III SA/Gl 189/22

III SA/Gl 189/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-11-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-02-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aleksandra Żmudzińska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 775/23 - Wyrok NSA z 2023-10-11
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1882
art. 67 ust. 2
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Dz.U. 2019 poz 263
art. 32 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 23 maja 1991 r., o związkach zawodowych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Asesor WSA Aleksandra Żmudzińska (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 listopada 2022 r. sprawy ze skargi T. J. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 25 listopada 2021 r. nr 127/K/21 w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach na rzecz skarżącego kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach, po rozpoznaniu odwołania skarżącego T. J., utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w C. nr [...] z dnia
19 października 2021 r. w sprawie zwolnienia skarżącego z zajmowanego stanowiska służbowego referenta Zespołu do Walki z Cyberprzestępczością Wydziału do Walki z Przestępczością Gospodarczą Komendy Miejskiej Policji w C. z dniem 31 października 2021 r. i mianowania na wyższe stanowisko służbowe asystenta Zespołu Dochodzeniowo-Śledczego Wydziału Kryminalnego Komisariatu Policji II w C. z dniem 1 listopada 2021 r.
Rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym.
Komendant Komisariatu Policji II w C. wystąpił w dniu 13 września 2021 roku z wnioskiem personalnym o mianowanie skarżącego na wyższe stanowisko służbowe asystenta Zespołu Dochodzeniowo - Śledczego Wydziału Kryminalnego Komisariatu Policji II w C. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że skarżący legitymuje się właściwym dla objęcia tego stanowiska wykształceniem i przygotowaniem zawodowym oraz osiąga dobre wyniki w codziennej służbie. Posiada również stosowną wiedzę, umiejętności i predyspozycje osobowościowe do zajmowania tego stanowiska. We wniosku wskazywano, że zasadnym jest przeniesienie w celu zapewnienia ciągłości służby w Zespole Dochodzeniowo - Śledczym.
Skarżący w swoim stanowisku z dnia 23 września 2021 r., wystosowanym po jego zapoznaniu z ww. wnioskiem personalnym, zadeklarował gotowość pełnienia służby na stanowisku zgodnym z wytycznymi przełożonego.
Z kolei w dniu 28 września 2021 roku do Komendy Miejskiej Policji w C. wpłynęło stanowisko [...], w którym wyrażono stanowczy sprzeciw proponowanemu przeniesieniu skarżącego do innej jednostki podległej Komendzie Miejskiej Policji w C. Odwołano się do uchwały z dnia
14 września 2021 r. na mocy, której skarżący został objęty ochroną prawną wynikającą z przepisów art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 263 – dalej zwanej u.z.z.). Podano, że skarżący na mocy statutu związku, przepisów u.z.z. oraz ww. uchwały jest osobą uprawnioną do reprezentowania organizacji związkowej wobec pracodawcy lub osoby dokonującej za pracodawcę czynności z zakresu prawa pracy i warunków pracy.
Wskazanym na wstępie rozkazem z dnia 19 października 2021 r. Komendant Miejski Policji w C. uwzględnił ww. wniosek personalny zmieniając warunki służby pełnionej przez skarżącego i zwolnił skarżącego z zajmowanego stanowiska referenta Zespołu do Walki z Cyberprzestępczością Wydziału do Walki z Przestępczością Gospodarczą Komendy Miejskiej Policji w C. z dniem
31 października 2021 r. oraz mianował go na wyższe stanowisko służbowe asystenta Zespołu Dochodzeniowo-Śledczego Wydziału Kryminalnego Komisariatu Policji II
w C. z dniem 1 listopada 2021 r. z odpowiednio wyższym uposażeniem.
W uzasadnieniu tej decyzji organ wyjaśnił, że była ona podyktowana potrzebami służby wynikającymi z konieczności zapewnienia ciągłości służby (wzmocnienia) Zespołu Dochodzeniowo-Śledczego Wydziału Kryminalnego Komisariatu Policji II w C. poprzez przeniesienie do tej komórki organizacyjnej funkcjonariusza doświadczonego, posiadającego odpowiednią wiedzę i umiejętności dające gwarancję właściwego realizowania zadań na stanowisku asystenta tej komórki organizacyjnej. Wskazano, że skarżący spełnia kryteria formalne do mianowania na stanowisko asystenta określone w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie wymagań w zakresie wykształcenia, kwalifikacji zawodowych i stażu służby, jakim powinni odpowiadać policjanci na stanowiskach komendantów Policji i innych stanowiskach służbowych oraz warunków ich mianowania na wyższe stanowiska służbowe.
Jednocześnie wyjaśniono, że brak jest podstaw prawnych do konsultacji stosownie do art. 32 ust. 1 u.z.z., ponieważ mianowanie na wyższe stanowisko służbowe asystenta Zespołu Dochodzeniowo - Śledczego Wydziału Kryminalnego Komisariatu Policji II w C. nie wiąże się z obniżeniem wysokości jego uposażenia w drodze jednostronnych działań pracodawcy zmieniających na niekorzyść status funkcjonariusza. Zwrócono uwagę, że na zasadzie art. 32 ust. 2 u.z.z. funkcjonariusz jest objęty ochroną przed jednostronnym niekorzystnym wypowiedzeniem warunków płacy przez cały okres trwania mandatu oraz przez okres roku po jego wygaśnięciu. Wskazano, że na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 2 u.z.z. Komendant nie może bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej zmienić jednostronnie warunków płacy na niekorzyść pracownika - będącego członkiem zarządu zakładowej organizacji związkowej. Komendant powinien uzyskać zgodę zarządu jedynie w sytuacji w której ma zamiar dokonać zmiany warunków płacy na niekorzyść funkcjonariusza będącego jednocześnie wybranym do władz związku zawodowego. Zauważano, że z informacji zawartej w piśmie z dnia
17 września 2021 roku [...], skarżący jest członkiem związku, nie wchodzącym w skład Komisji Międzyzakładowej, i jest uprawniony do reprezentowania organizacji związkowej wobec ich pracodawcy lub osoby dokonującej za pracodawcę czynności z zakresu prawa pracy.
Jednocześnie organ wskazuje, że służba w Policji wiąże się z większą dyspozycyjnością i koniecznością podporządkowania się poleceniom przełożonego, a także wymaga umiejętności szybkiej adaptacji do nowych warunków, w których przyjdzie policjantowi realizować ustawowe zadania Policji. Zaakcentuje, że przedmiotowa zmiana stanowiska nie stanowi pogorszenia, utrudnienia warunków pracy skarżącego.
W odwołaniu od tej decyzji ponownie wskazano, że skarżący w dniu
14 września 2021 r. uchwałą władz Związku Zawodowego [...], na podstawie art. 32 ust. 1 u.z.z. objęty został ochroną trwałości stosunku pracy działaczy związkowych. W ocenie skarżącego organ dopuścił się nadinterpretacji przepisu art. 32 ust. 1 pkt 2 u.z.z. albowiem w przepisie tym nie ma mowy o warunkach płacowych pracownika a przedmiotem ochrony nie jest stricte sam pracownik i jego indywidualne interesy płacowe jako podmiot stosunku łączącego go z pracodawcą, lecz przedmiotem ochrony jest trwałość stosunku pracy chroniąc interes zakładowej organizacji zrzeszającej i występującej w imieniu pracowników danego pracodawcy. Wskazano, że omawiany przepis ma na celu ochronę interesu osoby występującej jako strona społeczna w imieniu wszystkich pracowników danego pracodawcy przed bezprawnym eliminowaniem przedstawiciela strony społecznej również przed bezprawnym obniżeniem wynagrodzenia działacza związkowego, które mogłoby skutkować wymuszeniem jego odejścia od danego pracodawcy. Zdaniem skarżącego nie jest dozwolone na gruncie u.z.z podejmowanie rozstrzygnięć personalnych wobec funkcjonariusza będącego jednocześnie wybranym do władz związku zawodowego pogarszających jego sytuację prawną.
Odwołanie nie przyniosło zamierzonego skutku, gdyż zaskarżoną obecnie decyzją organ II instancji utrzymał mocy ww. rozkaz personalny.
W uzasadnieniu decyzji organu II instancji stwierdzono, że [...] nie może w sposób skuteczny dowodzić, że organ I instancji naruszył prawa przynależne członkowi tej organizacji w sytuacji w której sama nie wypełnia nałożonych na nią ustawowych obowiązków, wynikających z art. 251 ust. 1, 2 i 3 w zw. z art. 34 uz.z., czy też nie przekazując do pracodawcy uchwał organu przedstawicielskiego tej organizacji określających status osoby w ramach organizacji związkowej. Wskazano, że art. 32 ust. 2 pkt 1 u.z.z. ogranicza możliwość wypowiedzenia czy rozwiązania stosunku prawnego przez pracodawcę ze wskazanym uchwałą zarządu jego członkiem lub z inną osobą wykonującą pracę zarobkową będącą członkiem danej zakładowej organizacji związkowej, upoważnioną do reprezentowania tej organizacji wobec pracodawcy albo organu lub osoby dokonującej za pracodawcę czynności w sprawach z zakresu prawa pracy, a zgodnie z art. 10 u.z.z. sprawowanie funkcji związkowych ustalają statuty i uchwały statutowych organów związkowych.
W decyzji tej zwrócono także uwagę, że przeniesieniem skarżącego z urzędu do dalszego pełnienia służby w Komisariacie Policji II w C. z jednoczesnym mianowaniem na wyższe stanowisko służbowe asystenta Zespołu Dochodzeniowo-Śledczego Wydziału Kryminalnego KP II w C., wiąże się podwyżka uposażenia o 200 złotych miesięcznie.
Zdaniem organu II instancji powołany rozkaz personalny nie stanowi rozstrzygnięcia zmieniającego warunki służby na niekorzyść funkcjonariusza, gdyż skutkuje dla policjanta uzyskiwaniem co miesiąc wyższego uposażenia oraz możliwością awansu - zgodnie z art. 52 ustawy o Policji - na kolejne wyższe stopnie służbowe w korpusie aspirantów Policji. Należy także uwzględnić, że Komisariat Policji II w C. usytuowany jest podobnie jak Komendanta Miejska Policji w C. na terenie miasta C. (w odległości 3 km tj. 6 minut jazdy samochodem).
Organ odwoławczy podkreślił, że służba w Policji jest szczególnym rodzajem służby publicznej podlegającym określonym rygorom i ograniczeniom. Obowiązek policjanta podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej wynika z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. Przejawem szczególnej podległości służbowej w Policji są m.in. wynikające z art. 32 ust. 1 i art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o Policji uprawnienia właściwego przełożonego. Zwrócono przy tym uwagę na uznaniowy charakter decyzji z art. 36 ustawy o Policji. Wskazano także na regulację art. 38 ust. 1 i 2 ustawy o Policji. Tym samym w rozpoznawanej sprawie niekwestionowanym prawem Komendanta Miejskiego Policji było takie kształtowanie struktury etatowej i osobowej tej jednostki, które gwarantuje właściwą realizację zadań Policji. Zdaniem organu odwoławczego wydany w sprawie rozkaz personalny nie ma charakteru dowolnego, gdyż wskazał konkretne okoliczności faktyczne skutkujące koniecznością mianowania skarżącego na wyższe stanowisko służbowe asystenta Zespołu Dochodzeniowo-Śledczego Wydziału Kryminalnego KP II w C. Zwrócono uwagę, że sam skarżący nie kwestionuje, że to po stronie komendanta jednostki, będącego doświadczonym przełożonym, posiadającym wiedzę odnośnie sytuacji kadrowej w nadzorowanej jednostce, pozostaje kompetencja odnośnie optymalnego wykorzystywania posiadanych zasobów ludzkich w celu realizacji ustawowych zadań Policji. Nadto podano, że w rozkazie personalnym dokonano zestawienia umiejętności, kwalifikacji i predyspozycji skarżącego z koniecznością sprawnego i właściwego wykonywania zadań Policji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zwrot kosztów postępowania analogicznie jak w odwołaniu wskazał na nadinterpretację przepisów art. 32 ust. 1 u.z.z., albowiem w przepisie tym nie ma mowy o warunkach płacowych pracownika a przedmiotem ochrony nie jest stricte sam pracownik i jego indywidualne interesy płacowe jako podmiot stosunku łączącego go z pracodawcą, lecz przedmiotem ochrony jest trwałość stosunku pracy chroniąc interes zakładowej organizacji zrzeszającej i występującej w imieniu pracowników danego pracodawcy.
Pokreślono jednakże, że w sprawie nie chodzi o błędną wykładnię przepisów - która mogła być pierwotną, przyczyną tak sformułowanego orzeczenia - ale o wyrażoną w decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach (w konsekwencji błędnej wykładni) odmowę zastosowania przepisu § 32 ust. 1 u.z.z., która spowodowała skutki - niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach, a właściwie jej uzasadnienia nie pozostawiają wątpliwości, że spór dotyczący przedmiotowej decyzji stanowi zarzewie niezrozumienia przez organ istoty zagadnienia. W dalszej kolejności skarżący odniósł się do poszczególnej argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Końcowo wskazując, że wobec bezprawnego i bezpardonowego pogwałcenia praw członka zarządu [...] wydaną decyzję odczytać należy jako za utrudnianie działalności związkowej skarżącego, co stanowi naruszenie podstawy ustawowej jednocześnie powodując odpowiedzialność na podstawie art. 35 ust. 1 pkt 2 u.z.z.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazano m.in. na regulację art. 67 ustawy o Policji, a także dodano, że działalność związkowa nie może być pretekstem (szczególnym immunitetem) do nieuzasadnionego uprzywilejowania funkcjonariusza wobec innych nieuprawnionych z tego tytułu, że organizacja związkowa pismem informuje ogólnie (nie dopełniając obowiązku z art. 32 ust. 92 u.z.z.) pracodawcę odnośnie faktu, że dana osoba podlega ochronie na podstawie art. 32 u.z.z.
Z kolei w piśmie skarżącego z dnia 26 marca 2022 r. przedstawiona została polemika ze stanowiskiem zawartym w odpowiedzi na skargę.
Na rozprawie w dniu 2 listopada 2022 r. pełnomocnik skarżącego podkreślił, że skarżący jest z wykształcenia informatykiem i nie posiada przeszkoleń do prowadzenia postępowań w zwykłych sprawach kryminalnych. Wskazał, że rozwija organizację związkową w Komendzie Miejskiej, natomiast w Komisariacie, w momencie przeniesienia członkowie Związku nie pracowali. Z kolei skarżący dodał, że nie wyraził zgody na przeniesienie, a zwrot o oddaniu się do dyspozycji komendanta miał jedynie charakter grzecznościowy. Natomiast pełnomocnik organ podtrzymując dotychczasowe stanowisko, akcentując, że w momencie wszczęcia postępowania w sprawie organ wiedział jedynie, że skarżący jest członkiem związku zawodowego. Odnosząc się do tego stanowiska pełnomocnik skarżącego zwrócił natomiast uwagę, że przełożony zwalniał skarżącego od pełnienia obowiązków służbowych w celu wzięcia udziału w zebraniach związkowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz. U z 2022 r., poz. 329 - dalej zwanej p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.
Wskazać należy, że podstawę materialnoprawną wydanego w sprawie rozkazu personalnego z dnia 19 października 2021 r. stanowił art. 36 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1882 – dalej zwana ustawą o Policji). Stosownie do treści ust. 1 tego przepisu policjant może być przeniesiony do pełnienia służby, albo delegowany do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Policji z urzędu lub na własną prośbę. Natomiast w ust. 2 powołanego przepisu wskazano podmioty uprawnione do przeniesienia lub delegowania policjanta. W rozpatrywanej sprawie uprawnienie w zakresie przeniesienia policjanta do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Policji na obszarze właściwego miasta przysługuje komendantowi miejskiemu Policji.
Nadto, zgodne z art. 32 ust. 1 ustawy o Policji do mianowania policjanta na stanowisko służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk, właściwi są przełożeni; Komendant Główny Policji, Komendant CBŚP, Komendant BSWP, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych.
W istocie ustawa o Policji nie określa żadnych warunków przeniesienia policjanta, nie wskazuje też kryteriów i przesłanek, którymi kierować się powinien organ dokonujący przeniesienia. Przeniesienie policjanta do innej jednostki organizacyjnej Policji lub innej miejscowości pozostawione zostało zatem uznaniu organu, który kierować się powinien kryteriami potrzeb służby, jej interesu i koniecznością zapewnienia sprawnego, optymalnego wykonywania ustawowych zadań Policji.
Oznacza to, że właściwym przełożonym - odpowiedzialnym za stan bezpieczeństwa i porządku publicznego na podległym terenie, bądź w ramach danej jednostki organizacyjnej - przyznano uprawnienia do kształtowania polityki kadrowej, przy czym kreują ją tak, by optymalnie wykorzystać posiadane zasoby ludzkie w celu realizacji ustawowych zadań Policji.
W świetle powyższego decyzje wydawane na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o Policji są decyzjami uznaniowymi, których ramy wyznacza regulacja art. 7 ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735, ze zm. – dalej zwana k.p.a.). Przy czym kontrola sądowa takich decyzji co do zasady nie obejmuje celowości ich wydania, lecz zmierza do oceny, że wydana decyzja nie nosi cech dowolności, a więc czy organ zebrał cały materiał dowody i dokonał wyboru określonego załatwienia sprawy po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych.
Niewątpliwie jak słusznie zauważyły organu obu instancji istotą służby w Policji jest dyspozycyjność funkcjonariuszy, osoba zgłaszająca się do służby w Policji wyraża dobrowolnie gotowość podporządkowania się szczególnie dyscyplinie służbowej obowiązującej w Policji, składa ślubowanie, zobowiązując się do przestrzegania dyscypliny służbowej oraz wykonywania rozkazów i poleceń służbowych. Z kolei zwalnianie i przenoszenie policjantów mieści się w kategoriach szczególnych uprawnień przełożonych składających się na kształtowanie dyscypliny służbowej, której policjant musi się podporządkować. Komendant Miejski Policji jako przełożony funkcjonariuszy na terenie miasta C. ma prawo do kształtowania polityki kadrowej oraz do decydowania o obsadzie stanowisk służbowych.
W granicach swoich uprawnień mógł wobec tego przenieść funkcjonariusza do dalszego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Policji.
Jednakże z uwagi na zaistniały w sprawie spór przypomnieć należy, że zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 roku o związkach zawodowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 263 – dalej zwanej u.z.z.) pracodawca bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej nie może:
1) wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku prawnego ze wskazanym uchwałą zarządu jego członkiem lub z inną osobą wykonującą pracę zarobkową będącą członkiem danej zakładowej organizacji związkowej, upoważnioną do reprezentowania tej organizacji wobec pracodawcy albo organu lub osoby dokonującej za pracodawcę czynności w sprawach z zakresu prawa pracy,
2) zmienić jednostronnie warunków pracy lub wynagrodzenia na niekorzyść osoby wykonującej pracę zarobkową, o której mowa w pkt 1,
- z wyjątkiem przypadku ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy, a także jeżeli dopuszczają to przepisy odrębne.
Okres gwarantowanej ta normą ochrony określono w ust. 2 ww. artykułu.
Wedle art. 67 ust. 2 ustawy o Policji, przepisy ustawy o związkach zawodowych stosuje się odpowiednio wobec policjantów zrzeszonych w związkach zawodowych (z wymienionymi w tym przepisie zastrzeżeniami). "Odpowiednie stosowanie" oznacza możliwość pewnej modyfikacji reguł ogólnych ustawy o związkach zawodowych - gdy przepisy ustawy o Policji przewidują rozwiązania pozostające z nią w pewnej sprzeczności, a więc proste zastosowanie nie byłoby możliwe czy racjonalne. Niejako dowolna modyfikacja nie jest jednak dopuszczalna, gdy prawodawca sam określa reguły kolizyjne, dotyczące postępowania na zbiegu regulacji obu ustaw. Normą taką jest m.in. art. 67 ust. 6 ustawy o Policji w brzmieniu:
"Policjant pełniący służbę na stanowisku, dla którego ustawa przewiduje powołanie, a także policjant mianowany na stanowisko dyrektora komórki organizacyjnej, zastępcy dyrektora komórki organizacyjnej albo naczelnika, nie może pełnić funkcji w związkach zawodowych oraz nie podlega ochronie, o której mowa w art. 32 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych".
Znaczenie normatywne danej regulacji jest takie, że - wobec wyrażonej wprost woli prawodawcy - reguły określone art. 32 u.z.z., w tym dotyczące m.in. ochrony działaczy związkowych, nie znajdują zastosowania wyłącznie do policjantów, na których ustawa o Policji przewiduje powołanie a także mianowanych na stanowiska dyrektora komórki organizacyjnej zastępcy dyrektora komórki organizacyjnej albo naczelnika. A contrario - do wszystkich innych funkcjonariuszy, zasady określone art. 32 ustawy o związkach zawodowych znajdują zastosowanie wprost (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 2761/21).
Jak wskazuje się w orzecznictwie i doktrynie, nakaz odpowiedniego stosowania przepisów ustawy o związkach zawodowych oznacza, że przepis art. 32 ust. 1 do ust. 4 ma zastosowanie we wszystkich tych przypadkach, w których organ Policji może, ale nie musi, zwolnić Policjanta ze służby (zob. wyrok NSA z dnia 9 października 2012 r., I OSK 497/12, jak również Ł. Czebotar i in., Ustawa o Policji. Komentarz, Lex, tezy do art. 32)..
Z uwagi na zaistniały w sprawie spór zbędnym jest również odwołanie się do celów regulacji art. 32 u.z.z.
Jak wynika zatem z orzecznictwa przepis art. 32 ust. 1 pkt 2 u.z.z. ma na celu ochronę pracownika, o którym mowa w pkt 1 omawianego przepisu prawa, przed jednostronną zmianą warunków pracy lub płacy na niekorzyść tego pracownika bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej, z wyjątkiem gdy dopuszczają to odrębne przepisy. Wynikająca z art. 32 ust. 1 pkt 2 u.z.z. ochrona trwałości stosunku pracy działaczy związkowych odnosi się do wszelkich jednostronnych działań pracodawcy zmieniających na niekorzyść status pracownika, a także inne niekorzystne przekształcenia treści stosunku pracy. Przyjmuje się, że dokonując oceny, czy jednostronna zmiana warunków pracy lub płacy pracownika nastąpiła na jego niekorzyść w rozumieniu art. 32 ust. 1 pkt 2 u.z.z. należy mieć na względzie warunki pracy na dotychczasowym i nowym stanowisku oraz wysokość uposażenia, ale także możliwości awansu hierarchicznego i płacowego oraz prestiż stanowiska. Przy czym podkreśla się również, że ochrona, jaką przewiduje art. 32 u.z.z., musi być rozumiana także jako ochrona interesów związku zawodowego, realizacji celów statutowych związków zawodowych przez jego działaczy. Fakt, że mianowanie, przenoszenie i zwalnianie policjantów ze stanowisk służbowych pozostaje zgodnie z treścią art. 32 ust. 1 i art. 36 ust. 2 ustawy o Policji w gestii przełożonego właściwego w sprawach osobowych, nie zwalnia jednak podmiotów dokonujących zmian organizacyjnych z respektowania powszechnie obowiązujących norm prawnych (w tym art. 67 ust. 2 ustawy o Policji w zw. z art. 32 ust. 2 u.z.z.), które przewidują ograniczenia w dokonywaniu tego rodzaju zmian (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia
11 lutego 2014 r. sygn. akt III SA/Łd 1198/13).
Zwrócić ponadto należy uwagę, że problematyka ochrony działaczy związkowych była wielokrotnie analizowana w piśmiennictwie i orzecznictwie Sądu Najwyższego. Ogólne tezy wypracowane w odniesieniu do prawa pracy znajdują zastosowanie także w przypadkach takiej ochrony przysługującej działaczom związkowym w Policji. W ich ramach wskazywano zatem, że celem art. 32 ust. 1 (i ust. 2) u.z.z. jest wspieranie i ochrona wolności związkowej poprzez gwarancję trwałości stosunku pracy pracowników prowadzących działalność związkową. Gwarancja ta służy przede wszystkim ze względu na działalność związkową prowadzoną przez danego pracownika i koncentruje się na ochronie interesów zbiorowych pracowników. Natomiast interes osobisty chronionego działacza pozostaje na drugim planie i jest pochodną interesu zbiorowego (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z 9 maja 2006 r., II PK 260/05, LEX nr 513009; z 11 września 2001 r.,
I PKN 619/00, OSNP 2003 Nr 16, poz. 376).
Nadto, w doktrynie prawa pracy wskazuje się, że przepis art. 32 u.z.z. ma na celu zapewnienie działaczowi związkowemu poczucia bezpieczeństwa socjalnego, a w ten sposób zapewnienie niezależności wobec pracodawcy w zakresie reprezentowania i obrony praw pracowników. Z kolei w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2010 r. sygn. akt I PK 163/09 (Lex nr 132454) wskazano m.in., że celem art. 32 u.z.z., który stanowi na płaszczyźnie prawa krajowego realizację dyrektywy sformułowanej w art. 1 Konwencji MOP Nr 135, jest jedynie zapewnienie działaczom związkowym skutecznej ochrony przed wszelkimi aktami krzywdzącymi, włącznie ze zwolnieniem z pracy, podjętymi ze względu na ich przynależność związkową lub uczestnictwo w działalności związkowej.
W świetle powyższego Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela stanowisko, że ochrona, jaką przewiduje art. 32 u.z.z., musi być rozumiana także jako ochrona interesów związku zawodowego, w tym realizacji celów statutowych związków zawodowych przez jego działaczy. Zgodzić należy się zatem ze skarżącym, iż omawiana regulacja ma chronić osobę występującą jako strona społeczna w imieniu wszystkich pracowników danego pracodawcy. Oznacza to, że owa ochrona ma zapobiec m.in. przeniesieniu działacza związkowego podejmującego aktywne działania na rzecz pracowników w zakresie polepszenia warunków pracy i płacy.
W rozpatrywanej sprawie w dniu 14 września 2021 r. skarżący uchwałą Władz Walnego Związku Zawodowego [...], na podstawie art. 32 ust. 1 u.z.z. objęty został ww. ochroną trwałości stosunku pracy działaczy związkowych, o czym Komendant Miejski Policji w C. został poinformowany pismem z dnia
17 września 2021 r. Wskazano wówczas, że skarżący jest uprawniony do reprezentowania organizacji związkowej wobec pracodawcy lub osoby dokonującej za pracodawcę czynności z zakresu prawa pracy i warunków pracy.
Następnie pismem z dnia 24 września 2021 r. [...] poinformowała Komendanta Miejskiego Policji w C., że wyraża stanowczy sprzeciw proponowanemu przeniesieniu skarżącego do innej jednostki podległej kierownictwu tego Komendanta, przypominając o ww. uchwale. Podkreślono wówczas, że podjęte działania zmierzające do zmiany warunków pracy skarżącego w razie ich niezaprzestania będą poczytywane jako utrudnianie wykonywania działalności związkowej, a nawet jako dyskryminacja pracownika z powodu przynależności do związku. Z kolei w piśmie z dnia 30 października 2021 r. wskazało już na bezprawne pogwałcenie praw członka jego zarządu, zwracając uwagę, że skarżący pełni na terenie KMP C. funkcję Zastępcy Przewodniczącego [...].
Mimo powyższych okoliczności organ I instancji nie tylko nie zwrócił się do ww. Związku Zawodowego o wyrażenie zgody na dokonanie w drodze jednostronnej czynności zmian w zakresie warunków służby skarżącego, lecz mimo jednoznacznego braku takowej zgody wydał kwestionowany w sprawie rozkaz personalny.
Dokonując błędnej wykładni art. 32 ust. 1 pkt 2 u.z.z., pomijając wskazany w ramach wcześniejszych rozważań cel tejże regulacji uznał bowiem, że mianowanie skarżącego na wyższe stanowisko służbowe nie wiąże się z obniżeniem wysokości jego uposażenia.
Również i organ odwoławczy wskazuje, że kwestionowana przez skarżącego zmiana warunków służby oznacza w swej istocie awans zawodowy. Jego argumentacja zmierza także do wykazania, ze prawo do przeniesienie policjanta do innej jednostki pozostawione zostało uznaniu organu, który kierować się powinien kryteriami potrzeb służby, jej interesu i koniecznością zapewnienia sprawnego, optymalnego wykonywania ustawowych zadań Policji. W ocenie organu II instancji pozostawanie w służbie w Policji oznacza dyspozycyjność policjanta, co nakazuje oceniać dopuszczalność zmian warunków służby funkcjonariusza według kryteriów zobiektywizowanych. Ważny interes służby (społeczny), polegający na obowiązku zapewnienia właściwego funkcjonowania jednostki Policji, przeważa bowiem nad indywidualnym interesem policjanta.
Organy obu instancji pominęły zatem istotną dla Związku okoliczność pełnienia przez skarżącego służby w Komendzie Miejskiej Policji. Jak wynika z wyjaśnień złożonych na rozprawie skarżący rozwijał organizację związkową w tej Komendzie, a na skutek jego przeniesienia do Komisariatu, w Komendzie nie było osoby piastującej funkcję w Związku. W tej sytuacji w niniejszej sprawie istniał związek organizacyjno-funkcjonalny pomiędzy mandatem piastowanym przez skarżącego, a jego pracą w Komendzie Miejskiej Policji. Z takiej perspektywy przesunięcie skarżącego z komórki organizacyjnej w Komendzie Miejskiej Policji w Katowicach do komórki organizacyjnej Komisariatu Policji II w C. można uznać za tożsame ze zmianą warunków pracy, o jakiej stanowi art. 32 ust. 2 u.z.z. Oznacza to, że zgoda zarządu zakładowej organizacji związkowej była wymagana do wydania zaskarżonego rozkazu personalnego.
Sąd miał przy tym na względzie ewentualne argumenty o charakterze funkcjonalnym, a zatem ograniczone stanowiskiem organizacji związkowej swobody doboru kard danej formacji mundurowej, zauważając, że stosowna ochrona obejmuje określony okres (zgodnie art. 32 ust. 2 u.z.z.) i jest następstwem przesądzeń prawodawcy – przyjęcia prymatu szczególnej ochrony pewnej kategorii działaczy związkowych.
Jednocześnie odnosząc się do stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji wskazać wymaga dodatkowo, że przywołane przez organ art. 34,art.341 i art.342 u.z.z. nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż nie dotyczy ona zwolnienia skarżącego z obowiązku świadczenia pracy. Z kolei w zakresie niewypełnienia przez [...] obowiązku wskazania liczebności tej organizacji wskazać należy, że art. 251ust. 2 i 3 u.z.z. w sposób jednoznaczny określa terminy, w których pracodawca winien otrzymać informacje o liczbie członków organizacji związkowej, o czego uzależnia przysługujące tej organizacji uprawienia zakładowej organizacji związkowej (art. 251 ust. 6 u.z.z.). Jak wynika z wyjaśnień zawartych w piśmie procesowym z dnia 26 marca 2022 r. [...] zrealizował tenże obowiązek odpowiednio w pierwszych dniach lipca 2021 r. oraz w pierwszych dniach stycznia 2022 r. Nadto zgodnie z art. 251ust.7 u.z.z. pracodawca może zgłosić pisemne zastrzeżenie co do liczebności danej zakładowej organizacji związkowej w terminie 30 dni od dnia przedstawienia przez tę organizację informacji, o której mowa w ust. 2 lub 3.
Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach rozstrzygnięto w myśl art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265). Zasądzone koszty to kwota 480 złotych tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.
Wyjaśnić przy tym wymaga, że stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Rozpatrując ponownie sprawę organ administracji uwzględni ocenę prawną sformułowaną w niniejszym uzasadnieniu.