III SA/Gl 216/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-08-02
NSArolnictwoŚredniawsa
pomoc finansowaszkody atmosferyczneAgencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwagospodarstwo rolneprodukcja rolnaoszacowanie szkódprotokół szacowania szkódprawo administracyjnerolnictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę rolnika na decyzję odmawiającą przyznania pomocy finansowej z powodu zbyt niskiego oszacowania szkód w gospodarstwie rolnym.

Rolnik złożył wniosek o pomoc finansową z powodu szkód atmosferycznych w gospodarstwie, jednak organ odmówił jej przyznania, wskazując, że oszacowane szkody stanowiły jedynie 0,42% średniej rocznej produkcji rolnej, poniżej wymaganego progu 1%. Rolnik zarzucił błąd w protokole szacowania szkód, wskazując na nieprawidłowe wyliczenie produkcji zwierzęcej. Sąd uznał, że choć protokół jest dokumentem urzędowym, jego ustalenia można podważyć, jednak ciężar udowodnienia błędów spoczywał na skarżącym, który nie przedstawił wystarczających dowodów.

Sprawa dotyczyła skargi rolnika na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania pomocy finansowej z powodu szkód atmosferycznych. Podstawą odmowy było to, że oszacowane szkody stanowiły jedynie 0,42% średniej rocznej produkcji rolnej, co było poniżej wymaganego progu 1% określonego w rozporządzeniu. Rolnik podniósł zarzut błędu w protokole szacowania szkód, wskazując na nieprawidłowe wyliczenie produkcji zwierzęcej (liczba zwierząt zamiast liczby jaj), co doprowadziło do absurdalnie wysokiej wartości produkcji ogólnej. Sąd administracyjny uznał, że protokół szacowania szkód jest dokumentem urzędowym, którego ustalenia można podważyć, jednak ciężar udowodnienia błędów spoczywał na skarżącym. Sąd stwierdził, że rolnik nie przedstawił wystarczających dowodów na poparcie swoich twierdzeń o błędach w protokole, a jego oświadczenie nie było wystarczające do podważenia domniemania zgodności z prawdą zawartych w nim informacji. Ponadto, sąd wskazał, że organy administracji nie miały obowiązku z urzędu weryfikować ustaleń komisji szacującej szkody, a przepisy K.p.a. dotyczące obowiązku organu do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego były wyłączone w tym postępowaniu. W związku z tym, skarga została oddalona jako niezasadna.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Organ nie miał obowiązku z urzędu weryfikować ustaleń komisji, ale powinien był ocenić twierdzenia strony i ewentualne dowody podważające ustalenia protokołu. Ciężar udowodnienia błędów spoczywał na skarżącym.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że choć protokół jest dokumentem urzędowym, jego ustalenia można podważyć. Jednakże, w postępowaniu przed ARiMR wyłączone jest stosowanie art. 77 § 1 K.p.a., co oznacza, że organ nie miał obowiązku z urzędu weryfikować materiału dowodowego. Strona skarżąca miała obowiązek przedstawić dowody podważające zapisy protokołu, czego nie uczyniła.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u. ARiMR art. 10 § ust. 1

Ustawa o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

u. ARiMR art. 10a § ust. 1

Ustawa o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

W postępowaniach w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy K.p.a., z wyłączeniem niektórych przepisów, w tym art. 7, 9, 10, 75 § 1, 77 § 1, 79a, 81.

rozp. RM art. 13zs § ust. 7

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Do wniosku o przyznanie pomocy dołącza się m.in. kopię protokołu oszacowania szkód.

rozp. RM art. 5 § ust. 5

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Protokół oszacowania szkód zawiera określenie zakresu i wysokości szkód oszacowanych przez komisję powołaną przez wojewodę.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u. ARiMR art. 10a § ust. 6

Ustawa o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Przepisy ust. 1-5 nie stosowało się do postępowań rozstrzyganych w drodze decyzji na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 4 ust. 6 ustawy. Przepis ten utracił moc z dniem 29 marca 2022 r.

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany działać w celu załatwienia sprawy, uwzględniając słuszny interes obywateli.

K.p.a. art. 7a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

W razie wątpliwości interpretacyjnych organ rozstrzyga je na korzyść strony.

K.p.a. art. 8 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ prowadzi postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.

K.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ poucza strony o ich prawach i obowiązkach.

K.p.a. art. 12 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ powinien stosować najprostsze środki prowadzące do załatwienia sprawy.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 7, 7a, 8, 9, 12 K.p.a. przez organy administracji. Zarzut błędu w protokole szacowania szkód dotyczący produkcji zwierzęcej. Argument, że organ powinien był skorygować błąd w protokole z urzędu lub wskazać na niego stronie.

Godne uwagi sformułowania

ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne protokół jest obligatoryjnym załącznikiem wniosku domniemanie zgodności z prawdą potwierdzanych nim informacji jest wzruszalne, ale wymaga dowodu błąd, jeśli zaistniał, jest istotny

Skład orzekający

Anna Apollo

przewodniczący sprawozdawca

Barbara Brandys-Kmiecik

członek

Adam Gołuch

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pomocy finansowej dla rolników w przypadku szkód atmosferycznych, obowiązek udowodnienia błędów w protokole szacowania szkód przez stronę, zakres stosowania przepisów K.p.a. w postępowaniach przed ARiMR."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia i ustawy o ARiMR, a także konkretnego stanu faktycznego związanego z błędnym protokołem. Wyłączenie stosowania niektórych przepisów K.p.a. może ograniczać możliwość powoływania się na pewne zasady proceduralne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne wypełnianie dokumentów urzędowych i jakie konsekwencje może mieć brak wystarczających dowodów po stronie strony skarżącej, nawet w przypadku potencjalnego błędu organu.

Rolnik przegrał sprawę o pomoc finansową przez błąd w protokole – sąd: ciężar dowodu po Twojej stronie!

Dane finansowe

WPS: 11 048,44 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 216/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-08-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch
Anna Apollo /przewodniczący sprawozdawca/
Barbara Brandys-Kmiecik
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2157
art. 10 ust. 1
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j.)
Dz.U. 2015 poz 187
par. 13zs ust. 7, par. 5 ust. 5
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Adam Gołuch, Protokolant Referent Magdalena Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie z dnia 23 stycznia 2023 r. nr OR12-2023-064 w przedmiocie pomocy finansowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 23 stycznia 2023 r. nr OR12-2023-064 Dyrektor Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z 6 grudnia 2022 r. [...] odmawiającą przyznania G. G. (dalej określanemu jako Rolnik lub Skarżący) pomocy w zakresie wsparcia finansowego rodziny, której zagraża urata płynności finansowej w związku z wystąpieniem w gospodarstwie rolnym w 2022r. szkód spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi.
Z akt sprawy wynika następujący stan sprawy.
W dniu 10 listopada 2022r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. wpłynął wniosek Rolnika noszący datę 9 listopada 2022 r. o udzielenie pomocy finansowej w zakresie wsparcia finansowego rodziny, której zagraża utrata płatności finansowej w związku z wystąpieniem w gospodarstwie rolnym w 2022r. szkód spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi wraz z załącznikami w postaci Protokołu Nr [...] z 31 sierpnia 2022r. z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego oraz załącznikiem w postaci Zgody współwłaściciela gospodarstw z 9 listopada 2022 r.
Dnia 28 listopada 2022r., w ramach uzupełnienia powyższego Wniosku, przedłożone zostało przez Wnioskodawcę Oświadczenie o sprzedaży produktów rolnych z gospodarstwa rolnego wraz z fakturą VAT RR nr [...] z 5 sierpnia 2021 r. oraz fakturą VAT RR nr [...] z 25 lutego 2021r.
Z informacji zawartych w Protokole Nr [...] sporządzanym przez komisję ds. oszacowania szkód powołaną przez Wojewodę wynika, że szkody wystąpiły w dniu 09.06.2022r., a zgłoszenie szkody w dniu 23.06.2022r. do Urzędu Gminy W.. Powierzchnia upraw rolnych w gospodarstwie rolnym wynosi [...] ha.
Średnia wartość produkcji ogółem z gospodarstwa rolnego wyliczona została do wartości 2.650.171,21zł. Łączna wysokość oszacowanych szkód wg kwoty obniżenia dochodu wynosi 11.048,44zł, co stanowi 0,42% średniej rocznej produkcji w gospodarstwie rolnym.
Z załączonego do Protokołu Załącznika 1 Szkody w produkcji roślinnej wynika, że w roku 2022 uprawy prowadzone były na powierzchni [...] ha (z wyłączeniem łąk i pastwisk), w tym powierzchnia [...] ha upraw rolnych dotknięta została zjawiskiem gradu.
Z załączonego do Protokołu Załącznika 2 Szkody w produkcji zwierzęcej wynika, że w roku 2022 prowadzono produkcję jaj konsumpcyjnych kurzych z [...] szt. kur.
Decyzją z 6 grudnia 2022 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. odmówił Rolnikowi przyznania pomocy, ze względu na szkody w gospodarstwie wynoszące poniżej 1% średniej rocznej produkcji rolnej.
W odwołaniu od decyzji Rolnik domagała się ponownego rozpoznania sprawy i przyznania mu pomocy. Podniósł, że w protokole błędnie wpisano [...] kur niosek zamiast [...] jaj. Jego stado liczy bowiem ok. [...] kur.
Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy przytoczył podstawy prawne rozstrzygania sprawy, w szczególności §13zs Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. poz. 187 ze zm., dalej określanego jako rozporządzenie), z którego wynika, że w 2022 r. Agencja udziela pomocy finansowej w zakresie wsparcia finansowego rodziny, której zagraża utrata płynności finansowej w związku z wystąpieniem w gospodarstwie rolnym w rozumieniu przepisów o podatku rolnym szkód spowodowanych wystąpieniem:
1) gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi łub lawiny w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, które zostały oszacowane przez komisie, o której mowa w §5 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015r., łub
2) suszy w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, które zostały obliczone za pośrednictwem publicznej aplikacji, o której mowa w §13x ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r.
Do wniosku o przyznanie pomocy dołącza się m. in. kopię protokołu szacowania szkód, o którym owa w § 5 ust. 5 rozporządzenia oraz kopie faktur lub inne dokumenty potwierdzające sprzedaż o której mowa w ust. 2 pkt 4 § 13zs.
Zgodnie z §13zs ust. 8 pkt 2 lit. a i b ww. Rozporządzenia - wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, wynosi:
1) 10 000 zł - w przypadku gdy szkody, o których mowa w ust. 1:
a) pkt 1, wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym w rozumieniu przepisów o podatku rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji, lub
b) pkt 2, wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym w rozumieniu przepisów o podatku rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły szkody, albo
2) 5000zł - w przypadku gdy szkody, o których mowa w ust. 1:
a) pkt 1. wynoszą nie więcej niż 30% i nie mniej niż 1% średniej rocznej produkcji rolnej, o której mowa w pkt 1 lit. a, lub
b) pkt 2, wynoszą nie więcej niż 30% i nie mniej niż 1% średniej rocznej produkcji rolnej, o której mowa w pkt 1 lit. b.
Zgodnie z §13zs ust. 10 ww. Rozporządzenia - średnia roczna produkcja rolna jest ustalana na podstawie danych rachunkowych lub dokumentów potwierdzających wielkość prowadzonej produkcji rolnej w danym gospodarstwie rolnym w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, a w przypadku braku takich danych lub dokumentów, na podstawie danych Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej - Państwowego Instytutu Badawczego o średniej wielkości produkcji rolnej udostępnianych przez ministra właściwego do spraw rozwoju wsi na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra.
W rozpatrywanej sprawie średnia roczna produkcja rolna wyliczona została do wartości 2.650.171,21zł, w tym łączna wysokość oszacowanych szkód wg kwoty obniżenia dochodu w gospodarstwie rolnym wyniosła 11.048,44zł, co stanowi 0,42% średniej rocznej produkcji w gospodarstwie rolnym, (poniżej minimalnego progu 1%).
Wniosek o udzielenie pomocy finansowej wraz z Protokołem z oszacowania szkód, w myśl powyżej powołanych i przytoczonych przepisów - może zostać złożony w terminie do dnia 30 listopada 2022 r., który jest terminem prawa materialnego - nieprzekraczalnym i nie podlagającym przewróceniu. Dokumenty złożone przez Stronę do tego dnia są przedmiotem postępowania w sprawie. Zatem, mając na względzie argumenty i wyjaśnienia Skarżącego, iż zawarte dane w protokole są nieprawidłowe - ich korekta wiązałaby się ze złożeniem nowego protokołu z oszacowania szkód, dla złożenia którego minął dopuszczalny termin.
Organ zaznaczył a także, że Rolnik przedkładając do sprawy dokument Protokołu Nr [...] jako podstawę uzyskania prawa do wnioskowanej "pomocy dla rodzin" ponosi odpowiedzialność za treść danych w nim zawartych, w szczególności danych wynikających z deklaracji Rolnika dotyczących prowadzonych upraw i hodowli zwierząt w 2022 r.
W ocenie organu płatności mogą być przyznawane producentom rolnym, spełniającym warunki określone przez prawo krajowe i unijne. Wszelkie odstępstwa, zarówno na korzyść jak i niekorzyść producenta rolnego, stanowią rażące naruszenie prawa. Przepisy prawa nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu wysokości pomocy finansowej.
W skardze skierowanej do sądu administracyjnego skarżący Rolnik powyższej decyzji zarzucił organowi naruszenie:
1) art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej określanej skrótem K.p.a.) poprzez zaniechanie działań niezbędnych do załatwienia sprawy i działanie bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, poprzez brak weryfikacji oczywistego błędu zawartego w protokole z wysokości szkód w gospodarstwie rolnym skarżącego nr [...].
2) art. 7a § 1 K.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych, co treści protokołu na niekorzyść strony. Rozbieżność polega na opisaniu rodzaju produkcji zwierzęcej prawidłowo "jaja konsumpcyjne kurze" w pkt 2 tabeli i nieprawidłowo "liczba zwierząt" w pozycji nr 3, co przełożyło się na nieprawidłowe ustalenie wartości produkcji gospodarstwa rolnego i absurdalne ustalenie, że jedno jajo kurze (w hurcie) powinno kosztować 135 zł. Taki absurdalny wynik można uzyskać dzieląc kwotę 2 609 034,42 zł przez liczbę 20 000;
2) art. 8 § 1 K.p.a. poprzez prowadzenie postepowania z uszczerbkiem dla zaufania jego uczestników do władzy publicznej oraz z niezgodnie z zasadami bezstronności i równego traktowania, w szczególności poprzez zignorowanie odwołania Skarżącego i zawartej w nim treści — podczas gdy błąd wskazany przez stronę jest ewidentny;
3) art. 9 K.p.a. poprzez brak pouczenie strony o ewidentnie zaistniałym błędzie na etapie weryfikacji wniosku złożonego do Kierownika Bira Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa;
4) art. 12 § 1 K.p.a. poprzez pominięcie najprostszego środka prowadzącego do załatwienia sprawy, jakim było wskazanie Skarżącemu w chwili składania wniosku na zaistniały w protokole błąd.
5) art. 10 ust 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 2157 ze zm.) w zw. z §13zs ust. 1 do 3 i ust. 8 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, poprzez błędne ustalenie średniej rocznej produkcji rolnej gospodarstwa należącego do skarżącego.
W oparciu powyższe zarzuty wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że w stanowiącej załącznik nr 2 do protokołu tabeli prawidłowo wskazano, iż roczna produkcja zwierzęca gospodarstwa rolnego skarżącego to 20000 jaj konsumpcyjnych kurzych, bowiem skarżący hoduje od [...] do [...] kur. jednocześnie w kolumnie numer 3 w tej tabeli błędnie wskazano nie jaja lecz zwierzęta, również w kolumnie numer 5 przyjęto wartość "mija jak kurzego" lecz kury nioski. Błąd ten spowodował, że obliczenie wartości średniej rocznej produkcji zwierzęcej w gospodarstwie rolnym Skarżącego dało absurdalny wynik 2.609.034, 42 zł. Po odwróceniu działania jajo kurze powinno kosztować 135 zł
Błąd popełniony przez powołaną przez Wojewodę Komisję do spraw oszacowania szkód w gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej jest na tyle ewidentny i łatwo zauważalny, że winien zostać skorygowany już na etapie rozpoznania sprawy przed organem pierwszego stopnia. W postępowaniu administracyjnym organ dysponuje szeregiem narzędzi, aby to uczynić; z lub bez udziału strony.
W odpowiedzi na skargę organ, podtrzymując w całości swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Kryteria sądowej kontroli zaskarżonych aktów organów administracji publicznej zostały wyznaczone przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej określana skrótem P.p.s.a.), zgodnie z którym decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Jednocześnie w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem niemającym tu zastosowania).
Kierując się powyższymi zasadami Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest w istocie poprawność ustalenia przez organy obu instancji stanu faktycznego będącego podstawą załatwienia sprawy, a ściślej ustalenie średniej rocznej produkcji gospodarstwa rolnego Skarżącego.
Trafnie organ wskazał, że materialnoprawna podstawę przyznawania pomocy stanowią przepis §13zs rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Trafnie także wskazał na normę art. 10a ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - w brzmieniu obowiązującym od 29 marca 2022 r. - zgodnie z którym, jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81.
Dodatkowo należy zauważyć, że zgodnie z ust. 6 pkt 6 art. 10a ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, przepisów ust. 1-5 nie stosowało się do postępowań rozstrzyganych w drodze decyzji na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 4 ust. 6 ustawy. Rozporządzenie z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zostało wydane na podstawie i jego kolejne zmiany zostały wydane właśnie na podstawie art. 4 ust. 6 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Art. 10a ust. 6 pkt 6 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utracił moc dopiero z dniem 29 marca 2022 r. Zatem w dacie wszczęcia postepowania administracyjnego w rozpatrywanej sprawie ograniczenia wynikające z art. 10 a już obowiązywały.
Trudno zatem zarzucić organom, ze naruszyły art. 7, 9 K.p.a. skoro nie miały obowiązku ich stosować.
Odnosząc się do kwestii związania organu treścią protokołu, na co w zaskarżonej decyzji wskazywał organ odwoławczy, możliwości jego korekty i konieczności składnia nowego wniosku o przyznanie pomocy po upływie terminu 30 listopada 2022 r. zauważyć należy, że zgodnie z § 13zs ust. 7 rozporządzenia do wniosku, o którym mowa w ust. 3, dołącza się:
1) kopię protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5, lub
2) wydruk protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 13x ust. 5, albo kalkulacji oszacowania szkód, o której mowa w § 13x ust. 6a - uwierzytelnione przez członka rodziny, o której mowa w ust. 2, ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1;
3) zgodę, o której mowa w ust. 13 - w przypadku gdy gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym jest przedmiotem współwłasności.
4) kopie faktur lub inne dokumenty potwierdzające sprzedaż, o której mowa w ust. 2 pkt 4.
Zgodnie z § 5 ust. 5 rozporządzenia protokół oszacowania szkód zawierać winien określenie zakresu i wysokości szkód oszacowanych przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, przy czym w przypadku pomocy udzielanej zgodnie z ust. 2 pkt 2, wojewoda potwierdza wystąpienie szkód, sporządzając adnotację na tym protokole. Protokół oszacowania szkód sporządza się na formularzu udostępnionym na stronie internetowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rozwoju wsi.
Z przytoczonych regulacji rozporządzenia wynika, iż protokół jest obligatoryjnym załącznikiem wniosku o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu (§ 13zs ust. 6 pkt 1), a obowiązkiem komisji szacującej szkody jest określenie zakresu i wysokości szkód. Stanowi zatem wyłącznie sformalizowany dowód, służący dokonywaniu ustaleń w postępowaniu organów Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa rozpoznających wniosek o udzielenie pomocy. Jest sporządzany przez uprawniony organ w zakresie swego działania, stąd jest dokumentem urzędowym, co powoduje, że wiąże go domniemanie zgodności z prawdą potwierdzanych nim informacji (art. 76 § 1 K.p.a.). Domniemanie to jest jednak wzruszalne, ponieważ ustawa dopuszcza przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego (art. 76 § 1 K.p.a.). Zasady te mają zastosowanie w postępowaniu organów Agencji (art. 10a ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie wyklucza stosowania art. 76 K.p.a.).
Należy także zaznaczyć, że tak rozporządzenie jak i ustawa o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie zawierają przepisów regulujących tryb zmiany bądź jakąkolwiek procedurę służącą zwalczeniu ustaleń komisji. Zatem co do zasady dopuszczalne jest podważanie ustaleń komisji zawartych w protokole szacowania szkód w ramach postępowania wszczętego z wniosku o przyznanie pomocy zakresie wsparcia finansowego rodziny, której zagraża utrata płynności finansowej w związku z wystąpieniem w gospodarstwie rolnym w rozumieniu przepisów o podatku rolnym szkód spowodowanych wystąpieniem w 2022 r.
Błędne jest przy tym stanowisko organu, że po ewentualnej korekcie protokołu oszacowania szkód Skarżący musiałby złożyć nowy wniosek wraz ze skorygowanym protokołem oszacowania szkód.
Zgodnie z art. 10a ust. 1a. ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Zgodnie zaś z ust. 1b. art. 10a strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Z powyższego wynika, ze organy w rozpatrywanej sprawienie miały wprawdzie obowiązku z urzędu weryfikować ustaleń komisji, ponieważ w postępowaniach przed organami Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wyłączone jest stosowanie art. 77 § 1 K.p.a. (art. 10a ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa), lecz co do zasady winny były ocenić i zweryfikować twierdzenia Skarżącego a przede wszystkim winny były ocenić ewentualne dowody podważające ustalenia zawarte w protokole komisji. Protokole i załącznikach do niego podpisanych przez Skarżącego. Zapisy w załączniku nr 2 do protokołu są jednoznaczne. W kolumnie trzeciej jest mowa o liczbie zwierząt, a nie jajach. Błąd ten Skarżący, znający swoje gospodarstwo, powinien był wychwycić podpisując załącznik. Zgodzić się przy tym należy z argumentem przytoczonym w uzasadnieniu skargi, że błąd, jeśli zaistniał, jest istotny. [...] kur wymaga sprej kurzej fermy. [...] kur nie. Skoro Skarżący błędu nie dostrzegł, to winien był przedstawić dowody na podważenie zapisy protokołu. Samo jego oświadczenie w zestawieniu z jego podpisem pod załącznikiem nr 2 nie jest wystarczającym dowodem do podważenia ustaleń protokołu.
Przytoczony wyżej ust. 1b art. 10a ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Skarżącego obciążył ciężarem udowodnienia faktów podważających zapis protokołu. Tego Skarżący nie uczynił. Z kolei organ nie miał obowiązku zastosowania w stosunku do niego normy art. 79a K.p.a, bo ten obowiązek wykluczyła regulacja art. 10a ust.1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
W konsekwencji organy nie miały możliwości, w oparciu o inne dowody, zweryfikowania poprawności oszacowania szkód w gospodarstwie Skarżącego. Nie naruszyły przy tym art. 12 K.p.a.
Wobec powyższego zaskarżona decyzja, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Dlatego skargę, jako niezasadną, na podstawie art. 151 P.p.s.a oddalono.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI