III SA/Gl 1888/10

III SA/Gl 1888/10 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2011-02-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-08-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Magdalena Jankiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 1261/11 - Wyrok NSA z 2012-09-28
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 68, art. 10, art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 51 ust. 1 i 2
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
Dz.U.UE.L 2004 nr 345 poz 1 art. 138 ust. 1
Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r.ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych  gruntów do produkcji surowców
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Protokolant St. sekr. sąd Anna Charchuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi A.P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. (dalej Dyrektor ARiMR), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w N. (dalej Kierownik ARiMR) z [...] r. nr [...], którą organ ten w wyniku wznowienia postępowania uchylił swoją decyzję w całości oraz przyznał jednolitą płatność obszarową w pomniejszonej kwocie oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do gruntów rolnych na 2006 r.
Stan sprawy przedstawia się następująco.
Wnioskiem z [...] r. skarżący zwrócił się o przyznanie na rok 2006 płatności bezpośredniej do gruntów rolnych. Strona zadeklarowała do płatności powierzchnię użytków rolnych na działkach rolnych oznaczonych symbolami A-C opacznej powierzchni [...] ha.
Po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej wniosku pod kątem kompletności i zgodności danych Kierownik ARiMR decyzją z [...] r. przyznał skarżącemu za 2006 r. płatności z tytułu JPO i UPO. Decyzja ta stała się ostateczna.
W dniach [...] r. została przeprowadzona w gospodarstwie rolnym strony kontrola na miejscu, która była przeprowadzona bez obecności strony. Z protokołu kontroli wynika między innymi, że działka rolna C ( według deklaracji na rok 2006), położona na działce ewidencyjnej [...] nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., co skutkuje trwałym wykluczeniem działki rolnej z płatności.
Postanowieniem z [...] r. Kierownik ARiMR, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 149 k.p.a., wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją w sprawie przyznania płatności. Jako nową okoliczność podał informacje zawarte w protokole kontroli.
Kierownik ARiMR decyzją nr [...] z [...] r., uchylił dotychczasową decyzję w całości, przyznał jednolitą płatność obszarową w pomniejszonej wysokości oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do gruntów rolnych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że różnica pomiędzy powierzchnią pierwotnie zadeklarowaną w ramach JPO tj. [...] ha w stosunku do powierzchni stwierdzonej po przeprowadzeniu kontroli wynosi powyżej 3% powierzchni stwierdzonej – co zgodnie z przepisami prawa unijnego skutkuje przyznaniem pomniejszonej płatności o dwukrotność stwierdzonej różnicy. Natomiast różnica pomiędzy powierzchnia zadeklarowaną a do UPO a powierzchnia stwierdzoną wynosi powyżej 20% powierzchni stwierdzonej, co skutkuje odmową przyznania płatności w danym roku, dlatego organ powołując się na przepisy wspólnotowe odmówił przyznania płatności. Wskazał w szczególności na art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20 listopada 2004r.ze zm.), który stanowi, że "jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej i/Iub wizji lokalnej (kontroli na miejscu wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a wyznaczonym obszarem (...) przekracza 3%, ale nie więcej niż 30 % wyznaczonego obszaru kwota, jaka ma być przyznana w ramach przyznania dopłat za jeden obszar (JPO) – jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotność wykrytej różnicy. Ponadto przytoczył art. 51 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30 kwietnia 2004r. ze zm.), który stanowi, że jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej (...) przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. Jeżeli różnica ta przekracza 20% zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw niezostanie przyznana żadna pomoc obszarowa.
Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i podnosząc zarzuty:
1/ błędu w zakresie ustaleń faktycznych polegającego na przyjęciu, że działka nr [...], deklarowana jako działka C była obsadzona drzewami; w tym zakresie strona wskazała, że na tej działce nigdy nie rosły i nie rosną żadne drzewa, lecz jedynie kilka krzewów stanowiących naturalną ostoję dla zwierząt,
2/ naruszenia art. 6 ust. 8 i 9 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. Nr 6 poz. 40 z późn. zm.) poprzez oparcie decyzji na protokole kontroli, niespełniającym warunków powołanych przepisów polegających na braku podpisów na tym protokole osób przeprowadzających kontrolę oraz podmiotu kontrolowanego,
3/ naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 79 k.p.a. poprzez niezawiadomienie podmiotu kontrolowanego o kontroli i pozbawienie go możliwości obrony swoich praw w postępowaniu, co - zdaniem strony - doprowadziło do opisania w protokole kontroli nie działki ewidencyjnej nr [...], lecz działki sąsiedniej nie należącej do podmiotu kontrolowanego i nie zadeklarowanej we wniosku, która istotnie obsadzona jest drzewami,
4/ naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego w sposób polegający na prawdziwych ustaleniach.
W toku postępowania odwoławczego, tj. [...] r. została przeprowadzona kontrola sprawdzająca w gospodarstwie strony, której wyniki zawarte w protokole z kontroli z tej samej daty zostały przez organ odwoławczy włączone do akt sprawy jako nowy dowód. O tej kontroli strona również nie była poinformowana. W protokole stwierdzono, że na działce [...] znajduje się teren nieużytkowany rolniczo od kilkunastu lat, porośnięty licznymi drzewami i krzewami oraz że działka ta leży na terenach kopalnianych w sąsiedztwie gruntów nie użytkowanych rolniczo oraz lasu. Stwierdzono też, że w obrębie tej działki znajduje się wyrobisko porośnięte drzewami oraz utwardzona kamieniami ścieżka przecinająca działkę. Do tego protokołu zostały dołączone mapki z opisami stwierdzonego stanu, zdjęcia cyfrowe tych terenów oraz pisemne oświadczenia właścicieli nieruchomości sąsiednich, co do użytkowania przez stronę spornej działki. Ponownie inspektorzy terenowi w odniesieniu do spornej działki zastosowali kody błędu DR10 i DR18. Raport z kontroli został podpisany przez inspektorów terenowych, a jego kopię doręczono stronie.
Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, Dyrektor ARiMR decyzją z [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.
Odnosząc się do zarzutu niezawiadomienia strony o przeprowadzonych kontrolach w terenie zauważył, że kontrole dokonane zarówno z udziałem, jak i bez udziału strony, są tak samo poprawne i skuteczne.
Na to rozstrzygnięcie, strona wniosła skargę do WSA w Gliwicach.
Wyrokiem z 15 października 2009 r. sygn. akt III SA/Gl 737/09 WSA w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł, że nie podlega ona wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że organ nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości istotnej dla sprawy okoliczności faktycznej, a mianowicie, że w określonym momencie nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej działka rolna mieszcząca się w obrębie zadeklarowanej działki ewidencyjnej nr [...], a strona od początku postępowania twierdziła, powołując się na swoje doświadczenie zawodowe geodety i mapę ewidencyjną, że kontrolujący dokonując czynności oględzin działki zaklasyfikowali i opisali, jako nie użytkowaną rolniczo, sąsiednią działkę ewidencyjną nr [...] zamiast działki właściwej nr [...]. Ponadto Sąd wskazał, że jeśli chodzi o kontrole na miejscu, to nie ma obowiązku zapowiedzenia ich stronie. Zgodnie z art. 25 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004 (obowiązującym do 23 grudnia 2007 r.) z zasady mogły one być przeprowadzane bez uprzedzenia, ale jeżeli nie zagrażałoby to celowi kontroli, to można było zawiadomić o nich stronę z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum nie przekraczającym 48 godzin z wyjątkiem uzasadnionych przypadków. Podobnie od 24 grudnia 2007 r. stanowi art. 23a ust. 1 tego rozporządzenia w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ale minimum wyprzedzenia wyznaczono na czas nie przekraczający 14 dni. W związku z tym wprawdzie organ odwoławczy nie naruszył przepisów dotyczących przeprowadzenia kontroli bez powiadomienia strony kontrolowanej, wbrew zarzutom skargi, ale naruszył ogólne zasady postępowania wynikające z art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., jako że nie zapewnił stronie czynnego udział w postępowaniu kontrolnym przeprowadzonym w toku postępowania odwoławczego, co nie zagrażało celowi tej kontroli, a poprzez to nie podjął też niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Sąd wskazał, że "ponownie rozpatrując odwołanie wniesione przez skarżącego organ II instancji winien (...) przeprowadzić kontrolę działki nr [...] z udziałem skarżącego i przy prawidłowym określeniu jej położenia w odniesieniu do działki nr [...], której właściciel nie jest ustalony. Przed przeprowadzeniem kontroli weryfikującej należy przesłuchać wnioskodawcę na okoliczność posiadania działki, jej nabycia i wydania przez poprzedniego właściciela oraz dokonywanych na niej upraw czy sposobu wykorzystywania. Organ winien również załączyć do akt sprawy zdjęcie spornej działki."
W wykonaniu zaleceń WSA w Gliwicach zawartych w uzasadnieniu powołanego wyroku, [...] r. przeprowadzono kontrolę na miejscu na gruntach rolnych zadeklarowanych do płatności na rok 2006, z udziałem skarżącego. W dniu kontroli stwierdzono wykonanie zabiegów rekultywacyjnych ciężkim sprzętem nierolniczym. Stwierdzono także, że brak jest podstaw do podważenia wyników kontroli zasadniczej przeprowadzonej po raz pierwszy u skarżącego w roku 2007 oraz drugiej kontroli (sprawdzającej) w roku 2009. Zdaniem kontrolujących zabiegi rekultywacyjne wykraczają szeroko poza teren działki ewidencyjnej [...] i swoim zasięgiem obejmują kilka sąsiednich działek ewidencyjnych. Dokonany pomiar, po nałożeniu na podkład mapowy, nie mieści się w granicach działki ewidencyjnej, co wskazuje na prawidłowość ustalenia lokalizacji działki rolnej podczas kontroli sprawdzającej w roku 2009 (tj. drugiej kontroli - raport z dnia [...] r. ). Posiadane dane przełożone z odbiornika GPS na podkłady mapowe jednoznacznie wskazują, że uzyskane przez inspektorów terenowych dane pokrywają się. Dotyczy to danych uzyskanych przez kontrolerów podczas kontroli [...] r. oraz [...] r. Po nałożeniu śladu pomiaru wykonanego odbiornikiem GPS na podkład mapy ewidencyjnej stwierdzono, że działka zlokalizowana została właściwie i zdjęcia dokumentujące nieprawidłowości w terenie (zakrzaczenia, zadrzewienia, wyrobisko) istotnie zostały wykonane na działce ewidencyjnej [...]. W związku z powyższym jako wynik kontroli działki rolnej zadeklarowanej na działce ewidencyjnej [...] (działka rolna [...] w roku 2005) przyjęto kody nieprawidłowości DR10 i DR33 oznaczające, że cała działka nie jest gruntem rolnym i nie była użytkowana rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r. Organ wskazał, że uwzględnił także zeznania świadków – M.S., A.P. i J.S., z których wynika, że widywali oni na działkach skarżącego pasące się konie, a także osobiście skarżącego i członków jego rodziny, jak je wypasali, bądź zbierali siano, jednakże organ uznał, iż zeznania te nie podważają dokonanych przez organ ustaleń co do braku utrzymania działki w należytej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Skarżący wezwany do podania wyjaśnień co do daty i okoliczności nabycia działki oraz jej wykorzystania wskazał, że działka [...] weszła w skład jego gospodarstwa rolnego w dniu [...] r., na podstawie Aktu notarialnego nr [...], jako trawa na roli (pastwisko) z przeznaczeniem wypasu dla koni.
Wobec powyższych ustaleń, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. zaskarżoną decyzją nr [...] z [...] r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w N.
Na to rozstrzygnięcie, A. P. wniósł skargę do WSA w Gliwicach. W skardze zarzucił:
1/ naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) przez niewykonanie wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zawartych w wyroku z 20 października 2009r. w sprawie sygn. akt III SAGL 784/09 w przedmiocie:
- dokonania oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie z uwzględnieniem wywodów sądu,
- dokonania kontroli działki nr [...] z udziałem skarżącego przy prawidłowym określeniu jej położenia w stosunku do działki [...],
2/ naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego w sposób rzetelny, polegający na prawidłowym i zgodnym z prawem tj. rozporządzeniem Rady Ministrów z 27 stycznia 2004r. w sprawie określania rodzajów czynności technicznych związanych z prowadzeniem systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004r. Nr 16, poz. 153), określeniu położenia działki nr [...] przez uprawnionych geodetów, przy pomocy metod i urządzeń dopuszczonych przez prawo, a także ustaleniu, że działka stanowiła pastwisko, jak to zadeklarował skarżący we wniosku o dopłaty.
3/ naruszenie przepisu art. 68 § 2 k.p.a. poprzez to, ze protokół z kontroli sporządzony został w biurze ARiMR w C. podczas nieobecności skarżącego, a nie na miejscu oględzin działki nr [...], a przez to naruszenie także art. 10 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że nie zostały wykonane wskazania Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku III SA/Gl 737/09, albowiem organ nie dokonał prawidłowego określenia położenia działki [...] w stosunku do działki [...], gdyż osoby przeprowadzające kontrolę nie dysponowały urządzeniem geodezyjnym dopuszczonym przez prawo, służącym do pomiaru i określenia położenia działki, a takie urządzenia GPS, jakimi posługiwali się kontrolujący nie jest dopuszczone przez prawo geodezyjne do użytku jako przyrząd do ustalania granic działek. Ponadto osoby kontrolujące nie miały uprawnień geodezyjnych. Wskazał także, że fakt sporządzenia protokołu nie w terenie, lecz w biurze ARiMR uniemożliwił mu oświadczenie się co do jego treści. Wskazał, że kontrola przeprowadzona [...] r. miała na celu jedynie potwierdzenie wyników poprzednich kontroli, a nie rzetelne ustalenie położenia działek [...] i [...], albowiem w trakcie kontroli na działce [...] nie stwierdzono żadnego drzewostanu, wyrobisk pogórniczych, co nie znalazło udokumentowania w protokole. Oświadczył, że nie jest prawdziwe stwierdzenie, że na działce były prowadzone zabiegi rekultywacyjne ciężkim sprzętem nierolniczym. Była wykonana jedynie niwelacja działki związana z utworzeniem się na niej rozlewiska wód opadowych.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie. Podniósł, iż prawo nie wymaga, aby osoby przeprowadzające kontrole obszarowe były uprawnionymi geodetami. Ci inspektorzy, którzy je przeprowadzają odbywają cykl szkoleń zakończony egzaminem, i dopiero po jego pozytywnym zaliczeniu uzyskują upoważnienia do przeprowadzania kontroli. W kwestii jakości urządzeń pomiarowych, organ wyjaśnił, iż pomiary powierzchni działek rolnych były wykonane za pomocą odbiornika GPS Topcon GMS-2, który posiada certyfikat wystawiony przez Katedrę Geodezji Satelitarnej i Nawigacji Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego zaświadczający, że jakość pomiaru wykonanego danym odbiornikiem jest przynajmniej równoważna wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne zgodnie z Rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 796/2004, art. 30. Wyjaśnił, iż w wyniku przeprowadzonych na działce prac rekultywacyjnych nie było możliwe ustalenie jej wykorzystania w roku 2006, dlatego w tym zakresie należało uwzględnić ustalenia dwóch poprzednich kontroli, co było powodem sporządzenia protokołu w siedzibie ARiMR, a nie w terenie. Natomiast w odniesieniu do innych działek, co do których kontrole nie wykazały nieprawidłowości, przyjęto powierzchnię i uprawę zadeklarowaną przez producenta. Odnośnie natomiast zarzutu błędnej lokalizacji działki nr [...] w terenie organ wskazał, iż inspektorzy terenowi nałożyli na podkład mapy ewidencyjnej dane wektorowe uzyskane z pomiaru wykonanego na działce ewidencyjnej nr [...] w dniu [...] r. (pomiar fragmentu, na którym wykarczowano drzewa) oraz z pomiaru przeprowadzonego z udziałem beneficjenta [...] r., które nakładały się. W ocenie Dyrektora ARiMR dało to podstawy do stwierdzenia, że działka ewidencyjna nr [...] została podczas kontroli z [...] r. właściwie zlokalizowana w terenie.
Na rozprawie 16 lutego 2011 r. skarżący na pytanie Sądu wyjaśnił, iż nie uruchamiał postępowania o wznowienie granic i punktów granicznych dot. działki [...]. Podniósł ponadto, że sama mapa także mogła zawierać błąd, a wówczas wszystkie wykonane kontrole dadzą ten sam błędny wynik.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Tak więc tylko stwierdzenie, że zaskarżona decyzja dotknięta jest przynajmniej jedną z w/w wad skutkuje jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego.
Rozpatrując sprawę o przyznanie skarżącemu płatności bezpośrednich za rok 2005 pod sygnaturą III SA/Gl 737/09 Sąd wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracyjny, w ramach etapu badania wystąpienia podstawy do wznowienia postępowania, winien przede wszystkim przeprowadzić kontrolę działki nr [...] z udziałem skarżącego i przy prawidłowym określeniu jej położenia w odniesieniu do działki nr [...], której właściciel nie jest ustalony oraz przesłuchać wnioskodawcę na okoliczność posiadania działki, jej nabycia i wydania przez poprzedniego właściciela oraz dokonywanych na niej upraw czy sposobu wykorzystywania oraz załączyć zdjęcie lotnicze spornej działki.
Stosownie do art. 153 p.p.s.a., który skarżący wskazuje jako naruszony, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę organ dokonał nakazanych czynności, wobec czego zarzut strony naruszenia powołanego przepisu uznać należy za chybiony. W szczególności organ przeprowadził kolejną już, trzecią kontrolę na spornej działce, z udziałem skarżącego, która dała wyniki zbieżne z kontrolami przeprowadzonymi poprzednio i wskazała na lokalizację działki [...] na gruncie, który uprzednio był zadrzewiony i zakrzewiony, a przed ostatnią kontrolą został zniwelowany. Fakt, że ustalenia dokonane co do lokalizacji działki [...] nie potwierdzają stanowiska strony nie jest wystarczający do uznania, że organ nie wykonał zaleceń Sądu, jak wydaje się wskazywać skarżący w punkcie II.1 tiret drugie skargi. Faktem jest także, że jak przyznała strona na rozprawie, nie podejmowała czynności zmierzających do wznowienia granic działki [...], co pozwoliłoby zweryfikować twierdzenia organu co do jej położenia względem działki [...].
Odnosząc się natomiast do zarzutu wadliwości mapy przyjętej do lokalizacji działki nr [...] i błędnej jej identyfikacji należy zauważyć, że kwestie identyfikacji działek rolnych w roku 2006, którego dotyczy niniejsza sprawa regulowało Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008. Znajduje ono zastosowanie w niniejszej sprawie na podstawie art. 86 ust.1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina, zgodnie z którym Rozporządzenie (WE) nr 796/2004 traci moc z dniem 1 stycznia 2010 r., jednakże stosuje się je nadal w odniesieniu do wniosków o przyznanie pomocy dotyczących lat gospodarczych lub okresów premiowych rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2010 r. Stosownie do art.6 "Identyfikacja działek rolnych" Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 20 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 będzie stosowany na poziomie działek referencyjnych takich jak działka katastralna lub na poziomie bloku produkcyjnego co zapewni jednolitą identyfikację każdej działki referencyjnej. Ponadto Państwa Członkowskie zapewnią wiarygodny sposób identyfikacji działek rolnych, a w szczególności będą wymagały złożenia pojedynczego szczegółowego wniosku lub dostarczenia dokumentów określonych przez właściwe władze, które umożliwią zlokalizowanie oraz zmierzenie każdej działki rolnej. GIS będzie działał na podstawie krajowego systemu geodezji. Państwo Członkowskie zapewni, aby w odniesieniu do przynajmniej 75 % działek referencyjnych zadeklarowanych we wniosku pomocowym, przynajmniej 90 % obszaru kwalifikowało się do wypłat zgodnie z systemem płatności jednolitych. Ocena będzie dokonywana corocznie przy użyciu stosownych metod statystycznych.
Ponadto nawet gdyby uznać, że powołane rozporządzenie odnosi się do wniosków stron, dotyczących poprzednich lat gospodarczych, a nie adresowanego do państw członkowskich wymogu dokonywania identyfikacji działek rolnych według określonych zasad i o określonym stopniu szczegółowości, które winno być przeprowadzane według przepisów obowiązujących aktualnie w dacie dokonywania określonych czynności identyfikacji działek, zauważyć należy, że stosownie do art. 4 powołanej ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, system ten składa się z:
1) ewidencji producentów;
2) ewidencji gospodarstw rolnych;
3) ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
3a) systemu identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia nr 73/2009 (które weszło w życie 1 stycznia 2009 r., a więc obowiązywało już [...] r., czyli w dniu dokonywania ostatniej kontroli, poprzedzającej wydanie zaskarżonej decyzji, co wskazuje, że stosowany przez organ system identyfikacji winien spełniać wskazane tam wymogi – przyp. Sądu),
4) dokumentacji związanej ewidencji i systemu, w pkt 1-3a.
Stosownie zaś do art. 17 rozporządzenia Rady (WE) NR 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U.UE.L.09.30.16), system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000. Ponadto stosownie do art. 9a. ust.1 ustawy, system identyfikacji działek rolnych zawiera:
1) wektorowe granice oraz powierzchnię maksymalnego kwalifikowalnego obszaru, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009;
2) identyfikatory działek ewidencyjnych zawarte w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego.
Ust.2 cytowanego artykułu stanowi, iż do prowadzenia systemu, o którym mowa w ust. 1, wykorzystuje się w szczególności:
1) ortofotomapy cyfrowe sporządzane zgodnie z przepisami Prawa geodezyjnego i kartograficznego;
2) dane z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego;
3) dane z wniosków o przyznanie płatności;
4) wyniki kontroli na miejscu, o których mowa w rozporządzeniu nr 1122/2009 oraz rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368 z 23.12.2006, str. 74, z późn. zm.).
Jak z powyższego wynika, w prowadzeniu systemu identyfikacji działek rolnych wykorzystuje się szereg różnorodnych danych. Taka zaś różnorodność źródeł pozyskania danych i stopień ich szczegółowości w ocenie Sądu wyklucza możliwość błędnego wskazania działki [...] w terenie oraz ewentualny błąd, który mógłby zaistnieć na skutek zastosowania przypadkowych lub obarczonych błędem map. Ocena ta jest tym bardziej uprawniona, że strona ograniczyła się tylko do negowania prawidłowości wyznaczenia działki przez organ nie przedstawiając jednak ze swej strony żadnych dowodów przeciwnych ani nie podejmując działań w celu ich zgromadzenia.
Nie budzą także wątpliwości Sądu ustalenia dokonane przez organ co do stanu utrzymania spornej działki, w szczególności przy uwzględnieniu bogatej dokumentacji fotograficznej, załączonej do akt sprawy. Zarówno z protokołu kontroli przeprowadzonej w roku 2007 jak i 2009 wynika, że działka deklarowana przez producenta jako pastwisko jest zadrzewiona i zakrzewiona oraz że nie była utrzymana w należytej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. i brak jest podstaw, aby tym ustaleniom nie dać wiary. Zeznania świadków potwierdzają, że na spornej działce prowadzony był wypas koni, ale nie jest to wystarczające do uznania, że istotnie było to pastwisko, gdyż aby można było go tak sklasyfikować, w 2006 r. grunt winien spełniać warunki określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz. U. 2004r. Nr 65, poz.600 ze zm.), do których w przypadku pastwisk stosownie do § 1 ust.1 pkt 4 rozporządzenia należy wypasanie zwierząt, koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie co najmniej raz w roku, w terminie do 31 lipca. Biorąc pod uwagę, że na działce [...] znajdowały się drzewa i krzewy oznacza to, że grunt w całości nie był wypasany lub koszony, a więc nie był także utrzymywany w dobrej kulturze rolnej, a ustalenia organu w tym zakresie są prawidłowe. Fakt, iż ustalenia te oparto na wynikach wcześniejszych kontroli sam przez się nie skutkuje ich wadliwością, skoro postępowanie dotyczyło płatności na rok 2006, a stan działki na dzień kontroli uległ zmianie na skutek działań strony związanych z jej niwelacją.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 68 § 2 k.p.a., zgodnie z którym protokół odczytuje się wszystkim osobom obecnym, biorącym udział w czynności urzędowej, które powinny następnie protokół podpisać, w zw. z art. 10 tej ustawy, stanowiącym, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, w ocenie Sądu jest to zarzut zasadny tylko o tyle, że protokół nie został stronie odczytany. Zauważyć jednak należy, że stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę fakt, że strona jest osobą wykształconą i w sile wieku oraz protokół z kontroli w terenie został stronie doręczony, zarzut uniemożliwienia skarżącemu odniesienia się do treści protokołu, co ma skutkować naruszeniem art. 10 k.p.a., uznać należy za niezasadny. Skarżący miał bowiem zapewnioną możliwość odniesienia się do jego ustaleń i z możliwości tej skorzystał, gdyż wniósł uwagi do protokołu. Wobec tych ustaleń stwierdzić należy, że fakt nieodczytania protokołu nie miał wpływu na wynik sprawy, a tym samym nie może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.
W kwestii zaś braku kwalifikacji geodezyjnych osób dokonujących pomiarów na gruncie i zastosowanych urządzeń pomiarowych, co w ocenie strony skutkowało naruszeniem art.7 k.p.a. i rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2004 r. w sprawie określania rodzajów czynności technicznych związanych z prowadzeniem systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004r. Nr 16, poz. 153) zauważyć należy, że rozporządzenie to stanowi akt wykonawczy do ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76), wydany na podstawie art. 15 ust.2 powołanej ustawy. Stosownie do art. 15 ust.1 ustawy, Agencja (czyli ARiMR) może powierzać, na podstawie umowy, wykonywanie czynności technicznych związanych z prowadzeniem systemu wyspecjalizowanym podmiotom. Natomiast stosownie do art.15 ust.2 Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje czynności technicznych, o których mowa w ust. 1, oraz warunki organizacyjne, techniczne i kadrowe, jakie powinny spełniać podmioty, którym mogą być powierzone do wykonania te czynności, mając na względzie zapewnienie wykonywania ich w jednolity sposób na obszarze całego kraju oraz sprawne funkcjonowanie systemu. Oznacza to, że omawiane rozporządzenie określa kwalifikacje podmiotów, którym Agencja może powierzyć wykonywanie określonych czynności na podstawie umowy, czyli zlecić je do wykonania jednostkom nie pozostającym w strukturach Agencji. W odniesieniu do czynności wykonywanych przez Agencję w imieniu własnym, omawiane rozporządzenie i wynikające z niego wymagania kwalifikacyjne nie znajdują zastosowania. Natomiast kontrola z [...] r. została przeprowadzona przez inspektorów terenowych ARiMR (poz. 11 i 56 Raportu z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni).
Konkludując, ponieważ Sąd dopatrzył się w przedmiotowej sprawie istnienia przesłanek uwzględnienia skargi, zatem na mocy art. 151 ustawy p.p.s.a. skargę należało oddalić.