III SA/Gl 177/24

III SA/Gl 177/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-09-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik /przewodniczący/
Beata Machcińska /sprawozdawca/
Magdalena Jankiewicz
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 104
art. 24 ust. ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Protokolant Specjalista Małgorzata Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2024 r. sprawy ze skargi M. sp. z o.o. w R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 5 stycznia 2024 r. nr 2401.IOA.4823.60.2023.HI w przedmiocie kary pieniężnej w transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi M. Spółka z o.o. w R. (dalej: "Spółka" lub "Skarżąca") jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach wydana w przedmiocie kary pieniężnej.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. W dniu 2 grudnia 2022 r. od godz. 13:15 do godz. 14:30, na autostradzie A4, funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej ze Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w K. przeprowadzili kontrolę przewozu drogowego towarów dokonywanego ciągnikiem samochodowym marki MAN o numerze rejestracyjnym [...] z naczepą ciężarową marki WIELTON o nr rej. [...].
Kontrola realizowana była w oparciu o art. 13 obowiązującej w dacie kontroli ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi i polegała na sprawdzeniu przestrzegania obowiązków w zakresie odpowiednio:
1) dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia;
2) zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym;
3) posiadania numeru referencyjnego, dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenia przyjęcia dokumentu zastępującego zgłoszenie albo dokumentu, o którym mowa w art. 3 ust. 7;
4) przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu.
Według informacji zawartych w zgłoszeniu o numerze referencyjnym [...] oraz okazanych dokumentach, kontrolowanym transportem przewożone były odpady z toczenia i piłowania metali nieżelaznych (kod odpadu: 100103) w ilości 7019 kg klasyfikowane do pozycji CN 0005 - podlegające obowiązkowej rejestracji w systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (dalej określanego jako: system SENT).
Nadawcą towaru był czeski podmiot Z., [...], [...], Cz. Podmiotem odbierającym, który dokonał ww. zgłoszenia w systemie SENT, była Spółka. Przewoźnikiem dokonującym przewozu przedmiotowego towaru była również Spółka, która realizowała przewóz w oparciu o wypis nr [...] z zaświadczenia nr [...] na międzynarodowy niezarobkowy przewóz drogowy rzeczy.
W trakcie kontroli stwierdzono nieprawidłowości polegające na rozbieżności pomiędzy danymi wskazanymi w zgłoszeniu [...], a stanem faktycznym, w zakresie numeru rejestracyjnego środka transportu, którym realizowany był kontrolowany przewóz drogowy. W zgłoszeniu SENT wskazano numer naczepy ciężarowej jako: [...], tymczasem kontrolowany przewóz realizowany był naczepą ciężarową o numerze rejestracyjnym [...].
2. Naczelnik Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w K. (dalej: "organ pierwszej instancji") postanowieniem z 10 marca 2023 r. skierowanym do Spółki, jako przewoźnika, wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej w związku z naruszeniem przepisów wynikających z ustawy o SENT.
Następnie decyzją z 29 września 2023 r., wydaną na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm., dalej "o.p.") w związku z art. 24 ust. 1 pkt 2, art. 26 ust. 1, ust. 2 i ust. 5, art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 104, dalej "ustawa o SENT") organ pierwszej instancji wymierzył Spółce, jako przewoźnikowi, karę pieniężną w kwocie 10.000 zł z tytułu zgłoszenia w rejestrze pod numerem referencyjnym [...] danych niezgodnych ze stanem faktycznym, dotyczących numeru rejestracyjnego środka transportu, o których mowa w art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. c ustawy o SENT.
Wydając powyższe rozstrzygnięcie, organ pierwszej instancji szczegółowo odniósł się do możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, o czym mowa w art. 24 ust. 3 ustawy SENT, uznając, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodziły przesłanki do odstąpienia od jej nałożenia.
3. W odwołaniu od tej decyzji Spółka wniosła o jej uchylenie w całości i odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w kwocie 10.000 zł, zarzucając:
1) "naruszenie art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. c) ustawy SENT, poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu iż przewoźnik nie dopełnił obowiązku, o którym mowa w powołanej regulacji podczas gdy przewoźnik wskazał w uzupełnionym przez siebie zgłoszeniu numer rejestracyjny środka transportu popełniając jedynie w tym zgłoszeniu drobny błąd literowy spowodowany niedopatrzeniem pracownika który to błąd traktować można nie jako celowe działanie a oczywista omyłkę pisarską nie niosącą za sobą żadnych negatywnych konsekwencji.
2) naruszenie art. 24 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT, poprzez jego niezastosowanie i nie odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika podczas gdy za takim odstąpieniem przemawiał ważny interes przewoźnika a błędne wpisanie numeru rejestracyjnego pojazdu poprzez omyłkowe przestawienie cyfr (czego spółka nie była świadoma do momentu kontroli), nie uzasadnia nałożenie kary w wysokości 10.000 zł, w sytuacji, gdy uchybienie to nie miało wpływu na uszczuplenie dochodów Skarbu Państwa a na gruncie niniejszej sprawy możliwym było (w świetle art. 26 ust. 3) odstąpienie od nałożenia takiej kary".
4. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: "organ odwoławczy") decyzją z dnia 5 stycznia 2024 r., wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 13 § 1 pkt 2 lit. a o.p. i art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o SENT, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że Spółka, jako przewoźnik, zobowiązana do uzupełnienia zgłoszenia [...] o dane wynikające z art. 6 ust. 3 ustawy SENT, podała w zgłoszeniu dane dotyczące numeru rejestracyjnego środka transportu (art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. c ustawy SENT), które odbiegały od stanu faktycznego stwierdzonego podczas kontroli. Mianowicie w polu dotyczącym informacji o środku transportu: Numer rejestracyjny naczepy: wpisano [...], podczas gdy faktycznie przewóz towaru wg. zgłoszenia SENT był wykonywany naczepą o innym nr rej., tj. [...].
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, w przypadku gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru - odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy podniósł, że w art. 24 ust. 1a ustawy SENT, wprowadzonym ustawą z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018r. Nr 1039), ustawodawca wskazał przypadki i warunki do zastosowania względniejszej kary pieniężnej, w sytuacji gdy ujawnione nieprawidłowości są wynikiem oczywistego błędu. Ustawodawca wyłączył jednak możliwość uznania za oczywisty błąd - i w konsekwencji zastosowania niższej kary pieniężnej (2000 zł) - nieprawidłowości związanych z numerem rejestracyjnym środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a ustawy SENT.
Przepis art. 24 ust. 1a ustawy SENT wykluczył zatem uznanie za oczywistą omyłkę wskazanie w zgłoszeniu błędnych danych dotyczących numeru rejestracyjnego środka transportu.
W ocenie organu odwoławczego nie można uznać za oczywistą omyłkę wskazanie w zgłoszeniu SENT numeru rejestracyjnego innej naczepy aniżeli tej, którą realizowany był przewóz. W przedmiotowym zgłoszeniu SENT Spółka wskazała, iż przewóz realizowany jest naczepą o numerze rejestracyjnym [...], w sytuacji kiedy kontrolowany przewóz wykonywany był naczepą ciężarową o numerze rejestracyjnym [...]. Jak wynika z danych zawartych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, naczepa o nr rejestracyjnym [...] również należy do Spółki. Przewóz realizowany był zatem zupełnie inną naczepą.
Zdaniem organu odwoławczego okoliczność posiadania przez przewoźnika obydwu naczep, tj. o numerze rejestracyjnym wskazanym w kontrolowanym zgłoszeniu ([...]) oraz o numerze rejestracyjnym faktycznie realizującej przewóz ([...]) powinna wzmóc w osobie wypełniającej zgłoszenie SENT szczególną uwagę, aby nie dochodziło do podobnych błędów, zwłaszcza że naruszenie to sankcjonowane jest karą pieniężną w kwocie 10.000 zł - zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT.
Organ argumentował, iż numery rejestracyjne to główne i podstawowe informacje umożliwiające organom KAS sprawowanie właściwego monitoringu drogowego przewozu towarów i zapewnienie bezpieczeństwa całego przewozu. Wskazanie w systemie numeru rejestracyjnego innego środka transportu powoduje zafałszowanie obrazu realizowanego przewozu. Numer rejestracyjny identyfikuje bowiem środek transportu, którym realizowany jest konkretny przewóz.
W sprawie nie zachodzi sytuacja, w której warunkiem wymierzenia kary musiało być wykazanie przez organy, że stwierdzone podczas kontroli drogowej uchybienia przewoźnika skutkowało uszczupleniem dochodów podatkowych budżetu państwa. Zgodnie bowiem z art. 30 ust. 4 ustawy SENT jeżeli w przypadkach, o których mowa w ust. 1 (tj. w przypadku stwierdzenia w trakcie postępowania podatkowego, kontroli podatkowej albo kontroli celno-skarbowej, o której mowa w art. 54 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, prowadzonych wobec podmiotu kontrolowanego lub strony postępowania, naruszeń podlegających zgodnie z ustawą karze pieniężnej) ustalono, że nie doszło do uszczuplenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, nie wszczyna się postępowania w sprawie o nałożenia kary pieniężnej. Treść tego przepisu jednoznacznie wskazuje, iż ograniczenie możliwości nakładania przedmiotowych kar pieniężnych odnosi się wyłącznie do sytuacji, gdy nieprawidłowości ujawniono w wyniku czynności kontrolnych ex-post, o których mowa w ust. 1. Nie dotyczy natomiast sytuacji gdy do ujawnienia nieprawidłowości doszło w trakcie, tzw. kontroli drogowej. Ponadto zgodnie z art. 30 ust. 5 ustawy SENT przepisu ust. 4 nie stosuje się do przewoźników. Przepis art. 30 ust. 4 ww. ustawy, który przewiduje możliwość odstąpienia od wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, w sytuacji gdy nie doszło do uszczuplenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, nie może mieć zatem zastosowania w niniejszej sprawie. Przedmiotowe naruszenie zostało bowiem ujawnione w trakcie kontroli drogowej i dotyczyło naruszeń dokonanych przez przewoźnika.
Zdaniem organu odwoławczego analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego nie pozwala na uznanie, iż zachodzi przypadek ważnego interesu przewoźnika lub ważnego interesu publicznego uzasadniający odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenia stwierdzone podczas kontroli drogowej. Organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił sytuację ekonomiczną Spółki, jako umożliwiającą zapłatę rzeczonej kary.
Analiza przeprowadzona w oparciu o przekazane przez Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w W. dane za lata 2020 i 2021 wskazuje, że sytuacja finansowa Spółki jest bardzo dobra. Spółka osiągnęła duży dochód, który w roku 2020 wyniósł 7.482.205,06 zł., w roku 2021 wyniósł 47.598.134,95 zł. Ponadto, jak wynika z pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Spółka nie posiada zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne.
Zebrany materiał dowodowy wskazuje, że Spółka posiada płynność finansową i nadal kontynuuje działalność gospodarczą, osiągając duże zyski, zatem nie można uznać, iż sytuacja finansowa Spółki (przewoźnika) uniemożliwia zapłatę kary pieniężnej w kwocie 10.000 zł, a jej zapłata spowoduje nieodwracalne szkody.
W przedmiotowej sprawie, wbrew zarzutom odwołania, nie zachodziła również przesłanka odstąpienia od nałożenia kary ze względu na ważny interes publiczny. Odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w sytuacji, gdy zobowiązany jest w stanie ją uiścić, pozostawałoby w sprzeczności z interesem publicznym, który wymaga by przypadające budżetowi należności były płacone we właściwych wielkościach i we właściwym czasie oraz stawiałoby Spółkę w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do innych podmiotów uczestniczących w legalnym obrocie towarami objętymi systemem monitorowania przewozu, które rzetelnie wypełniają swoje obowiązki albo w razie naruszenia przepisów uiszczają nałożone kary pieniężne.
W ocenie organu odwoławczego w sprawie brak jest podstaw by twierdzić, że nałożona kara - z uwagi na zakres i charakter uchybienia w zgłoszeniu SENT - naruszała zasadę proporcjonalności.
5. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, jak również o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego z uwzględnieniem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł.
Skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
a) art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. c) ustawy o SENT poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, iż przewoźnik nie dopełnił obowiązku, o którym mowa w powołanej regulacji, podczas gdy przewoźnik wskazał w uzupełnionym przez siebie zgłoszeniu numer rejestracyjny środka transportu, popełniając jedynie w tym zgłoszeniu drobny błąd literowy spowodowany niedopatrzeniem pracownika, który to błąd traktować można nie jako celowe działanie, a oczywistą omyłkę pisarską nieniosącą za sobą żadnych negatywnych konsekwencji,
b) art. 22 ust. 3 ustawy SENT przez jego niezastosowanie i uznanie, że w realiach spraw ważny interes przewoźnika i interes publiczny nie przemawiają za odstąpieniem od nałożenia na skarżącą kary pieniężnej,
c) art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT przez uznanie, że Skarżąca zgłosiła dane niezgodne ze stanem faktycznym w zgłoszeniu przewozu towaru, podczas gdy w sprawie nastąpiła "zwykła pomyłka" w numerze rejestracyjnym, pozostałe zaś informacje dotyczące transportu były prawidłowe i zgodne ze stanem faktycznym,
d) art. 24 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT, poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika, podczas gdy za takim odstąpieniem przemawiał ważny interes przewoźnika, a błędne wpisanie numeru rejestracyjnego pojazdu poprzez omyłkowe przestawienie cyfr (czego spółka nie była świadoma do momentu kontroli), nie uzasadnia nałożenie kary w wysokości 10.000 zł, w sytuacji, gdy uchybienie to nie miało wpływu na uszczuplenie dochodów Skarbu Państwa, a na gruncie niniejszej sprawy możliwym było (w świetle art. 26 ust. 3) odstąpienie od nałożenia takiej kary,
2) przepisów po stępowania, tj.:
a) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (dalej "k.p.a.") poprzez naruszenie zasady praworządności oraz niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, jak również nieuwzględnienie przy załatwianiu sprawy słusznego interesu obywateli,
b) art. 75, art. 77, art. 80, art. 84 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, brak wykonania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, brak dokonania oceny okoliczności istotnych dla sprawy w oparciu o całokształt materiału dowodowego oraz naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów dla sprawy okoliczności,
c) art. 233 o.p. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, podczas gdy naruszenia prawa materialnego oraz procesowego popełnione przez organ pierwszej instancji determinowały uwzględnienie wniesionego w sprawie odwołania.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca podkreśliła, że rozbieżności w numerach rejestracyjnych naczepy wynikają jedynie z nieuwagi pracownika Spółki, który podczas wypełniania koniecznych dokumentów podał błędny numer rejestracyjny naczepy, w którym to numerze różnią się jedynie trzy środkowe cyfry. Błędne podanie ww. numeru, nie było zamierzeniem celowym, które miało skutkować wprowadzeniem w błąd, nie został on również błędnie podany w celu sfałszowania dokumentacji, czy osiągnięcia korzyści majątkowej. Błąd ten wynikał jedynie z braku dokładnego sprawdzenia prawidłowości wpisanego numeru rejestracyjnego naczepy.
6. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny zasadności nałożenia przez organ na Skarżącą kary pieniężnej w związku z naruszeniem przepisów wynikających z ustawy o SENT oraz uznania, że nie wystąpiły okoliczności uzasadniające odstąpienie od niej.
Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, Sąd przyznał rację organom.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, Sąd stwierdza, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone z poszanowaniem obowiązujących norm i pozwalało na poczynienie ustaleń, które determinowały konieczność nałożenia na Skarżącą kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł.
Organy działały w sprawie zgodnie z prawem (art. 120 o.p.), podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (art. 122 o.p.), a nadto zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 o.p.) oraz dokonały swobodnej jego oceny (art. 191 o.p.), co zresztą znalazło wyraz w uzasadnieniach wydanych przez nie decyzji (art. 210 § 4 o.p.) - organy szczegółowo wskazały dowody, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia w sprawie. Organ odwoławczy rozpatrzył sprawę ponownie i odniósł się do zarzutów odwołania, uznając je za bezzasadne (art. 127 o.p.).
Wynikająca z art. 122 o.p. zasada prawdy obiektywnej, wymaga aby organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ramy działania tej zasady wyznacza norma prawa materialnego, która ma być zastosowana w indywidualnej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1498/10, LEX nr 1116112). Zdaniem Sądu organy w rozpoznawanej sprawie ustaliły wszystkie jej istotne okoliczności faktyczne.
Sąd zwraca uwagę, iż wbrew zarzutom skargi, organy nie działały w sprawie na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, lecz prawidłowo, w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej. Zgodnie bowiem z art. 26 ust. 5 ustawy SENT, w zakresie nieuregulowanym w ustawie do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego wynika, że w dniu 2 grudnia 2022 r. na autostradzie A4 w miejscowości G., funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w K., przeprowadzili kontrolę środka transportu - ciągnika samochodowego nr rej. [...] i naczepy ciężarowej nr rej. [...], realizującego przewóz towaru (odpadów) podlegającego obowiązkowej rejestracji w systemie SENT. Przewoźnikiem odpadów była Skarżąca, która w zgłoszeniu [...] figurowała również jako podmiot odbierający towar. W ramach prowadzonych czynności kontrolnych polegających na sprawdzeniu prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu [...], funkcjonariusze stwierdzili, że w zgłoszeniu tym wskazano pojazd o numerze rejestracyjnym [...] z przyczepą o numerze rejestracyjnym [...], podczas gdy do kontroli zatrzymano pojazd o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą o numerze rejestracyjnym [...]; jak ustalił organ naczepa o nr rejestracyjnym [...] należy również Spółki, jednak przewóz realizowany był inną naczepą.
Powyższe potwierdza sporządzony protokół kontroli, znajdujący się w aktach administracyjnych. W konsekwencji stwierdzonych nieprawidłowości wymierzono Skarżącej karę pieniężną.
Podstawą materialnoprawną wydania decyzji były przepisy ustawy o SENT.
W zakresie obowiązków przewoźnika istotny jest obowiązek wynikający z art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. c ustawy SENT, zgodnie z którym, w przypadku przewozu towaru z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu na terytorium kraju po drodze publicznej uzupełnić zgłoszenie o numery rejestracyjne środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a, przy czym w myśl art. 8 podmiot wysyłający, podmiot odbierający, przewoźnik, podmiot sprzedający oraz podmiot nabywający są obowiązani niezwłocznie aktualizować dane zawarte w zgłoszeniu w takim zakresie, w jakim byli obowiązani do ich zgłoszenia.
Przewóz towarów podlega kontroli, o której mowa w art. 13 ustawy SENT, polegającej na sprawdzeniu przestrzegania obowiązków w zakresie dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia; zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym; posiadania numeru referencyjnego, dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenia przyjęcia dokumentu zastępującego zgłoszenie albo dokumentu, o którym mowa w art. 3 ust. 7; przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu.
Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o SENT, w przypadku gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik:
1) nie wykona obowiązku, o którym mowa w art. 8 ust. 1,
2) zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru
- odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł.
W myśl zaś art. 24 ust. 1a ustawy o SENT, w przypadku gdy towar był przewożony ze składu podatkowego w rozumieniu ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym i podatek akcyzowy oraz należny podatek od towarów i usług zostały wpłacone przez podmiot wysyłający a ujawnione nieprawidłowości są wynikiem oczywistego błędu i dotyczą zgłoszonych przez podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika danych innych niż dotyczące towaru, z wyjątkiem numeru rejestracyjnego środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a, odpowiednio, na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 2.000 zł.
Konstrukcja art. 24 ust. 1 ustawy SENT określa odpowiedzialność obiektywną wskazanych w regulacji podmiotów (w niniejszej sprawie Skarżącej - przewoźnika), uzależniając nałożenie kary na wskazane w niej podmioty od niewykonania jednego z obowiązków. Nie bez powodu w przepisie tym, w pkt 2, użyty jest kategoryczny zwrot "nakłada się karę pieniężną" poprzedzony zwrotem: "zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru". Samo zatem niewykonanie wskazanego obowiązku jest więc wystarczające do pociągnięcia zobowiązanego podmiotu do odpowiedzialności za naruszenie przepisów omawianej ustawy. Organy związane treścią tego przepisu nie mają przy tym żadnego wyboru, czy też luzu decyzyjnego, a nałożenie kary, w przypadku stwierdzenia zgłoszenia danych niezgodne ze stanem faktycznym jest ich obowiązkiem. Jakiekolwiek uchylenie się od tego obowiązku stanowiłoby oczywiste naruszenie prawa. W sprawie nie budzi wątpliwości, że Skarżąca podała w zgłoszeniu dane niezgodnie ze stanem faktycznym - w polu dotyczącym informacji o środku transportu: numer rejestracyjny naczepy: wpisano [...], podczas gdy faktycznie przewóz towaru wymienionego zgłoszenia SENT był wykonywany naczepą o innym nr rej., tj. [...].
Organy, uwzględniając obowiązuje przepisy i niekwestionowany stan faktyczny sprawy, prawidłowo uznały, że Skarżąca jako przewoźnik podlega karze administracyjnej przewidzianej w art. 24 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. c ustawy SENT. Przy czym zgodnie z art. 2 pkt 11 lit. a ustawy o SENT środek transportu, to pojazd samochodowy lub zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy w rozumieniu ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
"W przypadku ujawnienia nieprawidłowości kara pieniężna nakładana jest obligatoryjnie przez organ, niezależnie od tego, czy wpisanie nieprawidłowych danych było celowym działaniem podmiotu, czy też było spowodowane pomyłką. Ustawa nie przewiduje bowiem możliwości odstąpienia od nałożenia kary z powodu braku winy podmiotu przy wpisaniu w zgłoszeniu danych niezgodnych ze stanem faktycznym. Wysokość kary określona jest ustawowo i w tej wysokości została nałożona. Zatem w tym przypadku nie można mówić, że organy naruszyły zasadę proporcjonalności. Proporcjonalność kary na gruncie ustawy SENT została zachowana, bowiem przewidział ją sam ustawodawca, określając różne wysokości nakładanej kary w zależności od rodzaju naruszenia" (tak wyrok NSA z 12 stycznia 2022 r., sygn. akt II GSK 2410/21).
Argumentacja Skarżącego, że błędne wpisanie w zgłoszeniu SENT numerów rejestracyjnych środka transportu stanowiło drobny błąd literowy spowodowany niedopatrzeniem pracownika, który to błąd traktować można nie jako celowe działanie, a oczywistą omyłkę pisarską nie niosącą za sobą żadnych negatywnych konsekwencji, w świetle obowiązujących przepisów ustawy o SENT, nie mogła być skuteczna.
Ustawodawca w art. 24 ust. 1a ustawy o SENT wskazał przypadki i warunki do zastosowania względniejszej kary pieniężnej, w sytuacji gdy ujawnione nieprawidłowości są wynikiem oczywistego błędu. Ustawodawca wyłączył Jednak możliwość uznania za oczywisty błąd - i w konsekwencji zastosowania niższej kary pieniężnej (2000 zł) - nieprawidłowości związanych z numerem rejestracyjnym środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a ustawy SENT.
Zasadnie organ odwoławczy podkreślił, że numery rejestracyjne to główne i podstawowe informacje umożliwiające organom KAS sprawowanie właściwego monitoringu drogowego przewozu towarów i zapewnienie bezpieczeństwa całego przewozu. Wskazanie w systemie numeru rejestracyjnego innego środka transportu powoduje zafałszowanie obrazu realizowanego przewozu. Numer rejestracyjny identyfikuje bowiem środek transportu, którym realizowany jest konkretny przewóz. Tylko bowiem prawidłowe zgłoszenie daje możliwość dokonania zdalnych analiz, monitorowania, przeprowadzenia skutecznych kontroli, umożliwia prawidłową identyfikację rodzaju wykonywanego przewozu i podmiotów biorących udział w przewozie - a więc osiągnięcie celów ustawy SENT.
W świetle charakteru i zakresu prowadzonej działalności - Skarżącej znane są wymogi wypełniania zgłoszeń SENT i skutki uchybień w tym zakresie. Nie ma zatem podstaw, by stwierdzonej wadzie zgłoszenia przypisać charakter nieistotnej oczywistej omyłki.
Dla porządku należy podnieść, że przywoływany przez pełnomocnika Skarżącej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 9 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Go 170/22, został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 13 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 197/23. W swoim wyroku Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, iż:
"[...] sąd pierwszej instancji - rozważając prawidłowość interpretacji art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT dokonanej przez organy celno-skarbowe - między innymi uznał, że przyjęta przez organy administracji wykładnia omawianego przepisu jest błędna, gdyż wykracza poza zakres jego normowania i zastosowania; jest niezgodna z rezultatami wykładni językowej i wykładni funkcjonalnej; narusza zasady i reguły logiczno-językowe. Zdaniem WSA, prawidłową jest wykładnia prowadząca do wniosku, że przepis art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy przewoźnik, uzupełniając zgłoszenie o dane wymienione w art. 6 ust. 3 tej ustawy, zgłosi dane nieprawdziwe. Oznacza to, że przepis art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT nie znajduje zastosowania do sytuacji, gdy w danych zgłoszonych przez przewoźnika występuje "oczywista omyłka".
Przyjęty przez sąd pierwszej instancji kierunek wykładni art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT nie jest trafny. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie znajduje on uzasadnienia w świetle jednoznacznych rezultatów prawidłowej wykładni art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT - przeprowadzonej zarówno przy zastosowaniu reguł wykładni językowej, jak i pozajęzykowych reguł wykładni celowościowo-funkcjonalnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że pojęcie "dane niezgodne ze stanem faktycznym" - będące fragmentem omawianego przepisu - nie zostało zdefiniowane przez prawodawcę. Niewątpliwie jednak jego interpretacja nie jest nadmiernie utrudniona, albowiem pojęcie to składa się z kilku zwrotów języka powszechnego, mających jasne znaczenie w obrębie tego języka. Oznacza to, że zwroty; "niezgodność", "dane", "stan faktyczny", są co do zasady rozumiane intuicyjnie. Z tej też racji, przechodząc na grunt języka prawnego, nie należy im przypisywać znaczenia różnego od pojęć języka powszechnego, skoro wywodzą się wprost z tego właśnie źródła. Poszukiwanie znaczenia tych pojęć w oderwaniu od tej zasady jest sprzeczne z podstawową dyrektywą wykładni językowej.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, źe tego rodzaju błędu dopuścił się sąd pierwszej instancji, przyjmując, że: "Do stwierdzenia niezgodności danych, o których mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, ze stanem faktycznym konieczne jest zatem odniesienie treści zgłoszenia, na którą to nie ma wpływu "oczywista omyłka", do rzeczywistego stanu rzeczy".
Pozostając przy językowych regułach wykładni, a więc nie odnosząc się w tym miejscu do zagadnienia aksjologii cyt. ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi, nie budzi wątpliwości, że pogląd WSA nie jest również do pogodzenia z inną dyrektywą wykładni językowej, a mianowicie lege non distinguente nec nostrum est distinguere. Jest bowiem oczywiste, że w ustawie SENT prawodawca nie przeprowadził stosownego zabiegu legislacyjnego w celu rozróżnienia omyłek - w tym oczywistych - od innego rodzaju zachowania podmiotu odpowiedzialnego, którego skutkiem jest zgłoszenie danych "niezgodnych ze stanem faktycznym". Kreowanie przez organ stosujący prawo - w drodze interpretacji - przesłanek do wprowadzenia takiego rozróżnienia, jest sprzeczne z wskazaną regułą wykładni językowej".
Odnosząc się do kolejnych zarzutów skargi, wskazać należy, iż zgodnie art. 24 ust. 3 ustawy o SENT, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, podmiotu nabywającego albo przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, podmiotu nabywającego albo przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-1b, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.
W myśl art. 26 ust. 3 ustawy o SENT organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie:
1) nie stanowi pomocy publicznej albo
2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo
3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.
Podkreślić w tym miejscu należy, że określona w art. 22 ust. 3 ustawy o SENT instytucja odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej opiera się na tzw. uznaniu administracyjnym i odsyła do pojęć niedookreślonych (nieostrych), a mianowicie "ważnego interesu przewoźnika" lub "interesu publicznego" jako materialno-prawnych przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2024 r., II GSK 502/23, Legalis nr 3050900).
Odstępstwo od nałożenia kary pieniężnej jest instytucją o charakterze wyjątkowym, gdyż zasadą jest płacenie kar, a nie zwalnianie z tego obowiązku. Zwolnienie z kary, co trafnie zaakcentował organ odwoławczy, jest uzasadnione w sytuacjach szczególnych i wyjątkowych. O istnieniu ważnego interesu przewoźnika, uprawiającego do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, w każdym przypadku inne, uwzględniające różnorodne aspekty sprawy. Przy czym użycie słowa "ważny" podkreśla wyjątkowość zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na tenże interes. Niewątpliwie nadzwyczajne, losowe sytuacje, jak utrata możliwości wywiązania się z zobowiązań, utrata możliwości zarobkowania, trudności finansowe, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin skutkujące brakiem możliwości uregulowania nałożonej kary przesądzają o wystąpieniu ważnego interesu przewoźnika. Pojęcia tego nie należy jednak ograniczać jedynie do sytuacji nadzwyczajnych, losowych, na które strona postępowania nie miała wpływu. Ważny interes podatnika (przewoźnika) to również sytuacja ekonomiczna, życiowa, możliwość zarobkowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 lipca 2020 r., II GSK 362/20, Legalis nr 2485574).
Zgodnie z informacją uzyskaną w Pierwszym [...] Urzędzie Skarbowym w W. Skarżąca nie posiada zaległości podatkowych, w zeznaniach o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych CIT-8 za lata 2020 - 2021 Spółka wykazała za 2020 rok dochód w wysokości 7.482.205,06 zł, a za 2021 rok – 47.598.134,95 zł. Natomiast Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w R. poinformował, że wobec Skarżącej w 2019 r. było prowadzone postępowanie egzekucyjne zakończone przez zapłatę w dniu 2 kwietnia 2019 r.
Z kolei Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. poinformował, że Skarżąca nie posiada zaległości z tytułu płatności składek.
Skarżąca skutecznie nie podważyła tych okoliczności faktycznych. Organy zasadnie zatem uznały, że w sprawie nie wystąpił ważny interes przewoźnika, który uzasadniałby odstąpienie od wymierzenia kary.
Zdaniem Sądu, organy zasadnie przyjęły również, że nie została spełniona druga przesłanka z art. 24 ust. 3 ustawy SENT, uzasadniająca odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej, tj. interes publiczny. Na pojęcie interesu publicznego składa się zarówno zasada powszechności ponoszenia danin publicznych, sprawiedliwości i nieobciążania budżetu Państwa, jak również proporcjonalność nałożonej kary, skutków, jakie może pociągnąć za sobą niewypełnienie nałożonego obowiązku oraz cel, jakiemu służy realizacja danego obowiązku, a który niewątpliwie jest związany z celem, jakim kierował się ustawodawca, wprowadzając dane regulacje prawne. Rację należy zatem przyznać organowi, że w okolicznościach sprawy odstąpienie od wymierzenia kary stawiałoby Skarżącą w nieuzasadnionej, uprzywilejowanej pozycji wobec innych podmiotów, niepodważających konieczności zapłaty kary w sytuacji naruszenia przepisów ustawy SENT i wywiązujących się z tego obowiązku. Byłoby też niezgodne z zasadą zaufania do organów podatkowych i stanowiłoby naruszenie konstytucyjnej zasady równego traktowania wszystkich podmiotów przez organy państwowe. Podkreślić należy, że niewątpliwie brak środków finansowych i majątku powodujący konieczność sięgnięcia przez Skarżącą po środki z budżetu państwa mógłby być rozważany jako wypełnienie przesłanki interesu publicznego, jednak takich okoliczności w sprawie nie stwierdzono.
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie brak podstaw by twierdzić, że nałożona kara - z uwagi na zakres i charakter uchybienia w zgłoszeniu SENT - naruszała zasadę proporcjonalności. Ustalone w rozpatrywanym przypadku naruszenie uchybia wymogom określonym w art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. c ustawy SENT i dotyczyło danych mających istotne znaczenie dla dokonywania przewozu tzw. towaru wrażliwego (odpady). Podanie nieprawdziwych danych w zakresie numeru rejestracyjnego pojazdu (naczepy) praktycznie uniemożliwia organom nadzór nad przewozem. Stan taki powoduje, że w chwili zatrzymania i kontroli pojazdu trasa przejazdu nie była widoczna w systemie, co uniemożliwiło jej monitorowanie. To zaś może uniemożliwiać realizację celu ustawy, jakim jest ochrona legalnego handlu towarami uznanymi przez prawodawcę za wrażliwe, ułatwienie walki z szarą strefą oraz ograniczenie poziomu uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, a także zwiększenie skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów.
W świetle powyższych uwag uznać należało, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego jest zgodna z prawem, a zarzuty skargi są bezzasadne. To z kolei determinowało konieczność oddalenia wniesionej na nią skargi, co też uczyniono, działając stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.).
Z tych względów orzeczono jak w sentencji.