III SA/GL 182/25

III SA/Gl 182/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-09-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch /sprawozdawca/
Barbara Brandys-Kmiecik /przewodniczący/
Beata Machcińska
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 374
art. 15 ust. 7, art. 15g ust. 18, art. 15 zzb, art. 31 zo
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Sędzia WSA Beata Machcińska, Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2025 r. sprawy ze skargi J. sp. z o.o. w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 19 grudnia 2024 r. nr SKO.OG-COVID/41.12/44/2024/18286 w przedmiocie zwrotu dofinansowania środków pomocowych na rzecz ochrony miejsc pracy 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. z dnia 26 września 2024 r. nr [...], 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 6.917 (sześć tysięcy dziewięćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 19 grudnia 2024 r. znak SKO.OG-COVID/41.12/44/2024/18286 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO, Kolegium, organ II instancji) - po rozpatrzeniu odwołania J sp. z o.o. z siedzibą w Z. (dalej: skarżąca, strona, Spółka, beneficjent) - utrzymało w mocy decyzję Dyrektora [...] Urzędu Pracy w K. (dalej też: [...]UP, organ I instancji) z 26 września 2024 r. Nr [...], w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty pobranego dofinansowania.
SKO jako podstawę prawną wskazało art. 1 ust. 1, art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity - Dz.U. z 2018r., poz. 570) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity - Dz.U. z 2024r. poz. 572), po rozpatrzeniu odwołania.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO wskazało, że skarżąca, korzystała z różnych form wsparcia kierowanego do przedsiębiorców na podstawie ustawy antycovidowej.
Skarżąca skorzystała ze wsparcia przewidzianego w art. 31zo ustawy antycovidowej w ramach którego była zwolniona z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należnych za okresy marzec 2020 r., kwiecień 2020 r. oraz maj 2020 r.
Skarżąca skorzystała również ze wsparcia oferowanego na podstawie art. 15gg ustawy antycovidowej w ramach którego otrzymała m.in. wsparcie przysługujące na dofinansowanie składek ZUS w ramach wniosku z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych ("FGŚP"). Świadczenie to zostało przyznane skarżącej na okres 3 miesięcy od 1 lipca 2020 r., i przekazane w trzech równych transzach (24 lipca 2020 r., 1 września 2020 r., 1 września 2020 r.) po 20 001,55 PLN każda, kwotę dofinansowania we wnioskowanej wysokości, tj.: 60 004,65 PLN. Wniosek obejmował środki pomocowe przeznaczone na wynagrodzenia wraz ze składkami na ubezpieczenia społeczne. W okresie 1 lipca 2020 r. do 30 września 2020 r. wsparciem objęto dwunastu pracowników.
W związku z powyższym wsparcie to było udzielone skarżącej w różnych okresach pomoc przyznana na podstawie poszczególnych przepisów odnosiła się do innych okresów należności składek na ubezpieczenia społeczne. Otrzymane przez skarżącą wsparcie na podstawie art. 31zo ustawy antycovidowej dotyczyło okresu od marca do maja 2020 r. Natomiast wsparcie przyznane na podstawie art. 15gg ustawy antycovidowej za okres 3 miesięcy licząc od dnia 1 lipca 2020 r. do 30 września 2020 r.
Skarżąca po wykorzystaniu okresu wsparcia złożyła dokumenty rozliczeniowe. Jednocześnie skarżąca zwróciła organowi I instancji kwotę 2286,49 zł w ramach rozliczenia. Kwota ta została ustalona na podstawie uzupełnionego i złożonego kalkulatora rozliczeniowego.
Organ I instancji 11 października 2023r. wezwał skarżącą do dokonania korekty dokumentów rozliczeniowych wobec uznania, że skarżąca nie była uprawniona do pełnej kwoty wsparcia wobec skorzystania ze zwolnienia ze składek na ubezpieczenia społeczne. Skarżąca ustosunkowała się do zobowiązania wskazując, że nie zachodzą podstawy do dokonania oczekiwanej korekty oraz przedstawiając szeroką argumentację popartą orzecznictwem sądów administracyjnych. Skarżąca przesłała w tym celu szczegółowe wyjaśnienia, w tym m.in. stanowiska dotychczasowego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz organów administracji publicznej, w tym Samorządowych Kolegiów Odwoławczych z Warszawy oraz Wałbrzycha wydanych w analogicznych sprawach.
W konsekwencji [...]UP decyzją z dnia 26 września 2024r. określił przypadającą do zwrotu kwotę, pobranego przez "J" Spółka z o.o. w K. dofinansowania, powiększonego o wysokość odsetek określonych jak dla zaległości podatkowych, dotyczącego środków pomocowych przekazanych przez [...] Urząd Pracy w K. w trybie art. 15gg ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jednolity - Dz.U. z 2024r., poz. 340; dalej: "specustawa covidowa") na podstawie wniosku z dnia 27 lipca 2020r. o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (dalej: "FGŚP") na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników nieobjętych przestojem, przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy w związku ze spadkiem obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że rozpatrując pozytywnie wniosek Spółki, [...]UP w K. przekazał w trzech równych transzach ( I - 24 lipca 2020r., II i III - 1 września 2020r.) po 20 001,55 PLN każda z płatności, tytułem ww. dofinansowanie (łącznie 60 004,65 PLN). Dofinansowanie to dotyczyło wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne 12 pracowników, na trzy miesiące począwszy od 1 lipca 2020r. do 30 września 2020r., gdy w tym okresie do ubezpieczenia społecznego było zgłoszonych odpowiednio 17, 16 lub 15 (w zależności od miesiąca) pracowników. Składając wniosek o dofinansowanie, wnioskodawca złożył oświadczenie, że znane są mu obowiązki wynikające m.in. z art. 15gg ust. 19 specustawy covidowej dotyczące rozliczenia dofinansowania w terminie 30 dni od zakończenia okresu pobierania świadczeń oraz, że zobowiązuje się do ich spełnienia (pkt 7.8 wniosku). W dniu 28 października 2020r. Spółka przekazała do [...]UP dokumenty rozliczeniowe, tj.: formularz rozliczeniowy; wykaz pracowników którym przekazano pomoc (tzw. kalkulator rozliczeniowy); potwierdzenie wypłaty (wypełnione druki KW), potwierdzenie opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne ZUS oraz zaliczek na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych za okres lipiec 2020r. - wrzesień 2020r. W dniu 29 października 2020r. Spółka zwróciła do [...]UP w K. kwotę 2 286,49 PN z tytułu rozliczenia wniosku. W wyniku wstępnej weryfikacji przekazanych dokumentów. [...]UP w K. stwierdził braki i uchybienia, tj.: w kalkulatorze rozliczeniowym w komórce C.3 wpisano: "złożono wniosek na dofinansowanie wynagrodzeń i składek ZUS. Rozliczenie dotyczyło wynagrodzeń i składek ZUS: brak zwrotu nienależnych środków pomocowych przeznaczonych na składki na ubezpieczenie społeczne: brak oświadczenia o poinformowaniu pracowników o przetwarzaniu ich danych osobowych przez [...]UP w K. w związku ze złożeniem wniosku i jego rozliczeniem (oświadczenie RODO)".
W związku z powyższym [...]UP uznał, że Spółka nie rozliczyła otrzymanego dofinansowania. W trakcie wstępnej weryfikacji rozliczenia, na podstawie danych z Aplikacji Centralnej (mimo złożenia we wniosku /pkt 7.5/ oświadczenia, że Spółka nie ubiegała się o pomoc w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłaty na rzecz ochrony miejsc pracy) ustalono, że beneficjent pomocy poza pomocą z art. 15gg specustawy covidowej, na tych samych pracowników skorzystał także z pomocy z art. 31zo specustawy covidowej, w postaci zwolnienia ze składek na ubezpieczenia społeczne za okres 3 miesięcy (marzec 2020r. - maj 2020r.). Po weryfikacji powziętej informacji w Systemie Udostępniania Danych o Pomocy Publicznej prowadzonym przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalono, że Prezes ZUS udzielił Spółce za trzy miesiące (wyżej wskazane) pomocy z art. 31zo specustawy covidowe, poprzez zwolnienie z obowiązku zapłacenia składek ubezpieczenia społecznego, na kwoty odpowiednio: 7 115,23 PLN, 6 744,56 PLN i 6 905,71 PLN. Mając na uwadze, weryfikację wstępną rozliczenia, o której mowa w art. 15g ust. 17b pkt 1 w zw. z art. l5gg ust. 21 specustawy covidowej zakończono 15 lipca 2022r. z wynikiem negatywnym, [...]UP pismem z dnia 11 października 2023r. wezwał beneficjenta pomocy do korekty i uzupełnienia rozliczenia w terminie 30 dni, w tym do skorygowania formularza rozliczeniowego i kalkulatora rozliczeniowego oraz zwrotu nienależnych środków w kwocie z kalkulatora rozliczeniowego. Natomiast beneficjent pismem z dnia 21 października 2023r. odmówił korekty dokumentacji rozliczeniowej oraz zwrotu dofinansowania (w części dotyczącej składek ubezpieczenia ZUS). W konsekwencji powyższego, w trybie art. 15g ust. 17b pkt 2 w zw. z art. 15gg ust. 21 specustawy covidowej, rozliczenie otrzymanej przez beneficjenta pomocy na rzecz ochrony miejsc pracy, zakończono z negatywnym wynikiem. Po rozliczeniu wpłaconej przez Spółkę kwoty 2 286,49 PLN, zarachowanej odpowiednio: 2 238,92 PLN na należność główną i 47,57 PLN na odsetki, pismem z dnia 18 grudnia 2023r. (doręczonym w dniu 21 grudnia 2023r.) wezwano Spółkę do zwrotu całości dofinansowania w wysokości 57 765,73 PLN wraz odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania środków do dnia ich zwrotu. Spółka pismem z dnia 2 stycznia 2024r. odmówiła zwrotu dofinansowania, podtrzymując wcześniejszą argumentację. W dniu 1 lipca 2024r. [...]UP wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zwrotu całości dofinansowania wraz z należnymi odsetkami. Jako dowód w sprawie dopuszczono wszystkie dokumenty dotyczące udzielonego wsparcia znajdujące się już wcześniej w posiadaniu [...]UP. Zdaniem [...]UP z uwagi na to, że w sytuacji gdy Spółka za ten sam okres czasu (tj. 3 miesiące) i w odniesieniu do tych samych pracowników była objęta pomocą w trybie art. 31zo specustawy covidowej (dotyczącej składek ZUS za okres marzec - maj 2020r.) to strona nie powinna była ubiegać się o dofinansowanie z art. 15gg powoływanej ustawy. Według [...]UP w przedmiotowej sprawie strona złożyła wniosek o dofinansowanie z art. 15gg specustawy covidowej, a także nieprawdziwe oświadczenie o nie ubieganiu się o pomoc w odniesieniu do tych samych pracowników zakresie tych samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy (pkt 7.5 wniosku). Zdaniem organu I instancji również i ta okoliczność świadczy, że dofinansowanie z art. 15gg specustawy covidowej było nienależne (od początku).
Od ww. decyzji organu I instancji z dnia 26 września 2024r. strona wniosła odwołanie w którym zarzuciła organowi I instancji wydanie decyzji, z naruszeniem: art. 6 k.p.a. poprzez błędną wykładnię art. 15gg ust. 7 w zw. z art. 31zo specustawy covidowe; art., 8 § 2 k.p.a. poprzez odstąpienie od utrwalonej jednolitej praktyki rozstrzygania, w szczególności przez Wojewódzkie Sądy Administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjny w sprawach dotyczących wsparcia przyznawanego na podstawie specustawy covidowej tj. art. 15gg ust. 6 i 7 w zw. z art. 31zo specustawy covidowej poprzez przyjęcie, że skorzystanie ze zwolnienia z obowiązku opłacenia składek ubezpieczenia społecznego na podstawie art. 31zo tej ustawy, za inne miesiące niż te na jakie przyznano dofinansowanie z art. 15gg specustawy covidowej, stanowi wsparcie w stosunku do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów; art. 15gg ust. 23 specustawy covidowe poprzez uznanie, że Spółka nie dopełniła obowiązku rozliczenia.
Opisaną na wstępie decyzją Kolegium nr SKO.OG- C0V1D/41.12/44/2024/18286 z dnia 19 grudnia 2024r., utrzymało w mocy decyzję nr [...], wydaną w dniu 26 września 2024r. w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty, pobranego przez Spółkę dofinansowania, tj. środków pomocowych przekazanych przez [...] Urząd Pracy w K. w trybie art. 15gg ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0VID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych na podstawie wniosku o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników nieobjętych przestojem, przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu w związku ze spadkiem obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19 o numerze [...] z 16 lipca 2020r. w wysokości 57 765,73 PLN, powiększonej o wysokość odsetek określonych jak dla zaległości podatkowych, liczonych od dnia przekazania dofinansowania, tj.: a/ od kwoty 17 762,63 PLN - od 24 lipca 2020r. do dnia zwrotu; b/ od kwoty 20 001,55 PLN - od 1 wrzenia 2020r. do dnia zwrotu; c/ od kwoty 20 001,55 PLN - od 1 września 2020r. do dnia zwrotu.
W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że w przedmiotowej sprawie ziściła się okoliczność do wydania decyzji o zwrocie całości ww. środków pomocowych wraz odsetkami, skoro Spółka prawidłowo nie rozliczyła środków pomocowych (dofinansowania) w terminie, o którym mowa w art. 15gg ust. 19 specustawy covidowej. a także w terminie dodatkowo, o którym mowa w art. 15gg ust. 23a przedmiotowej ustawy.
W takich realiach sprawy, gdy zaistniał obowiązek zwrotu przez Spółkę całości dofinansowania (po rozliczeniu zwróconej dobrowolnie kwoty 2 286,49 PLN), [...]UP wydał decyzję w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty pobranego dofinansowania. Zgodnie z art. 15gg ust. 23 specustawy covidowej m.in. nie sporządzenie na dzień złożenia wniosku wykazu pracowników objętych wnioskiem, lub nie poddanie się przez beneficjenta kontroli powoduje obowiązek zwrotu na rachunek bankowy wojewódzkiego urzędu pracy, z którego otrzymano środki, całości otrzymanej pomocy wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków wykorzystanych niezgodnie z warunkami określonymi w ustawie. Ponadto zdaniem SKO z treści art. 15gg ust. 6 specustawy covidowej wynika, iż dofinansowanie wynagrodzenia i składek na ubezpieczenia społeczne może być maksymalnie udzielone na okres 3 miesięcy. Natomiast z art. 15gg ust. 7 ww. ustawy wynika, że aby wnioskodawca mógł otrzymać pomoc ze FGŚP należy spełnić warunek nie uzyskania w stosunku do tych samych pracowników pomocy w zakresie tych samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy. Kolegium podzieliło pogląd organu I instancji, że przez pojęcie "takich samych tytułów wypłat" należy rozumieć "wynagrodzenie pracownika i składki na ubezpieczenia społeczne od wynagrodzenia". Powyższe oznacza, że zachodzi niemożność łączenia wypłaty z art. 15gg specustawy covidowej z innymi wypłatami (np. wynikającymi z art. 31zo, czy też również z art. 15zzb tej ustawy) dotyczącymi tych samych tytułów wypłaty, niezależnie od tego, że okres którego miałaby dotyczyć wypłata przedmiotowego dofinansowania jest inny niż okres na jaki udzielono inne świadczenie. W takim wypadku (tj. zbiegu realizacji kilku świadczeń) dofinansowanie, o którym mowa w art. 15gg specustawy covidowej mogłoby zostać udzielone jedynie jako uzupełnienie do pełnych 3 miesięcy, gdyby dofinansowanie wynagrodzeń pracowników i składek na ubezpieczenia społeczne przyznane w ramach innych świadczeń określonych w tej ustawie, nie obejmowało 3 miesięcznego okresu. Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie miała miejsca. Spółka wykorzystała maksymalny okres (trzech miesięcy) na jaki możliwe było przyznanie pomocy - korzystając ze zwolnienia z opłacenia składek ubezpieczenia społecznego pracowników za okres marzec - maj 2020r. (tj. pomocy o której mowa w art. 31zo ww. ustawy). W ocenie SKO w powyższych warunkach (tj. skorzystania ze wsparcia określonego w art. 31zo specustawie covidowej), strona winna była powstrzymać się od składania w dniu 16 lipca 2020r. wniosku o dofinansowanie o którym mowa w art. 15gg specustawy covidowej (w części dotyczącej składek na ubezpieczenie społeczne). W przypadku, gdy taki wniosek się pojawił, a wnioskodawca jednak udzielił organowi prawdziwej informacji co do korzystania z pomocy w odniesieniu do tych samych pracowników i w zakresie takich samych wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy (co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca), to z pewnością spotkałby się on z odmową przyznania ww. świadczenia. Gdy okoliczność skorzystania ze świadczenia (zwolnienia), o którym mowa w art. 31zo - w okresie marzec - maj 2020r. (na tych samych pracowników) wyszła na jaw później, tj. już po wypłacie dofinansowania z art. 15gg specustawy covidowej, to przedmiotowe świadczenie podlega zwrotowi wraz z odsetkami liczonymi jak dla należności podatkowych. W opinii SKO - organ I instancji w sytuacji braku możliwości kumulowania świadczenia z art. 15gg specustawy covidowej z innymi świadczeniami publicznymi (np. określonymi w art. 15zzb ustawy) wypłacanych na ten sam cel oraz dotyczącymi tych samych pracowników, a także niemożności wypłacania tego samego świadczenia wielokrotnie, był w pełni uprawniony - również i z tego powodu - do wydania decyzji z dnia 26 września 2024r., gdy Spółka nie zamierzała (za wyjątkiem kwoty 2 286,49 PLN) dobrowolnie zwrócić pobranej w dniach: 24 lipca 2020r. i 1 września 2020r. pomocy z FGŚP (dotyczącej wynagrodzeń pracowniczych i składek ZUS). Suma okoliczności tj.: Spółka nie rozliczyła środków pomocowych (dofinansowania) w ustawowym terminie (30 dni od zakończenia okresu pobierania świadczenia) oraz w terminie dodatkowym (30 dniowym) zakreślonym w wezwaniu [...]UP z dnia 11 października 2023r., tj. nie przedłożyła wszystkich wymaganych od niej dokumentów oraz pobrała dofinansowania z art. 15gg specustawy covidowej w sytuacji gdy na tych samych pracowników i za ten sam okres czasu (3 miesięcy) otrzymała zwolnienie w opłaceniu składek ubezpieczenia społecznego z art. 31zo powoływanej ustawy - powoduje, że do zwrotu pozostała cała kwota główna udzielonego dofinansowania wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych (pomniejszonych o dobrowolnie zwrócona kwotę 2 286.49 PLN) .
Zdaniem SKO stawiane w odwołaniu zarzuty naruszenie określonych przepisów specustawy covidowej, w świetle powyższych ustaleń organu odwoławczego są bezpodstawne ponieważ odwołanie koncentrujące się na wskazywaniu, że zdaniem niektórych Sądów możliwe jest pobranie na tych samych pracowników dofinansowania z art. 15gg specustawy covidowej i świadczenia w postaci zwolnienia z obowiązku zapłaty składek na ubezpieczenia społeczne (z art. 31zo ww. ustawy) - z pominięciem przeciwnego stanowiska wyrażanego także w orzecznictwie sadów administracyjnych, całkowicie nie uwzględnia okoliczności, że Spółka nie przedłożyła [...]UP w K. w terminie o charakterze materialnym wszystkich dokumentów niezbędnych do rozliczenia dofinansowania - wskazanych w sposób jednoznaczny w wezwaniu [...]UP z dnia 11 października 2023r. W opinii Kolegium, decyzja organu I instancji z dnia 26 września 2024r. została wydana na podstawie obowiązujących przepisów prawa, przy pełnym zachowanie zasady prawdy obiektywnej i zapewnianiu stronie udziały na każdym etapie postępowania (jak i wcześniej przed jego wszczęciem, gdy [...]UP dokonywał weryfikacji przedkładanych przez wnioskodawcę dokumentów, w tym rozliczeniowych).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 16 stycznia 2025r. strona zarzuciła:
I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- art. 6 k.p.a. poprzez błędną wykładnię art. 15gg ust. 7 wz. z art. 31zo ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374; dalej: "ustawa antycovidowa") polegające na przyjęciu, że skorzystanie ze zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne na podstawie art. 31zo ustawy antycovidowej za okres niepokrywający się z okresem na który zostało przyznane dofinansowanie na podstawie art. 15gq ustawy antycovidowej stanowi formę wsparcia w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów;
a w rezultacie
- art. 8 § 2 k.p.a. poprzez odstąpienie od utrwalonej i jednolitej praktyki rozstrzygania, w tym w szczególności przez Wojewódzkie Sądy Administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny, spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym dotyczących wsparcia przyznawanego na podstawie przepisów ustawy antycovidowej;
II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:
- art. 15gg ust. 6 i 7 wz. z art. 31zo ustawy antycovidowej poprzez przyjęcie, że skorzystanie ze zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne na podstawie art. 31zo ustawy antycovidowej za okres niepokrywający się z okresem na który zostało przyznane dofinansowanie na podstawie art. 15qq ustawy antycovidowej stanowi formę wsparcia w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów, a w rezultacie zobowiązanie skarżącej do zwrotu pobranego świadczenia w zakresie obejmującym dofinansowanie składek na ubezpieczenia społeczne;
- art. 15gg ust. 23 ustawy antycovidowej poprzez uznanie, że skarżąca nie dopełniła spoczywających na niej obowiązków związanych ze skorzystaniem z dofinansowania tj. nie dokonała rozliczenia, a rezultacie zachodzą podstawy do zobowiązania skarżącej do zwrotu środków, podczas gdy skarżąca zrealizowała wszystkie spoczywające na niej obowiązki i przedstawiła niezbędne dokumenty, a Decyzja opiera się na niedokonaniu przez skarżącą korekty dokumentów rozliczeniowych (która miała uwzględniać oczywiście nieprawidłowe stanowisko organu I instancji!), a która to korekta nie została złożona przez skarżącą z powodu braku podstaw prawnych dla jej dokonania, o czym organ I instancji został przez skarżącą poinformowany;
ewentualnie z daleko idącej ostrożności procesowej - art. 168 § 4 z dnia 27 sierpnia 2009 r. ustawy o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.; dalej: "u.f.p.") poprzez zobowiązanie skarżącej do zwrotu pełnej kwoty dofinansowania tj. również kwoty przeznaczonej na dofinansowanie wynagrodzenia pracownika, a tym samym części, której prawidłowość wykorzystania nie jest kwestionowana wobec czego żądnie zwrotu w tym zakresie jest nieuzasadnione nawet w przypadku uznania, że skarżąca nie miała możliwości skorzystania z dofinansowania w części dotyczącej składek na ubezpieczenia społeczne z uwagi na uprzednie skorzystanie ze zwolnienia ze składek za inny okres.
W związku z powyższym strona wniosła o:
1) wstrzymanie przez Sąd wykonalności decyzji w całości na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. z uwagi na fakt, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wynikających z możliwości utraty płynności finansowej, a w rezultacie doprowadzenia do sytuacji, której dofinansowanie miało przeciwdziałać tj. utracie zatrudnienia przez osoby zatrudnione;
2) uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 grudnia 2024 r., znak SKO.OG-COVID/41.12/44/2024/18286 oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego tj. z uwagi na fakt, że wyłączną podstawę decyzji stanowi wadliwe zastosowanie art. 15gg ust. 7 ustawy antycovidowej wobec niespełnienia przesłanek uzasadniających żądanie zwrotu dofinansowania;
ewentualnie
3) uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 grudnia 2024 r., znak SKO.OG-COVID/41.12/44/2024/18286 i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji oraz wskazanie sposobu rozstrzygnięcia sprawy tj. jej umorzenie jako bezprzedmiotowej;
4) zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Spółka m.in. wskazała, że organ II instancji wydając rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie powielił błędy organu I instancji, poprzez nieprawidłowe uznanie, że dofinansowanie nie zostało poprawnie rozliczone przez skarżącą, a także wadliwe zastosowanie art. 15gg ust. 7 ustawy antycovidowej. Ponadto zdaniem strony organ II instancji pominął orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, określające prawidłowy sposób wykładni przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie. Organ II instancji w sposób nieuzasadniony odstąpił od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw potwierdzonej jednolitym orzecznictwem.
Nadto według strony organ II instancji powołał się również na nieprzedłożenie wszystkich dokumentów niezbędnych do rozliczenia dofinansowania, co nie znajduje podstaw w stanie faktycznym. Skarżąca przedstawiła pełną i prawidłowo sporządzoną dokumentację, odmawiając wyłącznie dokonania korekty niemającej oparcia w przepisach. Sporządzenie stosownej korekty stanowiłoby akceptacje stosownego bezprawnego stanowiska organu I instancji.
Kolegium wskazało, że wydana została zgodnie przepisami prawa, w tym art. 15gg ust. 7, zgodnie z którym podmiot, o którym mowa w ust. 1 może otrzymać pomoc z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wyłącznie w przypadku, jeśli nie uzyskał pomocy w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy. Zaakcentowało, że z art. 15gg ust. 6 specustawy covidowej wynika, iż dofinansowanie wynagrodzenia i składek na ubezpieczenia społeczne może być maksymalnie udzielone na okres 3 miesięcy. Nadto aby wnioskodawca mógł otrzymać pomoc ze FGŚP należy spełnić warunek nie uzyskania w stosunku do tych samych pracowników pomocy w zakresie tych samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując w całości prezentowane dotąd stanowisko.
Ponadto SKO wskazało, iż z uwagi na to, że w sytuacji gdy Spółka za ten sam okres czasu (tj. 3 miesiące) i w odniesieniu do tych samych pracowników była objęty pomocą w trybie art. 31zo specustawy covidowej (dotyczącej składek ZUS za okres marzec - maj 2020r.) to nie powinien był ubiegać się o dofinansowanie z art. 15gg powoływanej ustawy. W przedmiotowej sprawie stało się inaczej. Złożono wniosek o dofinansowanie z art. 15gg specustawy covidowej, a także nieprawdziwe oświadczenie o nie ubieganiu się o pomoc w odniesieniu do tych samych pracowników zakresie tych samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy (pkt 7.5 wniosku). Zdaniem organu również i ta okoliczność świadczy, że dofinansowanie z art. 15gg specustawy covidowej było nienależne (od początku).
SKO wyraziło pogląd, że przez pojęcie "takich samych tytułów wypłat" należy rozumieć "wynagrodzenie pracownika i składki na ubezpieczenia społeczne od wynagrodzenia". Powyższe oznacza, że zachodzi niemożność łączenia wypłaty z art. 15gg specustawy covidowej z innymi wypłatami (np. wynikającymi z art. 15g, czy też art. 31zo lub art. 15zzb tej ustawy) dotyczącymi tych samych tytułów wypłaty, niezależnie od tego, że okres którego miałaby dotyczyć wy-płata przedmiotowego dofinansowania jest inny niż okres na jaki udzielono inne świadczenie. W takim wypadku (zbiegu realizacji obu świadczeń) dofinansowanie, o którym mowa w art. 15gg specustawy covidowej mogłoby zostać udzielone jedynie jako uzupełnienie do pełnych 3 miesięcy, gdyby dofinansowanie wynagrodzeń pracowników i składek na ubezpieczenia społeczne przyznane w ramach innych świadczeń określonych w tej ustawie, nie obejmowało 3 miesięcznego okresu. Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie miała miejsca, bowiem strona wykorzystała maksymalny okres (3 miesięcy), na jaki możliwe było przyznanie pomocy- korzystając ze zwolnienia z opłacenia składek ubezpieczenia społecznego pracowników za okres marzec - maj 2020r. (tj. pomocy o której mowa w art. 31zo ww. ustawy). W powyższych warunkach (tj. skorzystania ze wsparcia określonego w art. 31zo specustawie covidowej), strona winna była powstrzymać się od składania w dniu 16 lipca 2020r. wniosku o dofinansowanie o którym mowa w art. 15gg specustawy covidowe (w części dotyczącej składek na ubezpieczenie społecznej. W przypadku, gdy taki wniosek się pojawił, a wnioskodawca jednak udzielił organowi prawdziwej informacji co do korzystania z pomocy w odniesieniu do tych samych pracowników i w zakresie takich samych wypłaty na rzecz ochrony miejsc pracy (co w przedmiotowej] sprawie nie miało miejsca), to z pewnością spotkałby się on z odmową przyznania ww. świadczenia. Gdy okoliczność skorzystania ze świadczenia (zwolnienia), o którym mowa w art. 31zo - w okresie marzec - maj 2020r. (na tych samych pracowników) wyszła na jaw później, tj. już po wypłacie dofinansowania z art. 15gg specustawy covidowej, to przedmiotowe świadczenie podlega zwrotowi wraz z odsetkami liczonymi jak dla należności podatkowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 23 maja 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. z 19 sierpnia 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.
W ocenie Sądu, przeprowadzona w zakreślonych ramach kontrola sprawy wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu, a skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ustalenia stanu faktycznego poczynione przez organy, bowiem dokonane zostały z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Przesądzenie o prawidłowości przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia ustaleń faktycznych umożliwia więc ocenę procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego.
Dokonując analizy zastosowanych w sprawie przepisów materialnych zauważyć przede wszystkim należy, że zgodnie z treścią art. 15gg ust. 7 ustawy COVID-19 podmiot, o którym mowa w ust. 1, może otrzymać pomoc z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wyłącznie w przypadku, jeśli nie uzyskał pomocy w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy. Zatem warunki przyznania owego dofinansowania wskazują, że dofinansowanie powyższe przysługuje pod-miotowi, który nie uzyskał ze środków publicznych dofinansowania w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłat.
Sąd przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy nie podziela wykładni przytoczonego przepisu dokonanej przez organy I i II instancji, że użyte w art. 15gg ust. 7 ustawy COVID-19 sformułowanie pojęć "takich samych tytułów wypłat" należy rozumieć ogólnie jako "wynagrodzenie pracownika i składki na ubezpieczenia społeczne od wynagrodzenia" (por. w tym zakresie zbieżne stanowisko prezentowane w wyroku WSA w Gliwicach z 15 października 2024 r., III SA/Gl 337/24, Legalis nr 3132738).
W ugruntowanym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) akcentuje się, że z żadnego przepisu ustawy COVID-19 nie wynika, aby przyznanie pomocy na podstawie jednego przepisu tej ustawy eliminowało możliwość uzyskania dofinansowania na podstawie innej regulacji tego aktu, oczywiście w przypadku spełnienia wskazanych w przepisach warunków przyznawania takiej pomocy. Podczas interpretacji przepisów ustawy COVID-19 nie można pomijać celu ustawy, jakim jest ochrona miejsc pracy i pomoc przedsiębiorcom w tym zakresie, w tym zachowanie zasady sprawiedliwości podziału środków publicznych w szczególnym okresie pandemicznym. W ocenie NSA wykładnia systemowa i celowościowa oraz interpretacja przepisów ustawy COVID-19, uwzględniająca zasadę sprawiedliwości społecznej oraz zasadę równości, w pełni realizuje cele tej ustawy.
W wyroku z 27 kwietnia 2022 r., I GSK 251/22 (Legalis nr 2706422), NSA nie zgodził się z poglądem, że przyznanie dofinansowania na podstawie art. 15g ustawy COVID-19 na tych samych pracowników przez okres 3 miesięcy eliminuje możliwość przyznania świadczenia na innej podstawie, w tym w szczególności na podstawie przepisu art. 15zzb tej ustawy. Ponadto zawrócił uwagę, że żaden z przepisów ww. ustawy nie wskazuje, że omawiane przepisy (art. 15g i 15 zzb) wzajemnie się wykluczają, co oznaczałoby, że przyznanie świadczenia na podstawie jednego z nich eliminuje możliwość jego udzielenia na podstawie drugiego (por. wyroki NSA z 2 marca 2022 r., I GSK 21/22, LEX nr 3333626, I GSK 19/22, LEX nr 3335287). Taka interpretacja byłaby niezgodna z art. 2 Konstytucji RP stanowiącym, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, czyli z zasadami demokratycznego państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej. W orzecznictwie Trybunały Konstytucyjnego (TK) w ujęciu art. 2 Konstytucji RP sprawiedliwość społeczna jest celem, który ma urzeczywistniać demokratyczne państwo prawne. Nie jest demokratycznym państwem prawnym państwo, które nie realizuje idei sprawiedliwości, przynajmniej pojmowanej jako dążenie do zachowania równo-wagi w stosunkach społecznych i powstrzymywanie się od kreowania nieusprawiedliwionych, niepopartych obiektywnymi wymogami i kryteriami przywilejów dla wybranych grup obywateli (por. wyrok TK z 12 kwietnia 2000 r., K 8/98, OTK 2000/3/87 oraz P. Tuleja, w: M. Safjan, L. Bosek (red.), Komentarz do art. 2 Konstytucji RP, Tom I, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2016 r., s. 243).
Dalej NSA podkreślił, że najczęściej stosowane w orzecznictwie TK są formuły sprawiedliwości dystrybutywnej. Sprawiedliwość dystrybutywna dotyczy zasad i trybu rozdziału dóbr, korzyści czy przywilejów (por. P. Tuleja, w: M. Safjan, L. Bosek (red.), Komentarz do art. 2 Konstytucji RP, Tom I, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2016 r., s. 245). Do tych kategorii można zaliczyć pomoc w postaci dofinansowania wynagrodzeń i składek ZUS. TK zauważa, że sprawiedliwość dystrybutywna pozostaje w ścisłym związku z zasadą równości: "Zasada sprawiedliwości spo-łecznej wymaga, aby zróżnicowanie prawne podmiotów (ich kategorii) pozostawało w odpowiedniej relacji do różnic w ich sytuacji faktycznej jako adresatów danych norm prawnych. Wyrażona w ten sposób sprawiedliwość rozdzielcza oznacza, że równych traktować należy równo, podobnych należy traktować podobnie i nie wolno tworzyć takiego prawa, które różnicowałoby sytuację prawną podmiotów, których sytuacja faktyczna jest taka sama" (por. TK z 16 grudnia 1997 r., K 8/97, OTK ZU nr 6 (1997, poz. 70, s. 502 i z 13 kwietnia 1999 r., K 36/98, OTK ZU nr 3/1999, poz. 40, s. 243-244 oraz P. Tuleja, w: M. Safjan, L. Bosek (red.), Komentarz do art. 2 Konstytucji RP, Tom I, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2016 r., s. 246).
Wskazane przez TK reguły, wywiedzione z zasad konstytucyjnych: sprawiedliwości społecznej i równości znajdują zastosowanie podczas dokonywania wykładni przepisów prawa. Skoro art. 15 zzb ust. 12 ustawy COVID-19 interpretuje się w taki sposób, iż przedsiębiorca nie może otrzymać dofinansowania w części, w której te same koszty zostały albo zostaną sfinansowane z innych środków publicznych, a uprawnione jest uzyskanie dofinansowania wynagrodzeń i składek ZUS za dwa okresy trzymiesięczne, to także art. 15g ust. 18 ustawy COVID w zakresie zwrotu "takich samych tytułów wypłat" należy interpretować w taki sposób, iż uprawnione jest dofinansowanie wynagrodzeń i składek ZUS tych samych pracowników za inny trzymiesięczny okres.
Zatem NSA skonstatował, że art. 15g ust. 18 tej ustawy nie stoi na przeszkodzie do uzyskania przez przedsiębiorcę dofinansowania wynagrodzeń i składek ZUS pracowników na podstawie art. 15g tej ustawy, w sytuacji otrzymania już przez tego przedsiębiorcę dofinansowania wynagrodzeń i składek ZUS tych samych pracowników na podstawie art. 15zzb ustawy COVID-19, jeżeli dofinasowanie to dotyczyło innego okresu (por. także: wyroki NSA z 2 marca 2022 r., I GSK 21/22, Legalis nr 2683419; I GSK 19/22, Legalis nr 2684753; z 27 kwietnia 2022 r., I GSK 284/22, Legalis nr 2777409; wyrok WSA w Gdańsku z 22 października 2022 r., I SA/Gd 1082/21, Legalis nr 2633625).
Mając powyższe na względzie zauważyć należy, że wprawdzie powyższy wyrok dotyczy innego przepisu ustawy COVID-19 niż zastosowany w niniejszej sprawie, to jednak regulacja norm jest podobna. Natomiast NSA konsekwentnie w swoich wyrokach prezentuje pogląd, że ustawa COVID-19 nie stoi na przeszkodzie do uzyskania przez przedsiębiorcę dofinansowania wynagrodzeń i składek ZUS pracowników na podstawie konkretnego artykułu tej ustawy, w sytuacji otrzymania już przez tego przedsiębiorcę dofinansowania wynagrodzeń i składek ZUS tych sa-mych pracowników na innej podstawie tej ustawy, jeżeli dofinansowanie to dotyczyło innego okresu.
Podkreślić należy, że pojęcie tych samych kosztów nie jest tożsame z pojęciem takich samych kosztów, którym posługuje się art. 15gg ust. 7 w/w ustawy, a na ich utożsamianie nie pozawalają ani rezultaty wykładni gramatycznej obu terminów, jak również tego rodzaju stwierdzenia nie sposób wywieść z ich wykładni systemowej i funkcjonalnej. Z tymi samymi kosztami mamy bowiem do czynienia wyłączenie w przypadku, gdy odnoszą się one do tych samych pracowników i tego samego okresu rozliczeniowego. Podstawą odmowy przyznania wsparcia, a właściwie określenia jego kwoty do zwrotu, na podstawie art. 15gg ust. 7 mogłoby być więc wyłącznie stwierdzenie, że wnioskodawca uzyskał już pomoc na pokrycie kosztów wynagrodzeń i składek wskazanych we wniosku na konkretnych pracowników i za te same okresy rozliczeniowe, nieprzekraczające 3 miesięcy, których dotyczy wniosek.
Z sytuacją tego rodzaju nie mamy jednak do czynienia na gruncie przedmiotowej sprawy. Pomiędzy bowiem tymi samymi kosztami a takimi samymi kosztami istnieje widoczna i znacząca różnica. Koszty takie same, to bowiem koszty rodzajowo jednorodne, ale jednak nie tożsame ze sobą. W rozpoznawanej sprawie bowiem sporne dofinansowanie obejmowało okres od lipca 2020 r. do września 2020 r. i za ten czasokres strona żadnego wsparcia na utrzymanie pracowników nie otrzymała. Poprzednia pomoc udzielona była na wcześniejsze miesiące tj. od marca do maja 2020 r. na podstawie art. 31 zo specustawy covidowej, a potem od kwietnia 2020 r. do czerwca 2020 r. wg art. 15 zzb w/w ustawy. Zatem brak było podstaw do dyskwalifikacji zasadności wniosku strony przez organy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ obowiązany jest uwzględnić przedstawioną powyżej wykładnię przepisów prawa; przeanalizować zakres, tryb i czasokres udzielonego wsparcia i wydać stosowne rozstrzygnięcie.
Podsumowując, Sąd stwierdził naruszenie prawa materialnego przez organy orzekające w tej sprawie, które skutkowało koniecznością uchylenia decyzji obu instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt "a" p.p.s.a. w zw. z art. 134 p.p.s.a. O kosztach orzeczono stosownie do art. 205 § 1 p.p.s.a.