III SA/Gl 1860/12

III SA/Gl 1860/12 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2013-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-11-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Magdalena Jankiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Mirosław Kupiec
Przemysław Dumana
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 1880/13 - Wyrok NSA z 2014-12-16
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 229 poz 2273
art. 5 ust. 3 a
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej
Dz.U. 2004 nr 187 poz 1929
par. 9 ust. 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na  zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 6, 7 i 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2013 r. przy udziale – sprawy ze skargi H. R. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją nr [...] z [...]r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. orzekł o uchyleniu decyzji nr [...] z [...] r. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. o odmowie przyznania płatności na zalesianie i umorzeniu postępowania administracyjnego w całości w sprawie przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2006.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Wnioskodawca ubiegając się o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych złożył [...]r. do Biura Powiatowego ARiMR w M. wniosek o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2006, w którym zadeklarował do płatności na zalesianie gruntów rolnych działki rolne o łącznej powierzchni [...]ha oznaczone symbolami A i B, zlokalizowane na działkach ewidencyjnych o nr [...];[...];[...] leżących w obrębie S., nr obrębu [...], gmina C. a, powiat b., woj. [...] oraz na działce ewidencyjnej nr [...] leżącej w obrębie P., nr obrębu [...], gmina P., powiat s., woj. [...].
W trakcie prowadzonego postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. [...]r. wydał postanowienie nr [...] o spełnieniu we wniosku o przyznanie płatności na zalesienie gruntów rolnych niezbędnych warunków.
W dniu [...]r. H. R. złożył do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia wraz z zaświadczeniami potwierdzającymi wykonanie prac zalesieniowych wydanymi przez Nadleśnictwo "A" z [...] r.
Zgodnie z § 9 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 11.08.2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 187, poz. 1929 ze zm.) – dalej powoływane jako "rozporządzenie wykonawcze", wnioskodawca jest zobowiązany w terminie 14 dni od dnia złożenia informacji Nadleśniczemu o założeniu uprawy leśnej, jednakże nie później niż do dnia 31 maja — roku w którym zalesienie wykonano wiosną albo roku następującego po roku, w którym zalesienie wykonano jesienią złożyć Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia, do którego dołącza zaświadczenie nadleśniczego potwierdzające ten fakt.
Weryfikując wniosek H. R. stwierdzono, że powyższe oświadczenie zostało złożone po terminie (zaświadczenia zostały wystawione z datą [...] r., a oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia wpłynęło do Biura Powiatowego ARiMR w M. [...] r.).
W związku z powyższą sytuacją strona [...]r. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w M. wniosek o przywrócenie terminu na dokonanie czynności, który nie został uwzględniony, a organ odwoławczy – rozpoznający sprawę na skutek wniesionego przez skarżącego zażalenia - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Wyrokiem z 15 lipca 2008 r. o sygn. akt III SA/GI 119/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził nieważność postanowienia Dyrektora [...] Oddziału ARiMR w C. z [...] r. oraz poprzedzającego go postanowienia Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. z [...] r. Następnie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. rozstrzygnął postępowanie w sprawie przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych wydając decyzję nr [...] o odmowie przyznania płatności na zalesianie, wskazując na złożenie oświadczenia o wykonaniu zalesienia w niewłaściwym terminie.
W dniu [...] r. strona wniosła do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. za pośrednictwem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. odwołanie od decyzji Nr [...] z [...] r.
Po przeprowadzonej ponownej analizie sprawy organ odwoławczy wydając [...] r. decyzję nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nr [...] wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M..
Na to rozstrzygnięcie H. R. [...] r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach
Wyrokiem z 17.03.2009 r., sygn. akt IIISA/GI 1561/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. nr [...], uzasadniając:
"Konsekwencje naruszenia terminu są bardzo dotkliwe dla wnioskodawcy, gdyż nawet w sytuacji, gdy spełni on wszystkie przesłanki do uzyskania pomocy finansowej przewidzianej w rozporządzeniu, a w szczególności założy stosowną uprawę leśną i poniesie związane z tym wydatki pomocy tej nie otrzyma. Należy wobec tego przyjąć, iż przepis 10 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego znajduje zastosowanie jedynie w przypadku uchybienia terminowi ostatecznemu do złożenia oświadczenia o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia, a zatem niezłożenia tego oświadczenia do dnia 31 maja. Termin 14-dniowy jest jedynie terminem dyscyplinującym stronę i jego uchybienie, w sytuacji, gdy wnioskodawca nie przekroczył terminu ostatecznego nie może skutkować wydaniem decyzji o odmowie przyznania świadczenia."
Od w/w wyroku została wniesiona przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. skarga kasacyjna, którą Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrzył 27.10.2010 r. i wyrokiem sygn. akt II GSK 919/09 oddalił skargę kasacyjną Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C..
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. ponownie rozpatrując sprawę o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych ustalił okoliczności, których zaistnienie uzasadniało wydanie decyzji numer [...] z [...] r. o odmowie przyznania płatności na zalesienie.
Ponadto Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. pismem z [...] r. poinformował stronę o możliwości dochodzenia odszkodowań z tytułu niewypłaconych środków na drodze powództwa cywilnego.
Od tego rozstrzygnięcia H. R. wniósł odwołanie do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego, w którym zarzucił że decyzja numer [...] z [...] r. jest aktem naruszającym przepisy prawa tj. art.6, art.7, art.8 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz §10 ust. 2 rozporządzenia z 11.08.2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.2004 Nr 187 poz.1929 z póź. zm.). Organ odwoławczy decyzją nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji nr [...] o odmowie przyznania płatności na zalesianie z [...] r. Strona [...] r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję nr [...] wydaną przez Dyrektora [...] Oddziału ARiMR w C. Wyrokiem z 10.04.2012 r. sygn. akt III SA/GI 2121/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C..
Rozpatrując sprawę płatności po raz kolejny zaskarżoną decyzją z [...] r. Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. na mocy art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz.1071, z późn. zm.) uchylił w całości zaskarżoną decyzję nr [...] o odmowie przyznania płatności na zalesienie z [...] r., wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. oraz umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych wszczęte na wniosek H. R. o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych rok 2006 z [...] r. ze względu na:
- § 1 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego stanowiący, że płatność na zalesienie przyznawana jest do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w planie na zalesianie gruntów rolnych,
- art. 5 ust. 3a ustawy z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2003 r. Nr 229, poz. 2273 z późn. zm.), zgodnie z którym pomoc jest udzielana do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w planie na poszczególne działania, lecz nie później niż do dnia 30 czerwca 2008 r. "
Dokonując oceny charakteru prawnego terminu określonego art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej organ odwoławczy uznał, że jest to termin prawa materialnego. O takim charakterze przedmiotowego terminu przesądza to, że wyznacza on okres, do którego może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach stosunku administracyjnoprawnego. Ograniczenie przyznawania pomocy datą 30 czerwca 2008 r. powoduje skutek w postaci niemożności przyznania płatności. Powołał się przy tym na wyrok WSA w Gdańsku z 19.11.2011r. (sygn. akt I SA/Gd 746/10), w którym sąd administracyjny wypowiedział taki pogląd, a także inne orzeczenia sądów administracyjnych.
Organ II instancji podkreślił, iż w przypadku upływu tego terminu organ nie jest już władny do wydania decyzji administracyjnej o charakterze merytorycznym. Z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania (polegającą na niemożności załatwienia sprawy w formie decyzji merytorycznej) organ winien orzec o jego umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 Kpa. W rozumieniu bowiem art. 105 § 1 Kpa sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej (w formie decyzji administracyjnej) ingerencji organu administracyjnego, co oznacza, że jakiekolwiek rozstrzygnięcie organu - pozytywne, czy negatywne - staje się prawnie niedopuszczalne (wyrok z 29 kwietnia 2009 r. VII SA/Wa 1295/08; Wyrok WSA w Lublinie z 27.10.2010; sygn. akt. SA/Lu 334/10). Ponieważ termin wskazany w art. 5 ust. 3a jest terminem materialnym, zatem nie może być przez organ przekroczony, ani w żaden sposób przedłużony (powołany już wyrok WSA w Gdańsku z 19.01.2011 r., sygn. I SA/Gd 746/10).
Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie wniosek o przyznanie płatności na zalesienie gruntów rolnych został złożony [...] r. a oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia w [...] r. - w terminach właściwych zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym. Ze względu na ustrojową zasadę prawa strony do merytorycznego rozpatrzenia jej żądania w postępowaniu administracyjnym i prawa do rozstrzygnięcia sprawy decyzją powinnością organu I instancji było więc załatwienie sprawy poprzez wydanie odpowiedniej decyzji merytorycznej (przyznającej lub odmawiającej przyznania świadczenia) do 30 czerwca 2008 r.
Wraz z upływem terminu określonego w powyższym przepisie lub wyczerpaniu limitu środków ustała możliwość realizacji wskazanego uprawnienia. W ten sposób z upływem terminu wskazanego w art. 5 ust. 3a ustawy o rozwoju obszarów wiejskich przestał istnieć związek przedmiotu postępowania ze stosowaniem przepisów prawa materialnego, co w następstwie powoduje bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 Kpa, organy nie miały podstawy prawnej do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy.
Powyższa decyzja nr [...] z [...]r. stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, którą strona wniosła o uchylenie orzeczenia organu II instancji z uwagi na:
- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 3a ustawy z 28.11.2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz §10 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 11.08.2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich;
- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 153 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) oraz art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 oraz art. 105 § 1 Kpa;
- naruszenie przepisu art. 2 Konstytucji ustanawiającego zasadę demokratycznego państwa prawa, zasadę niedziałania prawa wstecz, zasadę ochrony zaufania obywatela państwa i stanowionego przez niego prawa oraz zasadę poszanowania praw nabytych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że przepis art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu... został dodany przez art. 42 ustawy z 7.03.2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 64, poz. 427) i obowiązuje od 11.04.2007 r. (art. 50 cytowanej ustawy). Ustawa z 7.03.2007 r. nie zawiera przepisów przejściowych - intertemporalnych, które regulują kwestie wniosków złożonych przed wejściem w życie zmienionego przepisu i rozpoznanych po jego wejściu w życie. Skoro ustawodawca nie wyłączył zastosowania przepisu art. 5 ust. 3a powołanej ustawy do wniosków złożonych przez jego wejściem w życie, to zasady techniki legislacyjnej nakazują stosować przepisy prawa obowiązującego w chwili wydania decyzji. W dniu wydania decyzji przez organ odwoławczy obowiązywał przepis art. 5 ust. 3a powołanej ustawy, organ był więc zobowiązany uwzględnić jego treść, a argumentacja skarżącego zastosowania przez organ odwoławczy prawa wstecz jest nieuzasadniona. Jeśli zaś działanie organu znajduje oparcie w przepisach prawa, nie są uzasadnione również pozostałe zarzuty skargi, w tym przepisów Konstytucji i Kpa.
Organ przyznał, iż mimo uznania terminowego złożenia przez stronę oświadczenia zgodnie z § 10 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego organ odwoławczy był ograniczony co do merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez art. 5 ust. 3a ustawy z 28.11.2003 r., a tym samym zachodziła konieczność zastosowania art. 138 §1 pkt 2 Kpa w związku z art. 105 § 1 Kpa, co w zaskarżonej decyzji uczynił. Zatem w związku z powyższym zarzut bezpodstawnego umorzenia postępowania administracyjnego ze względu na bezprzedmiotowość w trybie art. 105 § 1 Kpa organ uznał za nieuzasadniony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona.
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej powoływana jako p.p.s.a. Ponadto sąd może stwierdzić nieważność decyzji w całości lub w części albo wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kpa lub innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 i 3 tej ustawy). Nadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Za podstawę wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyjął prawidłowe ustalenia stanu faktycznego przyjęte w zaskarżonym tutaj rozstrzygnięciu Dyrektora [...] Oddziału ARiMR (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09), które zresztą są niesporne między stronami, a spór dotyczy ich oceny prawnej.
W szczególności przedmiotem sporu jest ocena, czy mimo upływu terminu przypadającego na dzień 30.06.2008 r., wskazanego w art. 5 ust.3a ustawy o wspieraniu... możliwe jest merytoryczne rozpatrzenie wniosku strony złożonego w dacie, kiedy przepis ten jeszcze nie obowiązywał, jak wskazuje strona, czy też - wobec upływu powołanego terminu o charakterze materialnoprawnym organ pozbawiony jest po wskazanej wyżej dacie podstawy prawnej do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego i winien wydać jedynie decyzję umarzającą, formalnie kończącą postępowanie.
Zanim jednak Sąd przejdzie do analizy tego zagadnienia wspomnieć przyjdzie, że sprawa niniejsza już czterokrotnie była rozpoznawana przez WSA w Gliwicach i raz przez NSA.
W wyniku rozpoznania pierwszej wniesionej w sprawie skargi, WSA w Gliwicach w wyroku z 15.07.2008 r. w sprawie o sygn. akt III SA/GL 119/08 stwierdził nieważność postanowień organów obu instancji w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia.
Następnie w wyroku z 17.03.2009 r. sygn. akt III SA/Gl 1561/08 WSA przytoczył § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego, zgodnie z którym producent rolny, w terminie 7 dni od dnia założenia uprawy leśnej, informuje o tym fakcie na piśmie nadleśniczego, właściwego ze względu na miejsce położenia działek rolnych, na których została założona ta uprawa. Producent rolny, w terminie 14 dni od dnia złożenia informacji, o której mowa w ust. 1, jednakże nie później niż do dnia 31 maja:
1) roku, w którym zalesienie wykonano wiosną, albo
2) roku następującego po roku, w którym zalesienie wykonano jesienią
- składa kierownikowi biura powiatowego Agencji oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia, do którego dołącza zaświadczenie nadleśniczego potwierdzające ten fakt.
Powołując się na wskazany przepis, Sąd wskazał, że wynika z niego, iż wnioskodawca mimo dołożenia należytych starań może nie mieć wpływu na zachowanie 14-dniowego terminu. Ów termin do złożenia oświadczenia nie biegnie bowiem od daty otrzymania zaświadczenia wydanego przez nadleśniczego, lecz od daty zawiadomienia go przez wnioskodawcę o założeniu uprawy leśnej.
Przyjęcie interpretacji organu oznaczałoby, że uzyskanie płatności byłoby uzależnione od szybkości działania organu, niezależnie od spełnienia przez wnioskodawcę merytorycznych przesłanek do uzyskania płatności. Dlatego też we wskazaniach co do dalszego sposobu postępowania Sąd stwierdził, iż zachodzi konieczność zbadania, jaki wpływ na niedochowanie przez skarżącego terminu miało wydanie zaświadczenia przez Nadleśniczego dopiero po 11 dniach od wypływu do Nadleśnictwa informacji skarżącego o wykonaniu zalesienia, na który to termin strona nie ma żadnego wpływu, przy czym "interpretacja organu po wyjaśnieniu tej kwestii powinna być dokonana w przedstawionym wyżej kierunku, tj. uznania, że dochowanie terminu 31.05.2007 r. jest wystarczające dla uznania, że termin nie został przekroczony", a skarga kasacyjna organu od tego rozstrzygnięcia została oddalona wyrokiem NSA z 27.10.2010 r., sygn. akt II GSK 919/09.
Mimo takich prawomocnych wskazań WSA, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR [...] r. w żaden sposób nie odniósł się do wskazań Sądu, a poza zreferowaniem dotychczasowego przebiegu postępowania w sprawie, ograniczył się do jednozdaniowego w istocie uzasadnienia, gdzie organ po przytoczeniu treści art.5 ust.3a ustawy, stwierdził, że "odmawia się płatności", a zatem nie wykonał wskazań Sądu zawartych w wyroku III SA/Gl 1561/08.
Weszcie po raz trzeci sprawa była rozpatrywana przez WSA 10.04.2012 r. pod sygnaturą III SA/Gl 2121/11, gdzie Sąd stwierdził niewykonanie przez organ wskazań zawartych w wyroku III SA/Gl 1561/08, co skutkowało naruszeniem art.153 p.p.s.a., podczas gdy przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, zatem ani organ ani Sąd ponownie rozstrzygając sprawę nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu Sądu, gdyż są nimi związane. Podniósł także, że kwestia upływu terminu 30.06.2008 r. czy wyczerpania środków finansowych na wspieranie zalesiania nie była dotąd podnoszona przez organu mimo, iż wydawały one rozstrzygnięcia już po tej dacie (decyzja z [...] r.).
Następnie zaskarżoną decyzją z [...] r. organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji z [...] r. o odmowie przyznania płatności na zalesianie i umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia po raz kolejny nie odniósł się do wskazań Sądu zawartych w kolejnych wyrokach WSA i stwierdził jedynie, że wobec upływu terminu wskazanego w art. 5 ust.3a ustawy, który jest terminem prawa materialnego, postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
To powtórne skrótowe przytoczenie rozstrzygnięć sądowych zapadłych w niniejszej sprawie było konieczne celem wyjaśnienia, że mimo jasnych wskazań Sądu co do konieczności merytorycznego rozpatrzenia sprawy przy uwzględnieniu faktu terminowego złożenia oświadczenia o założeniu uprawy leśnej, zawartych zarówno w wyroku o sygn. akt III SA/Gl 1561/08, jak i III SA/Gl 2121/11, które Sąd orzekający w sprawie niniejszej w całości podziela, organy cały czas od takiego rozstrzygnięcia się uchylają, a przez to dopuszczają się naruszenia art. 153 p.p.s.a., co samo w sobie już czyni koniecznym uchylenie zaskarżonej decyzji, a to celem wydania decyzji uwzględniającej wykładnię prawną i wskazania Sądów zawarte w powołanych wyrokach.
Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że przepis art. 5 ust. 3a o wspieraniu ..., ograniczający okres, w którym może być udzielona pomoc został dodany do ustawy z dniem 11.4.2007 r., podczas gdy strona złożyła wniosek o dofinansowanie [...] r. a [...] r. – oświadczenie o wykonaniu zalesienia, które – jak wynika z orzeczeń WSA i NSA wydanych w tym przedmiocie – było złożone terminowo. Powoduje to dwojaki skutek.
Po pierwsze, wskazać należy, że do oceny skutków prawnych zdarzenia należy stosować prawo materialne z dnia jego zaistnienia. Zatem skoro wniosek skarżącego został złożony pod rządami określonych przepisów, to również te przepisy winny stanowić podstawę jego rozpatrzenia. Na ten aspekt zwrócił uwagę NSA w wyroku z 28.06.2011 r. sygn. akt II GSK 674/10, gdzie stwierdził, że "zasada praworządności, wyrażona w art. 6 k.p.a., nie może być zawsze pojmowana jako obowiązek orzekania na podstawie stanu prawnego istniejącego w dacie wydawania decyzji. Stosowanie jej wymaga oceny, czy w chwili zaistnienia zdarzenia, z którym związane jest nałożenie kary, na stronie ciążył określony obowiązek i czy jego naruszenie podlegało karze. Zdarzenie, które miało miejsce w czasie gdy obowiązywał określony stan prawny musi być oceniane wedle niego."
Natomiast przepisy obowiązujące w dacie złożenia wniosku przez skarżącego nie przewidywały ograniczenia czasowego dla udzielenia pomocy.
Po wtóre oznacza, że z tym dniem – a więc ponad rok przed upływem terminu wynikającego z art. 5 ust.3a - organ winien był wydać decyzję rozstrzygającą sprawę co do istoty, a – wobec faktu wykonania zalesienia potwierdzonego przez Nadleśniczego i terminowego złożenia oświadczenia o zalesieniu – wydaje się, że środki pieniężne powinny zostać wypłacone w oparciu o przepis § 10 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego. Przepis ten bowiem stanowi, że w przypadku, gdy producent rolny złożył w terminie oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie planem zalesienia, to właściwy kierownik biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zobowiązany jest przyznać mu płatność na zalesianie. Fakt, że nie doszło do tego niezwłocznie po złożeniu oświadczenia spowodowany był działaniami organów obu instancji, których rozstrzygnięcia sądy administracyjne obu instancji uchylały. Skoro zatem skarżący terminowo wypełnił wszelkie nałożone na niego obowiązki, a nieprawidłowości występowały po stronie organów, to zaniedbania te nie mogły negatywnie wpłynąć na sytuację prawną skarżącego poprzez pozbawienie go uprawnień do płatności. Zatem organ wydający zaskarżoną decyzję powołując się na fakt upływu terminu, do którego upływu płatność mogła być przyznana w istocie obciążył skarżącego negatywnymi skutkami swojego niewłaściwego działania. Takie postępowanie stanowi zaś naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Nie stanowi z pewnością realizacji tej zasady takie działanie organów, które najpierw bezzasadnie odmawiają realizacji praw jednostki mimo spełnienia przez nią ustawowych przesłanek do ich uzyskania, następnie zaś stwierdzają, że nie jest to możliwe z uwagi na upływ czasu, w sytuacji, gdy strona w żaden sposób nie przyczyniła się do długości okresu procedowania w sprawie.
Działanie takie narusza także art. 7 Ustawy Zasadniczej, stosownie do którego organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Gdyby bowiem tak istotnie było w sprawie niniejszej, to skarżący otrzymałby środki pomocowe przed upływem terminu wynikającego z art. 5 ust.3a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich.
Za naruszone działaniem organu uznał Sąd także art. 6 i 7 Kpa, zgodnie z którymi organy administracji publicznej powinny działać na podstawie przepisów prawa a w toku postępowania mają obowiązek stania na straży praworządności (...) mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, jak również art. 8 Kpa stanowiący, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
Nie zmienia tej oceny informacja zawarta w piśmie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] r. wskazująca stronie na możliwość dochodzenia na drodze powództwa cywilnego odszkodowania z tytułu niewypłaconych środków pomocowych. Zważyć bowiem należy, że gdyby skarżący skorzystał z tej możliwości, to na nim jako na powodzie ciążyłby ciężar wykazania przesłanek koniecznych do jego zasądzenia i obowiązek ponoszenia kosztów procesu.
Ponownie rozpatrując sprawę organ zastosuje się wykładni prawa i wskazówek co do dalszego postępowania, zawartych w wyrokach II SA/GL 1561/08 i III SA/GL 2121/11, które Sąd w składzie orzekającym podziela i przyjmuje za własne. W szczególności uwzględni, że oświadczenie o wykonaniu zalesienia zostało złożone terminowo i oceni, czy skarżący spełnił wszystkie inne przesłanki do uzyskania płatności i stosownie do ustaleń wyda decyzję merytoryczną, uwzględniającą fakt, że w dacie złożenia wniosku o płatność art. 5 ust.3a jeszcze nie obowiązywał, a długotrwałość postępowania powstała na skutek wadliwych – jak się okazało na skutek wydania wyroków WSA i NSA - działań organu nie może powodować dla strony negatywnych skutków.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono w trybie art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy.