III SA/Gl 2207/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2011-08-30
NSApodatkoweŚredniawsa
VATpodatek naliczonypodatek należnyfakturydokumentacjaodliczenie podatkuzniszczenie dokumentówprzechowywanie fakturodpowiedzialność podatnika

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatniczki G. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że nie miała ona prawa do odliczenia podatku naliczonego z powodu zniszczenia dokumentacji faktur.

Sprawa dotyczyła skargi G. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług za czerwiec 2004 r. Podatniczka nie okazała dokumentacji księgowej, twierdząc, że została zniszczona. Organ podatkowy zakwestionował prawo do odliczenia podatku naliczonego z powodu braku faktur. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że brak dokumentów pozbawia podatnika prawa do odliczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę G. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego dotyczącą podatku od towarów i usług za czerwiec 2004 r. G. M. nie przedstawiła dokumentacji księgowej za 2004 r., twierdząc, że została zniszczona. Organy podatkowe zakwestionowały prawo podatniczki do odliczenia podatku naliczonego, powołując się na przepisy rozporządzeń wykonawczych, które stanowią, że podstawę do obniżenia podatku należnego stanowią wyłącznie oryginały faktur lub ich duplikaty, które należy przechowywać przez 5 lat. Sąd administracyjny, analizując stan faktyczny i argumentację stron, uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Sąd podkreślił, że podatnik ponosi ryzyko związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, w tym odpowiedzialność za wybór osób, którymi się posługuje, oraz za właściwe przechowywanie dokumentów. W przypadku G. M., zniszczenie dokumentacji przez nią samą pozbawiło ją możliwości skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego. Sąd nie dopatrzył się naruszeń przepisów prawa procesowego ani materialnego, oddalając skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, brak oryginałów faktur lub ich duplikatów, które podatnik jest obowiązany przechowywać, pozbawia podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy o VAT oraz rozporządzeń wykonawczych jasno określają, że podstawę do odliczenia podatku naliczonego stanowią wyłącznie oryginały faktur lub ich duplikaty, które należy przechowywać przez 5 lat. Zniszczenie dokumentacji przez podatnika oznacza, że sam pozbawił się on możliwości skorzystania z tego prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (28)

Główne

u.p.t.u. art. 86 § ust. 1 i 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przysługuje pod warunkiem posiadania oryginałów faktur lub ich duplikatów.

Pomocnicze

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług art. 14 § ust. 1

Podstawę do obniżenia kwoty podatku należnego stanowią wyłącznie oryginały faktur lub faktur korygujących, albo ich duplikaty.

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług § § 25 i 26

Określa zasady dotyczące przechowywania faktur i duplikatów przez okres 5 lat.

o.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 13 § § 1 pkt 2 lit. a

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

Organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa.

o.p. art. 121

Ordynacja podatkowa

Postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie.

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy obiektywnej - dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego.

o.p. art. 180

Ordynacja podatkowa

Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.

o.p. art. 181

Ordynacja podatkowa

Dowodami mogą być materiały zgromadzone w toku postępowania karnego.

o.p. art. 187

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy przeprowadza dowód i rozpatruje materiał dowodowy.

o.p. art. 188

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

o.p. art. 192

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 199

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210

Ordynacja podatkowa

Decyzja organu podatkowego musi zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne.

u.p.t.u. i p.a. art. 5

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u. i p.a. art. 6

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u. i p.a. art. 32

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u. art. 15 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Definicja podatnika i działalności gospodarczej.

u.p.t.u. art. 19 § ust. 13 pkt 2 a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Moment powstania obowiązku podatkowego.

u.p.t.u. art. 25

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Szczegółowe zasady dotyczące miejsca świadczenia w wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów.

u.p.t.u. art. 29

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Szczegółowe regulacje odnoszące się do podstawy opodatkowania.

u.p.t.u. art. 113

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Konstrukcja podatnika zwolnionego od podatku podmiotowo.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy stwierdzenia nieważności decyzji.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak oryginałów faktur lub ich duplikatów uniemożliwia odliczenie podatku naliczonego. Działania pełnomocnika w ramach firmy obciążają podatnika. Organy podatkowe mogą korzystać z materiałów z postępowań karnych.

Odrzucone argumenty

Organy podatkowe błędnie przerzuciły odpowiedzialność podatkową na G. M. zamiast na jej męża J. M. Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących postępowania dowodowego i ustalania prawdy obiektywnej. Naruszenie przepisów materialnego prawa podatkowego dotyczących definicji podatnika i podstawy opodatkowania. Niesłuszne odrzucenie wniosku o przesłuchanie świadków. Nietrafne określenie podstawy opodatkowania.

Godne uwagi sformułowania

Podstawę do obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego stanowią wyłącznie oryginały faktur lub faktur korygujących, albo ich duplikaty. Podatnik, który przez zniszczenie dokumentacji pozbawił się możliwości skorzystania z dobrodziejstwa odliczenia podatku naliczonego. Działalność prowadzona przez pełnomocnika w ramach firmy mocodawcy, z wykorzystaniem jej infrastruktury, jest traktowana jako działalność samego podatnika.

Skład orzekający

Henryk Wach

przewodniczący

Małgorzata Herman

sprawozdawca

Małgorzata Jużków

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że brak wymaganej dokumentacji (faktur) uniemożliwia odliczenie podatku naliczonego VAT, nawet jeśli podatnik sam jest odpowiedzialny za jej zniszczenie."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy podatnik nie posiada oryginałów faktur lub ich duplikatów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii w VAT - prawa do odliczenia podatku naliczonego i znaczenia posiadania dokumentów. Jest to typowa, ale ważna sprawa dla praktyków prawa podatkowego.

Zniszczyłeś faktury VAT? Stracisz prawo do odliczenia podatku naliczonego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 2207/10 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2011-08-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-09-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Henryk Wach /przewodniczący/
Małgorzata Herman /sprawozdawca/
Małgorzata Jużków
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 129/12 - Wyrok NSA z 2013-04-11
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
art. 86 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Dz.U. 2004 nr 97 poz 970
par. 14 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Anna Tymowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi G. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. powołując art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 13 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ) oraz art. 86 ust.1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług ( Dz. U. Nr 54, poz. 535 ), a ponadto § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług ( Dz. U. Nr 97, poz. 970 ze zm. ) oraz § 25 i § 26 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zwolnienia od podatku od towarów i usług ( Dz. U. Nr 97, poz. 971) po rozpatrzeniu odwołania G. M. reprezentowanej przez doradcę podatkowego J. W. , utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] r. nr [...] określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za czerwiec 2004 r. w kwocie [...] zł.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
W maju 2009 r. w związku z informacjami i materiałami otrzymanymi z Prokuratury Rejonowej w B., Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. wszczął postępowanie kontrolne, mające na celu weryfikację rozliczenia podatku od towarów i usług za czerwiec 2004 r. wykazanego przez G. M., prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą "A" w deklaracji VAT-7 za ten miesiąc. Kontrolą objęto cały rok 2004.
G. M. nie okazała kontrolującym żadnej dokumentacji związanej z prowadzoną w 2004 r. działalnością gospodarczą wskazując na jej zniszczenie, którego dokonała sądząc, że dotyczy ona okresu objętego przedawnieniem.
G. M. przesłuchana w dniu [...] r. w charakterze strony przyznała, że w 2004 r. prowadziła działalność gospodarczą pod nazwą "A" w G., dalej oświadczyła, że przedmiotem tej działalności był skup i sprzedaż surowców wtórnych (złomu stalowego), a prowadzeniem działalności gospodarczej zajmował się głównie jej mąż J. M..
J. M. przesłuchany w charakterze świadka w dniu [...] r. potwierdził fakt zajmowania się całą działalnością firmy G. M. wskazując, że działał jako jej pełnomocnik.
Postanowieniem z [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za czerwiec 2004 r.
W deklaracji VAT-7 za czerwiec 2004 r. G. M. wykazała podatek należny w kwocie [...] zł, podatek naliczony za czerwiec 2004 r. w kwocie [...] zł, podatek naliczony nie rozliczony w poprzednim okresie w kwocie [...] zł, podatek naliczony do odliczenia w kwocie [...] zł oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w kwocie [...] zł.
Weryfikując rozliczenie wynikające z deklaracji VAT-7 złożonej przez G. M. za w/w miesiąc, organ pierwszej instancji nie stwierdził żadnych nieprawidłowości w zakresie zadeklarowanego podatku należnego. Uznał jednak, że G. M. nie ma podstaw do skorzystania z prawa, o którym mowa w art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług tj. do obniżenia podatku należnego za czerwiec 2004 r. o podatek naliczony z tytułu zakupów dokonanych w tym miesiącu w kwocie [...] zł.
Stanowisko takie oparł na regulacjach wynikających z treści § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz. 970 ), oraz § 25 i 26 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług ( Dz. U. Nr 97, poz. 971 ), z których wynika, że podstawę do obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego stanowią wyłącznie oryginały faktur lub faktur korygujących, albo ich duplikaty, które należy przechowywać przez okres 5 lat, licząc od końca roku, w którym wystawiono fakturę lub fakturę korygującą.
Powyższe ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i rozstrzygnięcie podjęte w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług za badany okres rozliczeniowy znalazły wyraz w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. nr [...] z [...] r.
G. M. reprezentowana przez pełnomocnika, J. W. złożyła pismem z [...] r. odwołanie od tej ( i pozostałych ) decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o wstrzymanie ich wykonania. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, a w szczególności:
- art. 23, art. 120, art. 121, art. 122, art. 124, art.180, art. 181, art. 187, art. 188, art. 191, art. 192, art. 199 i art. 210 Ordynacji podatkowej;
- art. 5, art. 6 i art. 32 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym;
- art. 14, art. 15, art. 19, art. 25 i art. 113 ustawy z dnia 11 marca 2004 r.
o podatku od towarów i usług.
Organ odwoławczy poinformował pełnomocnika strony o możliwości skorzystania z praw, o których mowa w art. 123 § 1 i art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, tj. zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się w przedmiotowej sprawie. Z powyższego uprawnienia pełnomocnik skarżącej J. W. nie skorzystał, ale złożył wniosek o włączenie do akt sprawy nowych dowodów, tj. protokołu z przesłuchania świadka J. M., przeprowadzonego w Urzędzie Skarbowym w Z. w dniu [...] r. oraz pisma J. M. z [...] r. złożonego w w/w Urzędzie Skarbowym.
W wyniku uwzględnienia wniosku, Dyrektor Izby Skarbowej w K. włączył do akt niniejszej sprawy nowe zawnioskowane dowody.
W trakcie przesłuchania przeprowadzonego w dniu [...] r. J. M. zeznał między innymi, że w 2006 r. nie prowadził działalności gospodarczej , prowadziła ją natomiast jego żona G. M., pod nazwą "A" w G. . Dalej zeznał, że pomagał żonie w prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, ponadto dodał, że w firmie "A" zatrudnionych było dwóch pracowników, tj. A.B. i K. Z., z A.B. wwoził na teren "B" złom należący do R. B., a wspomniane powyżej usługi transportowe świadczył w oparciu o ustną umowę zlecenia zawartą z Panem R. B., który płacił mu za to wynagrodzenie w kwocie [...] zł od kursu. Ponadto oświadczył, że złom należący do R. B. składowany był na placu należącym do firmy "A", a po sortowaniu ładowany na samochody również należące do firmy G. M.. Pracownik Pan A.B. nie otrzymywał dodatkowego wynagrodzenia za usługi transportu świadczone na rzecz R. B..
W wyniku wszechstronnej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, argumentów podniesionych w odwołaniu oraz w wyjaśnieniach złożonych przez Stronę w toku postępowania odwoławczego, a także odnosząc ustalony stan faktyczny do przepisów prawa podatkowego mających zastosowanie w przedmiotowej sprawie, Dyrektor Izby Skarbowej w K. stwierdził, że decyzja pierwszoinstancyjna nie narusza prawa, wobec czego utrzymał ją w mocy decyzją nr [...] z dnia [...] r. Organ odwoławczy zasadniczo podzielił ustalenia i argumentację organu pierwszej instancji.
Pełnomocnik G. M. jednym pismem złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na 12 decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. dotyczących określenia wobec G. M. zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2004 r. do grudnia 2004 r., w tym za czerwiec 2004 r. w kwocie [...] zł.
W jej treści zarzucił organom podatkowym naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:
- art. 23, art. 120-129, art. 180, art. 181, art. 187, art. 188, art. 191, art. 192, art. 199 i art. 210 Ordynacji podatkowej;
oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 5, art. 6 i art. 32 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym;
- art. 14, art. 15, art. 19, art. 25 i art. 113 ustawy z dnia 11 marca 2004 r.
o podatku od towarów i usług.
Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie decyzji obu instancji jako sprzecznych z prawem. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej przede wszystkim zarzucił, że z otrzymanych z Prokuratury i Policji materiałów dotyczących działalności innych osób i podmiotów gospodarczych organ pierwszej instancji wyciągnął błędne założenia i wnioski, doprowadzając do bezprawnego przerzucenia na G. M. odpowiedzialności podatkowej za czynności wykonywane samodzielnie przez jej męża J. M., który był jej pełnomocnikiem w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej. Kierując się zaś takim błędnym założeniem przerzucił odpowiedzialność za te działania na G. M., która prowadząc działalność gospodarczą była podatnikiem podatku VAT.
W ocenie skarżącej z zebranych w przedmiotowej sprawie materiałów dowodowych wyraźnie wynika, iż czynności uznane przez organy podatkowe za podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług z tytułu działalności gospodarczej G. M., prowadził samodzielnie jej mąż J. M., jako zleceniobiorca innego przedsiębiorcy (R. B. ) co wynika z postępowań prowadzonych przez Prokuraturę i Policję oraz z zeznania złożonego przez J. M. w trakcie postępowania podatkowego prowadzonego przez Urząd Skarbowy w Z. wobec G. M. za 2006 rok.
Ponadto pełnomocnik G. M. wskazał, że przez odrzucenie wniosku o przesłuchanie świadków zaangażowanych w ujawnionym procederze, zignorowano próbę wyjaśnienia decydujących w sprawie okoliczności i w ten sposób naruszono ogólne normy prawne wyrażające się w zasadzie praworządności, zaufania i prawdy obiektywnej, określone w art. 120, art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej oraz zasadę ustalenia prawdy materialnej opartej na kompletnym materiale dowodowym, wynikającej z art. 180, art. 187, art. 188 i art. 191 w/w ustawy oraz definicję podatnika, osób zobowiązanych do wystawienia faktur i osób zwolnionych z podatku z uwagi na obrót, tj. art. 5, art. 6 i art. 32 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz art. 14, art. 15, art. 19, art. 25 i art. 113 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług.
Według skarżącej wskazane powyżej nieprawidłowości przyczyniły się do wydania błędnych decyzji, skierowanych do niewłaściwego podatnika. To bowiem J. M., jako osoba fizyczna, we własnym imieniu i na własny rachunek wykonywał czynności będące przedmiotem zainteresowania organów podatkowych i to wobec niego winno być prowadzone postępowanie podatkowe. Skarżąca uważa, że z argumentacji organów podatkowych wynika, iż osoba wyznaczona jako pełnomocnik podmiotu gospodarczego nie może samodzielnie podejmować aktywności zawodowej, gdyż wszelkie te działania będą obciążały ten podmiot gospodarczy.
Skarżąca uważa, że organy podatkowe nietrafnie wskazały stronę zobowiązaną, pomijając istniejące w sprawie dowody. J. M., oprócz zajmowania się sprawami działalności gospodarczej swojej żony jako jej pełnomocnik, odrębnie i samodzielnie od tej działalności podejmował się różnych zarobkowych czynności. Skorzystał między innymi z zaoferowanej przez R. B. propozycji dostawy do "B" złomu, będącego w większości (ok. 82,5%) własnością zlecającego. Okoliczności tej współpracy i warunki jej wykonywania wskazują na umowę zlecenia zawartą pomiędzy J. M. i R. B.. Zlecenie to Pan M. wykonywał osobiście za pomocą sprzętu (środków transportu), będącego wspólną własnością jego i żony. Czynności te wykonywane były poza działalnością gospodarczą G. M. i bez jej wiedzy. Stąd też nie były rejestrowane w dokumentacji firmy "A" G. M.
Według skarżącej zobowiązanie podatkowe z tytułu wykonywania umowy zlecenia ciąży na zleceniodawcy (w tym wypadku na R. B.) i to jego należało przesłuchać w tej sprawie.
Pełnomocnik skarżącej dalej podważa przyjętą przez organy podatkowe podstawę opodatkowania, albowiem do opodatkowania przyjęły całą wartość towarów wynikającą z kwitów wagowych, potwierdzających dostawy złomu do "B" , podczas gdy złom będący własnością Pana J. M. stanowił jedynie ok. 15-20%. Pozostała część tego towaru (ok. 82,5%) była własnością innych osób (podatników) i została przez nich już opodatkowana (wystawili faktury VAT).
Ostatecznie pełnomocnik skarżącej zwrócił uwagę na uchybienia organu pierwszej instancji, jakie miały jej zdaniem miejsce w trakcie postępowania kontrolnego i podatkowego. Zarzucił, że zgromadzony w toku kontroli materiał dowodowy przekraczał zakres kontroli wynikający z upoważnienia oraz że protokół z kontroli nie zawierał oceny prawnej, z której wynikałby obowiązek podatkowy. Ponadto stwierdził, że opieranie się w postępowaniu podatkowym wyłącznie na materiałach zgromadzonych w postępowaniach innych organów (Policja i Prokuratura) nie wyjaśniło czynników mających decydujące znaczenie w przedmiotowej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Uzasadniając swoje stanowisko podniósł, że strona skarżąca nie wskazała żadnych nowych argumentów, ani też żadnych nowych okoliczności faktycznych, które mogłyby mieć wpływ na rozstrzygnięcie dokonane w przedmiotowej sprawie.
Odnosząc się do zawartych w skardze zarzutów wyjaśnił co następuje. Za bezzasadny uznał zarzut, dotyczący skierowania decyzji do niewłaściwej osoby tj. do G. M. zamiast do J. M. jako rzeczywistego wykonawcy nieujawnionych transakcji.
Wskazał, że G. M. przesłuchana w charakterze strony w dniu [...] r. zeznała, że w latach 2003-2005 prowadziła działalność gospodarczą pod nazwą "A" w G.. Przedmiotem tej działalności gospodarczej był skup i sprzedaż złomu stalowego. G. M. przyznała, że prowadzeniem tej działalności gospodarczej zajmował się głównie mąż J. M., który zajmował się przewozem złomu, jaki kupował na terenie S. oraz sprzedawał go głównie do huty "B" za pośrednictwem innych firm.
Zeznania te potwierdził J. M., przesłuchany w charakterze świadka w dniu [...] r. oraz podał, że działalnością gospodarczą żony zajmował się jako jej pełnomocnik.
W aktach sprawy znajduje się również protokół przesłuchania J. M. w charakterze świadka, przeprowadzonego w Komendzie Miejskiej Policji w B. w dniu [...] r., z którego wynika, że od 1993 r. zajmował się handlem złomem. Początkowo ta działalność była zarejestrowana na niego, ale od 1998 r. właścicielką firmy jest G. M.. W zasadzie jednak całość interesu prowadził jako jej pełnomocnik. J. M. zeznał również, że skupowany przez niego złom dostarczał " na własną firmę " do "B" oraz, że złom ten pochodził jedynie z jego składowiska.
J. M. przesłuchany w dniu [...] r. w charakterze podejrzanego potwierdził, że G. M. ustanowiła go pełnomocnikiem do prowadzenia firmy oraz, że wynika to z rejestrów. Faktycznie J. M. zajmował się prowadzeniem składowiska i wszelkimi sprawami z tym związanymi.
Taki stan rzeczy potwierdzają znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Panią G. M. pod nazwą "A", z których wynika, że J. M. był pełnomocnikiem tej firmy.
J. M. był zatem upoważniony do podejmowania wszelkich czynności związanych z działalnością gospodarczą prowadzoną przez żonę G. M., pod nazwą "A" w G.. Z zebranych w przedmiotowej sprawie materiałów dowodowych jednoznacznie wynika, że wszelkie czynności J. M. w 2004 r. w zakresie obrotu złomem i usług transportowych wykonywane były w ramach w/w działalności gospodarczej G. M., będącej kontynuacją działalności gospodarczej uprzednio zarejestrowanej i prowadzonej przez jej męża. G. M. od samego początku nie zajmowała się sprawami firmy co czynił w oparciu o pełnomocnictwo J. M.. W badanym okresie rzeczywistym właścicielem "A" była G. M. i to wobec niej należało wszcząć kontrolę podatkową oraz postępowanie podatkowe. Organ odwoławczy wskazał, że w podanym stanie faktycznym adresatem decyzji winna być i prawidłowo była G. M.. Fakt, iż G. M. nie miała świadomości o wszystkich czynnościach wykonywanych przez męża w ramach prowadzonej przez nią działalności gospodarczej nie ma w tym przypadku znaczenia, albowiem upoważniając swego męża do działania w jej imieniu świadomie pozbawiała się możliwości pełnego kontrolowania wszelkich czynności i transakcji przez niego wykonywanych w ramach "A".
Dalej organ wskazał, że w związku z ustalonym stanem faktycznym za bezzasadne uznać należy podniesione w skardze zarzuty naruszenia regulacji dot. definicji podatnika, osób zobowiązanych do wystawienia faktur i osób zwolnionych z podatku z uwagi na obrót, wynikających z art. 15 i art. 113 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535.). Zdaniem organu J. M. nie mógł być uznany za podatnika podatku od towarów i usług w odniesieniu do kwestionowanych transakcji ani też za osobę, która mogłaby skorzystać z podmiotowego zwolnienia od opodatkowania podatkiem od towarów i usług z uwagi na poczynione ustalenia stanu faktycznego, poparte jego zeznaniami złożonymi w dniu [...] r. kiedy to zeznał: cyt. "sprzedaż złomu i usługi transportowe wykonywałem w ramach działalności prowadzonej przez moją żonę G. M. ". Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej J. M. nie dokonywał zatem sprzedaży i nie wykonywał usług we własnym imieniu i na własny rachunek, a więc nie spełniał podstawowego kryterium dla uznania go za podatnika podatku od towarów i usług w tym zakresie.
W ocenie organu podatkowego ustalony w przedmiotowej sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości co do tego, że działalnością gospodarczą prowadzoną pod nazwą "A" zajmował się wyłącznie J. M. , a to na mocy upoważnienia udzielonego mu przez G. M.
Uznając zatem, że nieujawnione i nie opodatkowane podatkiem od towarów i usług w kontrolowanym okresie transakcje sprzedaży towarów i usług dokonane przez J. M. wykonane były w ramach firmy G. M., nie naruszono również wbrew twierdzeniu strony skarżącej - zasad wynikających z art. 120, art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej.
Zgodnie z treścią art. 120 Ordynacji podatkowej organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Z kolei, w myśl art. 121 tej ustawy postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Zasada ta oznacza między innymi, że wszelkie niejasności czy też wątpliwości dotyczące stanu faktycznego nie mogą być rozstrzygane na niekorzyść strony. Art. 122 Ordynacji podatkowej stanowi natomiast, że w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Wynikająca z tego artykułu zasada prawdy obiektywnej wymusza na organach podatkowych obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisów prawa materialnego.
Zdaniem organu odwoławczego pierwszoinstancyjna decyzja wymiarowa z [...] r. wydana była w oparciu o prawidłową podstawę prawną i skierowana została do właściwej osoby, tj. do G. M., która dobrowolnie i świadomie upoważniła swojego męża do prowadzenia działalności gospodarczej.
Fakt, że rozstrzygnięcie organu podatkowego jest odmienne od oczekiwań skarżącej nie oznacza jednocześnie, że decyzja tego organu obarczona jest wadą polegającą na naruszeniu prawa (materialnego, czy też proceduralnego). Organ odwoławczy wskazał, że odmowa przesłuchania w charakterze świadków kilku osób zawnioskowanych przez pełnomocnika skarżącej w piśmie z [...] r. była uzasadniona tym, że w aktach przedmiotowej sprawy znajdowały się już protokoły przesłuchań tychże osób, przeprowadzonych przez funkcjonariuszy Komendy Miejskiej Policji w B. i Prokuratury Rejonowej w B. Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę na fakt, że przesłuchanie tych osób miało być przeprowadzone na okoliczność potwierdzenia i określenia podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług strony postępowania w sytuacji gdy wykonywanie pozaewidencyjnej sprzedaży złomu i usług transportu przez J. M. było poza sporem, a skarżąca nie zgadzała się jedynie z przerzuceniem na nią obowiązku podatkowego powstałego w związku z tą sprzedażą i usługami. Za bezzasadny organ uznał również zarzut naruszenia przepisów dotyczących postępowania dowodowego, wynikających z art. 180, art. 187, art. 188 i art. 191 Ordynacji podatkowej.
Fakt, że organ pierwszej instancji dokonał rozstrzygnięcia między innymi w oparciu o materiał dowodowy zebrany przez organy ścigania w sprawach karnych nie jest naruszeniem żadnych obowiązujących zasad postępowania dowodowego. Art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej jednoznacznie bowiem stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Na włączenie do akt sprawy tego typu materiałów dowodowych pozwala również treść art. 181 tej ustawy, który stanowi, że dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być między innymi materiały zgromadzone w toku postępowania karnego.
Organ odwoławczy podniósł dalej, że za bezpodstawne uznaje zawarte w skardze zarzuty dotyczące błędnego określenia przez organ pierwszej instancji podstawy opodatkowania, mającego na celu wyliczenie nie zadeklarowanego podatku należnego związanego z nieujawnionymi transakcjami sprzedaży złomu i usług transportowych, dokonywanymi przez J. M. jako pełnomocnika firmy "A". Organ odwoławczy wskazał, że w ramach weryfikacji rozliczenia podatku od towarów i usług za czerwiec 2004 r., organ pierwszej instancji nie stwierdził żadnych nieprawidłowości po stronie podatku należnego, który przyjęto w kwocie wykazanej w deklaracji VAT-7 za ten miesiąc w kwocie [...] zł.
Organ odwoławczy wskazał, że decyzje obu instancji zawierają pełne uzasadnienie faktyczne i prawne, o którym mowa w art. 210 § 6 Ordynacji podatkowej. Powołano się w nich na wszystkie okoliczności stanu faktycznego mające istotny wpływ na dokonane rozstrzygnięcia. Wskazano również prawidłowe podstawy prawne wydania tych decyzji, jak i inne przepisy regulujące badaną materię z przytoczeniem ich treści oraz odniesieniem się do ustaleń faktycznych.
Ponadto organ podatkowy wyjaśnił, że odmówił mocy dowodowej zeznaniom złożonym przez J. M. w charakterze świadka w Urzędzie Skarbowym w Z. w dniu [...] r., albowiem dotyczą one stanu faktycznego zaistniałego w 2006 r. i w związku z tym nie mogły być brane pod uwagę w postępowaniu prowadzonym w niniejszej sprawie, dotyczącej rozliczenia podatku od towarów i usług za maj 2004 r.
Organ odwoławczy odmówił również wiarogodności wyjaśnieniom złożonym przez J. M. w piśmie z [...] r., skierowanym do Urzędu Skarbowego w Z., z których wynika, że czynności segregacji i przewozu złomu do "B" wykonywał na zlecenie R. B. we własnym imieniu, ponieważ pozostają one w jawnej sprzeczności z jego wcześniejszymi zeznaniami złożonymi w trakcie przesłuchania go w charakterze świadka przez organ pierwszej instancji w dniu [...] r., kiedy to jednoznacznie oświadczył, pouczony o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy, że sprzedaż złomu i usługi transportowe świadczone na rzecz R. B. wykonywał w ramach działalności prowadzonej przez G. M.
W ocenie organu odwoławczego próba dokonania zmiany wcześniejszych zeznań złożonych przez J. M. ewidentnie wskazuje na dostosowywanie ich do potrzeb postępowania przeprowadzonego w niniejszej sprawie oraz na próbę stworzenia korzystniejszej wersji wydarzeń i konieczności opodatkowania podatkiem od towarów i usług J. M., co nie jest już możliwe z uwagi na upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za badany okres rozliczeniowy. Taki stan rzeczy skutkuje zaś koniecznością stwierdzenia, że wszelkie odmienne od dotychczasowych wyjaśnienia składane przez J. M. są niewiarygodne, tym bardziej, że nie wykazał on w żadnej mierze, iż poprzednio złożone przez niego zeznania z obiektywnych względów nie mogą być brane pod uwagę (np. składanie zeznań w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środków odurzających lub też leków powodujących zachwianie stanu świadomości, a więc w sytuacji braku poczucia odpowiedzialności za słowa).
Odnosząc się ostatecznie do zarzutów pełnomocnika skarżącego w kwestiach dot. przekroczenia zakresu upoważnienia oraz treści protokołu z kontroli organ odwoławczy wskazał, że były one przedmiotem zastrzeżeń złożonych pismem z [...] r., jednak zastrzeżenia te zostały przeanalizowane przez kontrolujących i pismem z [...] r. uznane za bezzasadne.
Na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2011 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał wnioski i wywody zawarte w skardze, akcentując przy tym, że istotnym uchybieniem było nie przesłuchanie w postępowaniu R. B. jako zleceniodawcy. Dalej pełnomocnik skarżącej zarzucił, że organy podatkowe nie uwzględniły wskazań Prokuratora co do osoby wobec której miało być prowadzone postępowanie podatkowe, ponadto zarzucił dokonanie tendencyjnej interpretacji wadliwie ustalonego stanu faktycznego i brak konsekwencji w ocenie zeznań J. M., którym częściowo dano wiarę, a częściowo uznano za niewiarygodne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo - administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Ponadto sąd może stwierdzić nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli została wydana : z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa , dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa, w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą ( art. 145 § 1 pkt 3 tej ustawy w związku z art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej). Nadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 w/w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.).
W rozpoznawanej sprawie oceniając pod tym kątem zaskarżoną przez pełnomocnika G. M. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K., Sąd nie dopatrzył się wskazanych wyżej uchybień, a tym samym podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenia nieważności. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Przystępując zatem do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy podnieść, iż w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ), która weszła w życie z dniem 1 maja 2004 r., a ponadto przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług ( Dz. U. Nr 97, poz. 970 ) i przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług ( Dz. U. Nr 97, poz. 971).
Przechodząc do merytorycznych rozważań przede wszystkim należy zauważyć, iż jednakowe zarzuty podniesione w skardze do wszystkich 12 decyzji, zasadniczo nie odnoszą się do przedmiotowej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za czerwiec 2004 r. w kwocie [...] zł. Zapewne umknęło uwadze pełnomocnika skarżącej, że w odniesieniu do czerwca 2004 r. organy podatkowe za prawidłowy przyjęły wykazany w deklaracji VAT - 7 podatek należny, natomiast zakwestionowały prawo do odliczenia od podatku należnego podatku naliczonego wykazanego w deklaracji VAT - 7 za ten miesiąc.
Za podstawę wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyjął prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym tutaj rozstrzygnięciu Dyrektora Izby Skarbowej w K.. (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09).
Najdalej idącym zarzutem pełnomocnika skarżącej jest wydanie w niniejszej sprawie przez organy podatkowe decyzji wymiarowych w stosunku do skarżącej G. M. w odniesieniu do rzekomo samodzielnie wykonywanych czynności sprzedaży i transportu złomu przez jej męża J. M..
W ocenie Sądu rozpoznającego skargę powyższy zarzut jest całkowicie chybiony.
Organy podatkowe wbrew postawionemu zarzutowi nie dokonały w tym zakresie błędnych ustaleń, jak również nie naruszyły definicji podatnika zawartej w art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Wedle tego przepisu podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Pojęcie podatnika znajduje dalsze uzupełnienie w przepisach art. 16 i 17 cyt. ustawy . Z kolei, art. 15 ust. 2 tej ustawy definiuje pojęcie działalności gospodarczej jako wszelkiej działalności producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy (...). Przepis art. 19 ust. 13 pkt 2 a powołanej ustawy stanowi, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi, a w odniesieniu do przewozu ładunków z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty nie później jednak niż 30 dnia od dnia wykonania usługi transportu. Natomiast art. 25 tej ustawy powołany w zarzutach skargi określa szczegółowe zasady dotyczące miejsca świadczenia w wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów , art. 29 ustawy zawiera szczegółowe regulacje odnoszące się do podstawy opodatkowania, a przepis art. 113 ustawy wprowadza konstrukcję podatnika zwolnionego od podatku od towarów i usług podmiotowo tj. ze względu na niski poziom obrotów osiąganych z wykonywania czynności opodatkowanych. Pełnomocnik skarżącej wprawdzie nie precyzuje postawionego w skardze zarzutu co do naruszenia powołanych przepisów prawa materialnego, jednakże ich dokładna analiza w konfrontacji z dokonanymi przez organy podatkowe ustaleniami czyni go bezpodstawnym.
Poza sporem jest, że skarżąca G. M. prowadziła w 2004 r. działalność gospodarczą, której przedmiotem był skup i sprzedaż złomu oraz usługi transportowe. Bezspornym jest również, że formalnie ustanowiła pełnomocnikiem do prowadzenia tej działalności swojego męża J. M., który faktycznie zajmował się prowadzeniem spraw firmy. Działał on zatem jako ustanowiony pełnomocnik w imieniu i na rzecz swojej mocodawczyni. Jego umocowanie wynikało z wpisu do ewidencji podmiotów gospodarczych, a upoważnienie do działania było udzielone na piśmie i poświadczone notarialnie. Szczegółów działalności swojej firmy G. M. nie znała i pozostawiła mężowi wolną rękę we wszystkich działaniach jakie podejmował jej imieniem i na jej rachunek. Taki sposób prowadzenia działalności gospodarczej powoduje, że ryzyko powodzenia i niepowodzenia podjętych przez J. M. transakcji obciąża skarżącą jako podatnika. Należy wskazać, że przedsiębiorca jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą ponosi wszelkie ryzyko z nią związane. W zakres tego ryzyka wpisana jest między innymi odpowiedzialność za podejmowane decyzje z nią związane, w tym również za wybór osób, którymi przedsiębiorca posługuje się przy jej wykonywaniu ( por. wyrok WSA w Olsztynie, z dnia 2 grudnia 2009 r., sygn. I SA/Ol 638/09, LEX 550412 ) W przeprowadzanych transakcjach J. M. korzystał z infrastruktury firmy "A", tj. z pracowników tej firmy, środków transportu służących prowadzonej działalności, a złom składował na firmowym placu. Wobec takich ustaleń nieracjonalny jest zatem zarzut, że dokonane przez J. M. w 2004 r. z wyłączeniem czerwca 2004 r. niezaewidencjonowane transakcje obejmujące sprzedaż złomu i usługi transportowe na rzecz innych podmiotów miałyby stanowić samodzielnie wykonywane przez niego czynności jego imieniem i na jego rachunek. Za samodzielną działalność gospodarczą nie będzie mogła zostać uznana działalność, która wykonywana jest przy wykorzystaniu infrastruktury i organizacji wewnętrznej podmiotu, na rzecz którego jest prowadzona ( por. wyrok NSA z 10 marca 2009 r., sygn. I FSK 9/08, LEX 531095 ). Należy mieć przy tym na uwadze, że wykonywane przez J. M. czynności były objęte zakresem działań firmy "A". A zatem zasady logiki i doświadczenia życiowego wskazują, że ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego dokonana przez organy podatkowe była prawidłowa, a nie dowolna czy tendencyjna. Postępowanie dowodowe zostało w ocenie Sądu przeprowadzone rzetelnie i w zakresie pozwalającym na dokonanie prawidłowych ustaleń faktycznych. Należy wskazać, że organy podatkowe nie są związane informacjami organów ścigania co do określenia podatnika i w tym zakresie czynią własne ustalenia. Odpowiedzialność karna nie jest tożsama z odpowiedzialnością podatkową, a podatnik nie musi być zarazem sprawcą przestępstwa skarbowego, żeby określić wysokość zobowiązania podatkowego jakie na nim ciąży. Sąd w niniejszej sprawie podziela zarówno ustalenia faktyczne jak i argumentację prawną organów podatkowych.
Należy przypomnieć, że prawem i obowiązkiem organów podatkowych jest dokonywanie oceny stosunków prawnych, zdarzeń czy stanów rzeczy danego rodzaju pod kątem skutków, jakie wywierają one w zakresie obowiązków podatkowych. W szczególności organy podatkowe mają obowiązek badania, czy dyspozycyjny charakter umów cywilnoprawnych nie jest wykorzystywany przez strony do uchylenia się od obowiązku podatkowego albo zaniżenia zobowiązania podatkowego. Treść umowy cywilnoprawnej jak i wyrażona w niej wola stron w zakresie, w jakim rzutują na rozmiar obowiązku publicznoprawnego są bowiem elementami prawno podatkowego stanu faktycznego i jako takie winny być ustalone i ocenione przez organy podatkowe w toku prowadzonego przez nie postępowania na podstawie przepisów proceduralnych (tak w uchwale NSA z dnia 4 czerwca 2001 r., sygn. FPS 14/00). Organy podatkowe są zobowiązane zatem w pierwszej kolejności do dokonania prawidłowej kwalifikacji danej umowy cywilnoprawnej pod względem zgodności jej nazwy z treścią, uwzględniając przy tym wszelkie okoliczności faktyczne sprawy. W rozpatrywanej sprawie organy podatkowe wbrew postawionym zarzutom przyjęły, że skarżąca G. M. prawidłowo obliczyła zadeklarowany za czerwiec 2004 r. podatek należny. W tym miesiącu nie stwierdzono, aby G. M. zaniżyła obrót przez niezaewidencjonowaną sprzedaż złomu lub usług transportowych co stwierdzono w pozostałych miesiącach 2004 r.
A zatem zarzuty dotyczące błędnego określenia podstawy opodatkowania są całkowicie bezzasadne. Organy podatkowe słusznie natomiast zakwestionowały prawo G. M. do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wykazany przez podatnika w deklaracji VAT - 7 za czerwiec 2004 r.
Zgodnie z art. 86 ust. 1 i 2 ustawy dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
W § 14 ust.1 rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz. 970) oraz w § 25 i 26 rozporządzenia z 27 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług ( Dz. U. Nr 97, poz. 971 ), Minister Finansów szczegółowo określił, jakie warunki winien spełnić podatnik, aby skutecznie domagać się obniżenia kwoty podatku należnego o naliczony. Brzmienie wskazanych przepisów ustawy oraz rozporządzeń wykonawczych jest jasne, a ich zakres czytelny.
Organy podatkowe obu instancji swoje decyzje uzasadniły między innymi, w/w przepisami obu rozporządzeń wykonawczych wedle których:
Podstawę do obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego stanowią wyłącznie oryginały faktur lub faktur korygujących, albo ich duplikaty.
Z kolei, zgodnie z § 25 w/w rozporządzenia, jeżeli oryginał faktury lub faktury korygującej ulegnie zniszczeniu albo zaginie, sprzedawca na wniosek nabywcy ponownie wystawia fakturę zgodnie z danymi zawartymi w kopii tej faktury. Faktura wystawiona ponownie musi zawierać wyraz DUPLIKAT oraz datę jej wystawienia. Duplikat faktury powinien być wystawiony w dwóch egzemplarzach, przy czym oryginał otrzymuje nabywca, a kopię zatrzymuje sprzedawca.
Podatnicy są obowiązani przechowywać oryginały i kopie faktur, faktur korygujących i not korygujących, a także duplikaty tych dokumentów do czasu upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, a zatem w tym przypadku do dnia 31 grudnia 2009 r. tj. w okresie 5 lat, licząc od końca roku, w którym wystawiono fakturę, fakturę korygującą lub notę.
Brak faktury lub jej duplikatu pozbawia podatnika możliwości skorzystania z uprawnienia określonego w art. 86 ust. 1 i 2 ustawy , co oznacza, że to na podatniku ciąży ryzyko właściwego przechowywania tych dokumentów przez okres pięciu lat licząc od końca roku, w którym fakturę wystawiono. W rozpatrywanej sprawie skarżąca przez zniszczenie dokumentacji za rok 2004 r. sama pozbawiła się możliwości skorzystania z dobrodziejstwa odliczenia podatku naliczonego od podatku należnego.
Organy podatkowe nie naruszyły zatem prawa, to podatnik który zniszczył dokumentację pozbawił się prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego ze zniszczonych faktur.
Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji i podanych w niej motywów stwierdził, iż ocena dowodów, jakiej dokonał w tej sprawie organ odwoławczy nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzystała ona z ochrony przewidzianej w art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa. Zgodnie z tym przepisem:" Organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona". Oznacza to, że organ podatkowy w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. W uzasadnieniu decyzji organ odniósł się do wszystkich zgłoszonych przez stronę skarżącą twierdzeń.
Odnosząc się do kolejnych zarzutów podniesionych w skardze należy zauważyć, że okoliczności dotyczące charakteru podejmowanych przez J. M. działań zostały dostatecznie wyjaśnione. Wynikają one z materiału dowodowego zebranego przez organy podatkowe, omówienie tych materiałów jest wyczerpujące i logiczne. Organ odwoławczy tak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak i w odpowiedzi na skargę szczegółowo zaprezentował swoje stanowisko.
Bezzasadny jest zarzut skargi, że doszło do naruszenia wskazanych przepisów proceduralnych, ponieważ organy podatkowe działały na podstawie i w granicach przepisów prawa wskazanych w obu decyzjach.
Należy podkreślić, że w prawie podatkowym potrzeba należytego dokumentowania dokonanych czynności odzwierciedlających rzeczywisty przebieg zdarzeń gospodarczych, zgodnie z określonymi przepisami, jest warunkiem koniecznym do tego, by podatnik z takiego faktu mógł wyprowadzić dla siebie wynikające z przepisów uprawnienia. Z treści przepisów nakładających wspomniane wyżej obowiązki nie daje się w szczególności wyprowadzić konkluzji, że w wypadku zniszczenia faktury (lub jej zaginięcia), którą pierwotnie wystawił kontrahent podatnika, organy podatkowe uprawnione są do dowolnej oceny dowodów zebranych w sprawie poprzez ocenę zawinionego bądź niezawinionego zachowania się kupującego.
Na końcu należy przypomnieć, że prawem i obowiązkiem organów podatkowych jest dokonywanie oceny stosunków prawnych, zdarzeń czy stanów rzeczy danego rodzaju pod kątem skutków, jakie wywierają one w zakresie obowiązków podatkowych. W szczególności organy podatkowe mają obowiązek badania, czy korzystający z samoobliczenia podatnik skorzystał z prawa określonego w art. 86 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług w sposób zgodny z rygorystycznymi przepisami regulującymi tę materię. Brak faktury lub jej duplikatu w dacie kontroli podatkowej powoduje, że samoobliczenie wynikające z deklaracji upada z chwilą wydania decyzji określające zobowiązanie podatkowe w prawidłowej wysokości, tj. wynikającej w tym wypadku z sumy kwot podatku naliczonego w posiadanych przez podatnika fakturach lub ich duplikatach.
Organ odwoławczy przytoczył treść mających zastosowanie w sprawie przepisów oraz dokonał ich obszernej i prawidłowej wykładni. Wydane w sprawie decyzje spełniają wymogi zawarte w art. 210 Ordynacji podatkowej.
Organ odwoławczy zaskarżonym rozstrzygnięciem, po rozpoznaniu odwołania od decyzji organu pierwszej instancji podzielił ustalenia faktyczne, stwierdził ponadto, że wysokość zobowiązania podatkowego została przez organ pierwszej instancji określona prawidłowo.
W ocenie Sądu orzekającego w sprawie, postępowanie podatkowe i kontrolne przeprowadzono w sposób szczegółowy, z zachowaniem obowiązujących przepisów co do sposobu zgromadzenia materiału dowodowego, zapewniania stronie czynnego udziału w postępowaniu. Skarżąca miała możliwość wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego zebranego w sprawie. Nie można zatem zgodzić się z zarzutem naruszenia przez organy podatkowe art. 123 Ordynacji podatkowej.
Zgodnie z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W art. 181 tej ustawy ustawodawca wyliczył, jakie materiały mogą stanowić dowód w postępowaniu podatkowym, przy czym nie jest to katalog zamknięty. Kierując się dyspozycją art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy przeprowadził dowód między innymi z materiałów zgromadzonych w toku postępowania karnego, przy czym należy wskazać, że ten materiał dowodowy organy podatkowe wykorzystały przy ustaleniach dotyczących niezaewidencjonowanej sprzedaży złomu i usług transportowych co nie odnosi się do czerwca 2004 r.. Nie można zatem dopatrzyć się naruszenia zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 122 Ordynacji podatkowej, która zobowiązuje organy podatkowe do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Przepis art. 181 Ordynacji podatkowej zawiera zasadę otwartego systemu dowodów w postępowaniu podatkowym, a art. 187 tej ustawy zobowiązuje organ podatkowy do zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Wbrew zarzutom również te zasady nie zostały naruszone. Jeżeli natomiast okoliczności mające znaczenie dla sprawy są stwierdzone wystarczająco innym dowodem wówczas zgodnie z treścią art. 187 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy odmawia uwzględnienia żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu. Jak wcześniej wskazano R. B. był przesłuchany w postępowaniu karnym, protokół tego przesłuchania jak również inne zebrane w postępowaniu karnym dowody zostały wykorzystane w postępowaniu podatkowym. Wyjaśnienia R. B. korespondowały z zeznaniami J. M., zeznaniami wystawców faktur i dokumentami w postaci tych faktur i kwitów wagowych.
Sąd nie podzielił też zarzutów strony skarżącej wskazującej na naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 191 Ordynacji podatkowej. Ocenę dowodów organ podatkowy obowiązany jest oprzeć na przekonywujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu. Zdaniem Sądu ocena dokonana przez organy podatkowe nie była wbrew zarzutom tendencyjna i spełnia powyższe warunki. Argumentacja uzasadnienia zaskarżonej decyzji jest przekonująca, a wnioski organów odpowiadają regułom wiedzy, doświadczenia życiowego i logiki, nie narusza przy tym obowiązującego prawa.
Reasumując Sąd nie dopatrzył się naruszeń przepisów postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie sprawy uznać należało, iż wnioski jakie wyprowadziły organy podatkowe z treści zebranego w sprawie materiału dowodowego są logiczne i pozostające w zgodzie z zasadami doświadczenia życiowego oraz przywołaną argumentacją prawną.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI