III SA/GL 22/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2024-05-15
NSAAdministracyjneWysokawsa
dodatek elektrycznydodatek węglowygospodarstwo domoweodrębny lokalprawo energetyczneustawa o szczególnych rozwiązaniachsamorządowe kolegium odwoławczeWSA Gliwiceogrzewanie elektryczneogrzewanie węglowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania dodatku elektrycznego, uznając, że mimo przyznania dodatku węglowego pod tym samym adresem, skarżąca prowadzi odrębne gospodarstwo domowe z własnym źródłem ogrzewania.

Skarżąca B. K. wniosła o przyznanie dodatku elektrycznego, jednak organ odmówił, wskazując, że pod jej adresem przyznano już dodatek węglowy jej córce. Organy uznały, że przyznanie jednego dodatku (węglowego) wyklucza przyznanie drugiego (elektrycznego) pod tym samym adresem, nawet jeśli istnieją odrębne gospodarstwa domowe. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy, a odrębne gospodarstwa domowe z różnymi źródłami ogrzewania mogą ubiegać się o różne dodatki, jeśli nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania skarżącej B. K. dodatku elektrycznego. Organy administracji uznały, że skoro pod adresem zamieszkania skarżącej przyznano już dodatek węglowy jej córce, to skarżąca nie może otrzymać dodatku elektrycznego, powołując się na art. 28 ust. 5 ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej. Skarżąca argumentowała, że prowadzi odrębne, jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jej lokal posiada własne źródło ogrzewania (elektryczne), podczas gdy lokal córki ogrzewany jest piecem węglowym. Podkreślała, że mimo zamieszkiwania pod jednym adresem, istnieją dwa samodzielne lokale mieszkalne z różnymi źródłami ciepła. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały przepisy, w szczególności art. 28 ust. 5 u.s.r. Sąd podkreślił, że przepisy te należy wykładać w sposób odformalizowany, mający na celu objęcie wsparciem jak największej liczby gospodarstw domowych. Stwierdził, że nawet jeśli pod jednym adresem zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, a nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu, to w sytuacji, gdy istnieją odrębne lokale z różnymi źródłami ogrzewania, możliwe jest przyznanie różnych dodatków. Kluczowe jest, czy dane gospodarstwo domowe zostało objęte pozytywnie rozpatrzonym wnioskiem o dodatek węglowy, a nie fakt przyznania dodatku innemu gospodarstwu pod tym samym adresem. Sąd wskazał, że organy naruszyły przepisy postępowania, nieprawidłowo interpretując prawo materialne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, możliwe jest przyznanie dodatku elektrycznego dla gospodarstwa domowego prowadzącego odrębne gospodarstwo w samodzielnym lokalu pod tym samym adresem, nawet jeśli pod tym adresem przyznano już dodatek węglowy innemu gospodarstwu, pod warunkiem spełnienia pozostałych przesłanek ustawowych i braku możliwości ustalenia odrębnego adresu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy dotyczące dodatków mają na celu objęcie wsparciem jak największej liczby gospodarstw domowych. Kluczowe jest, czy dane gospodarstwo domowe zostało objęte pozytywnie rozpatrzonym wnioskiem o dodatek węglowy, a nie fakt przyznania dodatku innemu gospodarstwu pod tym samym adresem. Odmowa przyznania dodatku elektrycznego na podstawie art. 28 ust. 5 u.s.r. jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy dane gospodarstwo domowe zostało objęte dodatkiem węglowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

u.s.r. art. 27 § 1 i 3

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej

Definicja gospodarstwa domowego i warunki przyznania dodatku elektrycznego.

u.s.r. art. 28 § 1, 2, 2a, 2b, 5

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej

Zasady przyznawania dodatku elektrycznego w przypadku więcej niż jednego gospodarstwa domowego pod jednym adresem oraz wyłączenie przyznania dodatku w przypadku przyznania dodatku węglowego.

Pomocnicze

u.p.e. art. 3 § 13b

Ustawa - Prawo energetyczne

Definicja odbiorcy końcowego.

u.w.t.i.r. i c.e.e.b. art. 27a § 1

Ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków

Centralna ewidencja emisyjności budynków.

u.d.w. art. 2 § 1

Ustawa o dodatku węglowym

Definicja dodatku węglowego.

u.d.w. art. 2 § 3c i 3d

Ustawa o dodatku węglowym

Rozwiązania dotyczące przyznawania dodatku węglowego w przypadku więcej niż jednego gospodarstwa domowego pod jednym adresem.

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd.

k.p.a. art. 7 i 77 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązki organów w zakresie postępowania dowodowego i wyjaśniania stanu faktycznego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca prowadzi odrębne gospodarstwo domowe w samodzielnym lokalu. Lokal skarżącej posiada własne, odrębne źródło ogrzewania (elektryczne). Fakt przyznania dodatku węglowego innemu gospodarstwu pod tym samym adresem nie wyklucza przyznania dodatku elektrycznego skarżącej. Nie jest wymagane formalne wyodrębnienie lokalu ani nadanie odrębnego adresu dla przyznania dodatku w sytuacji istnienia odrębnych lokali i gospodarstw domowych.

Odrzucone argumenty

Pod adresem zamieszkania skarżącej został już przyznany dodatek węglowy, co wyklucza przyznanie dodatku elektrycznego. Brak formalnych kroków w celu nadania odrębnego adresu dla lokalu skarżącej. Złożenie jednej deklaracji o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla trzech osób mieszkających w budynku przesądza o braku odrębności gospodarstwa domowego.

Godne uwagi sformułowania

Organy dokonały nieprawidłowej wykładni przepisów, co doprowadziło w konsekwencji również do naruszenia obowiązków wynikających z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Ratio legis ich wprowadzenia sprowadza się do objęcia wsparciem w formie tego świadczenia jak największej liczby gospodarstw domowych, przez odformalizowanie procedury... Decydujące znaczenie dla odmowy przyznania dodatku energetycznego na podstawie art. 27 ust. 5 u.s.r. ma zatem to, czy konkretne gospodarstwo domowe w rozumieniu art. 27 ust. 3 u.s.r. otrzymało dodatek węglowy.

Skład orzekający

Barbara Brandys-Kmiecik

przewodniczący

Dorota Fleszer

członek

Małgorzata Herman

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania dodatków mieszkaniowych (węglowego i elektrycznego) w sytuacji zamieszkiwania więcej niż jednego gospodarstwa domowego pod jednym adresem, w szczególności w kontekście odrębności lokali i gospodarstw domowych oraz wyłączenia z art. 28 ust. 5 u.s.r."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dodatkami energetycznymi i węglowymi, ale jego zasady interpretacyjne mogą być stosowane analogicznie do innych świadczeń przyznawanych na podstawie podobnych przesłanek dotyczących gospodarstw domowych i adresów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu dodatków mieszkaniowych i ogrzewania, a jej rozstrzygnięcie pokazuje, jak sądy interpretują przepisy w sytuacjach, gdy formalne wyodrębnienie lokali nie nastąpiło, a istnieją odrębne gospodarstwa domowe. Jest to istotne dla wielu obywateli.

Dodatek elektryczny mimo dodatku węglowego? Sąd wyjaśnia, kiedy to możliwe!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 22/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-05-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik /przewodniczący/
Dorota Fleszer
Małgorzata Herman /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne
Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1704
art. 27 ust. 1 i 3, art. 28
Ustawa z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z  sytuacją na rynku energii elektrycznej (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 maja 2024 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 3 listopada 2023 r. nr SKO.PSW/41.5/2961/2023/20996 w przedmiocie dodatku elektrycznego uchyla zaskarżoną decyzję.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 3 listopada 2023 r. nr SKO.PSW/41.5/2961/2023/20996 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej; SKO, organ odwoławczy) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. (dalej: organ pierwszej instancji) z 6 września 2023 r. nr [...] odmawiającą B. K. (dalej: skarżąca, strona) przyznania prawa do dodatku elektrycznego.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny i argumentację prawną. Podkreślił, że skarżąca wnioskiem z 11 stycznia 2023 r. zwróciła się
o przyznanie dodatku elektrycznego, wskazując jako adres zamieszkania ul. [...] w B. (dom jednorodzinny wg Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków). Z ustaleń organu wynikało, że na wskazany adres został już przyznany dodatek węglowy, dlatego też organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w trakcie którego przeprowadzono wywiad środowiskowy na okoliczność zamieszkiwania skarżącej pod adresem podanym we wniosku. W wyniku podjętych czynności ustalono, że dla dwóch lokali znajdujących się w budynku nie nadano odrębnego adresu. Potwierdza to także oświadczenie skarżącej z 5 kwietnia 2023 r., z którego wynika, że nie podejmowała ona żadnych kroków prawnych zmierzających do nadania lokalom odrębnego adresu. Skarżąca nie wskazała także obiektywnych przyczyn braku możliwości ustalenia odrębnego adresu dla zajmowanego lokalu od 1 lutego 2023 r. zgodnie z art. 28 ust. 2a ustawy z 7 października 2022 r.
o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku oraz w 2024 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (Dz.U. z 2023 r. poz. 1704, dalej: u.s.r.).
W oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy organ pierwszej instancji decyzją z 26 kwietnia 2023 r. odmówił skarżącej przyznania dodatku elektrycznego. Decyzja ta, w wyniku wniesionego odwołania, została następnie uchylona przez SKO, a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji celem ustalenia, czy gospodarstwo prowadzone przez skarżącą wchodzi w skład odrębnego gospodarstwa domowego. W ramach podjętych czynności organ pierwszej instancji ustalił, że skarżąca złożyła deklarację o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnym na adres zamieszkania, która obejmuje trzy osoby. Skarżącej nie został przyznany dodatek mieszkaniowy oraz nie jest prowadzone jakiekolwiek postępowanie dotyczące zmiany numeracji dla nieruchomości położonej w B., przy ul. [...]. Na podstawie otrzymanego w dniu 25 lipca 2023 r. wywiadu środowiskowego, przeprowadzonego przez pracownika socjalnego, ustalono ponadto, że skarżąca zamieszkuje
w wielorodzinnym budynku, w którym jak podaje prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jednocześnie na wezwanie z 1 sierpnia 2023 r. skarżąca oświadczyła, że pod wskazanym we wniosku adresie nie nadano odrębnego adresu dla poszczególnych lokali, gdyż nie było takiej potrzeby.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy organ pierwszej instancji decyzją
z 6 września 2023 r. ponownie odmówił skarżącej przyznania dodatku elektrycznego stwierdzając, że pod adresem zamieszkiwanym przez stronę został już wypłacony dodatek węglowy, co wyklucza możliwość przyznania dodatku energetycznego. Jednocześnie z deklaracji o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami nie wynika, że skarżąca wchodzi w skład odrębnego gospodarstwa domowego. Ponadto nie poczyniła ona jakichkolwiek kroków celem wyodrębnienia lokali mieszkalnych, co potwierdzałoby odrębność zamieszkiwania.
Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem skarżąca złożyła odwołanie, w którym podniosła, że dwa wywiady środowiskowe potwierdziły, że zamieszkuje ona
w osobnym lokalu i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a na dodatek każde z dwóch lokali posiada samodzielne i różne źródło ogrzewania. Podkreśliła, że dowodem odrębności, samodzielności lokali i prawnym aktem własności jest akt notarialny przedstawiony organowi pierwszej instancji. Ponadto wskazała, że niemożliwe jest nadanie odrębnego adresu dla każdego lokalu bo adres nadaje się budynkom a nie lokalom. Z kolei fakt, że jedna osoba opłaca śmieci nie jest dowodem na to, że osoby te prowadzą wspólne gospodarstwo domowe.
Organ odwoławczy nie uwzględnił zarzutów zawartych w odwołaniu
i zaskarżoną decyzją z 3 listopada 2023 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 27 u.s.r. dodatek elektryczny przysługuje odbiorcy energii elektrycznej w gospodarstwie domowym w rozumieniu art. 3 pkt 13b ustawy - Prawo energetyczne, w przypadku gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego jest zasilane energią elektryczną, i źródło to zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków,
o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania zgłoszonych lub wpisanych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Organ odwołał się także do definicji odbiorcy energii elektrycznej zawartej w art. 3 pkt 13b ustawy - Prawo energetyczne zgodnie, z którą jest to odbiorca końcowy dokonujący zakupu paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła w celu ich użycia w gospodarstwie domowym.
Następnie wskazał na wynikające z art. 27 ust. 1 i 3 oraz art. 28 u.s.r. warunki przyznania dodatku energetycznego oraz odwołał się do zawartej w ww. przepisach definicji gospodarstwa domowego. Zwrócił także uwagę, na art. 28 ust. 1 i 2 ustawy, z których wynika, że w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek elektryczny przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. W przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku elektrycznego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania. Organ wskazał ponadto na art. 28 ust. 2a i 2 b, który przewiduje wyjątki od powyższej zasady oraz podkreślił, że dodatek elektryczny nie przysługuje gospodarstwom domowym, objętym pozytywnie rozpatrzonym wnioskiem o wypłatę dodatku węglowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 141, 295 i 1234) oraz gospodarstwom domowym, objętym pozytywnie rozpatrzonym wnioskiem o wypłatę dodatku, o którym mowa w art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. poz. 1967, ze zm.).
Odnosząc się do stanu faktycznego sprawy organ odwoławczy stwierdził, że wywiady środowiskowe przeprowadzone w dniach 5 kwietnia i 25 lipca 2023 r. oraz liczne oświadczenia złożone przez skarżącą potwierdzają, że jej głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest ogrzewanie elektryczne tj. kocioł elektryczny, który stanowi oddzielne źródło ogrzewania. A nadto, że skarżąca zamieszkuje w budynku wielorodzinnym na parterze i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że dla adresu zamieszkania skarżącej został już przyznany wcześniej dodatek węglowy córce skarżącej A. K., co nastąpiło decyzją w dniu 15 października 2022 r., a to oznacza, że skarżąca nie spełnia ustawowych przesłanek uzyskania dodatku elektrycznego. Nie ma przy tym wpływu na wynik sprawy fakt, że skarżąca prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe i korzysta z innego źródła ogrzewania bowiem przyznanie dodatku elektrycznego w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe może być rozpatrywane jedynie w sytuacji, gdy w terminie do dnia 1 lutego 2023 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach.
Z taką sytuacją możemy mieć do czynienia jedynie wówczas, gdy podjęte zostały przez wnioskodawcę kroki formalne, prowadzące do nadania odrębnego adresu jej miejscu zamieszkania. Skoro zatem, jak wynika z oświadczenia skarżącej, kroki takie nie zostały podjęte, to zdaniem organu odwoławczego, brak jest podstaw prawnych do przyznania stronie wnioskowanego dodatku elektrycznego. Bez znaczenia jest przy tym dokonany przez skarżącą i jej córkę nieoficjalny podział w zakresie użytkowania nieruchomości, ponieważ nie wpływa on na fakt, że dla nieruchomości ustalony jest jeden adres i jedna księga wieczysta.
Kolegium zwróciło również uwagę, że przedłożona przez skarżącą korespondencja mailowa z spółką T , z której wynika średnioroczne zużycie energii elektrycznej za rok 2021 r. nie może zostać uznana za wymagane przepisami prawa zaświadczenie, które należy dołączyć do wniosku o wypłatę dodatku elektrycznego zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 30 ust. 2 u.s.r.,
a które ma wpływ na wysokość wypłaconego dodatku. Ponadto organ pierwszej instancji nie wyjaśnił w toku postępowania, czy umowa na dostawę energii elektrycznej zawarta przez skarżącą z B. Zakładem Elektroenergetycznym 6 listopada 2000 r. dotyczy całego budynku, czy tylko części budynku, a tym samym czy córka skarżącej zamieszkująca na piętrze budynku ma osobny licznik energii elektrycznej czy korzysta z tego samego licznika co skarżąca. Z uwagi jednak na ekonomikę postępowania SKO nie prowadziło postępowania dowodowego w tym zakresie.
Strona zakwestionowała wydane w sprawie rozstrzygnięcie i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W motywach skargi podniosła, że do akt sprawy przedłożyła wszystkie niezbędne dokumenty, które potwierdzają, że jest ona odbiorcą energii elektrycznej oraz przedłożyła zaświadczenie o zużyciu energii elektrycznej za 2021 r. Wskazała, że budynek,
w którym zamieszkuje składa się z dwóch odrębnych i samodzielnych mieszkań,
a każde mieszkanie posiada własne źródło ciepła, przy czym mieszkanie skarżącej znajduje się na parterze, a ogrzewanie elektryczne zostało zamontowane w 2020 r. Drugie mieszkanie znajduje się na I piętrze budynku i jest wynajmowane przez drugą rodzinę i ogrzewane piecem węglowym zamontowanym, w tym mieszkaniu
w kuchni. W budynku funkcjonują zatem dwa samodzielne gospodarstwa domowe,
z których każde posiada inne, własne źródło ogrzewania. W dalszej kolejności zaakcentowała, że dla celów dodatku elektrycznego nie ma znaczenia, kto jest właścicielem lokalu, bowiem uprawnioną osobą jest ta, która faktycznie dysponuje lokalem i prowadzi w nim swoje gospodarstwo domowe. Podkreśliła również, że wszystkie powołane przez organ administracji ustawy zostały zmienione i nie mają mocy prawnej, a co istotne od 3 listopada 2022 r. gmina może przyznać kilka dodatków energetycznych na jeden adres po przeprowadzeniu wywiadu środowisko. Lokale nie muszą być prawnie wyodrębnione ani zgłoszone do CEEB, a wpisu dokonuje urząd. Skarżąca zwróciła uwagę, że przeprowadzony u niej wywiad środowiskowy potwierdził fakt zamieszkiwania w osobnym lokalu i prowadzenie samodzielnego gospodarstwa domowego. Natomiast fakt złożenia jednej deklaracji za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla trzech osób mieszkających w budynku, wbrew temu co twierdzi organ, nie przesądza o tym, że skarżąca nie prowadzi odrębnego gospodarstwa domowego, bowiem nie jest to wymóg ustawowy.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację wyrażoną w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U z 2023 r., poz. 1634; zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 200 ze zm., dalej: k.p.a.) lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Nadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W przedmiotowej sprawie spór sprowadza się do zasadności odmowy wypłaty dodatku elektrycznego skarżącej, z uwagi na to, że pod adresem zamieszkiwanym przez stronę został już wypłacony wcześniej dodatek węglowy.
Materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy u.s.r. Zgodnie z art. 27 ust. 1 tej ustawy dodatek elektryczny przysługuje odbiorcy energii elektrycznej
w gospodarstwie domowym w rozumieniu art. 3 pkt 13b ustawy - Prawo energetyczne, w przypadku gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego jest zasilane energią elektryczną, i źródło to zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania zgłoszonych lub wpisanych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Stosownie natomiast do art. 27 ust. 3 u.s.r. przez gospodarstwo domowe,
o którym mowa w ust. 1, rozumie się:
osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo
osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe).
Organy odmówiły skarżącej przyznania dodatku z powołaniem się na art. 28 ust. 5. u.s.r., stanowiący, iż dodatek elektryczny nie przysługuje gospodarstwom domowym, objętym pozytywnie rozpatrzonym wnioskiem o wypłatę dodatku węglowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2023 poz. 1630, dalej: u.d.w.).
Jak wynika z akt sprawy, skarżąca jest odbiorcą energii elektrycznej
w rozumieniu art. 27 ust. 1 u.s.r. w zw. z art. 3 pkt 13b ustawy Prawo energetyczne. Pojęcie odbiorcy energii elektrycznej - na gruncie u.s.r. - wyjaśnione jest przez odesłanie do przepisów ustawy - Prawo energetyczne i jest nim odbiorca końcowy, dokonujący zakupu energii elektrycznej w celu jej zużycia na potrzeby
w gospodarstwie domowym. Odbiorcą energii elektrycznej jest zatem, co do zasady, ten kogo łączy umowa o dostarczanie energii z przedsiębiorstwem energetycznym, gdyż ta osoba dokonuje zakupu tej energii. Z dołączonej do akt sprawy dokumentacji wynika, że skarżąca ma zawartą powyższą umowę sprzedaży energii elektrycznej z B. Zakładem Elektroenergetycznym od 6 listopada 2000 r.,
a miejsce dostarczania energii jest tożsame z tym, którego dotyczy wniosek
o dodatek elektryczny. Również przedłożone faktury wystawione na skarżącą potwierdzają zakup energii elektrycznej.
Co do zasady zgodnie z art. 28 ust. 1 u.s.r., w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek elektryczny przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. Wyjątek od tej reguły przewidziano
w art. 28 ust. 2a u.s.r., który stanowi, że w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe,
i w terminie do dnia 1 lutego 2023 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 1 i 2 do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków zgodnie z art. 27 ust. 1 u.s.r. W takiej sytuacji wójt, burmistrz albo prezydent przyznaje dodatek elektryczny w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania wpisanego lub zgłoszonego do centralnej ewidencji emisyjności budynków zgodnie z ust. 1 (art. 28 ust. 2b u.s.r.).
Tożsame rozwiązania znalazły się w art. 2 ust. 3c i 3 d. u.d.w. na tle, których w orzecznictwie jednolicie się wskazuje, że dla zastosowania tych przepisów konieczne jest faktyczne istnienie pod jednym adresem odrębnych lokali. Lokal posiada cechę samodzielności, jeżeli funkcjonalnie nie stanowi on części składowej innego lokalu, a korzystanie z niego nie wiąże się z koniecznością korzystania z pomieszczeń znajdujących się w innym lokalu. O tym, czy dany lokal może być uznany za samodzielny decyduje jego wydzielenie trwałymi ścianami, swobodny dostęp do niego właściciela czy mieszkańca oraz możliwość korzystania z niego bez wymogu korzystania z innych samodzielnych lokali, co oznacza przeznaczenie lokalu do wyłącznego użytku jego właściciela, mieszkańca (por. wyrok NSA z 11 października 2017 r. II OSK 2920/16). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że nie jest konieczne podejmowanie jakichkolwiek formalnych kroków przez osobę wnioskującą o dodatek węglowy prowadzących do wyodrębnienia własności lokalu lub ustalenia odrębnego adresu lokalu, gdyż ustawodawca nie wprowadził takiego wymogu do u.d.w., a tym samym nie wprowadził wymogu udokumentowania przez wnioskodawcę faktu wszczęcia bądź zakończenia odpowiedniej procedury (np. przez przedłożenie zaświadczenia o samodzielności lokalu, wniosku o nadanie numeru porządkowego). Spełnienie wskazanej przesłanki może nastąpić poprzez złożenie oświadczenia, że do 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla lokalu zajmowanego przez gospodarstwo domowe strony, a następnie dokonanie oceny oświadczenia w kontekście zaistnienia warunków zastosowania art. 2 ust. 3d w zw. z art. 2 ust. 3c u.d.w. (por. wyroki WSA w Gliwicach: z 11 maja 2023 r., II SA/GI 355/23, z 8 maja 2023 r., II SAB/GI 24/23, z 7 września 2023 r., II SA/GI 653/23, wyrok WSA w Poznaniu z 31 sierpnia 2023 r. IV SA/Po 438/23, wyrok WSA w Łodzi z 25 sierpnia 2023 r., II SA/Łd 481/23, wyrok WSA w Krakowie z 11 lipca 2023 r., III SA/Kr 673/23).
Powyższe stanowisko należy podzielić również na tle przepisów art. 28 ust. 2a i 2b u.s.r. Ratio legis ich wprowadzenia sprowadza się do objęcia wsparciem w formie tego świadczenia jak największej liczby gospodarstw domowych, przez odformalizowanie procedury przy jednoczesnym zobowiązaniu organów administracji publicznej do dokładnego i wszechstronnego zbadania okoliczności faktycznych dotyczących osoby ubiegającej się o to świadczenie (por. wyrok WSA
w Gliwicach z 5 maja 2023 r., II S/VGI 210/23, wyrok WSA w Gliwicach z 31 maja 2023 r., II SA/GI 474/23). Cel tych przepisów polega niewątpliwie na zapewnieniu jak najszerszego dostępu do przedmiotowego świadczenia gospodarstwom domowym, w których stosowane źródło ciepła lub źródło spalania paliw spełnia warunki ustawowe.
Mając na uwadze powyższy cel przepisów oraz okoliczność, że skoro możliwe jest przyznanie tożsamych dodatków (tj. węglowego albo energetycznego) gospodarstwom domowym zamieszkującym pod tym samym adresem w odrębnych lokalach, które nie zostały formalnie wyodrębnione, to art. 28 ust. 5 u.s.r. należy tak wykładać, że dopuszczalne jest przyznanie w takiej sytuacji również różnych dodatków, jeśli lokale są ogrzewane różnymi źródłami, które zostały zgłoszone do ewidencji wskazanej w art. 27 ust. 1 u.s.r. Za taką wykładnią przemawia również to, iż przepis używa sformułowania "nie przysługuje gospodarstwom domowym", a nie sformułowaniem "nie przysługuje gospodarstwom domowym zamieszkującym pod tym samym adresem". Decydujące znaczenie dla odmowy przyznania dodatku energetycznego na podstawie art. 27 ust. 5 u.s.r. ma zatem to, czy konkretne gospodarstwo domowe w rozumieniu art. 27 ust. 3 u.s.r. otrzymało dodatek węglowy.
W kontrolowanej sprawie, jak wynika z deklaracji z 25 lipca 2022 r. dotyczącej źródeł spalania paliw złożonej przez córkę skarżącej: A. K.
w budynku pod adresem ul. [...] w B. zainstalowane i eksploatowane są dwa źródła ciepła tj. kocioł na paliwo stałe oraz ogrzewanie elektryczne,
a dodatek węglowy został przyznany A. K., która prowadzi odrębne od skarżącej gospodarstwo domowe.
Zdaniem Sądu organy orzekające w sprawie podjęły działania zmierzające do sprawdzenia stanu faktycznego pod kątem ziszczenia się przesłanek określonych
w art. 28 u.s.r., ale dokonały nieprawidłowej ich wykładni co doprowadziło
w konsekwencji również do naruszenia obowiązków wynikających z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
Rozpatrując sprawę ponownie organ odwoławczy zobowiązany będzie uwzględnić fakt zamieszkania pod wskazanym we wniosku adresem odrębnych gospodarstw domowych i spełnienia przez skarżącą ustawowych warunków do otrzymania dodatku elektrycznego, z uwzględnieniem zarówno celu ustawy
o szczególnych rozwiązaniach, jak i intencji jakie przyświecały ustawodawcy przy uchwalaniu tej ustawy.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI