III SA/Wr 372/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2022-11-09
NSAAdministracyjneWysokawsa
cofnięcie uprawnieńprawo jazdyprawo o ruchu drogowympunkty karnesprawdzenie kwalifikacjidecyzja administracyjnapostępowanie administracyjnesąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, uznając, że niepodporządkowanie się obowiązkowi sprawdzenia kwalifikacji skutkuje cofnięciem uprawnień, niezależnie od wcześniejszych wątpliwości co do liczby punktów karnych.

Skarżący P. M. zaskarżył decyzję o cofnięciu uprawnień kategorii B do kierowania pojazdami, argumentując m.in. wadliwość naliczenia punktów karnych i nieprawidłowe postępowanie organów. Sąd administracyjny uznał jednak, że kluczowe jest niepodporządkowanie się przez skarżącego ostatecznej decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień jest odrębne od postępowania dotyczącego naliczania punktów karnych i nie pozwala na weryfikację prawidłowości wpisów w ewidencji kierowców.

Przedmiotem skargi była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Legnicy o cofnięciu skarżącemu P. M. uprawnień kategorii B do kierowania pojazdami. Powodem cofnięcia uprawnień było niepoddanie się przez skarżącego kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, do którego został skierowany decyzją Prezydenta Miasta z 10 czerwca 2011 r. Skarżący podnosił liczne zarzuty, w tym dotyczące wadliwego ustalenia liczby punktów karnych, naruszenia przepisów postępowania oraz odmowy przeprowadzenia dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, uznając, że decyzja o cofnięciu uprawnień ma charakter związany i jest obligatoryjna w przypadku niepodporządkowania się obowiązkowi sprawdzenia kwalifikacji. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień jest odrębne od postępowania dotyczącego naliczania punktów karnych i nie pozwala na weryfikację prawidłowości wpisów w ewidencji kierowców. Sąd stwierdził, że mimo długiego okresu między decyzją o skierowaniu na egzamin a decyzją o cofnięciu uprawnień, brak jest podstaw prawnych do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż skarżący nie wykonał obowiązku poddania się sprawdzeniu kwalifikacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, niepodporządkowanie się ostatecznej decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji stanowi podstawę do obligatoryjnego cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, niezależnie od wcześniejszych wątpliwości co do liczby punktów karnych.

Uzasadnienie

Postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień jest odrębne od postępowania dotyczącego naliczania punktów karnych i nie pozwala na weryfikację prawidłowości wpisów w ewidencji kierowców. Decyzja o cofnięciu uprawnień ma charakter związany, co oznacza, że organ ma obowiązek ją wydać po stwierdzeniu spełnienia przesłanek.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (22)

Główne

p.r.d. art. 140 § 1

Prawo o ruchu drogowym

Decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydawana jest w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1. Ma charakter decyzji związanej.

p.r.d. art. 114 § 1

Prawo o ruchu drogowym

Kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego policji, w razie przekroczenia 24 punktów.

p.r.d. art. 140 § 1

Prawo o ruchu drogowym

lit. a) - Starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1.

Pomocnicze

Dz.U. z 2018 r., poz. 957 art. 14 § 1

Ustawa o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw

Do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq, nie stosuje się m.in. przepisu art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami, uchylającego przepis art. 140 p.r.d. Oznacza to, że do czasu dokonania takiego wdrożenia przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) p.r.d. mógł mieć zastosowanie.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 84 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.r.d. art. 130 § 1

Prawo o ruchu drogowym

k.p.a. art. 16 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niepodporządkowanie się przez skarżącego ostatecznej decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji stanowi podstawę do obligatoryjnego cofnięcia uprawnień. Postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień jest odrębne od postępowania dotyczącego naliczania punktów karnych i nie pozwala na weryfikację prawidłowości wpisów w ewidencji kierowców. Decyzja o cofnięciu uprawnień ma charakter związany, co oznacza, że organ ma obowiązek ją wydać po stwierdzeniu spełnienia przesłanek.

Odrzucone argumenty

Wadliwe ustalenie liczby punktów karnych przypisanych skarżącemu. Naruszenie przepisów postępowania, w tym zasady czynnego udziału strony. Niewyczerpujące rozpatrzenie materiału sprawy przez organy. Błędne przyjęcie, że zachodziły przesłanki do cofnięcia uprawnień, gdy skarżący nie przekroczył 24 punktów po uwzględnieniu szkolenia. Niewłaściwe odmówienie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka i z dokumentów z WORD.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi ma charakter decyzji związanej, co oznacza, że w przypadku gdy osoba skierowana na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie wykona nałożonego na nią obowiązku i nie podda się egzaminowi, organ ma obowiązek wydania decyzji cofającej uprawnienia. Prawidłowość wpisów dokonanych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego nie może być oceniana w postępowaniu w sprawie cofnięcia uprawnień. Ustawodawca nie ustanowił terminu wydania decyzji o cofnięciu uprawnień, ani przedawnienia prawa organu w tym zakresie. W postępowaniu w sprawie cofnięcia uprawnień, czynności sprawdzające ograniczone są tylko do zbadania: czy kierowca został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, czy decyzja taka jest ostateczna i nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, czy kierowca poddał się takiemu sprawdzeniu kwalifikacji.

Skład orzekający

Anetta Makowska-Hrycyk

sprawozdawca

Barbara Ciołek

członek

Kamila Paszowska-Wojnar

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obligatoryjnego charakteru cofnięcia uprawnień w przypadku niepoddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, niezależnie od wątpliwości co do punktów karnych, oraz rozgraniczenie postępowań w sprawie naliczania punktów i cofania uprawnień."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacjami przepisów Prawa o ruchu drogowym i intertemporalnością przepisów. Długi okres między decyzjami może być przedmiotem krytyki, ale nie wpływa na ważność decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest ścisłe przestrzeganie procedur administracyjnych, nawet jeśli kierowca ma wątpliwości co do podstaw naliczania punktów karnych. Podkreśla odrębność postępowań i obligatoryjność działań organów.

Nie zdałeś egzaminu? Stracisz prawo jazdy – nawet po latach!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wr 372/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2022-11-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Makowska-Hrycyk /sprawozdawca/
Barbara Ciołek
Kamila Paszowska-Wojnar /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 110
art. 140 par. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Ciołek Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2022 r. w Wydziale III na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 29 marca 2021 r. nr SKO/RD-421/8/2021 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi P. M. (dalej: strona, skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy (dalej: SKO, organ odwoławczy) z 29 marca 2021 r. nr SKO/RD-421/8/2021 utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Legnicy (dalej: Prezydent Miasta, organ pierwszej instancji) z 28 stycznia 2021 r. nr SO.RK.5430.3.46.2021.XXVII orzekającą o cofnięciu stronie uprawnienia kategorii B do kierowania pojazdami.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu (dalej: KWP) pismem z 27 sierpnia 2010 r. na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) Prawa o ruchu drogowym (p.r.d.) zwrócił się do Prezydenta Miasta z wnioskiem o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego do kierowania pojazdami z powodu wielokrotnego naruszania przez skarżącego przepisów ruchu drogowego skutkujących otrzymaniem łącznie 26 punktów. Na wniosek Prezydenta Miasta, po zgłoszeniu przez skarżącego pisemnych zastrzeżeń co do liczby punktów, KWP zweryfikował zapisy w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i w piśmie z 4 października 2010 r. podtrzymał wniosek o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego z takim samym uzasadnieniem.
Decyzją z 10 czerwca 2011 r. na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) p.r.d. uwzględnił wniosek KWP Prezydent Miasta skierował stronę na egzamin teoretyczny, praktyczny w zakresie prawa jazdy kategorii B. Jednocześnie wskazał, że niepoddanie się przez stronę sprawdzeniu kwalifikacji w terminie do dnia 31 lipca 2011 r. spowoduje wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień.
Decyzję tę strona otrzymała w dniu 10 czerwca 2011 r.
Decyzją z 9 grudnia 2011 r. Prezydenta Miasta na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 2 p.r.d. cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami wobec niepoddania się przez niego sprawdzeniu kwalifikacji.
Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi strony w dniu 17 sierpnia 2020 r.
W wyniku odwołania decyzją z 8 października 2020 r. SKO uchyliło decyzję Prezydenta Miasta z 9 grudnia 2011 r. i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia z powodu naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu oraz nieuzasadnienia decyzji w sposób właściwy.
W dniu 26 listopada 2020 r. organ pierwszej instancji zawiadomił skarżącego o wszczęciu w dniu 28 października 2020 r. postępowania w sprawie cofnięcia stronie uprawnień w związku z niepoddaniem się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Skarżący pismami z 26 listopada 2020 r. i 18 grudnia 2020 r. złożył wnioski dowodowe – przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka i strony oraz zwrócenie się do WORD o potwierdzenie informacji o odbyciu szkolenia w celu zmniejszenia liczby punktów o 6 i przyczyn niezmniejszenia punktów.
Na wniosek Prezydenta Miasta pismem z 11 stycznia 2021 r. KWP poinformował, że przeprowadzona weryfikacja zapisów wprowadzonych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego w okresie od 21 października 2009 r. do 17 sierpnia 2010 r. nie wykazała błędów w odniesieniu do skarżącego, a suma zgromadzonych punktów wynosi w jego przypadku 26. Wyjaśnił, że 7 listopada 2009 r. strona odbyła szkolenie w WORD w Legnicy, co spowodowało zmniejszenie zarejestrowanej liczby punktów o 6, wyzerowane zostały punkty za wykroczenie z dnia 5 czerwca 2009 r. nieobjęte wnioskiem KWP o sprawdzenie kwalifikacji.
W dniu 25 stycznia 2021 r. organ pierwszej instancji przeprowadził dowód z przesłuchania strony.
Decyzją z 28 stycznia 2021 r. wydaną na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2020 r., poz. 110 ze zm.; dalej: p.r.d.) w związku z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2018 r., poz. 957; dalej: ustawa zmieniająca) Prezydent Miasta cofnął stronie uprawnienia do kierowania pojazdami wobec niepoddania się przez stronę sprawdzeniu kwalifikacji, mimo obowiązku nałożonego decyzją ostateczną z dnia 10 czerwca 2011 r. Wskazał ponadto, że liczbę 26 punktów za naruszenie przez stronę przepisów o ruchu drogowym potwierdzono w sprawie dwukrotnie i wyjaśniono udział strony w szkoleniu zmniejszającym liczbę punktów i jego znaczenie w sprawie. Odmówił też przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka. Decyzji tej nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
W odwołaniu skarżący zarzucił decyzji Prezydenta Miasta nieważność z powodu zastosowania nieistniejącego art. 140 ust. 1 pkt 4a p.r.d. oraz naruszenie przepisów procesowych, w tym m.in. skutkujące brakiem wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia sprawy i w konsekwencji błędne przyjęcie, że w sprawie zachodziły przesłanki do cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami, w sytuacji gdy wskutek szkolenia w WORD odbytego w listopadzie 2009 r. strona nie przekroczyła 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego i nie było podstaw do skierowania jej na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Zaskarżył też odmowę przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka oraz wniósł o przeprowadzenie dowodu z na okoliczność, kiedy skarżący brał udział w szkoleniu dla kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego w celu zmniejszenia liczby punktów i kiedy punkty te zostały faktycznie odjęte.
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta. W uzasadnieniu przedstawił wywód prawny dotyczący obowiązywania przepisu art. 140 ust. 1 pkt 4a p.r.d. i stwierdził, że przepis ten nadal obowiązuje. Powołując się na jego treść wskazał, że decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi ma charakter decyzji związanej, co oznacza, że w przypadku gdy osoba skierowana na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie wykona nałożonego na nią obowiązku i nie podda się egzaminowi, organ ma obowiązek wydania decyzji cofającej uprawnienia. Przed wydaniem takiej decyzji organ ma obowiązek ustalić, czy decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest ostateczna oraz czy kierowca poddał się takiemu badaniu. SKO stwierdziło, że decyzja kierująca stronę na sprawdzenie kwalifikacji jest ostateczna, a strona nie poddała się sprawdzeniu kwalifikacji. Okoliczności te są bezsporne i skutkują oceną o zasadności cofnięcia uprawnień skarżącemu. Wyjaśnił, że prawidłowość wpisów dokonanych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego nie może być oceniana w postępowaniu w sprawie cofnięcia uprawnień, a wyjaśnienie okoliczności, których wynikiem było wprowadzenie do ewidencji punktów za poszczególne naruszenia przepisów ruchu drogowego w ogóle nie należy do kompetencji starosty (prezydenta miasta). SKO nie stwierdziło naruszenia przepisów prawa procesowego, zaś wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka nie dotyczył okoliczności mającej znaczenie w sprawie.
W skardze strona – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Skarżący zarzucił:
1) wydanie decyzji z naruszeniem art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) p.r.d. w zw. z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) poprzez brak wyczerpującego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, skutkujący uznaniem decyzji organu I instancji, wydanej wyłącznie w oparciu o okoliczność, ze skarżący nie poddał się obowiązkowi sprawdzenia kwalifikacji kierowcy za prawidłową, podczas gdy z przedstawionych pełnomocnikowi skarżącego faktów wynikało, że w sprawie występowały liczne wątpliwości w zakresie ustalenia ilości punktów karnych przypisanych skarżącemu, zaś sam skarżący pozostawał w uzasadnionym przekonaniu, że poprzez odbycie kursu w 2009 r. wypełnił ciążący na nim obowiązek, wobec czego winno dojść do odjęcia mu 6 punktów karnych;
2) wydanie decyzji z naruszeniem art. 7a § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez ustalenie, ze wniosek KWP o skierowanie skarżącego do odbycia szkolenia był wystarczającą przesłanką do wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B, podczas gdy w toku sprawy prowadzonej przed organem I instancji skarżący wielokrotnie powoływał się na wadliwość ustalenia przypisanej mu liczby punktów karnych, skutkującej skierowaniem przedmiotowego wniosku, wobec czego organ odwoławczy winien był wziąć pod uwagę z urzędu okoliczności świadczące o występujących w sprawie wątpliwościach co do zasadności decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień, rozstrzygając je na korzyść skarżącego;
3) wydanie decyzji z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 81 k.p.a. poprzez ustalenie, że decyzja wydana przez organ I instancji oparta została na ustaleniach faktycznych, które z uwagi na brak wypowiedzenia się przez stronę w sprawie (pozbawioną w istocie prawa do czynnego udziału w sprawie) co do treści tych ustaleń oraz poprzedzających je dowodów w ogóle nie mogły być uznane za udowodnione, ergo nie mogły stanowić podstawy faktycznej decyzji;
4) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7 k.p.a w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez a) brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, co doprowadziło do poczynienia przez organ II instancji w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych; b) zinterpretowanie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść strony skarżącej, co stanowiło oczywiste naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu strony, a w rezultacie doprowadziło do wydania wadliwego rozstrzygnięcia; c) błędnie przyjęcie, że w sprawie zachodziły przesłanki do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B, w sytuacji gdy z uwagi na szkolenie w WORD odbyte w listopadzie 2009 r. odwołujący nie przekroczył 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego i nie było podstaw do skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji;
5) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7 k.p.a w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 i 2, art. 84 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego na skutek odmowy/pominięcia przeprowadzenia zawnioskowanego przez stronę dowodu: a) z przesłuchania świadka A. M. – w zakresie odmowy przeprowadzenia dowodu; b) w trybie art. 78 k.pa. w zw. z art. 75 k.p.a. w zakresie wniosku o zwrócenie się przez organ do WORD z żądaniem udzielenia informacji, czy strona w listopadzie 2009 r. brała udział w szkoleniu dla kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego w celu zmniejszenia liczby punktów karnych o sześć punktów, a także w celu wyjaśnienia przyczyn omyłki, dlaczego pomimo opłacenia i odbycia szkolenia nie doszło do zmniejszenia liczby punktów karnych, a także braku podstaw do cofnięcia stronie uprawnień do kierowania pojazdami kat. B.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), stosownie do której sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.
Stosownie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 P.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie narusza ona przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Spór w sprawie dotyczy zaistnienia przesłanek cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowił przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) p.r.d., zgodnie którym, decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1.
W sprawie jest bezsporne, że Prezydent Miasta decyzją ostateczną z 10 czerwca 2011 r. skierował stronę na sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami, a skarżący temu sprawdzeniu się nie poddał.
Wszczęcie postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień nastąpiło 28 października 2020 r., natomiast zaskarżona decyzja została wydana w 2021 r.
Wobec nowelizacji ustawy Prawo o ruchu drogowym w 2011 r. oraz w 2018 r. powstała konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia intertemporalnego dotyczącego ww. przepisu art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) p.r.d.
W tym zakresie słusznie i prawidłowo SKO uwzględniło, że jakkolwiek przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) został uchylony na mocy art. 125 pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2011, nr 30, poz. 151) z dniem 4 czerwca 2018 r. (zgodnie z art. 139 pkt 3 tej ustawy), to jednak równocześnie z tym dniem wszedł w życie w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 957), w świetle którego do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq, nie stosuje się m.in. przepisu art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami, uchylającego przepis art. 140 p.r.d. Oznacza to, że do czasu dokonania takiego wdrożenia ww. rozwiązań technicznych przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) p.r.d. mógł mieć zastosowanie i może stanowić podstawę prawną decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami.
Sąd dostrzega wyjątkowo długi okres (ok. 9 lat) pomiędzy ostatecznym zakończeniem postępowania w sprawie sprawdzenia kwalifikacji skarżącego do kierowania pojazdami i niewywiązaniem się przez niego z nałożonego obowiązku w tym zakresie (2011 r.), a przeprowadzeniem postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień stanowiącego skutek prawny niepoddania się przez stronę sprawdzeniu kwalifikacji (2020 i 2021 r.). Tak długi okres należy ocenić krytycznie z punktu widzenia nie tylko zasady zaufania do organu administracji i zasady szybkości postępowania (wyrażonych w art. 8 § 1 i art. 12 § 1 k.p.a.), ale również osiągnięcia celu, któremu ma służyć cofnięcie uprawnień – zapobieżenie zagrożeniu bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Ta okoliczność, sama w sobie, nie wpływa jednak na wynik sprawy, w tym zwłaszcza w sposób istotny. Ustawodawca nie ustanowił terminu wydania decyzji o cofnięciu uprawnień, ani przedawnienia prawa organu w tym zakresie.
W tym stanie rzeczy oceny wymaga prawidłowość zastosowania w sprawie ww. art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) p.r.d. Sąd zauważa przy tym, że organy obu instancji nieprecyzyjnie powołują w decyzjach: "art. 140 ust. 1 pkt 4a", którego w tej ustawie brak. Nie jest to jednak wada istotna. Nie ma bowiem żadnych wątpliwości, że chodzi o przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.r.d., co potwierdza uzasadnienie decyzji odwołujące się do brzmienia tego przepisu. Wątpliwości takich nie ma też skarżący.
Przechodząc do istoty sprawy, to zawarte w art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) p.r.d. sformułowanie "starosta wydaje decyzję" (w sprawie odpowiednio Prezydent Miasta) wskazuje na bezwzględnie obowiązujący charakter tego przepisu. Wydanie decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu i jego ocenie co do zasadności wydania takiej decyzji. W przypadku spełnienia określonych w tym przepisie przesłanek, organ ma obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami.
Zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) p.r.d. kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ww. ustawy. W przypadku zaś, gdy osoba skierowana na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie wykona nałożonego na nią obowiązku i nie podda się egzaminowi to stosownie do art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) p.r.d., starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym. Decyzja ta ma charakter decyzji związanej, co oznacza, że organ administracyjny nie działa w ramach uznania administracyjnego. Przy stwierdzeniu okoliczności, o których mowa powyżej, organ zobowiązany jest bowiem do cofnięcia uprawnień osobie, która pomimo skierowania nie zgłosiła się na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, a tym samym stwarzać może zagrożenie zarówno dla siebie, jak i dla innych uczestników ruchu drogowego.
Sąd w składzie orzekającym podziela ocenę prawną wyrażoną w wyroku NSA z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1794/15 (CBOSA), że niewykonanie przez kierowcę obowiązku, nałożonego na niego w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 p.r.d, obliguje zatem organ do uruchomienia odrębnego postępowania, niezależnego od wcześniej prowadzonego postępowania w sprawie sprawdzenia kwalifikacji. Zauważyć przy tym trzeba, że ustawodawca jednoznacznie rozdzielił postępowanie w sprawie skierowania na sprawdzenie kwalifikacji od postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień i zarówno organy administracji, jak i sądy administracyjne nie są uprawnione do uchylenia tego rozgraniczenia. W konsekwencji, w postępowaniu w sprawie cofnięcia uprawnień, czynności sprawdzające ograniczone są tylko do zbadania: czy kierowca został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, czy decyzja taka jest ostateczna i nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, czy kierowca poddał się takiemu sprawdzeniu kwalifikacji. Takie ustalenia są konieczne - a zarazem wystarczające - do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.
Nie ma podstaw prawnych, by w postępowaniu dotyczącym cofnięcia uprawnień organy administracji mogły dokonać sprawdzenia i weryfikacji naliczonych skarżącemu punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Prezydent Miasta w ramach postępowania wyjaśniającego nie jest uprawniony do podważania skuteczności wpisów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Zagadnienie prawidłowości dokonanych wpisów może być podnoszone przez osobę naruszającą przepisy ruchu drogowego w postępowaniu prowadzonym przed organami Policji. Inny organ administracyjny, w toku prowadzonego przez siebie postępowania, takich kompetencji nie posiada i jest związany treścią danych zawartych w ewidencji. Natomiast wysokość wpisu punktów w ewidencji i prawidłowość ich usunięcia może być kwestionowana w odrębnym postępowaniu, a wydana w takim postępowaniu czynność podlega odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Kwestia ta nie może natomiast być rozpatrywana ani w postępowaniu administracyjnym, w którym liczba punktów ujęta w prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, jest przesłanką rozstrzygnięcia, ani też w postępowaniu sądowym kontrolującym decyzje wydane w takich sprawach. Jakkolwiek Prezydent Miasta podjął czynności zmierzające do wyjaśnienia twierdzeń podnoszonych przez skarżącego kierując wnioski do KWP o weryfikację wpisów w ww. ewidencji dotyczących strony, to ostatecznie organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że nie miały one wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. KWP jasno wskazał, że zagadnienie odbytego szkolenia w celu zmniejszenia liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego przez skarżącego nie miało znaczenia w sprawie. Odbyte szkolenie zniwelowało punkty za naruszenie przepisów o ruchu drogowym, które nie było objęte wnioskiem KWP z 27 sierpnia 2010 r. Z tych też względów nie mogły odnieść zamierzonego skutku zarzuty dotyczące zaniechania zgromadzenia przez organ wyczerpującego materiału dowodowego i oparcia się jedynie na treści wniosku KWP bez właściwej weryfikacji dokonanych naliczeń punktów przypisanych skarżącemu.
W rezultacie więc, przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga nie mogła zostać uwzględniona. W szczególności Sąd nie stwierdził wydania kontrolowanej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy, czy z naruszeniem przepisów prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też z innym naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skoro więc skarżący, co jest bezsporne, nie poddał się egzaminowi, na który został skierowany, to Prezydent Miasta był uprawniony i jednocześnie zobowiązany do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień.
Dodać również należy, że decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji wydana na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 p.r.d., obliguje adresata decyzji do niezwłocznego poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Oznacza to, że niezwłocznie z chwilą otrzymania ostatecznej decyzji kierującej na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji strona winna podjąć czynności zmierzające do poddania się takiemu egzaminowi. Niepodjęcie czynności takich i niepoddanie się egzaminowi obliguje bowiem organ do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień. Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela ocenę prawną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 października 2016 r., sygn. akt I OSK 2715/14 (CBOSA), że zagadnienia skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji oraz cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami są rozstrzygane w dwóch odrębnych postępowaniach administracyjnych, przy czym organ, orzekając o cofnięciu stronie prawa jazdy, był zobligowany wziąć pod uwagę treść wydanej - na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 p.r.d. - decyzji.
Podsumowując, w sprawie poddanej kontroli Sądu skarżący został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji na podstawie decyzji Prezydenta Miasta z dnia 10 czerwca 2011 r. (doręczonej stronie w tej samej dacie), która wobec braku jej zaskarżenia stała się ostateczna z dniem 24 czerwca 2011 r. Wyjaśnić w tym miejscu należy, iż zgodnie z art. 16 § 1 K.p.a., decyzją ostateczną jest decyzja, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Oznacza to, że walor decyzji ostatecznej uzyskuje każda decyzja wydana przez organ odwoławczy w administracyjnym toku instancji w związku z rozpoznaniem środka prawnego od decyzji wydanej w pierwszej instancji a także decyzja organu pierwszej instancji, której nie zaskarżono w terminie ustawowym. Nie ulega zatem wątpliwości, że obowiązek poddania się egzaminowi sprawdzającemu stał się ostateczny wobec skarżącego w czerwcu 2011 r. To już wówczas skarżący winien poddać się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji mając na względzie wymóg bezpieczeństwa ruchu drogowego. Obowiązku tego nie wykonał, co jest w sprawie bezsporne.
Jeżeli zaś skarżący kwestionował zasadność skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, to okoliczność tę powinien był kwestionować już w toku wcześniejszego postępowania, nie zaś w postępowaniu w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy, na którego etapie oczekiwanie od organu jej badania było bezskuteczne. Z tych przyczyn zarzuty skargi przeciwko decyzji nakierowane na naruszenie art. 7, art. 77, art. 78, art. 84 i art. 80 k.p.a są bezpodstawne.
Z tych względów Sąd oddalił skargę w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Sąd sprawę rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2) p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI