III SA/Gl 201/05

III SA/Gl 201/05 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2006-09-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Ewa Karpińska
Henryk Wach /przewodniczący sprawozdawca/
Mirosław Kupiec
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Ewa Karpińska Asesor WSA Mirosław Kupiec Protokolant sekr. sąd. Joanna Spadek po rozpoznaniu w dniu 8 września 2006 r. przy udziale- sprawy ze skargi "A" Spółka z o.o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji w sprawie wymiaru cła oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] zawartą w [...] nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego w K. dopuścił do obrotu na polskim obszarze celnym samochód marki [...] - sprowadzony do kraju przez spółkę "A" oraz wymierzył i pobrał należności celne. Tym samym nie uwzględnił wniosku strony o uznanie samochodu za wolny od cła na podstawie art. 14 ust. 1 pkt. 39 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne (tekst jednolity Dz. U. z 1994 r. Nr 71, poz. 312 ze zm.).
To rozstrzygnięcie utrzymał w mocy Prezes Głównego Urzędu Ceł swoją decyzją z [...].
Wyrokiem z 3 marca 1999 r., sygn. akt I SA/Ka 1089/97 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach oddalił skargę na tę decyzję.
Postanowieniem z [...] Prezes Głównego Urzędu Ceł powołując się na art. 145 § 1 pkt. 5 i art. 149 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z [...]. W uzasadnieniu wyjaśnił, że [...] strona przedłożyła nowy dowód w sprawie – oświadczenie eksportera z [...] o belgijskim pochodzeniu towaru.
Decyzją z [...] nr [...] Prezes Głównego Urzędu Ceł w Warszawie odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z [...] powołując się na art. 151 § 1 pkt. 1, art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a., art. 4 ust. 1, art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. – Prawo celne (tekst jednolity Dz. U. z 1994 r., Nr 71, poz. 312 ze zm.). W uzasadnieniu przypomniał, że obniżone stawki celne na towary pochodzące ze Wspólnoty Europejskiej stosuje się w razie łącznego spełnienia warunków: 1. określenia takich stawek w taryfie celnej stanowiącej załącznik Nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 grudnia 1996 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy (Dz. U. Nr 145, poz. 670); 2. udokumentowania pochodzenia towarów ze Wspólnoty Europejskiej świadectwem przewozowym EUR. 1 (lub formularzem EUR.2 dla przesyłek zawierających tylko produkty pochodzące i których wartość nie przekracza 5.110 ECU), spełniającym wymogi Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego; 3. bezpośredniego przywozu towarów do Polski. Przedłożony przez stronę dokument z 12 czerwca 1997 r. nie jest świadectwem przewozowym EUR. 1, ani formularzem EUR.2, lecz oświadczeniem eksportera o belgijskim pochodzeniu samochodu. To oświadczenie nie spełnia wymogów określonych przepisami Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie miedzy Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony (M.P. z 1997 r., Nr 10, poz. 74). W tym wypadku, zastosowanie preferencji celnych byłoby możliwe, gdyby strona przedłożyła retrospektywne świadectwo Eur.1 wystawione zgodnie z art. 14 Protokołu Nr 4. Wobec tych faktów, nie można było zastosować obniżonej stawki celnej – stwierdził na końcu Prezes GUC.
Strona zwróciła się do Prezesa GUC o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Prezes GUC decyzją z [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Postanowieniem z [...] nr [...] Prezes GUC wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z [...] powołując się na art. 240 § 1 pkt. 5, art. 243 § 1 i 2, art. 244 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). W uzasadnieniu wyjaśnił, że [...] strona przedłożyła świadectwo przewozowe EUR. 1 nr [...] z [...] wystawione w procedurze retrospektywnej przez niemieckie władze celne.
Prezes GUC decyzją z [...] nr [...] odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z [...] powołując się na art. 245 § 1, art. 240 § 1 pkt. 5 ustawy Ordynacja podatkowa, art. 3, art. 4 ust. 1, art. 23 ust. 1 ustawy Prawo celne. W uzasadnieniu wyjaśnił, że [...] strona dołączyła do wniosku świadectwo przewozowe EUR.1 nr [...] z [...]. Następnie przypomniał, że według art. 20 Protokołu Nr 4, świadectwa przewozowe EUR. 1 są przedkładane władzom celnym państwa importującego zgodnie z procedurami ustalonymi przez to państwo. Zgodnie z pkt. 9 załącznika nr 6 do zarządzenia Prezesa GUC z dnia 24 czerwca 1996 r. w sprawie wniosków o wszczęcie postępowania celnego (M.P. Nr 36, poz. 380), w przypadku, gdy dokument potwierdzający pochodzenie towaru nie jest dołączony do wniosku o wszczęcie postępowania celnego, może on być dostarczony urzędowi celnemu nie później niż w ciągu roku od dokonania odprawy celnej. W tej sprawie, odprawa celna miała miejsce [...], a zatem wskazany termin roczny już upłynął. Na końcu, Prezes GUC zwrócił uwagę na zasadę powszechności cła oraz zasadę równego traktowania importerów. Stwierdził przy tym, że strona dokonująca obrotu towarowego z zagranicą winna wykazać, że zachodzą przesłanki do zastosowania wobec niej ulg i preferencji celnych.
Po rozpoznaniu odwołania strony, Prezes GUC decyzją z [...] nr [...] utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 11 września 2002 r., sygn. akt V SA 2977/01 uchylił tę decyzję. W uzasadnieniu wyjaśnił, że doszło do naruszenia art. 130 § 1 pkt. 5 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 262 ustawy Kodeks celny, ponieważ ten sam pracownik organu celnego brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Doszło zatem do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Następnie decyzją z [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję Prezesa GUC z [...] nr [...] powołując się na art. 233 § 1 pkt. 1 ustawy Ordynacja podatkowa, art. 3, art. 4 ust. 1, art. 23 ust. 1 ustawy Prawo celne. W uzasadnieniu powtórzył argumentację zaprezentowaną przez organ pierwszej instancji stwierdzając, że doszło do znacznego uchybienia rocznego terminu do dostarczenia urzędowi celnemu dokumentu potwierdzającego pochodzenie towaru.
W skardze do NSA spółka wniosła o uchylenie tego rozstrzygnięcia zarzucając naruszenie art. 240 § 1 pkt. 3 ustawy Ordynacja podatkowa, ponieważ ten sam pracownik – K. P. brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Następnie podkreślono, że świadectwa EUR. 1 nie przedłożono w terminie z przyczyn leżących po stronie organów celnych.
Wyrokiem z 12 marca 2004 r. sygn. akt 3/I SA/Ka 77/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z [...] nr [...], a także postanowienia Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z [...] nr [...]. W uzasadnieniu Sąd wyraził pogląd, iż organ administracji celnej powinien prawidłowo odczytać treść żądania strony zawartego we wniosku z [...] po uprzednim zwróceniu się do niej o wskazanie trybu wzruszenia decyzji ostatecznej. Jeśli zaś strona sprecyzuje, iż wnosi o wznowienie postępowania, to organ celny rozważy, czy jest ono dopuszczalne w świetle terminów wynikających z Rozdziału 17 ustawy Ordynacja podatkowa oraz art. 265 2 ustawy Kodeks celny.
Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor Izby Celnej w K. zwrócił się do strony o wskazanie trybu wzruszenia decyzji ostatecznej, która pismem z [...] wskazała art. 240 § 1 pkt. 5 ustawy Ordynacja podatkowa.
Postanowieniem z [...] nr [...], powołując się na art. 240 § 1 pkt. 5, art. 241 § 1, art. 243 § 1, art. 244 ustawy Ordynacja podatkowa, organ celny wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w K. zawartą w [...] nr [...] z dnia [...], a następnie decyzją z [...] nr [...] odmówił uchylenia decyzji ostatecznej.
Jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Celnej w K. wskazał art. 245 § 1 pkt. 2 w związku z art. 240 § 1 pkt. 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 2, art. 4 ust. 1, art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r.- Prawo celne (tekst jednolity Dz. U. z 1994 r., Nr 71, poz. 312 ze zm.) w związku z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623), § 1, § 2 ust. 1 pkt. 3 lit. a, pkt. 4 lit. a, § 2 ust. 2, § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 grudnia 1996 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy (Dz. U. Nr 145, poz. 670), pkt. 9 załącznika Nr 6 do zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 24 czerwca 1996 r. w sprawie wniosków o wszczęcie postępowania celnego (M.P. Nr 38, poz. 380), art. 1, art. 9 , art. 11, art. 14, art. 20 Protokołu 4 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą, z jednej strony, a Wspólnotami europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z drugiej strony (M. P. z 1997 r., nr 10, poz. 74), art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152, poz. 1270), art. 4 ust. 1, art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianach niektórych ustaw (Dz. U. Nr 411, poz. 365).
W uzasadnieniu przypomniał, że decyzją celną z [...] dopuszczono do obrotu na polskim obszarze celnym importowany przez stronę samochód osobowy, od którego pobrano należności celne stwierdzając przy tym, iż brak było przesłanek do uznania samochodu za wolny od cła na podstawie art. 14 ust. 1 pkt. 39 ustawy Prawo celne.
Dyrektor Izby Celnej w K. wyjaśnił dalej, że wnioskiem z [...] strona wniosła o wznowienie postępowania w sprawie, co oznacza, że nie ma tutaj zastosowania art. 2652 ustawy Kodeks celny, stanowiący, iż organ celny nie wznawia postępowania jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego. Zgodnie bowiem z orzecznictwem sądowym, ów trzyletni termin przedawnienia liczy się od 21 maja 1999 r. - kiedy to wszedł w życie Kodeks celny – do 21 maja 2002 r.
Przechodząc zatem do merytorycznych rozważań w sprawie, organ celny wskazując na powołane już przepisy prawa stwierdził, że zastosowanie stawki celnej obniżonej, o którą wnosi strona – może nastąpić w przypadku łącznego spełnienia warunków: określenie takich stawek w Taryfie celnej, udokumentowanie pochodzenia towarów ze Wspólnoty Europejskiej, bezpośredni przywóz towaru z obszaru Wspólnoty do Polski.
W tej sprawie, strona dołączyła do wniosku świadectwo przewozowe EUR. 1 z [...] według wzoru wynikającego z postanowień art. 11 Protokołu 4 UE. Jednakże według art. 20 Protokołu, świadectwa przewozowe EUR. 1 są przedkładane władzom celnym państwa importującego zgodnie z procedurami ustalonymi przez to państwo. W Polsce te procedury określono w zarządzeniu Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 24 czerwca 1996 r. w sprawie wniosków o wszczęcie postępowania celnego. Według pkt. 9 załącznika Nr 6 do tego zarządzenia, w przypadku, gdy dokument potwierdzający pochodzenie towaru nie jest dołączony do wniosku o wszczęcie postępowania celnego, może on być dostarczony urzędowi celnemu nie później niż w ciągu roku od dnia dokonania odprawy celnej. Natomiast według art. 2 pkt. 12 ustawy Prawo celne, odprawa celna oznacza decyzję organu celnego zawierającą rozstrzygnięcie o dopuszczeniu towaru do obrotu na polskim obszarze celnym (wywozu za granicę) oraz o wymiarze należności celnych. W tej sprawie, odprawa celna miała miejsce [...], natomiast świadectwo przewozowe EUR.1 strona przedłożyła organom celnym dopiero przy wniosku z [...], a zatem w terminie przekraczającym wskazany już roczny termin. W wyroku z dnia 2 stycznia 2002 r., sygn. akt V SA 235/01 NSA w Warszawie zwrócił uwagę na obowiązek przestrzegania przez organy celne tego terminu. Wprawdzie, art. 18 ust. 2 i 3 Protokołu 4 Układu Europejskiego daje władzom celnym kraju importu możliwość przyjęcia dowodu pochodzenia po terminie jego ważności, nie jest to jednak jednoznaczne ze szczególnym potraktowaniem importera, który zaniedbał obowiązek przedłożenia dowodu pochodzenia w terminie. W rozpoznawanej sprawie brak było przesłanek uniemożliwiających stronie przedłożenia świadectw pochodzenia w obowiązującym terminie, a ponadto strona nie deklarowała wcześniej zamiaru przedłożenia takiego świadectwa. Na końcu, powołując się na orzecznictwo sądowe i zasadę powszechności cła organ I instancji zwrócił uwagę na to, że przywileje celne mogą być udzielane jedynie na warunkach określonych w przepisach prawa
W odwołaniu strona wniosła o uchylenie decyzji i uwzględnienie wniosku. W uzasadnieniu powołując się na dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie zarzuciła organowi celnemu naruszenie zasady zaufania do organów państwa, przetrzymywanie materiałów źródłowych, przewlekłość postępowania, a także nie zwrócenie się do strony o uzupełnienie braków formalnych wynikających z protokołu 4 Układu Europejskiego.
Zaskarżoną tu decyzją z [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie powołując się na art. 233 § 1 pkt. 1 ustawy Ordynacja podatkowa, art. 2621, art. 262 ustawy Kodeks celny, art. 26 ustawy przepisy wprowadzające Prawo celne. W uzasadnieniu podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie przywołując argumentację zaprezentowaną w decyzji z [...]. Natomiast odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśnił, że nie doszło do naruszenia zasad postępowania administracyjnego. Na końcu zaakcentował, iż strona postępowania chcąca skorzystać z ulg, zwolnień lub preferencji winna udowodnić istnienie przesłanek ich zastosowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik strony wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i nakazanie przeprowadzenia postępowania celnego zmierzającego do zwrotu części cła wraz z odsetkami zarzucił w pierwszej kolejności naruszenie art. 240 § 1 pkt. 3 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez wydanie postanowień z [...] i [...] oraz zaskarżonej decyzji przez tę samą osobę. Ponadto zarzucił organom celnym, iż to z ich winy strona nie mogła dotrzymać terminu dostarczenia świadectwa przewozowego EUR. 1.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów wyjaśnił, że zgodnie z art. 130 § 1 pkt. 5 ustawy Ordynacja podatkowa, wyłączeniu od udziału w postępowaniu podlega ten pracownik organu, który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. To zaś oznacza, że podniesiony zarzut nie jest trafny, ponieważ w tej sprawie w wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej brał udział inny pracownik niż ten, który brał udział w wydaniu decyzji odwoławczej. Ponadto Dyrektor Izby Celnej w K. zwrócił uwagę na to, iż wcześniejsze postępowanie dotyczyło uznania towaru za wolny od cła, natomiast zaskarżona decyzja dotyczy zastosowania stawki celnej obniżonej. Nadto, w poprzednim postępowaniu [...] nie zapadło żadne postanowienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), "Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie." Natomiast według art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze m.), kontrola (...) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Według art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
W wyroku z 12 marca 2004 r. sygn. akt 3/I SA/Ka 77/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyraził pogląd, iż postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte wnioskiem strony nadanym przesyłką poleconą [...], a więc przed pierwszym trzyletnim terminem przedawnienia z art. 2652 ustawy Kodeks celny, który zgodnie z orzecznictwem sądowym upłynął w dniu [...].
Organ celny przy ponownym rozpoznaniu sprawy prawidłowo zatem ustalił, że wznowienie postępowania zwyczajnego było dopuszczalne w świetle wskazanego terminu.
Prawidłowo też postanowieniem z [...] wznowiono postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, ponieważ według art. 243 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, który ma tutaj zastosowanie z mocy art. 262 ustawy Kodeks celny, wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia.
Ta regulacja prawna jest bowiem odstępstwem od zasady wyrażonej w art. 165 ustawy Ordynacja podatkowa, zgodnie z którą, zwyczajne postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
Należy tutaj przypomnieć, że o ile w postępowaniu zwykłym, głównym przedmiotem rozpoznania jest rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej w trybie przewidzianym w prawie procesowym i zgodnie z przepisami prawa materialnego, o tyle przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. To ostatnie ma przy tym własną odrębną podstawę prawną i polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej ostateczną decyzją w celu sprawdzenia, czy któraś z okoliczności wyczerpująco wymienionych w art. 240 § 1 i art. 247 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa nie wpłynęła na treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym.
Przedmiot postępowania w sprawie wznowienia postępowania wyznacza art. 243 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Przedmiotem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwyczajne, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedną z wad wyliczonych w art. 240 § 1, a w razie pozytywnego ustalenia – przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy podatkowej będącej przedmiotem decyzji ostatecznej. Granice postępowania rozpoznawczego sprawy podatkowej wyznaczone są sprawą rozstrzygniętą decyzją ostateczną. W wyroku z 9 czerwca 1992 r. sygn. akt SA/Wr 534/92, publ. ONSA 1993/4/92, NSA stwierdził, że wykroczenie poza te granice stanowi rażące naruszenie prawa, będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji.
W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca wyraziła pogląd, iż zaistniała przesłanka wznowieniowa określona w art. 240 § 1 pkt. 5 , który brzmi:
"W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję."
Jako nowy dowód strona uznała dołączone do wniosku świadectwo EUR.1 z [...].
Należy tutaj przypomnieć, że o ile w postępowaniu zwykłym, głównym przedmiotem rozpoznania jest rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej w trybie przewidzianym w prawie procesowym i zgodnie z przepisami prawa materialnego, o tyle przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. To ostatnie ma przy tym własną odrębną podstawę prawną i polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej ostateczną decyzją w celu sprawdzenia, czy któraś z okoliczności wyczerpująco wymienionych w art. 240 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa nie wpłynęła na treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Z brzmienia art. 243 tej ustawy regulującego przebieg postępowania wznowieniowego wynika zaś, że wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania daje podstawę do rozpatrzenia dwóch połączonych ze sobą spraw, to jest sprawy dotyczącej przyczyn wznowienia oraz drugiej, co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów nieznanych organowi w dniu wydania decyzji jest spełniona, gdy ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, okoliczności te będą miały charakter nowych w stosunku do poprzednio prowadzonego postępowania, okoliczności te lub dowody nie były znane w dniu wydania decyzji, nowe okoliczności muszą być istotne dla sprawy, czyli takie, które mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy.
W rozpoznawanej sprawie, jak to już podniesiono, jako nowy dowód nie mogło być uznane dołączone do wniosku świadectwo EUR.1 z [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ celny, wskazując obowiązujące przepisy prawa prawidłowo wyjaśnił dlaczego nie było podstaw do wznowienia postępowania w sprawie na podstawie art. 240 § 1 pkt. 5 ustawy Ordynacja podatkowa. Retrospektywne świadectwo pochodzenia wystawione [...] nie mogło zostać bowiem uznane za nowy dowód w sprawie, skoro nie istniało w dniu wydania decyzji celnej z [...] i z tej oczywistej przyczyny nie było również znane organowi celnemu.
Domagając się wznowienia postępowania na tej podstawie, strona w istocie zażądała uruchomienia postępowania zwyczajnego, którego przedmiot byłby odmienny od przedmiotu sprawy zakończonej decyzją ostateczną. W tej ostatniej sprawie przedmiotem postępowania było uznanie towaru za wolny od cła na podstawie art.14 ust. 1 pkt. 39 ustawy Prawo celne, natomiast wniosek strony dotyczy zastosowania stawki celnej obniżonej. Jak to już podniesiono, granice postępowania rozpoznawczego sprawy wznowieniowej wyznaczone są sprawą rozstrzygniętą decyzją ostateczną w postępowaniu zwyczajnym, a wykroczenie poza te granice zawsze stanowi rażące naruszenie prawa, będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji.
Organy celne były jednak uprawnione do przekroczenia granic uzasadnienia decyzji określonych w art. 210 § 4 ustaw Ordynacja podatkowa, a to na podstawie przepisów zawartych w Rozdziale 1. Zasady ogólne Działu IV. Postępowanie podatkowe ustawy Ordynacja podatkowa, aby udzielić stronie niezbędnych informacji o przepisach prawa celnego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania.
I tak: według art. 11, art. 12, art. 14, art. 18, art. 20 Protokołu 4 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą, z jednej strony, a Wspólnotami europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z drugiej strony (M. P. z 1997 r., nr 10, poz. 74), dowodem statusu pochodzenia jest świadectwo przewozowe EUR. 1, które jest wystawiane tylko na pisemny wniosek eksportera. W wyjątkowych okolicznościach świadectwo przewozowe EUR. 1 może być wystawiane także po wyeksportowaniu produktów, do których się odnosi, jeżeli nie zostało ono wystawione w momencie dokonywania eksportu z powodu błędów, nieumyślnych pominięć lub specjalnych okoliczności. Świadectwa przewozowe EUR. 1 są przedkładane władzom celnym państwa importującego zgodnie z procedurami ustalonymi przez to państwo. Państwo polskie ustaliło stosowną procedurę zarządzeniem Prezesa Głównego Urzędu Ceł z 24 czerwca 1996 r. w sprawie wniosków o wszczęcie postępowania celnego (M.P. Nr 38, poz. 380 ze zm.). Według pkt. 9 załącznika Nr 6 tego zarządzenia, jeżeli dokument potwierdzający pochodzenie towaru nie jest dołączony do wniosku o wszczęcie postępowania celnego, może on być dostarczony urzędowi celnemu nie później niż w ciągu roku od dnia dokonania odprawy celnej, z zachowaniem terminu jego ważności określonego w przepisach odrębnych. W tej sprawie odprawa celna miała miejsce [...], co oznacza, że wskazany termin upłynął [...].
Słusznie organ celny zwrócił też uwagę na regulację zawartą w art. 18 Protokołu 4 umożliwiającą władzom państwa importującego wprowadzenie przepisów prawa umożliwiających przedłożenie świadectwa pochodzenia po końcowej dacie złożenia (4 miesiące) wtedy, gdy nieprzedłożenie świadectw przed ustaloną datą końcową jest spowodowane przez siły wyższe lub wyjątkowe okoliczności.
Mające jednak tutaj zastosowanie Prezesa GUC z 24 czerwca 1996 r. w sprawie wniosków o wszczęcie postępowania celnego nie przewiduje możliwości przedłożenia świadectwa pochodzenia po upływie terminu rocznego od dnia odprawy celnej.
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd może uwzględnić skargę na decyzję administracyjną i uchylić ją tylko w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa materialnego dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponieważ w tej sprawie Sąd nie dopatrzył się po stronie orzekających organów tego typu naruszeń prawa – oddalił skargę Spółki "A" w trybie art. 151 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.