III SA/PO 297/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę spółki na karę pieniężną za niezgodne ze stanem faktycznym zgłoszenie danych w systemie SENT, uznając, że brak jest podstaw do odstąpienia od jej nałożenia.
Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł za podanie niezgodnych danych rejestracyjnych pojazdu i numeru zezwolenia w systemie SENT. Sąd pierwszej instancji uchylił decyzję organu, wskazując na potrzebę ponownego rozważenia przesłanek odstąpienia od kary. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA w Poznaniu oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo oceniły brak podstaw do odstąpienia od kary, biorąc pod uwagę obiektywny charakter odpowiedzialności i interes publiczny.
Sprawa dotyczyła skargi spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł. Kara została nałożona za zgłoszenie przez przewoźnika danych niezgodnych ze stanem faktycznym w systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (SENT), w szczególności błędnych numerów rejestracyjnych pojazdów i numeru zezwolenia drogowego. Sąd pierwszej instancji pierwotnie uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na nieprawidłową wykładnię art. 24 ust. 3 ustawy SENT i potrzebę rozważenia interesu publicznego. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, zarzucając mu naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. z powodu niewystarczającego uzasadnienia i braku odniesienia się do argumentacji organów. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA w Poznaniu oddalił skargę. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy SENT, stwierdzając naruszenie art. 5 ust. 4 pkt 3 ustawy SENT i nałożenie kary na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2. Sąd podkreślił obiektywny charakter odpowiedzialności i brak możliwości miarkowania kary, a także prawidłową analizę przesłanek odstąpienia od jej nałożenia (art. 24 ust. 3). Stwierdzono, że sytuacja finansowa skarżącej nie uzasadniała odstąpienia od kary, a interes publiczny przemawiał za jej nałożeniem, aby zapewnić przestrzeganie przepisów i skuteczność systemu SENT. Sąd uznał, że kara jest proporcjonalna i nie zachwiano zasady proporcjonalności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, podanie niezgodnych danych stanowi naruszenie art. 5 ust. 4 pkt 3 ustawy SENT i skutkuje nałożeniem kary pieniężnej na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.
Uzasadnienie
Ustawa SENT nakłada obowiązek podawania zgodnych ze stanem faktycznym danych, a naruszenie tego obowiązku ma obiektywny charakter i skutkuje nałożeniem kary, niezależnie od winy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
ustawa SENT art. 5 § ust. 4 pkt. 3
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi
ustawa SENT art. 24 § ust. 1 pkt. 2
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
ustawa SENT art. 24 § ust. 3
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi
Przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej (ważny interes podmiotu lub interes publiczny).
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie przepisu przez sąd pierwszej instancji poprzez niewystarczające uzasadnienie.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny. Podanie niezgodnych danych w systemie SENT stanowi naruszenie ustawy. Odpowiedzialność za naruszenie ma charakter obiektywny. Brak jest podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny. Kara jest proporcjonalna i służy celom prewencyjnym ustawy SENT.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącej o znikomym naruszeniu i braku szkody dla interesu publicznego. Argumentacja skarżącej o omyłce pracownika jako podstawie do odstąpienia od kary.
Godne uwagi sformułowania
Konstrukcja oraz sposób zredagowania przepisów regulujących obowiązek przestrzegania norm związanych z systemem monitorowania drogowego przewozu towarów jest na tyle precyzyjny i jednoznaczny, że wyklucza możliwość swobodnej interpretacji. Konstrukcja przepisu art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT jednoznacznie wskazuje na obiektywny charakter odpowiedzialności podmiotów niedopuszczający różnicowania w zależności od przyczyny niedopełnienia obowiązków. Brak konsekwencji i nadmierny liberalizm w nakładaniu i egzekwowaniu kar mógłby prowadzić do wypaczenia sensu ustawy SENT oraz obrotu paliwami i spowodować lekceważenie nałożonych nią obowiązków. Kara administracyjna ma bowiem cel prewencyjny, a zatem może on być osiągnięty tylko wówczas, gdy regułą będzie wymierzanie kar, a nie odstępowanie od nich. Pojęcia ważnego interesu podmiotu oraz interesu publicznego nie zostały zdefiniowane w ustawie. Ogólną dyrektywą interpretacyjną w stosunku do wyżej wymienionych pojęć jest uznanie wyjątkowości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Ustawa SENT ma w założeniu stanowić narzędzie do walki z nieuczciwymi podmiotami dokonującymi nielegalnego obrotu towarami uznanymi za "wrażliwe", bez odprowadzania do budżetu państwa należnych podatków, dokonującymi wyłudzeń niezapłaconych podatków, jak również dokonującymi obrotu bez stosowania warunków przewidzianych w przepisach prawa.
Skład orzekający
Zbigniew Kruszewski
przewodniczący sprawozdawca
Izabela Paluszyńska
członek
Piotr Ławrynowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy SENT dotyczących obowiązku podawania zgodnych danych, odpowiedzialności przewoźnika oraz przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i wykładni przepisów w brzmieniu obowiązującym w dacie zdarzenia. Ocena interesu publicznego i ważnego interesu podmiotu ma charakter uznaniowy i wymaga indywidualnej analizy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów ustawy SENT i konsekwencje błędów w zgłoszeniach, co jest istotne dla branży transportowej. Wyjaśnia również zasady odstąpienia od kary, co może być interesujące dla przedsiębiorców.
“Omyłka w systemie SENT kosztowała 10 000 zł kary. Czy sąd administracyjny okazał się łaskawy?”
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Po 297/24 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2024-07-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-05-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Izabela Paluszyńska Piotr Ławrynowicz Zbigniew Kruszewski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Kara administracyjna Transport Sygn. powiązane II GSK 2477/24 - Postanowienie NSA z 2025-03-27 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2017 poz 708 art. 13, art. 24 ust. 1-3 Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów. Sentencja Dnia 17 lipca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski (sprawozdawca) Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Raczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2024 roku sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 4 września 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej (dalej również: DIAS) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika W. Urzędu Celno-Skarbowego w P. z 29 sierpnia 2018 r. o nałożeniu na [...] sp. z o. o. w [...] (dalej: skarżąca) kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł za zgłoszenie przez przewoźnika danych niezgodnych ze stanem faktycznym, dotyczących numerów rejestracyjnych środków transportu i numeru zezwolenia drogowego, zawartych we wskazanym w decyzji zgłoszeniu. Ustalono, że w dniu 20 grudnia 2017 r. o godz. 10:00 na autostradzie A2 funkcjonariusze kontroli celno-skarbowej przeprowadzili kontrolę przewozu oleju napędowego o kodzie CN 2710. Towar przewożono z wykorzystaniem zespołu pojazdów składającego się z ciągnika siodłowego o numerze rejestracyjnym [...] i naczepy o numerze rejestracyjnym [...] Podczas kontroli zabezpieczono kopię listu/dokumentu przewozowego nr [...], dokumentu WZ z 20 grudnia 2017 r. i wydruków zgłoszenia. Po dokonaniu kontroli danych dotyczących zgłoszenia ustalono, że występuje niezgodność w zakresie: 1. numerów rejestracyjnych zestawu pojazdów: w systemie widniał środek transportu o numerze ciągnika [...], zaś brak było wpisanego numeru naczepy; w rzeczywistości towar przewożono ciągnikiem siodłowym o numerze rejestracyjnym [...] i naczepą o numerze rejestracyjnym [...]; 2. informacji na temat numeru zezwolenia drogowego: w systemie widniał numer zezwolenia drogowego [...], zaś w czasie kontroli zabezpieczono wypis z licencji nr [...] Naczelnik W. Urzędu Celno-Skarbowego w P. decyzją z 29 sierpnia 2018 r. nałożył na stronę skarżącą karę pieniężną w wysokości 10.000,00 zł z tytułu zgłoszenia przez przewoźnika danych niezgodnych ze stanem faktycznym w zakresie danych, o których mowa w art. 5 ust. 4 pkt. 3 i 6 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 708, dalej: ustawa SENT). Na skutek odwołania skarżącej Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 4 września 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do tutejszego Sądu, który wyrokiem z dnia 2 czerwca 2021 r. (sygn. III SA/Po 742/20) uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że organ odwoławczy dokonał nieprawidłowej, zawężającej wykładni art. 24 ust. 3 ustawy SENT w zakresie użytego w tym przepisie pojęcia interes publiczny, w szczególności bez dostatecznego rozważenia całokształtu konkretnych okoliczności i faktów istotnych dla rozstrzygnięcia. Jak wynika z dokonanych przez organy ustaleń, skarżąca działała legalnie, nie wynika z akt, aby zalegał z płatnościami z tytułu składek, opłat czy podatków. Z ustaleń organów nie wynika również, aby na skutek podania w zgłoszeniu niezgodnych ze stanem faktycznym numerów rejestracyjnych środka transportu doszło do uszczerbku w zapłacie należnych podatków, tym bardziej, że w sprawie zabezpieczono stosowne dokumenty związane z dokonywaną transakcją. Tutejszy Sąd polecił organowi odwoławczemu rozważenie czy w interesie publicznym leży nałożenie na przewoźnika kar pieniężnych czy odstąpienie od ich nałożenia na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy SENT. Ponadto wskazano, że w związku z uchyleniem zaskarżonej decyzji z uwagi na niewystarczające uzasadnienie braku przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za podanie w zgłoszeniu niezgodnych ze stanem faktycznym numerów rejestracyjnych środka transportu, organ odwoławczy powinien odnieść się do kwestii niepodania w zgłoszeniu zgodnego ze stanem faktycznym dokumentu, o którym mowa w art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy SENT (w brzmieniu na dzień wydania orzeczenia). Od przedmiotowego wyroku organ złożył skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2023 roku (sygn. II GSK 2089/21) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA w Poznaniu i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. NSA stwierdził, że Sąd pierwszej instancji dopuścił się mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), gdyż nie wyjaśnił motywów podjętego rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający pełne zrekonstruowanie toku rozumowania, który finalnie doprowadził sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Ponadto, tutejszy Sąd uznał, że organy dokonały nieprawidłowej, zawężającej wykładni art. 24 ust. 3 ustawy SENT. W ocenie NSA stanowisko to zostało wyartykułowane bez wnikliwej oceny zasadności stanowiska prezentowanego przez organy w zakresie spełnienia przez skarżącą stronę przesłanek warunkujących odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Takie ogólnikowe odniesienie się do przedstawionej przez organ argumentacji dowodzi, że kontrola działań organów administracyjnych – dokonana przez Sąd pierwszej instancji – nie była przeprowadzona w sposób prawidłowy i narusza przepisy art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w sposób uzasadniający eliminację zaskarżonego wyroku z obrotu prawnego. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu. Z uzasadnienia wyroku NSA zapadłego w rozpoznawanej sprawie wynikało, że sąd odwoławczy uznał, że WSA w Poznaniu naruszył art. 141 § 1 p.p.s.a., ponieważ w uzasadnieniu swego orzeczenia nie wyjaśnił wystarczająco motywów oceny według której organy dokonały nieprawidłowej, zawężającej wykładni art. 24 ust. 3 ustawy SENT. NSA wytknął też sądowi I instancji, że w uzasadnieniu swego orzeczenia ograniczył się do ogólników i nie odniósł się do stanowiska prezentowanego przez organy w zakresie spełnienia przez skarżącą stronę przesłanek warunkujących odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Tak sformułowana ocena prawna i wynikające z niej wskazówki co do ponownego rozpoznania sprawy wiązały tutejszy Sąd przy ponownym rozpoznaniu sprawy (art. 153 i art. 190 p.p.s.a.). Z opisanej wyżej oceny prawnej sformułowanej przez NSA nie wynikało, by sąd II instancji zawęził zakres kognicji WSA w Poznaniu przy ponownym rozpoznaniu sprawy, ponieważ w istocie nie podważył ujemnej oceny decyzji DIAS, lecz uznał, że ocena ta nie została wystarczająco wnikliwie umotywowana, a nadto wytknął WSA w Poznaniu brak odniesienia się do argumentacji organu, której jednak sąd odwoławczy również nie ocenił, więc nie można przyjąć, że była prawidłowa. Dlatego przy ponownym rozpoznaniu, sprawa winna była zostać rozpoznana w pełnym zakresie o jakim mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a. Po przeprowadzeniu kontroli zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych granicach kognicji, Sąd ocenił, że wydane w sprawie decyzje organów obu instancji nie naruszały prawa. Materialną podstawę prawną rozstrzygnięcia podjętego w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy SENT. Przyjęto w niej (art. 4 ust. 1-4), że środkiem technicznym służącym monitorowaniu drogowego przewozu towarów jest rejestr zgłoszeń. Jest on prowadzony w systemie teleinformatycznym (tj. system SENT) i gromadzi dane zawarte w zgłoszeniach, uzupełnieniach zgłoszeń i ich aktualizacjach oraz dotyczące przeprowadzonych kontroli. Obowiązki poszczególnych podmiotów związanych z przewozem towarów z terytorium innego państwa określa art. 6 ustawy SENT. W zakresie obowiązków przewoźnika istotny jest ust. 3 tego artykułu, zgodnie z którym przed rozpoczęciem przewozu towaru przewoźnik ma obowiązek uzupełnienia zgłoszenia o dane wymienione w tym przepisie, w tym o dane przewoźnika, numery rejestracyjne środka transportu, miejsce i datę rozpoczęcia przewozu na terytorium kraju, numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi. Przewóz towarów podlega kontroli, o której mowa w art. 13 ustawy SENT, polegającej na sprawdzeniu przestrzegania obowiązków w zakresie dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia, zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym oraz posiadania numeru referencyjnego. Na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, w sytuacji gdy przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. W realiach niniejszej sprawy bezsporne było, że skarżąca nie podała w zgłoszeniu zgodnych ze stanem faktycznym numerów rejestracyjnych środka transportu, naruszając art. 5 ust. 4 pkt 3 ustawy SENT (w brzmieniu na dzień kontroli), co skutkowało nałożeniem na nią kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł (art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT). W tym zakresie Sąd w całości uznaje ustalenia faktyczne za prawidłowe. Skarżący kwestionował w tym zakresie jedynie stanowisko organu uznającego brak przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej (art. 24 ust. 3 ustawy SENT). Konstrukcja oraz sposób zredagowania przepisów regulujących obowiązek przestrzegania norm związanych z systemem monitorowania drogowego przewozu towarów jest na tyle precyzyjny i jednoznaczny, że wyklucza możliwość swobodnej interpretacji uregulowań zarówno przez osoby dokonujące kontroli drogowej, jak i przez organy prowadzące postępowanie. Konstrukcja przepisu art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT jednoznacznie wskazuje na obiektywny charakter odpowiedzialności podmiotów niedopuszczający różnicowania w zależności od przyczyny niedopełnienia obowiązków. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy przyjąć, że nie można nałożenia kary uzależniać od tego, czy doszło do omyłki przy wprowadzaniu danych do systemu SENT czy też dokonano tego celowo. Brak konsekwencji i nadmierny liberalizm w nakładaniu i egzekwowaniu kar mógłby prowadzić do wypaczenia sensu ustawy SENT oraz obrotu paliwami i spowodować lekceważenie nałożonych nią obowiązków. Kara administracyjna ma bowiem cel prewencyjny, a zatem może on być osiągnięty tylko wówczas, gdy regułą będzie wymierzanie kar, a nie odstępowanie od nich. W świetle ustalonego stanu faktycznego sprawy stwierdzić należy, że spełnione zostały przesłanki do nałożenia kary określonej w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT i organ nie miał możliwości jej miarkowania, a jedynie odstąpienia od jej wymierzenia. W tym miejscu zauważyć należy, że niezgodność informacji na temat numeru zezwolenia drogowego została stwierdzona na podstawie zestawienia ze sobą wydruków stanowiących załączniki do protokołu kontroli (k. 2-3 akt administracyjnych) oraz zabezpieczonej w dniu kontroli kopii wypisu z licencji nr [...] (k. 6 akt administracyjnych). Podobnie organy ustaliły niezgodność informacji w zakresie numerów rejestracyjnych zestawu pojazdów – w systemie widniał środek transportu o numerze ciągnika [...] i brakowało numeru naczepy – w rzeczywistości towar przewożono ciągnikiem siodłowym o numerze rejestracyjnym [...] i naczepą o numerze rejestracyjnym [...] (k. 2-3 akt administracyjnych). Jak wynika z zeznań świadka – K. S. – dyspozytora pracującego w firmie skarżącej, miał on świadomość realizacji transportu przez pojazdy o numerach rejestracyjnych [...] i [...] (naczepa). Jednakże przez omyłkę kliknął w programie HUZAR SENT na skrót SC3, który odpowiadał innemu pojazdowi (k. 43 akt administracyjnych – protokół przesłuchania świadka). Dopiero po rozpoczęciu kontroli przez funkcjonariuszy celno-skarbowych dokonano zmiany w systemie SENT. Jak wynika z zeznań świadka, po wykonaniu telefonu przez kierowcę kontrolowanego pojazdu do kierownika działu w firmie skarżącej, M. N., niezwłocznie zaktualizowano dane w systemie SENT, z wykorzystaniem programu HUZAR SENT. Powyższych okoliczności nie kwestionowała skarżąca, która w skardze zaznaczyła, że "waga naruszenia prawa była znikoma i wynikała z omyłki pracownika przy wyborze przyporządkowanego w systemie HUZAR SENT numeru środka transportu" (k. 4 akt sądowych / s. 3 skargi). Skarżąca podkreślała także, że w wyniku rzeczonego naruszenia nie ucierpiało żadne chronione dobro prawne, a skarżąca nie osiągnęła żadnych korzyści. Wobec powyższego domagała się odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na "ważny interes przewoźnika" oraz znikomą wagę naruszenia, która nie miała wpływu na przebieg transportu. Mając na uwadze powyższe twierdzenia skarżącej należy podkreślić, że ustawodawca poprzez wprowadzenie instytucji odstąpienia od wymierzenia kary, co stanowi przedmiot regulacji art. 24 ust. 3 ustawy SENT łagodzi rygoryzm regulacji art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT. W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie organy obu instancji prawidłowo przeanalizowały ustawowe przesłanki odstąpienia od nałożenia na skarżącą kary pieniężnej. Stosownie do art. 24 ust. 3 ustawy SENT, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Z powołanego art. 26 ust. 3 ustawy SENT wynika natomiast, że organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie: - nie stanowi pomocy publicznej albo - stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo - stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4. Odstąpienie od wymierzenia kary, o którym mowa w powyższych przepisach, oparte jest na uznaniu administracyjnym, co wynika z użytego sformułowania "może". Oznacza to, że organ administracji ma swobodę wyboru rozstrzygnięcia w zakresie odstąpienia od nałożenia kary. Ograniczone zastosowanie uznania administracyjnego nie oznacza jednak zupełnego pomięcia istoty kontroli pod względem legalności tego rodzaju rozstrzygnięć. Sądowa kontrola stanowiska organu pod względem legalności nadal sprawdza się do oceny, czy organ w sposób prawidłowy przeprowadził proces wydania decyzji uznaniowej, czy uwzględnił wszystkie przepisy, czy materiał dowodowy został zebrany w całości, czy pojęcia nieostre zostały prawidłowo zinterpretowane, czy nie pominięto istotnych elementów przy ustalaniu stanu faktycznego oraz czy wybrał rozwiązanie przewidziane przepisem prawa materialnego. W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, nie można organowi zarzucić uchybień w tym zakresie. Pojęcia ważnego interesu podmiotu (przewoźnika) oraz interesu publicznego nie zostały zdefiniowane w ustawie. Ogólną dyrektywą interpretacyjną w stosunku do wyżej wymienionych pojęć jest uznanie wyjątkowości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej (zob. wyroki NSA z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II GSK 1052/20, sygn. akt II GSK 855/20 oraz z dnia 12 marca 2020 r., sygn. akt II GSK 1464/19, dostępne w bazie orzeczeń CBOSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). O istnieniu ważnego interesu przewoźnika uprawniającego do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie decyduje subiektywne przekonanie strony, ale kryteria zobiektywizowane, w każdym przypadku inne, uwzględniające różnorodne aspekty sprawy. Ważny interes podmiotu uzasadniają przede wszystkim nadzwyczajne, losowe sytuacje, takie jak utrata możliwości wywiązania się ze zobowiązań, utrata możliwości zarobkowania, a także trudności finansowe, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego. Organ dokonując analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego co do sytuacji finansowej i majątkowej skarżącej, w tym bilansów za lata 2016 i 2017 oraz rachunków zysków i strat, doszedł do trafnych wniosków, że brak jest podstaw do uznania sytuacji ekonomicznej skarżącej, jako trudnej, a okoliczności powstałych naruszeń za nadzwyczajne, na które strona nie miała wpływu. Trafnie przyjął organ, że ewentualna zapłata kary pieniężnej przez skarżącą nie jest w stanie zachwiać jej płynnością finansową lub uniemożliwić prawidłowe funkcjonowanie na rynku, bądź zagrozić upadłością spółki. Należy podkreślić, że pojęcie interesu publicznego to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, itp. Na pojęcie interesu publicznego składa się zarówno zasada powszechności ponoszenia danin publicznych, sprawiedliwości i nieobciążania budżetu Państwa, jak również proporcjonalność nałożonej kary, skutków, jakie może pociągnąć za sobą niewypełnienie nałożonego obowiązku oraz cel, jakiemu służy realizacja danego obowiązku, a który niewątpliwie jest związany z celem, jakim kierował się ustawodawca wprowadzając dane regulacje prawne. Pojęcia ważnego interesu podmiotu, jak i interesu publicznego mają cechy charakterystyczne dla klauzul generalnych, których indywidualne zastosowanie wymaga odniesienia do konkretnej sprawy i sytuacji, w jakiej organ podejmuje decyzje. Niemożność jednoznacznego zdefiniowania tych pojęć powoduje, że w każdym indywidualnym przypadku ich znaczenie może uwzględniać różne aspekty i okoliczności. W niniejszej sprawie organ prawidłowo dokonał analizy interesu publicznego nie tylko w oparciu o płaszczyznę ekonomiczną, lecz również na płaszczyźnie pozaekonomicznej, a więc związanej z takimi wartościami jak sprawiedliwość, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, czy też sprawność działania aparatu państwowego. Składowi orzekającemu w niniejszej sprawie znane jest orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdzie podkreśla się, że właściwe odczytanie klauzuli interesu publicznego jako przesłanki odstąpienia od nałożenia kary powinno nastąpić z uwzględnieniem zasady proporcjonalności, a zatem organ powinien rozważyć, czy przewidziana sankcja stanowi w konkretnym stanie faktycznym dolegliwość proporcjonalną ze względu na cel jej wprowadzenia, czy też jest niewspółmiernie dolegliwa, przez co zasada proporcjonalności zostaje naruszona. W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, w tym rozpatrywanym przypadku nałożona kara nie jest nadmiernie dolegliwa i nie została zachwiana zasada proporcjonalności, a jak wskazał z kolei NSA w wyroku w sprawie o sygn. akt II GSK 127/22 (CBOSA), ustawa SENT ma w założeniu stanowić narzędzie do walki z nieuczciwymi podmiotami dokonującymi nielegalnego obrotu towarami uznanymi za "wrażliwe", bez odprowadzania do budżetu państwa należnych podatków, dokonującymi wyłudzeń niezapłaconych podatków, jak również dokonującymi obrotu bez stosowania warunków przewidzianych w przepisach prawa. Jak wskazano uprzednio, zawsze należy mieć na względzie okoliczności konkretnego przypadku odnosząc je do ratio legis ustawy SENT. Biorąc pod uwagę działalność prowadzoną przez skarżącą nie można uznać, że naruszenie przepisów ustawy SENT wywołane zostało brakiem doświadczenia w realizowaniu przewozów z wykorzystaniem zgłoszeń SENT. Stwierdzone podczas przeprowadzonej kontroli nieprawidłowości świadczą, w ocenie Sądu, co najmniej o niedbałości czy też o nienależytej staranności w prowadzeniu swoich interesów. W interesie publicznym niewątpliwie nie leży takie stosowanie przepisów ustawy SENT, które polegać miałoby na każdorazowym zwalnianiu podmiotów objętych regulacjami tej ustawy od odpowiedzialności za oczywiste naruszenia, wynikające z lekceważącego podejścia przewoźnika do realizacji jej postanowień. Trafnie przyjął organ odwoławczy, że w interesie publicznym leży przestrzeganie przepisów ustawy o SENT i wykonywanie obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów ciążących na podmiocie wysyłającym, podmiocie odbierającym i przewoźniku, a także kierującym pojazdem. Celem ustawy SENT nie jest zwiększanie dochodów budżetu państwa z tytułu kar nakładanych na podmioty działające w sposób legalny, dopuszczających się uchybień formalnych czy też oczywistych omyłek, związanych między innymi z wątpliwościami dotyczącymi wykładni i stosowania przepisów tej ustawy. Istotnie kary przewidziane w ustawie SENT mają przede wszystkim charakter prewencyjny, a nie fiskalny. Wprowadzenie jednak wysokich kar przez ustawodawcę było celowym zamierzeniem, aby niedopełnienie obowiązków nałożonych przez ustawę SENT było dla podmiotów uczestniczących w przewozie towarów "wrażliwych" nieopłacalne. W ocenie Sądu wykładnia mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego nie nasuwa wątpliwości interpretacyjnych. W obecnym stanie prawnym, gdzie przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący, nie wyłączają odpowiedzialności przewoźnika nawet za uchybienia, które popełnione zostały wskutek błędów, czy pomyłek, a odpowiedzialność za naruszenia postanowień ustawy ma charakter obiektywny i ustawodawca nie przewidział możliwości wartościowania przyczyn naruszenia i miarkowania kar, odstąpienie od nałożenia kary musi być przez organ wszechstronnie rozważone i wyważone na tle okoliczności konkretnej sprawy. Organy zasadnie uznały, że kara w wysokości 10.000 zł będzie karą wystarczającą i proporcjonalną do wagi stwierdzonego naruszenia. Nie można również pomijać, że poprawne uzupełnienie wszystkich danych w systemie daje właściwym organom pełną możliwość monitorowania oraz przeprowadzania skutecznych kontroli, które nie ograniczają się wyłącznie do sprawdzania pojazdów na drodze. Każdy zatem z przewoźników obowiązany jest w trakcie całej trasy umożliwić prawidłową identyfikację w systemie pojazdu wraz z towarem. Skarżąca jako profesjonalny przedsiębiorca zajmujący się transportem takich towarów powinna tak zorganizować ich transport, aby wypełniać obowiązki przewidziane w przepisach prawa. Zachowanie skarżącej naruszało też podstawowe cele ustawy SENT. Skoro bowiem celem tej ustawy jest zapewnienie maksymalnie skutecznego monitoringu towarów, a wskazany wymóg należy do narzędzi służących tej skuteczności, to w interesie publicznym leży zapewnienie jego przestrzegania. System kontroli powinien być szczelny, skuteczny i bezpieczny, a podmioty trudniące się przewozem towarów objętych systemem monitorowania powinny dochować należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków. Na co jednocześnie trafnie zwrócono uwagę w zaskarżonej decyzji, uchybienia popełnione przez skarżącą przy dokonywaniu zgłoszenia SENT były liczne, gdyż nie dotyczyły jednej, lecz kilku danych. Zasadnie wskazano przy tym, iż w zgłoszeniu podano błędnie zidentyfikowano nie tylko pojazdy (ciągnik i naczepę), którymi dokonywano transportu, lecz również numer zezwolenia transportowego. Tę właśnie okoliczność organy mogły i musiały wziąć pod uwagę przy ocenie, pomimo tego, że nie została ona udokumentowana protokołem kontroli. Ani przepisy ustawy SENT ani przepisy ustawy - ordynacji podatkowej nie sprzeciwiały się bowiem uwzględnieniu takiego ustalenia przy ocenie wagi naruszenia. W tym miejscu należy podkreślić, że skarżąca jest przedsiębiorcą profesjonalnie zajmującym się obrotem towarów, od którego należy oczekiwać znajomości przepisów prawa i zasad związanych z przewozem określonego rodzaju towarów. Niedopełnienie obowiązku polegającego na błędnie wpisanym numerze rejestracyjnym środka transportu oraz numerze zezwolenia drogowego w zgłoszeniu SENT, zgodnie z ustawą jest sankcjonowane. Podsumowując, w ocenie Sądu organy prawidłowo zastosowały w sprawie przepisy ustawy SENT, wyprowadzając z ich treści i w oparciu o poczynione ustalenia, obowiązek nałożenia na skarżącą kary pieniężnej przewidzianej w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT. Jednocześnie, organy po rozważeniu przesłanek zawartych w art. 24 ust. 3 ustawy SENT, prawidłowo uznały, że brak jest podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary. Ponadto, organy podjęły w tej sprawie wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy oraz zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły materiał dowodowy, co znalazło wyraz w uzasadnieniu podjętych rozstrzygnięć. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI