III SA/Gl 225/23

III SA/Gl 225/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-07-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Apollo /przewodniczący/
Barbara Brandys-Kmiecik
Marzanna Sałuda /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
Hasła tematyczne
Służba więzienna
Skarżony organ
Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2470
art. 230  ust. 2
Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 lipca 2023 r. sprawy ze skargi P. R. na orzeczenie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Katowicach z dnia 13 grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie uznania za winnego naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem zaskarżenia jest orzeczenie nr [...] Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Katowicach z dnia 13 grudnia 2022 r. – dalej, Dyrektor, organ II instancji, którym nie uwzględniono odwołania P. R. - dalej strona, skarżący - od orzeczenia: nr [...] Dyrektora Zakładu Karnego w G. z dnia 13 października 2022 r. którym uznano skarżącego za winnego tego iż ;
1. w dniach 20-21 września 2022 r., odbywając szkolenie zawodowe na pierwszy stopień podoficerski Służby Więziennej w Centralnym Ośrodku Szkolenia Służby Więziennej w K. nie wykonał poleceń przełożonych, co stanowi naruszenie dyscypliny służbowej z art. 230 ust. 3 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej, oraz naruszenie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 157 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej,
2. w dniach 20-21 września 2022 r., odbywając szkolenie zawodowe na pierwszy stopień podoficerski Służby Więziennej w Centralnym Ośrodku Szkolenia Służby Więziennej w K. spożywał alkohol w czasie służby, co stanowi naruszenie dyscypliny służbowej z art. 230 ust. 3 pkt 7 ustawy o Służbie Więziennej oraz naruszenie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 157 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej i w konsekwencji wymierzono karę dyscyplinarną wydalenia ze służby .
Stan sprawy jest następujący;
Postanowieniem nr [...] z dnia 27 września 2022 r. dyrektor Zakładu Karnego w G. wszczął przeciwko stronie postępowanie dyscyplinarne zarzucając wyżej określone naruszenie dyscypliny służbowej poprzez odmowę wykonania wydanego polecenia to jest o czyn opisany w art. 230 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1064 z późn. zm. - zwaną dalej "ustawą "), a także stawienie się do służby w stanie po użyciu alkoholu, to jest o czyn opisany w art. 230 ust. 3 pkt 7 ustawy. Ponadto w ocenie organu działanie strony stanowiło czyny sprzeczne ze złożonym ślubowaniem naruszając treść art. 41 ustawy o SW, a poprzez to także treść art. 157 ustawy, i przepisów wydanych na jej podstawie - Zarządzenia nr [...] Komendanta Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w K. z 5 lutego 2021 roku w sprawie ustalenia Regulaminu pobytu w COSSW w K. oraz w Oddziale Zamiejscowym w S. - dalej "Zarządzenie nr [...] Komendanta COSSW").
Orzeczeniem z dnia 13 października 2022 r. organ I instancji wymierzył stronie karę dyscyplinarną wydalenia ze służby.
W odwołaniu zarzucono organowi naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 230 ust. 1 ustawy , w zw. z art. 41 ust. 1 w zw. z art. 157 ust. 1 ustawy poprzez przyjęcie że strona w będąc na szkoleniu zawodowym w dniach 20-21 września 2022 roku na stopień podoficerski Służby Więziennej w COSSSN w K. nie wykonała poleceń przełożonych, podczas gdy polecenie służbowe nie opierało się na jakiejkolwiek prawnej podstawie, tym samym sformułowanie w ten sposób zarzutu nie może stanowić podstawy ukarania obwinionego, stanowiąc jednocześnie obejście przepisów prawa, naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 247 pkt 1 w zw. z art. 249 ustawy o Służbie Więziennej, poprzez nieprzesłuchanie świadków zdarzenia tj. D. B., M. P., M. P1. - ZK H. na okoliczność przebiegu zdarzenia, a także naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 239 ustawy o Służbie Więziennej poprzez wymierzenie obwinionemu kary niewspółmiernej do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego oraz stopnia zawinienia, pomijając przy tym okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa negatywne dla służby, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia i po jego popełnieniu, dotychczasowy przebieg służby i opinię służbową, w tym cel wychowawczy postępowania dyscyplinarnego i młody wiek obwinionego.
W konsekwencji postawionych zarzutów obrońca wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia, uznaniu winy strony w zakresie czynu z pkt II i wymierzenie kary łagodniejszej kary dyscyplinarnej w ramach uznania organu II instancji oraz ewentualnie o uchylenie orzeczenia i przekazanie akt postępowania dyscyplinarnego do ponownego rozpoznania. Nadto o zobowiązanie jednostki Zakładu Karnego w H. do udostępnienia i przekazania akt postępowania dyscyplinarnego funkcjonariusza M. P1. oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania funkcjonariuszy SW, wskazanych w treści orzeczenia tj. D. B. - Areszt Śledczy t. , M. P. - Zakład Karny J.
Dyrektor ustalił na podstawie zgromadzonych w sprawie materiałów, w szczególności notatki służbowej Dyżurnego Oddziału Zamiejscowego w S. COSSW w K., chor. A. C. że w dniu 20 września 2022 r. ok godz. 22:30 w trakcie dokonywania kontroli terenu ośrodka wraz z mł. chor. P. K. usłyszeli krzyki i głośne rozmowy dochodzące z pokoju nr 202. Po wejściu do pokoju zastali 4 słuchaczy spożywających alkohol oraz znaleźli butelki po wódce oraz puszki z piwem. Następnie trzech z nich zostało poddanych badaniom na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu. Obwiniony w sposób arogancki, odmówił poddaniu się badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu i zażądał wezwania patrolu Policji. Interweniujący funkcjonariusze po konsultacji telefonicznej z przełożonymi wezwali na teren ośrodka patrol Policji. Ponadto z przedstawionej dokumentacji, Zdaniem Dyrektora wynika, że w trakcie wykonywania czynności służbowych przez wymienionych funkcjonariuszy szer. P. R. nie wykonywał ich poleceń, był agresywny oraz używał słów wulgarnych w ich kierunku cyt. "jechać z kurwami" oraz "wyjebane mam na wasze polecenia".
Strona obwiniona swoje agresywne zachowanie zmieniła dopiero w momencie, kiedy przybyli na miejsce funkcjonariusze Policji i poinformowali, że cała interwencja jest nagrywana. W dalszym ciągu odmawiał on jednak poddania się badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu i zażądał zawiezienia go na badanie krwi. Po kilku minutach zmienił zdanie i poddał się badaniu. Pierwsze badanie na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu, wykonane w dniu 21 września 2022 r. o godz. 00:36, wykazało 0,81 mg/l. Następne badanie zostało wykonane o godz. 08:23 i wykazało 0,18 mg/l w wydychanym powietrzu. Na okoliczność przeprowadzenia drugiego badania na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu, obwiniony sporządził notatkę służbową, w której tłumaczy, że zjadł 2 batoniki "Pawełek" na bazie adwokatu sugerując, że pozytywny wynik badania jest konsekwencją zjedzenia w/w batoników. Wg informacji z pisma Komendant płk M. K. z dniem 21 września 2022 r., strona obwiniona została skreślony z listy słuchaczy szkolenia zawodowego i przekazana do dyspozycji dyrektora jednostki macierzystej.
W konsekwencji powyższego przełożony dyscyplinarny wszczął postępowanie dyscyplinarne stawiając obwinionemu opisane wyżej zarzuty, z którym to został on tego samego dnia zapoznany, a w konsekwencji czego złożył na piśmie swoje stanowisko co do zdarzeń z jego udziałem, mających miejsce w ośrodku szkolenia. W notatce szer. R. przyznał się do stawianych zarzutów w postaci spożywania alkoholu na terenie ośrodka, a także odmowy wykonania wydanego mu polecenia, a nadto stwierdził także, że naruszył dobre imię służby. W dniu 13 października 2022 r. przełożony dyscyplinarny, po zbadaniu całości materiału dowodowego, uznał obwinionego za winnego popełnionych przewinień dyscyplinarnych i uznał, iż obwiniony nie daje rękojmi do prawidłowego pełnienia służby w strukturach więziennictwa, co więcej nie można spodziewać się, aby w przyszłości tę rękojmię dawał. Uwzględniając zatem okoliczności rozpatrywanej sprawy, a także treść art. 239 ustawy o Służbie Więziennej wymierzył karę wydalenia ze służby, uznając ją za w pełni adekwatną do popełnionych przez obwinionego przewinień i stopnia zawinienia.
Dyrektor oceniając odwołanie stwierdził, iż ustalony stan faktyczny nie pozostawia wątpliwości co do popełnienia obu zarzucanych przewinień dyscyplinarnych oraz ich okoliczności, a zgromadzone dowody są dostateczne do wydania prawidłowego orzeczenia.
W zakresie postawionych zarzutów Dyrektor stwierdził, iż w toku postępowania brak jest możliwości nieprzypisania winy obwinionemu bowiem, po pierwsze sam co do tej winy się przyznał, po drugie zaś potwierdzają to wyniki badań analizatorów wydechu zastosowane przez uprawniony do tego organ - funkcjonariuszy Policji, których to wyników w żaden sposób obwiniony nie kwestionował. Ustalony powyżej stan faktyczny dowodzi, że w dniu 20 i 21 września 2022 r. szer. P. R. pełnił służbę znajdując się pod wpływem alkoholu przebywając w tym czasie na terenie ośrodka szkoleniowego. W zakresie zarzutu drugiego uznał Dyrektor, iż zasadną jest ocena co do odmowy wykonania wydanego mu polecenia poprzez odmowę poddania się badaniu w celu ustalenia zawartości alkoholu w organizmie w związku z uzasadnionym przypuszczeniem, że znajduje się on pod jego wpływem, o którym to obowiązku mowa w § 4 ust. 5 Regulaminu pobytu w COSSW w K. Oddział Zamiejscowy w S., stanowiącym załącznik nr 2 do Zarządzenia nr [...] w sprawie ustalenia Regulaminu Pobytu w COSSW w K. Oddział Zamiejscowy w S..
W toku postępowania dyscyplinarnego w ocenie Dyrektora bezspornie ustalono, że obwiniony podejmował czynności służbowe będąc w stanie po spożyciu alkoholu bowiem zgodnie z art. 120 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej czasem służby jest czas, w którym funkcjonariusz pozostaje w dyspozycji służbowych, w tym również związanych z uczestnictwem w szkoleniu lub doskonaleniu zawodowym oraz odbywaniem podróży służbowych. Przełożonym na ten czas był Komendant COSSW w K. OZ w S..
W związku z powyższym w ocenie Dyrektora uznać należy, iż zachowanie obwinionego pozostaje w rażącej sprzeczności ze złożonym przez niego ślubowaniem oraz zasadami etyki, których jako funkcjonariusz powinien przestrzegać zgodnie ze złożonym ślubowaniem.
W tym zakresie Dyrektor przywołał treść artykuł 41 ust. 1 ustawy. Dyrektor na poparcie swych stanowiska przywołał wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 stycznia 2020 roku w wyroku o sygn. akt II SA/Wa 1990/19.
Podobnie Dyrektor ocenił zarzut nr 1 dot. odmowy wykonania wydanego polecenia przez stronę i przypisał mu winę. Zaznaczył, iż ten wprost odmówił wykonania wydanego mu polecenia poprzez odmowę poddania się badaniu w celu ustalenia zawartości alkoholu w organizmie w związku z uzasadnionym przypuszczeniem, że znajduje się on pod jego wpływem, o którym to obowiązku mowa w § 4 ust. 5 Regulaminu pobytu w COSSW w K. Oddział Zamiejscowy w S.. Podniósł iż każdy funkcjonariusz biorący udział w szkoleniu zawodowym zobowiązuje się do przestrzegania regulaminu pobytu ośrodka szkoleniowego, do którego został w tym celu oddelegowany co ma także zastosowanie w przedmiotowej sprawie.
W ocenie Dyrektora na podstawie art. 230 ust. 1 ustawy funkcjonariusz odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub za czyny sprzeczne ze złożonym ślubowaniem, do czego w badanym stanie faktycznym doszło.
Dyrektor za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 230 ust. 1 ustawy, w zw. z art. 41 ust. 1 w zw. z art. 157 ust. 1 ustawy. Stwierdził, iż P. R. odbywając szkolenie zawodowe na pierwszy stopień podoficerski Służby Więziennej w COSSW w K. nie wykonał poleceń przełożonych opierających się na treści § 4 ust. 5 Regulaminu pobyt stanowiącym załącznik nr 2 do Zarządzenia nr [...] Komendanta COSSW w K. z dnia 5 lutego 2021 r. w sprawie ustalenia Regulaminu Pobytu w COSSW w K. Oddział Zamiejscowy w S.. Z regulacji tej wynika, iż każdy funkcjonariusz jest zobowiązany poddać się badaniu w każdym czasie na żądanie przełożonego, jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie, że znajduje się on pod wpływem m. in. alkoholu co w sprawie miało miejsce.
Odnosząc się dalej do zarzutu naruszenia art. 247 pkt 1 w zw. z art. 249 ustawy poprzez nieprzesłuchanie świadków zdarzenia na okoliczność przebiegu zdarzenia to uznał go za niezasadny. W ocenie Dyrektora w sprawie zostały wyjaśnione wszelkie okoliczności sprawy.
Odnośnie naruszenia art. 239 ustawy poprzez wymierzenie obwinionemu kary niewspółmiernej do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego oraz stopnia zawinienia, pomijając okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa negatywne dla służby, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia i po jego popełnieniu, dotychczasowy przebieg służby i opinię służbową, w tym ceł wychowawczy postępowania dyscyplinarnego i młody wiek obwinionego, wskazał organ, że waga i okoliczności przewinienia dyscyplinarnego w pełni ją uzasadniają. Szer. P. R. działał w stanie po użyciu alkoholu naruszając jednocześnie dobre imię Służby Więziennej, a dodatkowo brak jest mowy o podjęciu przez obwinionego starań o zmniejszenie skutków popełnionego przewinienia, chociażby poprzez brak dobrowolnego poinformowania przełożonego dyscyplinarnego o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego.
Nawiązując do żądań z odwołania dot. zobowiązania innej jednostki do udostępnienia i przekazania akt postępowania dyscyplinarnego innych funkcjonariuszy Dyrektor zauważył, iż brak jest postaw do udostępnienia danych osób biorących udział w tym postępowaniu osobom trzecim. Zasadniczą kwestią jest również to, że każde postępowanie ma charakter indywidualny i mimo podobieństwa przedmiotowego, zestawianie ich ze sobą pod kontem podmiotowym absolutnie jest nie dopuszczalne.
W ocenie Dyrektora nie można uznać, że postępowanie obwinionego pozwala na stwierdzenie, że wykazuje się on wysokim poziomem moralnym, który jest niezbędnym przymiotem funkcjonariusza Służby Więziennej wynikającym z dyspozycji art. 27 ustawy. Wykazał się lekceważącym stosunkiem do przepisów prawa i zadań realizowanych przez Służbę Więzienną, a jego przewinienia dyscyplinarne w sposób istotny naruszyły porządek prawny i dobre imię Służby Więziennej, a on sam swoim zachowaniem nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania powierzonych zadań (art. 38 pkt 4 ustawy ). W konsekwencji brak jest okoliczności łagodzących określonych w art. 239 ust. 3 ustawy, które mogłyby mieć wpływ na złagodzenie wymiaru kary,
W skardze do WSA w Gliwicach skarżący Dyrektorowi zarzucił;
1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 230 ust. 3 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej, w zw. z art. 41 ust. 1 w zw. z art. 157 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, poprzez przyjęcie, że obwiniony w dniach 20-21 września 2022 roku odbywając szkolenia zawodowe na pierwszy stopień podoficerski Służby Więziennej w COSSW w K. nie wykonywał poleceń przełożonych, podczas gdy polecenie służbowe nie opierało się na jakiejkolwiek prawnej podstawie, tym samym sformułowanie w ten sposób zarzutu nie może stanowić podstawy ukarania obwinionego, stanowiąc jednocześnie obejście przepisów prawa;
2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 247 pkt 1 w zw. z art. 249 ustawy o Służbie Więziennej, poprzez nie przesłuchanie świadków zdarzenia tj. D. B., M. P., M. P1. -ZK H. na okoliczność przebiegu zdarzenia, wskazując, że prawo złożenia wniosków dowodowych istniało w trakcie postępowania, z czego obwiniony nie skorzystał, pomijając przy tym fakt, że dopiero w trakcie postępowania odwoławczego obwiniony dowiedział się, że pozostałych trzech funkcjonariuszy, którzy znajdowali się w pokoju razem z obwinionym i pozostawali pod wpływem alkoholu, nie zostali wydalenie z służby;
3. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 239 Ustawy o Służbie Więziennej poprzez wymierzenie obwinionemu kary niewspółmiernej do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego oraz stopnia zawinienia, pomijając przy tym okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa negatywne dla służby, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia i po jego popełnieniu, dotychczasowy przebieg służby i opinię służbową, w tym cel wychowawczy postępowania dyscyplinarnego i młody wiek obwinionego.
4. sprzeczność istotnych ustaleń organu z treścią zebranego materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że;
a. obwiniony w sposób arogancki odmówił poddania się badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu, podczas gdy żaden z pozostałych poddanych badaniu funkcjonariuszy tego nie potwierdził;
b. obwiniony był agresywny i używał słów wulgarnych, podczas gdy podczas gdy żaden z pozostałych poddanych badaniu funkcjonariuszy tego nie potwierdził
c. obwiniony miał bezkrytyczne podejście do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego podczas gdy z notatek służbowych, jak również z pozostałej treści uzasadnienia decyzji wynika, " że obwiniony przyznał się popełnienia czynów, i naruszenia dobrego imienia służby" , a nadto podczas trwającego postępowania wielokrotnie szczerze żałował i wyrażał skruchę.
W konsekwencji wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego je orzeczenia nr [...] Dyrektora Zakładu Karnego w G. w zakresie zarzutu I w całości oraz w zakresie zarzutu II co do orzeczonej kary dyscyplinarnej wydalenia z służby i orzeczenia kary ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby, a nadto wniósł o zobowiązanie jednostki Zakładu Karnego w H. do udostępnienia i przekazania akt postępowania dyscyplinarnego funkcjonariusza M. P1., D. B., M. P., którzy brali udział w zdarzeniu w dniu 20-21 września 2021 roku, na okoliczność przebiegu zdarzenia w szczególności na dowód braku niewłaściwego czy wulgarnego zachowania względem przełożonych, oraz rodzaju kary dyscyplinarnej jaka została ww. funkcjonariuszom wymierzona gdyż z jego informacji wynika, że pozostałym funkcjonariuszom nie wymierzono kary wydalenia z służby; dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania funkcjonariuszy SW, tj. D. B., M. P., M. P1. - na okoliczność przebiegu zdarzenia, w szczególności braku niewłaściwego i wulgarnego zachowania obwinionego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie tak art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej: p.p.s.a.) Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem jej art. 57a. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie ma obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu. Orzekanie - na podstawie art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności czy bezczynności organu administracji publicznej. Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przytoczona regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialne go, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu jest orzeczenie z 13.12.2022 r. nr [...] Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Katowicach wydane na skutek negatywnego rozpoznania odwołania od orzeczenia z 13.10.2022 r. nr [...] Dyrektora Zakładu Karnego w G. wobec Skarżącego obwinionego o to, że;
1. w dniach 20-21.09.2022 r., odbywając szkolenie zawodowe na pierwszy stopień podoficerski Służby Więziennej w Centralnym Ośrodku Szkolenia Służby Więziennej w K. nie wykonał poleceń przełożonych, co stanowi naruszenie dyscypliny służbowej z art. 230 ust. 3 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej, oraz naruszenie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 157 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej,
2. w dniach 20-21.09.2022 r., odbywając szkolenie zawodowe na pierwszy stopień podoficerski Służby Więziennej w Centralnym Ośrodku Szkolenia Służby Więziennej w K. spożywał alkohol w czasie służby, co stanowi naruszenie dyscypliny służbowej z art. 230 ust. 3 pkt 7 ustawy o Służbie Więziennej oraz naruszenie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 157 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej co skutkowało pociągnięciem funkcjonariusza do odpowiedzialności dyscyplinarnej na podstawie art. 230 ust. 1 w zw. z art. 230 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Dochodząc do takiego wniosku Sąd w pierwszej kolejności poddał analizie sposób prowadzenia postępowania dyscyplinarnego w niniejszej sprawie i nie dopatrzył się - wbrew podniesionym zarzutom i wywodom skargi - naruszenia przepisów postępowania. Postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariusza służby więziennej, jest wprawdzie postępowaniem administracyjnym, jednakże nie toczy się według szczegółowych uregulowań kodeksu postępowania administracyjnego. Zasady tego postępowania ustawodawca zawarł w Rozdziale 21 " dot. Odpowiedzialność dyscyplinarnej funkcjonariuszy ustawy o służbie więziennej. W rozdziale tym (art. 230 -264 ) ustawodawca zawarł przepisy określające materialno - prawne zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy oraz uregulował tryb postępowania dyscyplinarnego.
Przypomnieć zatem należy, iż jak wynika z art. 230 ust. 1 ustawy z dnia 26.04.1996r. o Służbie Więziennej odpowiedzialność dyscyplinarna jest szczególnym rodzajem odpowiedzialności, którą ponosi funkcjonariusz za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub za czyny sprzeczne ze złożonym ślubowaniem. Ust. 2. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn funkcjonariusza popełniony umyślnie lub nieumyślnie polegający na naruszeniu dobrego imienia służby lub na przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych.
3. Naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności:
1) odmowa wykonania albo niewykonanie polecenia lub rozkazu przełożonego lub organu uprawnionego na podstawie ustawy do wydawania poleceń funkcjonariuszom;
2) zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy; (.......)
7) stawienie się do służby w stanie nietrzeźwości albo po użyciu alkoholu lub po użyciu podobnie działającego środka, pełnienie jej w takim stanie, a także spożywanie alkoholu lub używanie podobnie działającego środka w czasie służby; (.....).
Na gruncie niniejszej sprawy - ze względu na podnoszone skargą zarzuty - znaczenie ma odesłanie do stosowania przepisów kodeksu postępowania karnego przewidziane w art. 259 ustawy o służbie więziennej. Z przepisu tego wynika, że wskazane w nim odesłanie do przepisów Kodeksu postępowania karnego dotyczy
1) porządku czynności procesowych, z wyjątkiem art. 117 i art. 117a tej ustawy;
2) wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem art. 184 tej ustawy oraz możliwości nakładania kar porządkowych;
3) konfrontacji, okazania, oględzin i eksperymentu procesowego.
2. O zwolnieniu od złożenia zeznania lub odpowiedzi na pytania osoby pozostającej z obwinionym w szczególnie bliskim stosunku osobistym rozstrzyga rzecznik dyscyplinarny. Uprawnienia obwinionego funkcjonariusza w postępowaniu dyscyplinarnym uregulowane zostały w sposób wyczerpujący w art. 230 ustawy i dalszych , a zatem tylko poszczególne normy tego artykułu stanowić mogą podstawę kontroli sądowej przy ocenie zarzutu naruszenia uprawnień obwinionego.
Zwrócić trzeba uwagę również na wynikający z ustawy sformalizowany tryb postępowania w zakresie czynności procesowych w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy. Zgodnie z art. 240 ustawy Przełożony dyscyplinarny, jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie popełnienia przez funkcjonariusza przewinienia dyscyplinarnego: wszczyna postępowanie dyscyplinarne które prowadzi rzecznik dyscyplinarny (art. 243 ustawy), a który zbiera materiał dowodowy i podejmuje czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy, w szczególności przesłuchuje świadków, obwinionego, przyjmuje od niego wyjaśnienia oraz przeprowadza konfrontacje, oględziny i okazania. Z czynności tych rzecznik dyscyplinarny sporządza protokoły (art. 247 ). W myśl art. 251 ustawy Rzecznik dyscyplinarny po przeprowadzeniu czynności dowodowych i uznaniu, że zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy, zawiadamia obwinionego i jego obrońcę o możliwości zapoznania się z aktami postępowania dyscyplinarnego w terminie 5 dni od dnia otrzymania zawiadomienia. Z czynności zapoznania z aktami postępowania dyscyplinarnego sporządza się protokół. Rzecznik dyscyplinarny, po zapoznaniu obwinionego z aktami postępowania dyscyplinarnego, wydaje postanowienie o zakończeniu czynności dowodowych oraz w terminie 7 dni od dnia zakończenia czynności dowodowych sporządza sprawozdanie, które:1) wskazuje prowadzącego postępowanie i przełożonego dyscyplinarnego, który wydał postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego 2) wskazuje obwinionego oraz określa zarzucane mu przewinienie dyscyplinarne, z opisem stanu faktycznego i prawnego, ustalonym na podstawie zebranych dowodów; 3) przedstawia wnioski dotyczące uniewinnienia, stwierdzenia winy, odstąpienia od ukarania lub wymierzenia kary albo umorzenia postępowania. Zgodnie zaś z art. 252 ustawy na podstawie zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego przełożony dyscyplinarny wydaje m.in. orzeczenie o: uznaniu winnym popełnienia czynu, za który obwiniony ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną, i o wymierzeniu kary dyscyplinarnej.
Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy podnoszony w skardze zarzut naruszenia przepisu art. 247 ust. 1 i art. 249 ustawy o Służbie Więziennej poprzez nie przeprowadzenie wszystkich dostępnych dowodów w tym nie przesłuchanie świadków zdarzenia tj. D. B., M. P., M. P1. - na okoliczność przebiegu zdarzenia uznać należy za bezzasadny. Zgodnie z w/w przepisem rzecznik dyscyplinarny zbiera materiał dowodowy i podejmuje czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy, w szczególności przesłuchuje świadków, obwinionego, przyjmuje od niego wyjaśnienia oraz przeprowadza konfrontacje, oględziny i okazania. Z czynności tych rzecznik dyscyplinarny sporządza protokoły. Rzecznik dyscyplinarny może także zlecić przeprowadzenie odpowiednich badań. Z kolei z art. 249 ustawy wynika, iż przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Ust. 2 Obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem. Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego. Z treści powyższych przepisu wynika zatem, iż przesłuchanie świadków jest jednym z możliwych dowodów, przeprowadzenie których może zlecić rzecznik dyscyplinarny. Niezależnie od powyższego w przedmiotowej sprawie, zebrany materiał dowodowy jest kompletny, orzekające w sprawie organy podjęły wszelkie czynności zmierzające do jej wyjaśnienia i jednoznacznie potwierdzone zostało zaistnienie nieprawidłowości w zakresie wykonywania obowiązków służbowych przez Skarżącego. Nie istniała zatem konieczność prowadzenia dalszych dowodów wskazywanych przez Skarżącego w złożonej skardze czy poprzedzającym ją odwołaniu. Zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na dokonanie obiektywnej oceny czynów zarzucanych Skarżącemu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (strona 3 decyzji) organ wskazał okoliczności i dowody, które legły u podstaw ustalenia stanu faktycznego skutkującego przypisaniem postawionych zarzutów. Sąd w całości podziela ocenę prawną dokonaną na tle ustalonego w sprawie w sposób wyczerpujący stanu faktycznego. Notatka służbowa chor. A. C. pełniącego służbę w dniu 20.09.2022r. w COSSW w K. OZ w S. w godzinach 20.00 do 8.00 (vide k [...] akt sprawy) jednoznacznie potwierdza zasadność zarzutów postawionych skarżącemu co do nie wykonania poleceń przełożonych, spożywania alkoholu w czasie służby co oznacza naruszenie dyscypliny służbowej z art. 230 ust. 3 pkt 1 i pkt 7 ustawy o Służbie Więziennej, oraz naruszenie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 157 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej. W w/w notatce służbowej chor.; A. C. wprost wskazał, iż cyt" chor. Słuchacz P. R. w sposób arogancki, odmówił poddaniu się badaniu i zażądał wezwania patrolu policji. Po rozmowie teiefonicznej z kpt. J. J, wezwałem patrol policji. Nadmieniam iż słuchacz M. P. wraz z D. B., odmówili wykonania, wydanego przeze mnie polecenia, udania się do miejsca zakwaterowania czekając wraz z P R. na przyjazd policji. Przez cały ten czas, w/w słuchacze, byli bardzo aroganccy, nie wykonywali poleceń i używali słów wulgarnych. Cytuję: "wyjebane mam na wasze polecenia" , "jechać z kurwami", oraz insynuowali, że to my znajdujemy się pod wpływem alkoholu i robimy im problemy. To tylko część słów, które padały pod moim adresem i adresem mł .chor P. K.. Około godziny 0:15, kiedy przybył patrol Policji, poprosiłem słuchaczy o przejście do budynku biura przepustek. Po drodze, słuchacz P. R. zmienił zdanie, i stwierdził, że cytuje ."pierdoli to" i nie ruszy się z miejsca, po czym powiedział, żebym doprowadził go siłą i użył wobec niego, środków przymusu bezpośredniego. Wielokrotnie uspokajałem słuchaczy i prosiłem o zmianę zachowania, bez skutku. W odpowiedzi na moje prośby, słyszałem tylko, drwiny ze stanowiska na którym pełnię służbę i w dalszym ciągu były kierowane w naszą stronę pomówienia i wulgarne słowa. W/w słuchacze zmienili swoje zachowanie, dopiero w momencie, kiedy f-sze Policji poinformowali o tym, iż ich interwencja jest nagrywana. Słuchacz P. R., odmawiał poddaniu się badaniu, i zażądał, zawiezienia go na badanie krwi." Także z notatki służbowej skarżącego z 27.09.2022r. wynika, iż odmówił on wykonania polecenia dyżurującego w zakresie poddania się badaniu w zakresie kontroli trzeźwości który to obowiązek jest określony w § 4 ust. 5 Regulaminu pobytu w COSSW w K. Oddział Zamiejscowy w S., stanowiącym załącznik nr 2 do Zarządzenia nr [...] Komendanta tego Ośrodka Szkolenia z 5.02.2021 r. w sprawie ustalenia Regulaminu Pobytu w COSSW w K. Oddział Zamiejscowy w S.. W ocenie Sądu w/w dowody w sprawie potwierdzają zarzuty skarżącemu postawione.
Zaznaczenia wymaga także, iż Skarżący skorzystał z prawa do zapoznania się z materiałami postępowania dyscyplinarnego nie wnosząc doń uwag. Nie można zatem dopatrzeć się – jak to sugeruje pełnomocnik Skarżącego - naruszenia zasad prowadzenia postępowania dowodowego w sprawie, a w konsekwencji art. 247 pkt 1, ustawy o służbie Więziennej. Podobnie nie można się dopatrzyć naruszenia zasad prowadzenia postępowania odwoławczego przed wyższym przełożonym dyscyplinarnym w którym to był złożony wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania funkcjonariusz SW M. P., M. P1., D. B . Jak stanowi art. 254 ustawy w postępowaniu odwoławczym rozpoznanie sprawy następuje na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym. Jeżeli jest to potrzebne do prawidłowego wydania orzeczenia, wyższy przełożony dyscyplinarny może uzupełnić materiał dowodowy, zlecając rzecznikowi dyscyplinarnemu prowadzącemu postępowanie dyscyplinarne wykonanie czynności dowodowych, określając ich zakres. Powołany przepis wskazuje iż wyższy przełożony dyscyplinarny może uzupełnić materiał dowodowy zebrany w postepowaniu dyscyplinarnym gdy nie zostały ustalone wszystkie istotne dla poziomu odpowiedzialności funkcjonariusza SW okoliczności faktyczne albo gdy organ odwoławczy ma poważne wątpliwości co do wiarygodności przeprowadzonych w nim dowodów. Taka sytuacja w sprawie nie miała miejsca albowiem w postępowaniu dyscyplinarnym wyjaśniono wszystkie istotne okoliczności sprawy co pozwalało na wydanie orzeczenia w postępowaniu odwoławczym bez konieczności przeprowadzenie dowodu z przesłuchania funkcjonariuszy SW M. P., M. P1., D. B. Okoliczność zaś podnoszona w skardze, iż wobec tych funkcjonariuszy nie zastosowano kar dyscyplinarnych wydalenia ze służby pozostaje bez znaczenia dla oceny legalności spornego orzeczenia w sprawie w sytuacji, gdy ich sposób zachowania w dniu 20.09.2022r. w COSSW w K. był inny od zachowania skarżącego co wprost z akt sprawy wynika.
Niezasadnym jest zarzut nie wykonania poleceń przełożonych przez skarżącego z uwagi na fakt, iż polecenie służbowe nie opierało się na jakiejkolwiek prawnej podstawie w sytuacji gdy obowiązek ten wynikał z § 4 ust. 5 Regulaminu pobytu w COSSW w K. Oddział Zamiejscowy w S., stanowiącym załącznik nr 2 do Zarządzenia nr [...] Komendanta COSSW w K. z dnia 5 lutego 2021 r. w sprawie ustalenia Regulaminu Pobytu w tym Ośrodku.
Chybionym jest także zarzut naruszenia art. 239 ustawy albowiem waga i okoliczności przewinienia dyscyplinarnego skarżącego w pełni uzasadniają wymierzoną karę dyscyplinarną wydalenia ze służby.
W odniesieniu do złożonego wniosku dowodowego w skardze o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania funkcjonariuszy SW wskazanych w treści orzeczenia to Sąd ich nie uwzględnił albowiem po myśli art. 106 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W przepisie tym chodzi o dowody uzupełniające z dokumentów zatem Sąd administracyjny nie ma podstaw do przesłuchiwania świadków.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.