III SA/GL 20/24

III SA/Gl 20/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-04-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch
Adam Pawlyta
Dorota Fleszer /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1327
art. 31 zo ust. 10
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Asesor WSA Adam Pawlyta, Protokolant Referent Magdalena Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi D. sp. z o.o. w B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 listopada 2023 r. nr 480000/70-73/403543/2022 w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz strony skarżącej kwotę 497 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 14 listopada 2023 r., znak 480000/70-73/403543/2022 Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. (dalej: ZUS) utrzymał w mocy decyzję z 28 stycznia 2021 r. znak: [...] o odmowie D. Sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej: Spółka) prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r.
Podstawą prawną decyzji był art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 775; dalej: k.p.a.) oraz art. 31zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0VID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2023 poz. 1327; dalej: ustawa COVID).
Rozstrzygnięcie nastąpiło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia 28 stycznia 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił Spółce zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r. Powodem odmowy było to, że Spółka wskazała kod PKD 68.10.Z jako przeważającej działalności w KRS na dzień 30 września 2020 r. Kod ten nie uprawniał do zwolnienia z opłacania składek za wnioskowany okres.
Spółka wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy i decyzją z 5 marca 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we Z. utrzymał w mocy decyzję z dnia 28 stycznia 2021 r.
Od tej decyzji Spółka wniosła skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 12 października 2021 r. sygn. akt III SA/Gl 521/21 uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł skargą kasacyjną od ww. wyroku WSA. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 7 listopada 2022 r. sygn. akt I GSK 310/22 oddalił skargę kasacyjną.
Następnie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. wezwał o przesłanie dokumentów pozwalających na zwolnienie z opłacania składek za 11/2020 r. i 12/200 (na dzień 30 września 2020 r.) Pismem z 28 września 2023 r. do Spółka przekazała:
- podsumowanie przychodów za listopad 2019 r.
- podsumowanie przychodów za listopad 2020 r.
- podsumowanie przychodów za grudzień 2019 r.
- podsumowanie przychodów za grudzień 2020 r,
- podsumowanie przychodów za wrzesień 2020 r.
W oparciu o przedłożone dokumenty ZUS utrzymał w mocy decyzję z dnia 28 stycznia 2021r. odmawiająca prawa do zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek za okres od 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r.
W jej uzasadnieniu podniósł, że w złożonym 27 stycznia 2021r. wniosku (RDZ-B6) Spółka oświadczyła, że przychód z przeważającej działalności uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy o co najmniej 40% w porównaniu do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. Z przedstawionego przez Spółkę podsumowania przychodów za wrzesień 2020 r. wynika, że na dzień 30 września 2020 r. przychody Spółki z działalności gastronomicznej stanowiły 63 % wszystkich przychodów, tym samym można uznać, że przeważającą działalność stanowiła działalność oznaczona kodem PKD 56.29.Z.
Z kolei z przedstawionego przez Spółkę podsumowania przychodów za listopad 2019 r. i listopad 2020 r. wynika, że w listopadzie 2019 r. przychód ze wszystkich rodzajów działalności wyniósł 129 471,91 zł, a w listopadzie 2020 r. - 73 276,21 zł. Na tej podstawie ustalono, że spadek przychodów w listopadzie 2020 r. wyniósł ok. 43 % w stosunku do listopada 2019 r. Natomiast biorąc pod uwagę tylko dochody z działalności gastronomicznej to w listopadzie 2019 r. przychód z działalności gastronomicznej wyniósł 49 178,23 zł, a w listopadzie 2020 r. przychód z działalności gastronomicznej wyniósł 41 494,72 zł. Oznacza to, że spadek przychodów z działalności gastronomicznej w listopadzie 2020 r. wyniósł ok. 16 % w stosunku do listopada 2019 r. Tym samym nie został spełniony warunek spadku przychodów o co najmniej 40 %.
W skardze Spółka wniosła o stwierdzenie nieważność decyzji w całości, ewentualnie o jej uchylenie w całości i zasądzenie na jego rzecz od organu kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa procesowego) według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła:
I. Naruszenie przepisów prawa dających podstawę do stwierdza nieważność decyzji w całości, tj. art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 19 k.p.a., art. 21 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości, tj. wydanie decyzji przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L., podczas gdy całe postępowanie prowadził oraz jest właściwy w sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 31zo ust. 10 ustawy COVID polegające na dokonaniu błędnej wykładni ww. przepisu (na niekorzyść Spółki) poprzez uznanie, że kreuje on warunek aby przychód uzyskany w listopadzie 2019 r. był również przychodem z "tej samej" tj. kwalifikowanej odpowiednim PKD działalności, podczas gdy prawidłowa (literalna) wykładnia przepisu art. 31zo ust. 10 ustawy COVID prowadzi do wniosku, że przychód z kwalifikowanej działalności w 2020 r. jest przyrównywany do całego przychodu z działalności w 2019 r.
2. naruszenie art. 11 Prawa przedsiębiorców poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nierozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych przepisu na korzyść strony ubiegającej się o zwolnienie ze składek i przyjęcie rozwiązania dla strony mniej korzystnego;
3. naruszenie art. 22 Konstytucji RP z 1997 roku poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i naruszenie zasady wolności działalności gospodarczej, w postaci stwarzania nieprzewidzianych ustawą ograniczeń w prowadzeniu działalności gospodarczej;
III. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.;
1. naruszenie art. 80 k.p.a. polegające na przyjęciu za podstawę rozstrzygnięcia błędnych ustaleń faktycznych poprzez ustalenie, że w okolicznościach sprawy Spółka nie wypełniła warunków wynikających z przepisu art. 31zo ust. 10 ustawy COVID;
2.naruszenie art. 7a § 1 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych przepisu na korzyść strony ubiegającej się o zwolnienie ze składek i przyjęcie rozwiązania dla strony mniej korzystnego;
3. naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania i wydanie decyzji w sposób niebudzący zaufania do organów administracji, przejawiający się przede wszystkim w treści rozstrzygnięcia zawartego w decyzji.
W uzasadnieniu Spółka przedstawiła stan faktyczny sprawy. Wskazała, że według jej wiedzy całe postępowanie w sprawie prowadzone było przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. To ten Oddział ZUS również wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października (sygn. akt III SA/Gl/521/21). Również po uprawomocnieniu się ww. wyroku NSA, to pracownicy Oddziału ZUS w Z. kontaktowali się ze Spółką w celu uzyskania dodatkowej dokumentacji. Na żadnym etapie postępowania Spółka nie była informowana o zmianie organu rozpatrującego sprawę. W ocenie Spółki decyzja w przedmiotowej sprawie powinna zostać wydana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. i nie ma jakichkolwiek podstaw do tego by takowa decyzja została wydana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L., jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie.
Niezależnie od powyższego, nawet gdyby decyzja została wydana przez organ właściwy w sprawie i tak nie odpowiadałaby ona prawu. ZUS dokonał błędnej wykładni art. 31zo ust. 10 ustawy COVID na niekorzyść Spółki twierdząc, że przepis kreuje warunek, aby przychód uzyskany w listopadzie 2019 r. był również przychodem z "tej samej" tj. kwalifikowanej odpowiednim PKD działalności. W rzeczywistości jednak literalna wykładnia przepisu art. 3Izo ust. 10 ustawy COVID prowadzi do wniosku, że przychód z kwalifikowanej działalności jest przyrównywany do przychodu z działalności w 2019r. Na poparcie tego stanowiska Spółka przedstawiła stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne. Według Spółki przyjęta przez ZUS wykładnia przepisu nie przyczynia się do realizacji celu ustawy COVID, nie dochowuje zasady proporcjonalności, jak również prowadzi do naruszenia zasady równości wobec prawa. Wobec tego Spółka spełniła wymogi wynikające z art. 31zo ust. 10 ustawy COVID, konieczne do uzyskania zwolnienia ze składek i wobec tego takie zwolnienie powinno zostać jej udzielone.
W odpowiedzi na skargę ZUS podtrzymując swoje stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi.
W jego ocenie sposób stosowania art. 31zo ust. 10 ustawy COVID jest prawidłowy.
Także odnosząc się do zarzutu naruszenia właściwości ZUS uznał go za bezpodstawny. Podniósł, że jest możliwość reprezentowania ZUS w toku postępowania przez pełnomocników świadczących pracę w oddziale innym niż ten, który wydał zaskarżoną decyzję. Zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1009, z późn. zm.; dalej ustawa systemowa) Zakład jest państwową jednostką organizacyjną posiadającą osobowość prawną. W skład Zakładu wchodzą centrala i terenowe jednostki organizacyjne (art. 67 ust. 1 ustawy systemowej). Organami Zakładu są zaś Prezes Zakładu; Zarząd, którego przewodniczącym jest z urzędu Prezes Zakładu oraz Rada Nadzorcza Zakładu (art. 72 ustawy systemowej). Warto również zauważyć, że w myśl art. 73 ust. 1 ustawy systemowej działalnością Zakładu kieruje Prezes Zakładu, który reprezentuje Zakład na zewnątrz, a do zakresu działania Prezesa Zakładu należy m.in. spełnianie funkcji pracodawcy w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy (art. 73 ust. 3 pkt 7 ustawy systemowej). Zgodnie z przepisami statutu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 4 marca 2021 r. w sprawie nadania Statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 431), do kompetencji Prezesa Zakładu należą sprawy określone w art. 73 ust. 3 ustawy (§ 2 pkt 1 statutu), a Prezes Zakładu może upoważnić pracowników Zakładu i inne osoby do reprezentowania Zakładu w określonym przez siebie zakresie, z prawem udzielenia dalszych pełnomocnictw (§ 2 pkt 2 statutu). Statut stanowi, że Struktura organizacyjna Zakładu składa się z centrali i terenowych jednostek organizacyjnych (§ 6 statutu) oraz że Prezes Zakładu i Zarząd Zakładu realizują zadania należące do zakresu swojego działania za pomocą komórek organizacyjnych centrali i terenowych jednostek organizacyjnych (§ 4 statutu). Z powołanych powyżej przepisów wynika, że funkcję pracodawcy w Zakładzie sprawuje Prezes Zakładu i może realizować swoje kompetencje w tym zakresie za pomocą terenowych jednostek organizacyjnych Zakładu (oddziałów). Nie oznacza to jednak, że za pracodawcę może zostać uznany oddział Zakładu jako terenowa jednostka organizacyjna Zakładu. Działanie dyrektora oddziału Zakładu w obszarze prawa pracy jako kierownika terenowej jednostki organizacyjnej Zakładu wynika tylko i wyłącznie z odpowiednich umocowań udzielonych przez Prezesa Zakładu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podnieść, że według art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd - co warto podkreślić - nie może natomiast kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.
Stosownie zaś do treści art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie podlega uwzględnieniu. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) wykazała bowiem, że zarówno zaskarżony akt zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy i dlatego nie mogą się ostać w obrocie prawnym.
Na wstępie należy wskazać, że niniejsza sprawa była przedmiotem rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyniku złożonej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. skargi kasacyjnej wyrokiem z 7 listopada 2022 r. sygn. akt I GSK 310/22 oddalił skargę kasacyjną. Podkreślenia wymaga, że oddalenie skargi kasacyjnej, przy jednoczesnym braku wskazania, że uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji było błędne (art. 184 p.p.s.a.) oznacza, że organ jest związany w całości oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 153 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. "Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Pojęcie oceny prawnej dotyczy natomiast szeroko pojętej wykładni prawa, która obejmuje różnego rodzaju egzegezy tekstów prawnych, łącznie z regułami walidacyjnymi, reguły wynikania norm prawnych z innych norm prawnych, a także kwestie dotyczące subsumpcji oraz wyboru konsekwencji prawnej faktu uznanego za udowodniony, a nie tylko rezultaty zastosowania tzw. dyrektyw wykładni prawa, których użycie ograniczone zostaje jedynie do ustalenia znaczenia (sposobu pojmowania) normy prawnej uznanej wcześniej za obowiązującą (mającą zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego). Ponieważ tak szeroko pojmowana wykładnia prawa wiąże sąd (organ), któremu sprawa została przekazana, to jest naturalne, że wymaga ona uzasadnienia, które stanowi integralną część orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2014 r. sygn. akt II GSK 1762/12, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27 lutego 2015 r. sygn. akt III SA/Gl 4/15; wyrok WSA w Rzeszowie z 16.01.2024 r., sygn. akt II SA/Rz 1128/23). Oznacza to także, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże także skład orzekający Sądu rozpoznający sprawę ponownie. Moc wiążącą ma tu przede wszystkim uzasadnienie wydanego orzeczenia, bowiem użyte w powyższym unormowaniu pojęcie "ocena prawna" wiąże się w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 stycznia 1998 r.; sygn. akt II SA 1560/97). Ocena prawna, o której mowa wyżej może dotyczyć zarówno stanu faktycznego, jak i wykładni przepisów prawa materialnego oraz procesowego, przy czym trzeba zaznaczyć, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie i na sądzie może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (por. wyrok NSA z 26 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 2408/98). Natomiast naruszenie przez organy administracyjne postanowień art. 153 p.p.s.a. uzasadnia możliwość powtórnego zaskarżenia aktu lub czynności na takiej podstawie i spowoduje uchylenie ich przez sąd administracyjny. Stanowi to gwarancję przestrzegania przez wspomniane organy związania orzeczeniem tego sądu (wyrok WSA w Gliwicach z 5 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 1416/23).
Według art. 171 p.p.s.a., wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Natomiast zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Przenosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 12 października 2021 r. sygn. akt III SA/Gl 521/21 uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Sąd wskazał w nim, że ZUS przedwcześnie przyjął że Spółka podlega wyłączeniu z kręgu podmiotów mogących ubiegać się o ulgę bez umożliwienia wykazania, że spełnia kryterium prowadzenia na dzień złożenia wniosku przeważającej działalności według PKD wskazanego w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID. W wydanej decyzji ZUS nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy, w tym zwłaszcza rodzaju faktycznie wykonywanej przez Spółkę działalności będącej działalnością przeważającą oraz czy na dzień 30 września 2020 r. prowadziła ona działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 56.29.Z. Nie udzielił również stosownych do okoliczności pouczeń.
Mając na uwadze przytoczone wyżej okoliczności faktyczne i prawne Sąd stwierdza, że w zaskarżonej decyzji z 14 listopada 2023 r. ZUS uwzględnił ocenę wyrażoną w wyroku WSA w Gliwicach z 12 października 2021 r. sygn. akt III SA/Gl 521/21. Na podstawie przedstawionego przez Spółkę podsumowania przychodów za wrzesień 2020 r. ustalił, że na dzień 30 września 2020 r. przychody z działalności gastronomicznej stanowiły 63 % wszystkich przychodów. Tym samym stwierdził, że przeważającą działalność stanowiła działalność oznaczona kodem PKD 56.29.Z. (s. 4 zaskarżonej decyzji). Oznacza to więc, że Spółka spełnia przesłankę z art. 31zo ust. 10 ustawy COVID co do rodzaju przeważającej działalności gospodarczej.
Pomimo tego ZUS w zaskarżonej decyzji utrzymał w mocy decyzję z 28 stycznia 2021 r. o odmowie Spółce prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r.
Istotą sporu jest sposób wykładni przesłanki znajdującej się w art. 31zo ust.10 ustawy COVID tj. ustalenia zakresu przedmiotowego przesłanki zmniejszenia o 40% przychodów osiągniętych za listopad 2019 r. i listopad 2020 r
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 31zo ust. 10 ustawy COVID. Wynika z niego, że płatnikowi składek prowadzącemu na dzień 30 września 2020 r. działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 jako rodzaj przeważającej działalności kodami 47.71.Z, 47,72.Z, 47.81.Z, 47.82,Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 55,10.8, 55,21.2, 56.29.Z, 56,30,Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art, 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 85,90.D, 90.01.Z, 90.02,Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r.
ZUS, na podstawie przedstawionego przez Spółkę podsumowania przychodów za listopad 2019 r. i listopad 2020 r. ustalił, że w listopadzie 2019 r. przychód ze wszystkich rodzajów działalności wyniósł 129 471,91 zł, a w listopadzie 2020 r. przychód wyniósł 73 276,21 zł. spadek przychodów w listopadzie 2020 r. wyniósł ok. 43 % w stosunku do listopada 2019 r. Natomiast biorąc pod uwagę tylko dochody z działalności gastronomicznej, to w listopadzie 2019 r. przychód z działalności gastronomicznej wyniósł 49 178,23 zł, a w listopadzie 2020 r. przychód z działalności gastronomicznej wyniósł 41494,72 zł. Powyższe ustalenia nie są przedmiotem sporu.
Spornym natomiast jest, czy prawidłowo ZUS wywiódł, że skoro spadek przychodów z działalności gastronomicznej w listopadzie 2020 r. wyniósł ok. 16 % w stosunku do listopada 2019 r., to tym samym nie został spełniony warunek spadku przychodów o co najmniej 40 %. (s. 4 zaskarżonej decyzji).
W ocenie Sądu stanowisko ZUS jest dotknięte błędem. Przepis art. 31zo ust. 10 ustawy COVID nie przewiduje warunku, aby przychód uzyskany w okresie, w porównaniu do którego nastąpił spadek przychodu był również przychodem z "tej samej" tj. kwalifikowanej odpowiednim PKD działalności. Przepis art. 31zo ust. 10 ustawy COVID stanowi o tym, że przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. ma być niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. Zatem zwolnieniem z opłacania składek ubezpieczeniowych objęci zostali płatnicy prowadzący wskazane w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID rodzaje działalności według stanu na dzień 30 września 2020 r. Przesłanka obniżenia dochodów odnosi się do prowadzenia działalności gospodarczej in genere i nie jest związana z rodzajem działalności, która uprawnia do zwolnienia.
Głównym bowiem założeniem ustawodawcy w ramach omawianej ustawy było udzielenie wsparcia przedsiębiorcom prowadzącym działalność w określonych branżach z uwagi na nadzwyczajną sytuację ekonomiczną jaka zaistniała w kraju ze względów epidemiologicznych. Działalność z okresu porównawczego ma znaczenie wyłącznie do ustalenia wysokości przychodu, jaki płatnik uzyskał w jednym z wymienionych miesięcy, aby możliwe było stwierdzenie, czy i o ile doznał uszczerbku ekonomicznego na skutek pandemii koronawirusa. Wykładnia organu wobec powyższego była nie tylko krzywdząca i naruszająca prawo strony ale również prowadziłaby do sprzecznych wniosków wysnutych z jednej podstawy prawnej jaką jest art. 31zo ust. 10 ustawy COVID.
Reasumując sąd uznał, że ZUS nie wyjaśnił wystarczająco, czy Spółka uprawniona była do zwolnienia z opłacania należności o przesłankę zmniejszenia o 40% przychodów osiągniętych w listopadzie 2020 r. w stosunku do przychodów uzyskanych w listopadzie 2019 r., w konsekwencji czego niewłaściwie zastosował art. 31zo ust. 10 ustawy COVID.
Naruszył tym samym przepisy postępowania, m.in. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyższych kryteriów wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego i materialnego w stopniu obligującym do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Jednocześnie wyjaśnić należy, że sąd nie przesądza, czy skarżący ma, czy też nie ma prawa do zwolnienia z opłacania składek. Stwierdza wyłącznie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa.
Odnosząc się do zarzutu Spółki o wydaniu decyzji z naruszeniem przepisów to nie zasługuje ono na uznanie, a argumentacja ZUS w tej kwestii jest właściwa. Podkreślić należy, że z punktu widzenia prawa materialnego organem rentowym jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych jako osoba prawna. Natomiast wyodrębnienie oddziałów ZUS występuje tylko w stosunkach procesowych i nie jest koherentne z unormowaniami prawa materialnego regulującymi ustrój, kompetencje i funkcjonowanie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, które status organu rentowego wiążą z Zakładem jako osobą prawną, a nie jego terenowymi jednostkami organizacyjnymi. (por. postanowienie SN z 13 marca 2019 r., sygn. akt II UK 69/18.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono zgodnie z art. 200, art. 205 § 2 w zw. z art. 209 p.p.s.a. Na koszty postępowania w kwocie 497 zł złożyły się koszty zastępstwa procesowego w kwocie określone na podstawie § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za radców prawnych (tekst jedn. z 2023 r. Dz. U. poz. 1935) oraz 17 zł opłaty skarbowej za udzielone pełnomocnictwo. Spółka korzystała z ustawowego zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych.
-----------------------
3