III SA/GL 20/23

III SA/Gl 20/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-06-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aleksandra Żmudzińska /sprawozdawca/
Barbara Orzepowska-Kyć
Krzysztof Wujek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Dyrektor Szkoły
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 574
art. 202, art. 203
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Asesor WSA Aleksandra Żmudzińska (spr.), Protokolant St. sekretarz sądowy Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi A.B. na decyzję Dyrektora Szkoły [...] w K. z dnia 4 listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Dyrektora Szkoły [...] w K. na rzecz strony skarżącej 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi A. B. (dalej jako skarżąca) jest decyzja Dyrektora Szkoły [...] (dalej zwanego organem) z dnia 4 listopada 2022 r. nr [...], którą skreślono skarżącą z listy doktorantów
III roku Szkoły [...] w K. w roku akademickim 2022/2023. Jako podstawę prawną tej decyzji wskazano art. 203 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. 2022 r . poz. 574 ze zm. dalej jako p.s.w.n.), art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 – dalej jako k.p.a.) oraz § 13ust.1 pkt 1 i ust.3 uchwały nr 45/2019 Senatu [...] Uniwersytetu Medycznego w K. z dnia 26 czerwca 2019 r. ze zm. w sprawie wprowadzenia Regulaminu Szkoły [...] w K. (dalej zwanego regulaminem Szkoły Doktorskiej SUM).
W uzasadnieniu decyzji podano, że zgodnie z "Warunkami i trybem rekrutacji do Szkoły Doktorskiej w [...] Uniwersytecie Medycznym w K. w roku akademickim 2020/2021"- załącznik Nr 1 do uchwały Nr 13/2020 Senatu [...] Uniwersytetu Medycznego w K. z dnia 12 lutego 2020 r. w sprawie warunków i trybu rekrutacji do Szkoły [...] w K. w roku akademickim 2020/2021, określającymi kryteria przyjęcia do Szkoły [...] w K., po pozytywnym przejściu postępowania rekrutacyjnego, skarżąca została wpisana na listę doktorantów przyjętych na I rok kształcenia w Szkole Doktorskiej.
W dniu 20 września 2022 r. skarżąca przystąpiła, w formie on-line, do oceny śródokresowej przed Komisją ds. oceny śródokresowej, powołaną postanowieniem organu nr [...].
Po dokonanej analizie dokumentacji oraz przeprowadzonej rozmowie ze skarżącą, ww. Komisja podjęła uchwałę nr [...] w sprawie negatywnego wyniku oceny śródokresowej. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że skarżąca nie wykazała postępów w realizacji założeń Indywidualnego Planu Badawczego (dalej jako IPB),
w szczególności nie przedstawiła żadnych wyników badań mimo, że IPB w punkcie 1.6 zakładał prowadzenie prac badawczych od października 2021 r.
W dniu 26 września 2022 r. skarżąca złożyła wniosek o ponowną ocenę śródokresową zgodnie z zapisami § 7 ust. 11 regulaminu Szkoły Doktorskiej SUM. Komisja wyznaczyła termin ponownej oceny śródokresowej na 6 października
2022 r. w formie on-line.
Po ponownej analizie dokumentacji oraz przedstawieniu zadań dotychczas zrealizowanych przez skarżąca Komisja podtrzymała swoje stanowisko z dnia
20 września 2022 r. i podjęła uchwałę nr [...] w sprawie negatywnego wyniku oceny śródokresowej. Komisja wskazała na dużą niespójność pomiędzy Raportem Oceny Śródokresowej, IPB a informacjami przedstawionymi przez skarżącą podczas ponownej oceny śródokresowej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach podniesione zostały zarzuty:
1. naruszenia przepisów prawa materialnego:
a) art. 202 ust. 2 p.s.w.n. w zw. z art. 202 ust 3 p.s.w.n. w zw. z art 203 ust 1 pkt 1 p.s.w.n. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 Zasad oceny śródokresowej doktorantów Szkoły [...] w K. w roku 2022 (dalej jako zasady oceny śródokresowej) przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że brak realizacji założeń IPB, których realizacja w momencie dokonywania oceny śródokresowej była w trakcie, oceniany jest bez uwzględnienia terminu końcowego wskazanego w IPB;
b) § 2 ust. 1 pkt 1 zasad oceny śródokresowej przez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, że terminowość wykonania zadań wynikających z harmonogramu przygotowania rozprawy doktorskiej należy oceniać bez uwzględnienia terminu końcowego wskazanego w IPB oraz bez uwzględnienia stanu wykonanych prac dotyczących punktów IPB, które w momencie oceny były w trakcie realizacji;
2. sprzeczność istotnych ustaleń organu z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przez:
a) ustalenie, że skarżąca nie wykazała postępów w realizacji IPB, szczególnie w zakresie punktu 1.6, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż skarżąca podjęła działania w kierunku wykonania zadań wskazanych w pkt 1.6 IPB w zakresie odpowiadającym okolicznością, w szczególności biorąc pod uwagę termin końcowy wykonania zadania;
3. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 6 k.p.a. w zw. z art. 202 p.s.w.n w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 zasad oceny śródokresowej doktorantów poprzez oparcie rozstrzygnięcia, a to wykreślenia skarżącej z listy doktorantów na twierdzeniu, zgodnie z którym skarżąca nie wykazała postępów w realizacji założeń IPB, w szczególności nie przedstawiła żadnych wyników badań mimo, iż IPB w punkcie 1.6 zakładał prowadzenie prac badawczych od października 2021 r. podczas gdy realizacja punktu 1.6 IPB, opisanego jako "Przeprowadzenie badań ankietowych wśród respondentów. Analiza otrzymanych wyników" miała miejsce od października 2021 roku do grudnia 2022 roku, wobec czego nieprzedstawienie wyników badań, które zgodnie z IPB były nadał wykonywane, nie stanowi nieterminowej realizacji IPB, w szczególności biorąc pod uwagę, iż skarżąca podjęła działania w zakresie realizacji pkt. 1.6 IPB, co stanowiło rozstrzygnięcie sprzeczne z przepisami prawa i przedwczesne;
b) art. 6 k.p.a. w zw. z art 202 § 2 p.s.w.n. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 zasad oceny śródokresowej przez przekroczenie uprawnień przez Komisję ds. oceny śródokresowej przez oparcie oceny śródokresowej na własnym, subiektywnym przekonaniu, że doktorat skarżącej nie powinien być realizowany na uczelni medycznej, pomimo przyjęcia skarżącej do Szkoły Doktorskiej;
c) art. 11 k.p.a. przez niewyjaśnienie przez organ na czym miałaby polegać niespójność pomiędzy Raportem Oceny Śródokresowej, IPB a informacjami przedstawionymi przez skarżącą podczas ponownej oceny śródokresowej;
d) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, a w szczególności nieustalenie:
i. w jakim stopniu wykonany został punkt 1.6 IPB skarżącej;
ii. jakie wątpliwości i niespójności pomiędzy Raportem Oceny Śródokresowej, IPB a informacjami przedstawionymi przez skarżącą podczas ponownej oceny śródokresowej stały się przyczyną ponownego uzyskania oceny negatywnej przez skarżącą;
e) art. 77 k.p.a. poprzez oparcie decyzji wyłącznie na podstawie negatywnych wyników ocen śródokresowych, bez skontrolowania przez organ spełnienia przez obie oceny śródokresowe wymogów wskazanych w art. 202 § 2-4 p.s.w.n., w skutek czego decyzja organu stała się li tylko technicznym zredagowaniem treści rozstrzygnięcia, które zapadło w ramach negatywnej oceny śródokresowej dokonanej przez Komisję.
W oparciu o te zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Wystąpiła także z wnioskiem o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu ze wskazanych przez nią dokumentów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał m.in. na konieczność rozgraniczenia roli organu rozstrzygającego o skreśleniu z listy doktorantów od oceny postępu realizacji indywidulanego planu badawczego, co z kolei leży w kompetencji powołanej w tym celu komisji. Nie oznacza to, że organ przy podejmowaniu rozstrzygnięcia w przedmiocie skreślania z listy doktorantów ze względu na negatywny wynik oceny śródokresowej jest w sposób absolutny związany wynikami oceny śródokresowej, niemniej ingerencja organu w tym zakresie nie może dotyczyć sfery oceny merytorycznej, jeżeli ocena ta nie została oparta na kryteriach nieodpowiadających przedmiotowi oceny lub w inny sposób nie narusza procedury oceny lub jej zakresu.
Organ zwrócił uwagę, że zasadnicza część zarzutów skargi odnosi się do sfery merytorycznej dokonanej oceny. Pokreślił jednakże, iż protokół z posiedzenia w przedmiocie ponownej oceny śródokresowej postępów realizacji IPB skarżącej jednoznacznie wskazuję na dokonanie dogłębnej oraz rzetelnej oceny przez Komisję. Członkowie Komisji w ramach posiedzenia dali możliwość wypowiedzenia się skarżącej co do postępu jej prac, w tym także w zakresie stwierdzonych przez Komisję rozbieżności pomiędzy indywidulanym planem badawczym a raportem z postępu prac sporządzonym na potrzeby dokonywanej oceny. Skarżąca nie potrafiła jednak jednoznacznie odnieść się do podstawowych kwestii związanych z jej pracą oraz podnoszonymi rozbieżnościami. Co więcej członkowie Komisji wskazywali na istotne rozbieżności pomiędzy stanowiskiem skarżącej wyrażanym na poszczególnych etapach oceny, które to stanowiska wykluczały się. Komisja zwracała uwagę na brak zbieżności raportu skarżącej z faktycznie wykonanymi czynnościami. Członkowie Komisji wskazywali na brak wiedzy skarżącej oraz nieprzedstawienie podstawowych informacji co do zakresu poczynionych prac, w szczególności badań ankietowych, których zresztą zakres podmiotowy przedstawiony w raporcie różni się istotnie od tego przedstawionego w IPB. Członkowie komisji podnosili także szereg zastrzeżeń co do sfery metodologicznej prowadzonych badań. Podnoszone przez skarżącą zamierzenia dotyczące realizacji indywidulanego planu badawczego także nie mogą mieć istotnego znaczenia w procesie oceny Komisji, albowiem Komisja dokonuje oceny postępów w realizacji planu badawczego, a nie przyszłych zamierzeń doktoranta.
Mając na uwadze powyższe organ nie miał podstaw do kwestionowania wyników oceny śródokresowej, albowiem nie sposób uznać, że Komisja dopuściła się naruszenia procedury oceny. W zakresie natomiast sfery merytorycznej oceny ustawodawca jednoznacznie określił właściwy w tym zakresie podmiot jakim jest komisja, o której mowa w art. 202 ust. 4 p.s.w.n. W odróżnieniu od Komisji organ co do zasady nie dysponuje bowiem wiadomościami specjalnymi (w szczególności w zakresie danej tematyki pracy doktorskiej), które pozwalałyby na ingerencję w ocenę merytoryczną komisji. Tego rodzaju ingerencja zawsze stanowiłaby naruszenie zasad swobodnej oceny materiału dowodowego. Właśnie w celu zapewnienia rzetelności oraz fachowości oceny śródokresowej ustawodawca ustalił w tym zakresie kompetencję podmiotu kolegialnego, składającego się z osób posiadających wiedzę w określonej dziedzinie nauki, a także dodatkowo doświadczenie w pracy naukowej. Ewentualna ingerencja organu mogłaby nastąpić wyłącznie w przypadku oczywistej niespójności dokonanej oceny, błędów logicznych, braku uzasadnienia, przyjęcia przez komisję niewłaściwej metodologii, co jednak w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca.
Zdaniem organu nie ma on zatem kompetencji do dokonywania ponownej oceny śródokresowej w ramach postępowania o skreśleniu z listy doktorantów, w szczególności nie jest uprawniony do badania postępu realizacji planu badawczego, w tym w zakresie terminowości, zakresu merytorycznego, a także rzetelności przeprowadzonych w ramach realizacji planu czynności skarżącej.
Na rozprawie w dniu 29 czerwca 2023 r. pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko prezentowane w odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U z 2023 r. poz. 259, ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.
Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że rozstrzygnięcie to, narusza prawo procesowe.
Przepis art. 202 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 574 ze zm., zwanej dalej jak dotychczas: p.s.w.n) stanowi, że:
1. Doktorant, w uzgodnieniu z promotorem lub promotorami, opracowuje indywidualny plan badawczy zawierający w szczególności harmonogram przygotowania rozprawy doktorskiej i przedstawia go podmiotowi prowadzącemu szkołę doktorską w terminie 12 miesięcy od dnia rozpoczęcia kształcenia.
W przypadku wyznaczenia promotora pomocniczego plan jest przedstawiany po zaopiniowaniu przez tego promotora.
2. Realizacja planu podlega ocenie śródokresowej w połowie okresu kształcenia określonego w programie kształcenia, a w przypadku kształcenia trwającego 6 semestrów - w trakcie czwartego semestru.
3. Ocena śródokresowa kończy się wynikiem pozytywnym albo negatywnym. Wynik oceny wraz z uzasadnieniem jest jawny.
4. Ocena śródokresowa jest przeprowadzana przez komisję, w skład której wchodzą 3 osoby, w tym co najmniej 1 osoba posiadająca stopień doktora habilitowanego albo tytuł profesora w dyscyplinie, w której jest przygotowywana rozprawa doktorska, zatrudniona poza podmiotem prowadzącym szkołę doktorską albo osoba, o której mowa w art. 190 ust. 5. Promotor i promotor pomocniczy nie mogą być członkami komisji.
Zgodnie z art. 203 ust. 1 pkt 1 p.s.w.n doktoranta skreśla się z listy doktorantów w przypadku negatywnego wyniku oceny śródokresowej. Jak z
art. 203 ust. 4 ustawy skreślenie z listy doktorantów następuje w drodze decyzji administracyjnej. Od decyzji przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Art. 205 ust. 1 pkt 3 p.s.w.n przewiduje, że regulamin szkoły doktorskiej określa organizację kształcenia w zakresie nieuregulowanym w ustawie, w szczególności sposób przeprowadzania oceny śródokresowej.
Art. 207 ust. 2 p.s.w.n nakłada na doktoranta obowiązek realizacji programu kształcenia i indywidualnego planu badawczego.
Regulamin Szkoły Doktorskiej SUM w § 7 zatytułowanym "Ocena średniookresowa" stanowi co następuje:
1. Ocena śródokresowa jest przeprowadzana w połowie okresu kształcenia, określonego w Programie Kształcenia.
2. Ocena śródokresowa odbywa się na podstawie autoreferatu, dyskusji oraz pytań
do doktoranta i składa się z 2 elementów:
1) oceny szeroko rozumianego rozwoju naukowo-badawczego doktoranta,
2) oceny postępu w przygotowaniu rozprawy doktorskiej, w tym realizacji IPB,
w szczególności terminowość i jakość wykonywania zadań wynikających
z harmonogramu przygotowania rozprawy doktorskiej.
3. Ocena śródokresowa jest przeprowadzana przez Komisję ds. oceny śródokresowej doktorantów, zwanej dalej Komisją, powołaną przez Dyrektora.
W § 7 ust. 4 tego regulaminu określa skład ww. Komisji. Dalsze ustępy § 7 regulaminu Szkoły Doktorskiej SUM wskazują odpowiednio, że Komisja podejmuje uchwałę w przedmiocie oceny śródokresowej w głosowaniu jawnym (ust.6), którą podpisuje jej Przewodniczący (ust.7). Sama ocena kończy się zaś wynikiem pozytywnym albo negatywnym (ust.8), który wraz z uzasadnieniem jest jawny (ust.9). W szczególnie uzasadnionych przypadkach Komisja ma prawo dokonać zmiany oceny. Zmiana dokonywana jest na wniosek doktoranta lub z inicjatywy Komisji.
W rozpatrywanej sprawie ocena śródokresowa skarżącej została przeprowadzona przez komisję, w skład której wchodzili: prof. dr hab. [...]. D.W., dr hab. [...] T. H., prof. [...] oraz dr hab. L. B., prof. [...] (osoba posiadająca stopień doktora habilitowanego lub tytuł profesora w dyscyplinie, w której przygotowywana jest rozprawa doktorska, zatrudniona poza podmiotem prowadzącym szkołę doktorską). Komisja powołana została postanowieniem organu z dnia 23 czerwca 2022 r.
Uchwałą z 20 września 2022 r. Nr [...], podjętą na podstawie w § 7 ust. 6 regulaminu Szkoły Doktorskiej SUM, Komisja dokonała oceny śródokresowej skarżącej z wynikiem negatywnym.
W związku z wnioskiem skarżącej o przeprowadzenie ponownej oceny śródokresowej, działając na podstawie mowa w § 7 ust. 6 i 11 regulaminu Szkoły Doktorskiej SUM, Komisja podjęta uchwałą z dnia 6 października 2022 r. Nr [...], w której ponownie dokonała oceny negatywnej.
Organ, powołując się na powyższy, negatywny wynik oceny śródokresowej, działając na podstawie art. 203 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 p.s.w.n. oraz § 13 ust.1 pkt 1 i ust.3 regulaminu Szkoły Doktorskiej SUM, skreślił skarżącą z listy doktorantów tej szkoły.
W świetle powyższego wskazać należy, że niewątpliwie zgodnie z art. 203 ust. 1 pkt 1 u.s.w.n. doktoranta skreśla się z listy doktorantów w przypadku negatywnego wyniku oceny śródokresowej. Niemniej jednak, jak wskazano w wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 lipca 2022 r. sygn. akt III SA/Kr 493/22, językowa wykładnia powołanego przepisu ("doktoranta skreśla się") mogłaby skłaniać do stanowiska, że w przypadku negatywnej oceny śródokresowej, organ nie ma pola manewru i "automatycznie" musi dokonać skreślenia doktoranta z listy doktorantów. Oznaczałoby to w istocie, że doktorant nie ma żadnej realnej możliwości kwestionowania rozstrzygnięcia, od którego zależy jego dalsze kształcenie. Zgodnie bowiem z ustawą od oceny śródokresowej Komisji nie przysługuje środek odwoławczy. Z kolei od decyzji o skreśleniu z listy doktorantów służy, co prawda, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednak przy przyjęciu, że organ jest bezwzględnie związany oceną Komisji, sam fakt wydania negatywnej oceny uzasadniałby z góry trafność i prawidłowość decyzji o skreśleniu, nawet jeśli uzasadnienie tej oceny byłoby rażąco wadliwe, będąc np. zdawkowe lub nieodnoszące się do ustawowo sformułowanego wymogu oceny realizacji Planu. Dokonując analizy przepisów Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, jak też i aktu wykonawczego do tej ustawy WSA w Krakowie doszedł do wniosku, że sam ustawodawca nie nadaje rozstrzygnięciu Komisji charakteru niepodważalnego i wyłączonego spod wszelkich ocen. Zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 261 pkt 6) u.s.w.n. rzetelność przeprowadzania oceny śródokresowej, jest jednym z kryteriów ewaluacji jakości kształcenia w szkołach doktorskich, prowadzonej przez Komisję Ewaluacji Nauki. W rozporządzeniu Ministra Edukacji i Nauki z 27 września 2021 r. w sprawie ewaluacji jakości kształcenia w szkole doktorskiej (Dz. U. 2021 r., poz. 1847), w § 2 pkt 6 lit a-d wskazano natomiast, że rzetelność przeprowadzania oceny śródokresowej należy ocenić przez pryzmat: doboru kryteriów i obiektywnych zasad przeprowadzania tej oceny, a także dostępności oraz jednoznaczności tych kryteriów i zasad, składu i kompetencji komisji przeprowadzającej tę ocenę, terminowości i sposobu przeprowadzania tej oceny, rzetelności działań podejmowanych przez podmiot w celu doskonalenia procesu przeprowadzania tej oceny.
Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela stanowisko zawarte w powyższym wyroku WSA w Krakowie oraz zaprezentowaną w nim argumentację.
Jak wynika z art. 203 ust. 3 u.s.w.n. skreślenie z listy doktorantów następuje w drodze decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sprawa skreślenia doktoranta z listy, jest sprawą administracyjną, do oceny której zastosowanie znajdą regulacje k.p.a.,
w tym ogólne zasady tego postępowania wyrażone w art. 6, art. 7, czy art. 15 (por. wyrok WSA w Warszawie z 24 listopada 2020 r. sygn. II SA/Wa 1174/20, wyrok WSA w Białymstoku z 24 lutego 2022 r. sygn. II SA/Bk 18/22 wyrok WSA w Warszawie z 24 maja 2021 r. sygn. II SA/Wa 416/21). Zgodnie ze wskazanymi wyżej przepisami, organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, a w toku postępowania stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ jest przy tym obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 par. 1 k.p.a.). W trakcie postępowania administracyjnego, przed wydaniem decyzji o skreśleniu z listy doktorantów, organ powinien zatem skontrolować czy ocena śródokresowa, na podstawie której zamierza wydać negatywne dla doktoranta rozstrzygnięcie, została sporządzona zgodnie z wymogami zawartymi w art. 202 ust. 2-4 u.s.w.n. Odmienna bowiem ocena tego aspektu oznaczałoby, że rola organu administracji byłaby w istocie marginalna, skoro ograniczałaby się jedynie do technicznego zredagowania treści decyzji, zaś faktyczne rozstrzygnięcie kwestii skreślenia danej osoby z listy doktorantów podejmowałaby Komisja, w ramach wydania negatywnej oceny śródokresowej, która to ocena – co wyżej już wskazano – nie podlegałaby jakiejkolwiek kontroli (zob. powołany już wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 lipca
2022 r. sygn. akt III SA/Kr 493/22 oraz wyrok WSA w Gdańsku z 21 kwietnia 2023 r. sygn. akt III SA/Gd 86/23).
Co więcej, treść odpowiedzi na skargę wskazuje na słuszność powyższego stanowiska o konieczności skontrolowania przez organ w trakcie postepowania, czy przedstawiona ocena śródokresowa spełnia warunki określone w art. 202 ust. 2-4 u.s.w.n., dostrzega również organ. Na stronie 3-4 tej odpowiedzi, wskazując na konieczność jednoznacznego rozgraniczenia roli organu rozstrzygającego o skreśleniu z listy doktorantów od oceny postępu realizacji indywidulanego planu badawczego, podkreślono bowiem, że nie oznacza to, iż przy podejmowaniu takiego rozstrzygnięcia organ jest w sposób absolutny związany wynikami oceny śródokresowej jeżeli ocena ta nie została oparta na kryteriach nieodpowiadających przedmiotowi oceny lub w inny sposób nie narusza procedury oceny lub jej zakresu. Akcentuje natomiast, że ingerencja organu w tym zakresie nie może dotyczyć sfery oceny merytorycznej.
Tymczasem uzasadnienie zaskarżonej decyzji całkowicie przeczy powyższemu stanowisku organu, albowiem nie wynika z niego, że ww. kontrola została w ogóle przeprowadzona. Organ wskazuje bowiem wyłącznie na treść uchwał podjętych przez Komisję. Uzasadnienie to nie zawiera żadnych informacji, czy ocena śródokresowa, na podstawie której wydał negatywne dla skarżącej rozstrzygnięcie została sporządzona zgodnie z wymogami zawartymi w art. 202 ust. 2-4 u.s.w.n. oraz w § 7 regulaminu Szkoły Doktorskiej SUM.
Z kolei przepis art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. nakazuje, by decyzja administracyjna zawierała m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne. W myśl art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne i prawne jest ważnym elementem decyzji, bowiem przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do wydanego rozstrzygnięcia. Ponadto odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady przekonywania wynikającej z art. 11 k.p.a. Uzasadnienie decyzji powinno umożliwiać kontrolę poprawności jej rozstrzygnięcia.
Wymogowi prawidłowego uzasadnienia wymaganego rozstrzygnięcia nie czynią zadość wywodzi poczynione dopiero w odpowiedzi na skargę. Według Sądu odpowiedź na skargę nie może zastępować czy uzupełniać decyzji.
W ocenie Sądu organ nie zrealizował zatem obowiązku wynikającego z art. 77 k.p.a. opierając zaskarżoną w sprawie decyzję wyłącznie na podstawie negatywnych wyników ocen śródokresowych.
W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę 680 zł złożył się wpis od skargi (200 zł) i wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem (480 zł) ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).
Ponownie prowadzonym postępowaniu rolą organu będzie ustalenie tego, czy sporządzone przez Komisję oceny spełniały warunki wyznaczone przez ustawę.
W przypadku, gdy w wyniku tej weryfikacji organ stwierdzi podstawy do wydania decyzji w oparciu art. 203 ust. 1 pkt 1 p.s.w.n. da temu wyraz uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia sporządzonemu zgodnie z wymogami z art. 107 § 3 k.p.a.