważ organ doręczył stronie pocztą elektroniczną zaledwie skan podpisanej decyzji (nie zawierający podpisu elektronicznego.
Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 53 § 1 P.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Zatem od ustalenia, czy doszło do skutecznego, prawidłowego doręczenia decyzji zależy ocena skuteczności wniesienia skargi. Przywołany przepis początek biegu terminu, a w konsekwencji prawo do wniesienia skargi, ściśle wiąże z faktem prawidłowego doręczenia skarżonego rozstrzygnięcia. Wniesienie skargi przed doręczeniem stronie rozstrzygnięcia podlegającego zaskarżeniu do sądu administracyjnego nie rodzi skutków prawnych (por. m.in. postanowienia NSA z 4 stycznia 2013 r. I OZ 949/12; z 27 marca 2019 r. I GSK 325/19; z 23 października 2020 r. II FSK 1601/18; z 28 października 2020 r. II OSK 2477/20, publ.: CBOSA).
Rozważając pierwszy zarzut z petitum skargi kasacyjnej Sąd doszedł przekonania, że rację ma Skarżący, iż zaskarżona decyzja nie weszła do obrotu prawnego.
Udostępnienie informacji jest czynnością materialno-techniczną, podobnie jak poinformowanie wnioskodawcy, że podmiot, do którego skierował on żądanie, nie ma informacji wskazanej we wniosku lub że została ona udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, albo też, że znajduje zastosowanie art. 1 ust. 2 u.d.i.p.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje wydanie decyzji administracyjnej jedynie w dwu przypadkach: w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej i w przypadku umorzenia postępowania, o którym mowa w art. 14 ust. 2 ustawy.
W myśl art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy K.p.a.
Z kolei zgodnie z art. 17 ust. 1 u.d.i.p., do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio.
Przepis art. 16 ust. 1 u.d.i.p. ma zastosowanie tylko wówczas, gdy konieczna jest odmowa udzielenia informacji lub umorzenie postępowania i spełniony jest ponadto warunek przedmiotowy (informacja ma charakter informacji publicznej) i podmiotowy (podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji).
Spółka jest podmiotem, której akcjonariuszami jest 12 miast [...]. Największy pakiet posiada Miasto K. – 47,05%. Drugim dużym akcjonariuszem jest Miasto S. – 11,55 %. Zatem niewątpliwie dominująca pozycje w Spółce w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. posiadają jednostki samorządu terytorialnego. W konsekwencji Spółka jest zobowiązania do udzielania informacji publicznej na temat gospodarowania mieniem publicznym. Jest to okoliczność niesporna między stronami. Podobnie jak to, że informacja o udzielenie której wnioskował Skarżący, jest informacja publiczną.
Poprzez uruchomienie trybu decyzyjnego na skutek wydania zaskarżonej decyzji w sprawie zastosowanie miały przepisy art.16 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 17 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Z przepisów tych analizowanych łącznie wynika, że od decyzji (rozstrzygnięcia podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, niebędącego organem władzy publicznej) o odmowie udostępnienia informacji wnioskodawca może wystąpić do tego podmiotu o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku takiego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania. Przy czym, zgodnie art. 16 ust. 2 pkt 1 (zaś na gruncie art. 17 ust. 1 u.d.i.p. przepis art. 16 tej ustawy stosuje się odpowiednio), odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni.
Należy w tym miejscu podkreślić, ze postępowanie z zakresu dostępu do informacji publicznej nie jest postępowaniem administracyjnym, to jednak przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się w sytuacji odmowy udostępnienia informacji publicznej, dla której to czynności właściwą formą jest decyzja administracyjna. Wymóg ten wynika wprost z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., a nadto również z art. 17 ust. 1 u.d.i.p.
Sąd podziela poglądy orzecznictwa administracyjnego, że wykładnia systemowa art. 16 ust. 2 u.d.i.p. prowadzi do wniosku, że pod pojęciem "stosowania przepisów K.p.a. do decyzji" nie należy rozumieć jedynie wymogu stosowania przepisów wprost odnoszących się do tej formy działania administracji publicznej (np. art. 107 § 1 K.p.a.), ale także nakaz stosowania wszelkich przepisów pozostających w związku z wydaniem decyzji (zwrot "do decyzji" oznacza "do wydania decyzji"). Są to w szczególności przepisy regulujące procedurę, która kończy się wydaniem i doręczeniem decyzji. (Por. np. wyrok NSA z 3 marca 2023 r. sygn. akt III OSK 2285/21).
Ponadto stosownie do treści art. 14 § 1a K.p.a., sprawy należy prowadzić i załatwiać na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej. Pisma utrwalone w postaci papierowej opatruje się podpisem własnoręcznym. Pisma utrwalone w postaci elektronicznej opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną organu administracji publicznej ze wskazaniem w treści pisma osoby opatrującej pismo pieczęcią.
Z powyższego przepisu wynika, że jeżeli decyzja ma zostać doręczona za pomocą środków komunikacji elektronicznej, to powinna być wydana w formie dokumentu elektronicznego.
Skan decyzji, nieopatrzony podpisem elektronicznym, nie staje się decyzją wydaną w formie dokumentu elektronicznego i doręczenie go za pomocą środków komunikacji elektronicznej nie stanowi prawidłowego doręczenia decyzji (por. wyrok WSA z 22 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1509/15, LEX nr 2045527).
W rozpatrywanej sprawie zaskarżoną decyzję doręczono Skarżącemu w formie scanu na adres poczty elektronicznej, jako jeden z załączników do pisma z 30 stycznia 2023 r. jednocześnie na decyzji obok odręcznych podpisów osób, które w imieniu Spółki wydały i podpisały decyzję znalazły się dwa podpisy elektroniczne innych osób, w tym jeden specjalisty koordynatora d.s. organizacji i zarządzania i drugi radcy prawnego. Rację ma zatem Skarżący, że prawidłowo nie została mu doręczona skarżona decyzja.
Raz jeszcze należy zaznaczyć, że prawidłowość doręczeń jest jednym z kluczowych warunków przestrzegania praw strony (Por. wyrok NSA z 6 października 2022 r. sygn. akt I FSK 822/19, publ.: CBOSA). Jedynie doręczenie zgodne z przepisami wywołuje skutki prawne i dopóki akt nie zostanie doręczony w sposób zgodny z przepisami o doręczeniach, dopóty nie wchodzi on do obrotu prawnego. Prawidłowe doręczenie decyzji lub postanowienia to zdarzenie mające istotne znaczenie prawne, rodzące określone skutki procesowe i materialne tak w stosunku do strony, jak i organu, który akt ten wydał, i dlatego doręczenie to musi być pewne, nie budzące wątpliwości, zgodne z przepisami prawa i wykluczające dowolność w jego stwierdzeniu czy jakąkolwiek uznaniowość (Por. wyrok NSA z 14 stycznia 2021 r., sygn. akt II FSK 2330/20, publ.: CBOSA).
Z tego powodu, w ocenie Sądu, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie została prawidłowo doręczona i tym samym nie weszła do obrotu prawnego. Oznacza to, że wniesienie skargi w niniejszej sprawie nastąpiło przed rozpoczęciem biegu terminu zaskarżenia tej decyzji, a zatem przedwcześnie. Skargi wniesione przed rozpoczęciem terminu do ich wniesienia są, zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, skargami przedwczesnymi i podlegają odrzuceniu jako niedopuszczalne (postanowienie NSA z 19 maja 2022 r., I OSK 662/22, publ.: CBOSA).
Wobec powyższego zarzut z pkt. 1 petitum skargi należało uznać za oczywiście zasadny. W konsekwencji jego uwzględnienie zbędnym czyni rozpatrywanie pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej.
W świetle powyższego Sąd na podstawie art. 188 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok. Zaś po ponownym rozpatrzeniu sprawy na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. odrzucił skargę jako niedopuszczalną, wniesioną od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a. związku z przepisami § 14 ust. ust. 1c i ust. 2 pkt 2 lit. b, rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 z późn. zm.), gdyż Skarżący wygrał w postępowaniu kasacyjnym i był reprezentowana przed sądem przez radcę prawnego.
W świetle art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd z urzędu zwraca wpis od odrzuconej skargi, ale tylko, gdy cofnięcie nastąpiło przed dniem rozpoczęcia rozprawy. W rozpatrywanej sprawie skarga została odrzucona na rozprawie. Zatem wpis nie podlega zwrotowi.