III SA/Gl 235/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę spółki na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do zgłoszenia nabycia/zbycia pojazdów, uznając, że pandemia COVID-19 nie zwalnia z obowiązku wykazania braku winy w uchybieniu terminu.
Spółka złożyła skargę na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do zgłoszenia nabycia/zbycia 100 pojazdów, powołując się na trudności związane z pandemią COVID-19. Sądy administracyjne obu instancji uznały, że spółka nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu, co jest kluczową przesłanką do jego przywrócenia. Sąd podkreślił, że pandemia, choć była sytuacją ogólnokrajową, nie zwalnia z indywidualnego obowiązku wykazania szczególnej staranności i braku winy.
Spółka S. sp. z o.o. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Starosty odmawiające przywrócenia terminu do dokonania zgłoszenia nabycia/zbycia 100 pojazdów. Spółka argumentowała, że uchybienie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od niej, związanych z pandemią COVID-19, takich jak absencja pracowników, praca zdalna i trudności w przepływie dokumentów. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznały jednak, że spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Sąd podkreślił, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i wymaga kumulatywnego spełnienia przesłanek z art. 58 k.p.a., w tym wykazania braku winy poprzez udowodnienie, że przeszkoda była nie do przezwyciężenia nawet przy użyciu największego wysiłku. Sąd uznał, że ogólne trudności organizacyjne związane z pandemią, braki kadrowe czy wyjazdy służbowe prezesa nie stanowią wystarczającej podstawy do przywrócenia terminu, gdyż nie wykazano, by spółka dołożyła wszelkiej staranności. W konsekwencji, sąd oddalił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, pandemia COVID-19 sama w sobie nie zwalnia strony z obowiązku wykazania braku winy w uchybieniu terminu, co jest kluczową przesłanką do jego przywrócenia zgodnie z art. 58 k.p.a.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć pandemia była sytuacją ogólnokrajową, strona musi indywidualnie wykazać, że mimo dołożenia wszelkiej staranności, nie mogła usunąć przeszkody uniemożliwiającej terminowe dokonanie czynności. Ogólne trudności organizacyjne, braki kadrowe czy wyjazdy służbowe nie są wystarczające do udowodnienia braku winy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (17)
Główne
p.r.d. art. 78 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym
k.p.a. art. 58 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa COVID-19 art. 15zzzzzn2 § ust. 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 59 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa COVID-19 art. 15zzzzzn2 § ust. 2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
ustawa COVID-19 art. 15zzzzzn2 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Pandemia COVID-19 jako wyłączna przyczyna uchybienia terminu bez winy strony. Trudności organizacyjne, braki kadrowe, wyjazdy służbowe jako usprawiedliwienie braku winy. Niewystarczające postępowanie dowodowe organów w zakresie oceny wpływu pandemii na działalność spółki.
Godne uwagi sformułowania
Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może być zastosowana jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w art. 58 k.p.a. przesłanki zostaną spełnione łącznie. Kryterium braku winy, jako przesłanki umożliwiającej przywrócenie terminu do dokonania czynności, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadnia niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw.
Skład orzekający
Adam Gołuch
sprawozdawca
Barbara Brandys-Kmiecik
przewodniczący
Magdalena Jankiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przywrócenia terminu w kontekście pandemii COVID-19 oraz ogólnych zasad dotyczących braku winy i należytej staranności w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z pandemią COVID-19 i przepisami ją regulującymi, ale jego zasady dotyczące braku winy i staranności są uniwersalne dla postępowań administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego, jakim jest możliwość przywrócenia terminu administracyjnego w kontekście pandemii COVID-19, co było istotnym problemem dla wielu przedsiębiorców. Pokazuje, jak sądy interpretują przesłanki braku winy.
“Pandemia COVID-19 nie usprawiedliwia braku staranności w sprawach administracyjnych – wyrok WSA.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gl 235/25 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2025-10-22 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-03-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Adam Gołuch /sprawozdawca/ Barbara Brandys-Kmiecik /przewodniczący/ Magdalena Jankiewicz Symbol z opisem 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym Hasła tematyczne Drogi publiczne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1047 art. 78 ust. 2 pkt 1 Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.) Dz.U. 2024 poz 572 art. 58 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 października 2025 r. sprawy ze skargi S Sp. z o.o. w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 19 grudnia 2024 r. nr SKO.4204.308.2024 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do dokonania zgłoszenia nabycia/zbycia pojazdów oddala skargę. Uzasadnienie S. sp. z o.o. w B. (dalej jako: strona, skarżąca, Spółka) pismem z dnia 31 stycznia 2025 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie (dalej: organ II instancji, SKO, Kolegium) z dnia 19 grudnia 2024 r., nr SKO.4204.308.2024), które po rozpatrzeniu zażalenia Spółki utrzymało w mocy postanowienie Starosty C. (dalej: organ I instancji) z 14 sierpnia 2024 r., nr [...], w sprawie przywrócenia terminu do dokonania zgłoszenia nabycia/zbycia pojazdów zgodnie z załączonym wykazem, który stanowi załącznik nr 1 zawierający 100 pojazdów. W podstawie prawnej wskazano art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 58 § 1 i art. 59 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.) oraz art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 z późn. zm., dalej: ustawa COVID -19). Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 29 grudnia 2023 r. organ I instancji zawiadomił Spółkę o uchybieniu terminu do dokonania zgłoszenia nabycia i zbycia szeregu pojazdów. Wraz z tą informacją organ wyznaczył stronie 30 dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności. Miało to związek z treścią przepisu art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tj. Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 z późn. zm., dalej ustawa covidowa). Norma ta przewiduje, że w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu tym organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (art. 15 zzzzzn2 ust. 2). Strona zwróciła się o przywrócenie terminu dla dokonania zgłoszenia zbycia i nabycia wskazanych pojazdów. W dniu 6 maja 2024 r. organ I instancji wydał postanowienie nr [...], w którym odmówiono Spółce przewrócenia terminu do dokonania zgłoszenia nabycia i zbycia 100 pojazdów, których marka, nr VIN i nr rejestracyjny zostały ujęte w załączniku do tego postanowienia. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że przywrócenie terminu może dotyczyć wyłącznie terminów procesowych, podczas gdy termin na złożenie zawiadomienia o zbyciu bądź nabyciu pojazdu jest terminem materialnoprawnym, który przywróceniu nie podlega. Tym samym niemożliwym jest zastosowanie w tym przypadku normy art. 15 zzzzzn2 ust. 2 ustawy covidowej. Ponadto organ zauważył, że termin do zgłoszenia nabycia/zbycia pojazdu określony w art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1047, dalej p.r.d.) nie należy do żadnej z grup terminów wymienionych w art. 15 zzzzzn2 ust. 2 ustawy covidowej. Na powyższe rozstrzygnięcie Spółka złożyła zażalenie. W dniu 31 lipca 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie wydało postanowienie nr [...], w którym uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji w dniu 14 sierpnia 2024 r. wydał postanowienie nr [...], w którym odmówiono Spółce przywrócenia terminu do dokonania zgłoszenia nabycia/zbycia pojazdów wymienionych w złączniku, zawierającym dane 100 pojazdów. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że strona nie uprawdopodobniła w dostateczny sposób, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy a tym samym jego przywrócenie było niemożliwe. Postanowienie to zostało doręczone Spółce w dniu 2 września 2024 r. Na postanowienie to, w dniu 9 września 2024 r. Spółka złożyła zażalenie. Zwróciła uwagę, że przepis art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy covidowej ma zastosowanie do regulacji prawa administracyjnego w szerokim znaczeniu, w tym do przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. Ponadto zdaniem strony w zakresie tej regulacji znajdują się niewątpliwie przepisy prawa materialnego. Strona zarzuciła organowi pierwszej instancji, że nie wskazał on czy w przypadku danego pojazdu przekroczenie terminu dotyczy nabycia czy zbycia pojazdu oraz o jaki okres czasu przekroczyła ona ustawowy termin. Spółka wskazała też, że uchybienie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od niej i wynikało wyłącznie z sytuacji związanej z pandemią koronawirusa i stanem zagrożenia epidemicznego trwającym do 1 lipca 2023 r. Absencja pracowników, warunki pracy zdalnej i inne obiektywne przeszkody spowodowały opóźnienia w przepływie dokumentów i w konsekwencji doprowadziły do przekroczenia terminu przewidzianego w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. Prezes Spółki stwierdził również, że jest jedyną osoba w Spółce, która wykonuje obowiązki administracyjne. Ich natłok, liczne zagraniczne podróże biznesowe przy jednoczesnych trudnościach w zatrudnieniu pracownika, który mógłby zając się sprawami administracyjnymi spowodowały, że doszło do przekroczenia terminów. Również kontrahenci Spółki dopuszczali się opóźnień w prawidłowym wystawianiu i dostarczaniu dokumentów. Strona stwierdziła nadto, że nie powinna ponosić winy za naruszenie przepisów w sytuacji zupełnie nadzwyczajnej, którą przyniosła epidemia COVID-19. Po rozpatrzeniu ww. zażalenia strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżonym postanowieniem z 19 grudnia 2024 r. SKO.4202.308.2024 utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji nr [...], z dnia 14 sierpnia 2024 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że przepis art. 15zzzzzn2 ustawy covidowej zawiera jedynie regulację szczególną w zakresie kategorii możliwych do przywrócenia terminów (poszerzając znacznie ten zakres względem k.p.a.), w zakresie terminu do złożenia wniosku w tym przedmiocie oraz w zakresie spoczywającego na organach administracji obowiązku zawiadomienia strony o uchybieniu terminu. Natomiast co do przyczyn uchybienia terminu należy w ocenie Kolegium stosować regulację zawartą w art. 58 k.p.a. Nadto Kolegium podniosło, że w doktrynie prawa zgodnie wskazuje się, że art. 58 k.p.a. określa cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą zostać spełnione kumulatywnie: 1) zainteresowany złożył prośbę o przywrócenie terminu; 2) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie przez niego uprawdopodobniony; 3) prośba o przywrócenie terminu została złożona w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi; 4) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin, jednocześnie ze złożeniem prośby o przywrócenie terminu. Kolegium stanęło na stanowisku, iż Spółka nie spełniła łącznie wymienionych czterech przesłanek, które dawałyby podstawy do przywrócenia terminu do dokonania zawiadomienia o zbyciu/nabyciu pojazdów wymienionych w załączniku do zaskarżonego postanowienia. W szczególności zdaniem organu odwoławczego nie uprawdopodobniła braku winy za przekroczenie terminu do dokonania czynności, o której mowa powyżej. Postanowienie powyższe zostało doręczone stronie w dniu 6 stycznia 2025 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na ww. postanowienie Kolegium wniosła Spółka reprezentowana przez pełnomocnika, żądając uchylenia postanowień obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. W skardze zarzuciła: 1. naruszenie art. 7 k.p.a., art.8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie i nieuwzględnienie całokształtu materiału dowodowego w wyniku czego: a) Organ nie przeprowadził dostatecznego postępowania dowodowego, aby w pełni zrozumieć skalę i charakter trudności organizacyjnych powstałych w związku z pandemią COVID-19. na które powoływała się Spółka, oraz ich wpływ na możliwość dochowania terminu; b) SKO niewłaściwie oceniło okoliczności, na które powoływała się Spółka w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu, w tym dotyczących trudności organizacyjnych związanych z pandemią COVID-19, a które zostało uznane przez Organ za niewystarczające, w sytuacji, gdy pandemia COVID-19 miała bezprecedensowy wpływ na działalność wielu podmiotów, w tym skarżącej Spółki, która stanowiła infrastrukturę krytyczną, kluczową dla bezpieczeństwa państwa i jego obywateli w obliczu kryzysu wywołanego przez COVID-19: c) Organ w sytuacji nadzwyczajnej, jaką była pandemia COVID-19, powinien szczególnie uwzględniać trudności, z jakimi borykali się obywatele i przedsiębiorcy; odmowa przywrócenia terminu, bez wnikliwego zbadania wpływu pandemii na działalność Spółki oraz zignorowanie powszechnie znanych skutków tej sytuacji, narusza zasadę zaufania uczestników postępowania do organów administracji publicznej; 2. naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. w zw. z art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, skutkujące odmową przywrócenia terminu do złożenia zawiadomień o nabyciu/zbyciu pojazdów, w sytuacji, gdy w warunkach pandemii, skarżąca Spółka (jak wiele podmiotów gospodarczych) napotkała trudności w organizacji swojej działalności, co było powszechnie znanym faktem. Organ nie uwzględnił wyjątkowych okoliczności wynikających z pandemii, a żądanie bardziej szczegółowego opisu z uwagi na ww. okoliczności było w tym przypadku niemożliwe do zrealizowania z powodu dynamiki sytuacji w tym nieprzewidywalnych okoliczności występujących w okresie trwania COVID-19; 3. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. i art. 11 k.p.a. poprzez sformułowanie uzasadnienia postanowienia w sposób niepełny, z zaniechaniem odniesienia się do podstawowych okoliczności sprawy i precyzyjnego wyjaśnienia przesłanek, którymi organ kierował się przy wydawania zaskarżonego rozstrzygnięcia, a w szczególności poprzez nieustalenie i niewyjaśnienie stronie, których pojazdów Spółka nie dokonała zgłoszenia, o ile przekroczyła ustawowy termin, oraz czy dotyczyło to ich zbycia, czy nabycia. W uzasadnieniu skargi strona m.in. wskazała, że organ przy rozpoznawaniu zażalenia Spółki nie wziął pod uwagę wszystkich istotnych okoliczności związanych z wystąpieniem pandemii COVID-19, która miała bezprecedensowy wpływ na funkcjonowanie przedsiębiorstw i podmiotów publicznych. Zdaniem strony SKO w swoim rozstrzygnięciu nie przeprowadziło rzetelnej i wszechstronnej oceny dowodów, w szczególności nie wzięło pod uwagę rzeczywistego wpływu pandemii COVID-19 na funkcjonowanie Spółki. W wyniku pandemii Spółka miała ograniczone możliwości realizacji standardowych obowiązków administracyjnych, co SKO powinno uwzględnić przy ocenie materiału dowodowego. Zamiast tego organ przyjął rygorystyczne podejście, ignorując kontekst epidemiczny oraz trudne warunki, w jakich działała Spółka. SKO wskazało, że w latach 2020-2023 przez wiele miesięcy utrzymywał się stan zagrożenia epidemiologicznego lub stan epidemii z tzw. lockdownem. Spółka pracowała w reżimie covidowym, w trybie zdatnym, celem zachowania ciągłości działania infrastruktury kryzysowej. Było to bardzo utrudnione, albowiem stale utrzymywał się wysoki poziom długotrwałych zwolnień lekarskich z powodu infekcji wirusowej COVID-19, kwarantann i izolacji. Ponadto, kontrahenci Spółki w powyższym czasie dopuszczali się opóźnień w prawidłowym wystawianiu i dostarczaniu dokumentów. Nadto pandemia COVID-19 była zjawiskiem globalnym, które wywarto istotny wpływ na wszystkie aspekty życia społecznego i gospodarczego. Ograniczenia wprowadzane przez rządy, zamknięcia przedsiębiorstw, izolacja społeczna oraz ogólny chaos związany z zarządzaniem kryzysem zdrowotnym były czynnikami, na które Spółka nie miała wpływu. Ograniczenia te były zatem przeszkodą, której Spółka nie mogła kontrolować ani przewidzieć, a która znacząco wpłynęła na jej zdolność do wykonywania obowiązków administracyjnych. Pandemia stworzyła warunki wyjątkowo trudne do przezwyciężenia dla wielu przedsiębiorstw i instytucji. W związku z pandemią Spółka była zmuszona do priorytetowego traktowania kluczowych funkcji operacyjnych, co w praktyce oznaczało, że czas i zasoby, które mogłyby być przeznaczone na dopełnienie obowiązków administracyjnych, były ograniczone. Skoro sama pandemia była przeszkodą od Spółki niezależną i trudną do przezwyciężenia, organ powinien uwzględnić ten kontekst przy ocenie wniosku o przywrócenie terminu. Zdaniem strony Kolegium nie uwzględniło wyjątkowych okoliczności wynikających ze stanu pandemii. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.) wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Sąd dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia uznał, że nie zachodzą podstawy do uchylenia postanowienia organu II instancji, jak również poprzedzającego go postanowienia Starosty C. Przepis art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., nakłada na właściciela pojazdu zarejestrowanego obowiązek zawiadomienia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu w terminie nieprzekraczającym 30 dni. Należy przy tym zauważyć, że w sprawie znajduje zastosowanie ww. przepis w ww. brzmieniu tj. przed nowelizacją przepisów P.r.d., która nastąpiła z dniem 1 stycznia 2024 r. (ustawą z 7 lipca 2023 r. - Dz.U. z 2023, poz. 1394). Na mocy ww. nowelizacji uległ zmianie przepis art. 78 ust. 2 pkt, w którym ustawodawca zrezygnował z obciążenia właściciela pojazdu obowiązkiem zgłoszenia nabycia pojazdu, przyjmując za wystarczające z punktu widzenia realizacji celów ustawy nałożenie tego obowiązku w związku wyłącznie ze zbyciem pojazdu. Z dniem 8 marca 2020 r. weszła w życie ustawa COVID-19, która wprowadziła instytucję przywrócenia terminu przepisem art. 15zzzzzn² ustawy COVID-19, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju – organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. Zgodnie z przepisem art. 15zzzzzn² ust. 2 ustawy COVID-19 w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. W myśl natomiast art. 15zzzzzn² ust. 3 ustawy COVID-19 w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Uchybienie przez stronę ustawowego terminu nastąpiło w czasie epidemii. Stan epidemii został ogłoszony 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2020, poz. 491 ze zm.) i trwał do 16 maja 2022 r., w związku z jego odwołaniem, na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2022 r. poz. 1027). Ponadto na mocy postanowień ustawy w okresie stanu epidemii bieg terminów procesowych i sądowych w enumeratywnie wymienionych rodzajach postępowań nie rozpoczynał się, a rozpoczęty ulegał zawieszeniu na ten okres. SKO wskazało, że 29 grudnia 2023 r. organ I instancji zawiadomił Spółkę o uchybieniu terminu i wyznaczył stronie 30- dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Strona została zawiadomiona o uchybieniu terminu i możliwości złożenia wniosku o jego przywrócenie. Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może być zastosowana jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w art. 58 k.p.a. przesłanki zostaną spełnione łącznie. Samo złożenie wniosku przez zainteresowanego we wskazanym terminie oraz dokonanie czynności, dla której zakreślony był termin, nie jest wystarczającą przesłanką przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej. Konieczne jest bowiem uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanki umożliwiającej przywrócenie terminu do dokonania czynności, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (zob. postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, nr 23, s. 1059). Odwołanie się w art. 58 § 1 k.p.a. do braku winy powoduje, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Wskazać należy, że brak winy w uchybieniu terminu oceniany jest z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy oraz przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe w przypadku, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadnia niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw. Przy ocenie winy należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie danej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu dotrzymanie terminu. W tym kontekście podniesione przez skarżącą okoliczności związane z Covidem19, nie uprawdopodabniają, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, braku winy w uchybieniu terminu do dokonania zgłoszenia zbycia pojazdów. W świetle powyższego stanowisko organu, że zachowanie skarżącego nosi cechy braku należytej staranności i nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania jest prawidłowe. Sąd podzielił stanowisko Kolegium, iż Spółka nie podała przyczyn, dla których nie mogła dokonać zawiadomienia o nabyciu/zbyciu pojazdów czy to osobiście, czy przez pełnomocnika ewentualnie przez inne podmioty np. firmę kurierską, wskazując w zasadzie wyłącznie na bliżej nieokreślone trudności organizacyjne związane z pandemią COVID. Sytuacja spowodowana pandemią nie była okolicznością o wymiarze indywidualnym, dotyczącym tylko Spółki, ale sytuacją ogólnokrajową. Ponadto inne wskazane przeszkody, które uniemożliwiły terminowe złożenie zawiadomień takie jak trudności organizacyjne, braki kadrowe, częsta nieobecność Prezesa Spółki związana z wyjazdami biznesowymi czy wreszcie nieznajomość często zmieniających się przepisów prawa, nie mogą być uznane za podstawę do przywrócenia terminu. Oczywistym jest też, że o braku winy w dopełnieniu wymogów stawianych przez przepisy p.r.d nie mogą stanowić nieprawidłowości organizacyjne jednostki czy też zaniedbania jej pracowników. Stanowisko takie znalazło potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku I OSK 2539/20 z dnia 19 maja 2021 r. stwierdził, że w świetle art. 58 § 1 k.p.a. tylko w sytuacji, gdy strona dołożyła wszelkiej staranności i dbałości o swoje interesy, a niedopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, w danych warunkach nie do przezwyciężenia, można uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Dopuszczenie się przez stronę chociażby lekkiego niedbalstwa wyklucza możliwość przywrócenia terminu (identycznie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 28 maja 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 176/24). W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, art.8 oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Ponadto uzasadnienia postanowień w kontrolowanej sprawie spełniają wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Wobec powyższego zarzuty skargi naruszenia przepisów postępowania art. 58 § 1k.p.a. w zw. z art. 15 zzzzzn2 ust. 1 ustawy COVID-19 oraz 8 i art. 9 oraz art. 107 § 3 k.p.a. nie zasługują na uwzględnienie. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI