III SA/Gl 1702/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2022-11-24
NSAAdministracyjneŚredniawsa
fundusze europejskieRPOzamówienia publicznezasada konkurencyjnościnieprawidłowość wydatkówzwrot środkówsamorząd województwatelemedycyna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Fundacji na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego nakazującą zwrot części dofinansowania projektu RPO, uznając, że warunki zamówienia były nieproporcjonalne i naruszały zasadę uczciwej konkurencji.

Fundacja zaskarżyła decyzję Zarządu Województwa Śląskiego o zwrocie części dofinansowania projektu RPO w kwocie 64 050,00 zł. Zarzut dotyczył nieprawidłowego określenia warunków udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia na usługę telemedyczną, które zdaniem organu były nieproporcjonalne i naruszały zasadę uczciwej konkurencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że naruszenie procedur i zasad konkurencyjności uzasadnia zwrot środków.

Sprawa dotyczyła skargi Fundacji [...] na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego nakazującą zwrot części dofinansowania przyznanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020. Organ uznał, że Fundacja, realizując projekt telemedyczny, naruszyła procedury poprzez nieprawidłowe określenie warunków udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia. Konkretnie, warunek dotyczący doświadczenia wykonawcy (realizacja minimum 1 usługi o charakterze ciągłym telemedycyny dla co najmniej 600 osób jednocześnie, przez minimum 11 miesięcy, o wartości minimum 1 mln zł brutto) został uznany za nieproporcjonalny i naruszający zasadę uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców. W konsekwencji nałożono korektę finansową w wysokości 25% wartości zamówienia, co skutkowało obowiązkiem zwrotu 64 050,00 zł dofinansowania. Fundacja kwestionowała tę decyzję, argumentując, że warunki były zgodne z wytycznymi i specyfiką zamówienia, a organ nie przeprowadził analizy miarkowania korekty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo ustalił naruszenie procedur i zasad konkurencyjności, co uzasadnia zwrot środków. Sąd podkreślił, że naruszenie warunków umowy o dofinansowanie oraz wytycznych stanowi nieprawidłowość w rozumieniu prawa unijnego i krajowego, a potencjalna szkoda w budżecie UE jest wystarczająca do nałożenia korekty finansowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, warunek ten może być uznany za nieproporcjonalny, jeśli jest nadmierny w stosunku do przedmiotu zamówienia i ogranicza konkurencję.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ prawidłowo stwierdził naruszenie zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców poprzez sformułowanie nieproporcjonalnego warunku udziału w postępowaniu, który ograniczał dostęp potencjalnych wykonawców.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

u.f.p. art. 207 § ust. 1, 7, 8, 9

Ustawa o finansach publicznych

Podstawa do zwrotu środków wykorzystanych z naruszeniem procedur.

u.f.p. art. 184 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o finansach publicznych

Wydatki związane z realizacją programów finansowanych ze środków UE muszą być dokonywane zgodnie z obowiązującymi procedurami.

Pomocnicze

u.s.w. art. 41 § ust. 1 i ust. 2 pkt 4

Ustawa o samorządzie województwa

k.p.a. art. 61 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a-c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień art. 9 § par. 9

Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień § § 3 ust 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców poprzez nieproporcjonalne warunki zamówienia. Naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie i wytycznych dotyczących kwalifikowalności wydatków. Potencjalna szkoda w budżecie UE jako podstawa do nałożenia korekty finansowej.

Odrzucone argumenty

Warunki zamówienia były zgodne z wytycznymi i specyfiką projektu. Organ nie przeprowadził analizy miarkowania wysokości korekty finansowej. Brak naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego przez organ.

Godne uwagi sformułowania

warunki udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia oraz opis sposobu dokonywania oceny ich spełnienia określane są w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia, zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Nie można formułować warunków przewyższających wymagania wystarczające do należytego wykonania zamówienia. każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego [...] które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem stanowi nieprawidłowość.

Skład orzekający

Barbara Orzepowska-Kyć

przewodniczący

Adam Gołuch

sprawozdawca

Magdalena Jankiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady proporcjonalności i uczciwej konkurencji w zamówieniach finansowanych ze środków UE, a także konsekwencje naruszenia tych zasad."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki zamówień w ramach funduszy europejskich i wytycznych kwalifikowalności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu wydatkowania funduszy europejskich – zasady uczciwej konkurencji w zamówieniach publicznych. Pokazuje, jak nadmierne wymagania mogą prowadzić do zwrotu środków.

Niewłaściwe warunki w przetargu o dofinansowanie UE? Fundacja musi zwrócić ponad 64 tys. zł.

Dane finansowe

WPS: 64 050 PLN

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 1702/21 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-11-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-11-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch /sprawozdawca/
Barbara Orzepowska-Kyć /przewodniczący/
Magdalena Jankiewicz
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Inne
Sygn. powiązane
I GZ 119/22 - Postanowienie NSA z 2022-04-27
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 869
art. 207ust 1 pkt.2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 869
art. 207 ust.1, 7,8,9 art. 184 iust. 1 pkt 2, art. 67 ust.
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
Dz.U. 2016 poz 200
par. 9
Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków  poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant St. sekr. sąd. Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2022 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w K. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 15 września 2021 r. nr 3141/FS/2021 w przedmiocie zwrotu części dofinansowania przyznanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 oddala skargę.
Uzasadnienie
Zarząd Województwa Śląskiego (dalej: organ odwoławczy IZ, Zarząd Województwa) decyzją z 15 września 2021 r. nr 3141/FS/2021, zobowiązał Fundację [...] z siedzibą w K. (dalej: Fundacja, strona, skarżąca, Beneficjent), do zwrotu dofinansowania wykorzystanego przez Beneficjenta z naruszeniem procedur w łącznej kwocie 64 050,00 zł. powiększonej o wysokość odsetek określonych jak dla zaległości podatkowych.
W podstawie prawnej organ powołał: art. 41 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t. j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 1668 ze zm., dalej: u.s.w.), art. 60 pkt 6, art. 61 ust. 1 pkt 2 lit a i art. 207 ust. oraz ust. 9 w zw. z art. 67 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 869 ze zm., dalej: u.f.p.) art. 61 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze. zm., dalej: k.p.a.).
Z akt administracyjnych wynika, że Fundacja realizowała projekt pn. "[...]" w oparciu o umowę z 9 marca 2020 r. o nr [...], o dofinansowanie ww. projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014- 2020, współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Społecznego (dalej: umowa o dofinansowanie).
Celem głównym projektu była opieka telemedyczna dla 700 osób zagrożonych wykluczeniem społecznym z terenu subregionu centralnego województwa śląskiego. W ramach projektu uczestnicy otrzymać mieli opiekę telemedyczną polegającą na dostępie przez 24h/dobę, przez 7 dni w tygodniu, do konsultacji i porad lekarskich z dziedzin kardiologii, geriatrii i ogólnomedycznych, a także pakiet konsultacji i porad w zakresie rehabilitacji (w tym ruchowej i kardiologicznej), dietetyki oraz usług pielęgnacyjnych. Dodatkowo projektodawca zapewnić miał dostępność do lekarz stacjonarnego, a w razie potrzeby – możliwość analizy wyników badań lub przeprowadzenie dodatkowych badań wymagających udziału osobistego pacjenta. Realizacja projektu nastąpiła w okresie o dnia 1 styczna 2020 r. do dnia 30 listopada 2021 r. po wydłużeniu okresu realizacji. Projekt był realizowany w partnerstwie z firmą F. sp. z o.o. z siedzibą w K.
Zgodnie z zapisami § 20 ust. 1 umowy o dofinansowanie, ocena kwalifikowalności poniesionego wydatku dokonywana była w trakcie realizacji projektu poprzez ocenę wniosków o płatność oraz w trakcie kontroli projektu.
W trakcie kontroli przeprowadzonej przez IZ w dniu 1 października 2020 r., stwierdzono nieprawidłowości polegające na nieprawidłowym określeniu warunków udziału w postępowaniu tj. Rozdziału 6, podrozdziału 6.5, Sekcji 6.5.2 pkt 8 Wytycznych. Zgodnie z którymi, warunki udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia oraz opis sposobu dokonywania oceny ich spełnienia określane są w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia, zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Nie można formułować warunków przewyższających wymagania wystarczające do należytego wykonania zamówienia.
Beneficjent opisując warunki udziału w postępowaniu, w części dotyczącej wiedzy i doświadczenia wskazał: "wykonawca musi wykazać, iż w okresie 3 ostatnich lat przed upływem składania ofert, a jeśli okres działalności jest krótszy to w tym okresie zrealizował minimum 1 usługę o charakterze ciągłym (co oznacza jednorazowe świadczenie nieprzerwane, całodobowe) telemedycyny wraz z telemedycznym nadzorem kardiologicznym dla co najmniej 600 osób jednocześnie – przez okres minimum 11 miesięcy jednorazowo, o wartości minimum 1 mln złotych brutto". Zdaniem IZ, beneficjent poprzez nieproporcjonalnie określony warunek udziału w postępowaniu naruszył zasadę uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. IZ wskazała, że: "postawienie warunku w taki sposób, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, prowadziło do wyeliminowania z ubiegania się o zamówienie wykonawców, którzy byliby w stanie zrealizować przedmiot zamówienia ( tj. objąć równoczesnym telemedycznym nadzorem wymaganą liczbę osób), lecz nie mogli wykazać się realizacją usługi o określonych wymogach w ramach jednej umowy".
W związku z powyższym IZ stwierdziła nieprawidłowość oraz konieczność pomniejszenia wydatków i nałożyła korektę finansową w wysokości 25% wartości udzielonego zamówienia, wynikającą z umowy zawartej w dniu 20 marca 2020 r. pomiędzy zamawiającym a wykonawcą.
Pismem z dnia 16 października 2020 r. beneficjent złożył zastrzeżenia do ustaleń kontrolnych, na które IZ odpowiedziała pismem z dnia 3 listopada 2020 r. nie przyjmując argumentów strony.
Następnie Beneficjent pismem IZ z dnia 8 stycznia 2021 r., ponowionym w dniu 9 lutego 2021 r. został wezwany do zwrotu środków uznanych za niekwalifikowalne w łącznej wysokości 14 250,00 zł. wraz z należnymi odsetkami. Pomimo skutecznego doręczenia wezwania Beneficjent nie dokonał zwrotu środków we wskazanym zakresie i terminie.
W tej sytuacji w dniu 10 marca 2021 r. Zarząd Województwa wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu nieprawidłowo wykorzystanego dofinansowania przez Fundację.
W dniu 29 kwietnia 2021 r., beneficjent składając uzupełnienie do następnego wniosku o płatność wykazał w pełnej wysokości kolejne wydatki dotyczące uprzednio zakwestionowanego przez IZ zamówienia na łączną kwotę w wysokości 49 800,00 zł.
W związku z powyższym, pismem z dnia 28 maja 2021 r., IZ na podstawie § 15 umowy o dofinansowanie oraz art. 207 ust. 8 pkt 1 u.f.p., wezwała beneficjenta do zwrotu środków w łącznej wysokości 49 800,00 zł. wraz z odsetkami, stanowiącymi nieprawidłowość w ramach wniosku o płatność. Beneficjent nie dokonał zwrotu.
W dniu 6 lipca 2021 r. Zarząd Województwa wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu nieprawidłowo wykorzystanego dofinansowania przez Fundację.
Następnie na zasadzie art. 62 k.p.a. połączył ww. przedmiotowe sprawy do łącznego rozpatrzenia w jednym postępowaniu administracyjnym pod sygn. [...].
W toku prowadzonego postępowania organ ustalił, że:
Beneficjent we wniosku o dofinansowanie projektu założył realizację głównego celu przedsięwzięcia m.in. poprzez działania wskazane w zadaniu nr 1 pn. "opieka telemedyczna". Wartość zadania ustalono na kwotę 1 369 765,60 zł. ( w tym 1 225 000,00 zł. dofinansowania).
W opisie zadania wskazano, że zostanie zakupiony abonament na opiekę telemedyczną dla 700 osób wykluczonych lub zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym oraz ich otoczenia w wieku powyżej 45 lat. Do obsługi systemu miała zostać wybrana – zgodnie z zasadą konkurencyjności – firma gwarantująca obsługę systemu przez min. 6 lekarzy, którzy 24h na dobę 7 dni w tygodniu będą świadczyć opiekę telemedyczną dla uczestników projektu. W skład abonamentu miały wchodzić:
- telemedyczne konsultacje i porady lekarskie o profilu kardiologicznym;
- telemedyczne konsultacje i porady lekarskie o profilu geriatrycznym;
- telemedyczne konsultacje i porady lekarskie o profilu ogólnomedycznym.
Ponadto każdy z uczestników miał otrzymać teletransmiter, ( w ramach wkładu własnego beneficjenta) umożliwiający wykonanie badania EKG wraz z opisem wyniku badania przez lekarza.
Abonament powinien także zawierać:
- konsultacje i porady z zakresu rehabilitacji kardiologicznej i ruchowej;
- konsultacje i porady z zakresu żywienia i dietetyki;
- konsultacje i porady z zakresu opieki i pielęgnacji osób starszych ( w tym osób z niepełnosprawnościami).
W części C.1 wniosku o dofinansowanie projektu wskazano także: abonament telemedyczny zostanie zakupiony od firmy zajmującej się promocją i ochroną zdrowia, posiadającą doświadczenie w telemedycynie oraz gwarantującą, e konsultacje i porady lekarskie będą udzielane przez lekarzy medycyny, w tym kardiologów, internistów, geriatrów i lekarzy ogólnych, a pozostałe konsultacje i porady będą udzielane przez rehabilantów, dietetyków i dyplomowane pielęgniarki. W ramach oferowanego w zadaniu abonamentu każdy uczestnik będzie miał dostęp do całego pakietu usług przez 24 godziny na dobę przez okres 14 miesięcy ( liczba miesięcy realizacji zadnia jest większa niż 14 gdyż różne osoby będą rozpoczynać wsparcie w różnym okresie).
W postępowaniu wpłynęła jedna oferta – K. z siedzibą w K., a w dniu 14 lipca 2020 r. beneficjent złożył wniosek o płatność.
IZ uznała, że:
- powyższy opis wymogów narusza zapisy podrozdziału 6.5.2 pkt 8, sekcji 6.5.2 pkt 8 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 z dnia 19 lipca 2017 r. (dalej: Wytyczne), gdyż jest nieadekwatny do przedmiotu zamówienia, ponieważ warunki jakie stawia się wykonawcom w zapytaniu ofertowym muszą być jasne, precyzyjnie sformułowane, nie mogą budzić żadnych wątpliwości, a przede wszystkim nie mogą być polem do różnorakich interpretacji, gdyż tak sformułowane zapisy prowadzą do ograniczenia dostępności potencjalnych wykonawców zamówienia, którzy byliby w stanie zrealizować przedmiot zamówienia.
Nadto IZ wskazała, że zasada proporcjonalności w znaczeniu prawnym oznacza podejmowanie przez zamawiającego tylko takich działań, które są konieczne i niezbędne do osiągnięcia założonych celów a środki zastosowane do realizacji tego celu muszą być proporcjonalne do jego istoty.
Wobec powyższego IZ uznała, że:
-w zakresie postępowania pn. "[...] ",
- opis warunków udziału w postępowaniu ( w zakresie wiedzy i doświadczenia) jest nadmierny i nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia,
- wymagania przez Zamawiającego od potencjalnych wykonawców realizacji usługi telemedycyny wraz z telemedycznym nadzorem w ramach jednego świadczenia, ogranicza w sposób nieuprawniony dostęp do zamówienia wykonawcom, którzy posiadają doświadczenie i wiedzę w realizacji telemedycyny i nadzoru telemedycznego.
W opinii IZ określenie warunku wykazania realizacji analogicznej usługi w ramach jednorazowego świadczenia ciągłego nie znajduje uzasadnienia w kontekście przedmiotu zamówienia. Nadto ww. warunek naruszał określone w poz. 12 Taryfikatora stanowiącego załącznik do Rozporządzenia Ministra Rozwoju z 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień z 29 stycznia 2016 r, (t. j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 971, ze zm.) w którym przewidziano za naruszenie stawkę procentową w wysokości 25% wartości zamówienia (z możliwością jej obniżenia do 10% lub 5%). IZ nie znalazła do obniżenia z uwagi na istotne naruszenie przez beneficjenta naczelnych zasad zamówień, tj. zachowania uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców.
W ocenie IZ poprzez nieproporcjonalnie określony warunek udziału w postepowaniu naruszył zasadę uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, czym doprowadził do niekorzystnego gospodarowania środkami budżetu UE.
W konsekwencji powyższych ustaleń po rozpatrzeniu sprawy, decyzją z 15 września 2021 r. organ I instancji zobowiązał Beneficjenta do zwrotu części dofinansowania w kwocie 64.050,00 zł wraz z odsetkami. Ww. decyzja stała się ostateczną ponieważ nie wpłynął wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W skardze do sądu administracyjnego z dnia 25 października 2021 r., strona wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania ewentualnie o chylenie decyzji organu i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając:
1. naruszenie art. 207 ust. 1 pkt 2. w zw. z art. 184 ust. 1 u.f.p, w zw. z art. 2 pkt 36 oraz art. 143 ust. 2 tzw. rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, art. 2 pkt 36 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006, (Dz.U.UE.L.2013.347.320 z dnia 2013.12.20; dalej jako rozporządzenia nr 1303/2013), poprzez przyjęcie, że doszło do naruszenia przez skarżącego procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków przeznaczonych na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich, skutkującego obowiązkiem zwrotu środków;
2. naruszenie sekcji 6.5.2 pkt 8 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 z dnia 19 lipca 2017 r. (dalej: Wytyczne), poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, ze warunek udziału w postepowaniu był nieproporcjonalny, nadmierny, co spowodowało ograniczenie konkurencji i wyeliminowanie wykonawców zdolnych do realizacji zamówienia, podczas gdy postawiony warunek udziału w postepowaniu był zgodny z ww. regulacją Wytycznych.
3. naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a., poprzez dowolną ocenę dowodów i sprzeczny z zebranym materiałem dowodowym wniosek, iż beneficjent w ramach spornego warunku udziału w postepowaniu wymagał wykazania się doświadczeniem zdobytym w ramach 1 umowy, podczas gdy taki wymóg wynikał z zapytania ofertowego, co skutkowało bezpodstawnym uznaniem przez organ, iż zastosowany warunek udziału w postepowaniu jest nieproporcjonalny – nadmierny.
Z ostrożności procesowej na wypadek niepodzielenia przez Sąd argumentacji Beneficjenta w tym zakresie zaskarżonej decyzji zarzuciła:
- naruszenie § 3 ust 2 Rozporządzenia Ministra Rozwoju z 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem (t.j.; Dz.U. z 2016 r., poz. 200 ze zm.), dalej jako: rozporządzenie w sprawie korekt, oraz art. 144 rozporządzenia ogólnego, poprzez brak przeprowadzenia analizy w zakresie zasadności oraz możliwości zmiarkowania (zmniejszenia) wysokości nałożonej korekty finansowej, będącej wynikiem rzekomej nieprawidłowości.
W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania ewentualnie o uchylenie decyzji organu i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca m.in. podniosła, że stanowisko organu stwierdzające, iż w ramach postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w zakresie usługi pn. "[...]", doszło do nieprawidłowości w postaci nieproporcjonalnego – nadmiernego warunku udziału w postępowaniu poprzez dopuszczenie do udziału w postępowaniu jedynie wykonawców, którzy zrealizowali usługi wskazane w zapytaniu ofertowym w ramach jednej umowy, co w sposób nieuzasadniony wyeliminowało z postępowania podmioty zdolne do należytej realizacji zamówienia, które wykonywały usługi telemedyczne w ramach dwóch lub więcej umów nie znajduje potwierdzenia w okolicznościach sprawy, ponieważ Zamawiający był zobowiązany do ustalania warunków udziału w postępowaniu w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia podobnie jak w zamówieniach udzielanych na podstawie ustawy p.z.p,. Natomiast warunki zamówienia zawsze muszą uwzględniać specyfikę przedmiotu zamówienia, a usługi o charakterze ciągłym nie można utożsamiać z wymogiem jednej umowy.
Wskazała, że nie można zarzucać beneficjentowi, iż ograniczył konkurencję i wyeliminował wykonawców, którzy spełniali warunki udziału w postępowaniu w ramach dwóch lub więcej umów, ponieważ warunki spełnienia udziału w postępowaniu wymagały legitymowania się jedną usługa a nie jedną umową czego nie można utożsamiać.
Nadto warunki udziału w postępowaniu zostały tak skonstruowane, aby do udziału w postępowaniu zostali dopuszczeni wykonawcy, którzy byli w stanie sprostać zamówieniu. Zatem żądanie odpowiedniego doświadczenia w podobnych zamówieniach było podyktowane doniosłością opisu przedmiotu zamówienia, zwłaszcza, że przedmiot zamówienia miał zostać zrealizowany jako jedno nieprzerwane ciągłe świadczenie i takie wymogi dotyczyły wykonawców.
Ponadto warunki udziału w postępowaniu zostały przez Beneficjenta ustalone w sposób zgodny z obowiązującymi regulacjami tj. Wytycznymi oraz ze swoistym komentarzem do nich czyli "Podręcznikiem beneficjenta" gdyż warunek udziału w postępowaniu został ustalony proporcjonalnie do przedmiotu zamówienia i dawał rękojmię należytego wykonania zamówienia. Zaś przy naruszeniach należy brać pod uwagę indywidualne aspekty sprawy i przeprowadzić analizę w zakresie miarkowania wysokości korekty finansowej.
Nadto stwierdziła, iż przy ustalaniu korekty, można było ją obniżyć, a nie stosować w maksymalnej wysokości, ponieważ zastosowana stawka korekty 25% jest nieprawidłowa i stanowi wyraźne nadużycie albowiem maksymalna stawka korekty jest zastrzeżona dla najbardziej rażących uchybień. Organ nie wziął pod uwagę innych kwestii które wskazywały na potrzebę ewentualnej korekty do 5% takie jak:
a) W postępowaniu nie złożył oferty wykonawca zagraniczny ( nie wyrażono z tej strony jakiegokolwiek zainteresowania);
b) Warunek udziału w postepowaniu nie był kwestionowany prze jakikolwiek podmiot zainteresowany udziałem w postępowaniu ( w wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 16.07.2016 r. o sygn. C-406/14, wskazano, że przy ustalaniu wysokości ewentualnej korekty finansowej powinno się brać pod uwagę wpływ naruszenia na przebieg postępowania o udzielenie zamówienia publicznego okoliczności mające wpływ na obniżenie korekty finansowej) należy uznać np. brak kwestionowania określonego warunku przez wykonawców;
c) W ramach przedmiotowego postępowania nie została stwierdzona żadna inna podstawa nałożenia korekty;
d) Zamówienie zostało zrealizowane w sposób należyty;
e) Cel oraz specyfika projektu mająca charakter społeczny, charytatywny, tj. specjalistyczna pomoc medyczna osobom wykluczonym w tym niepełnosprawnym, co uzasadniało zachowanie najwyższych standardów;
f) Działanie beneficjenta nie miało charakteru umyślnego.
g) W świetle powyższego niezrozumiałym jest stanowisko organu o nałożeniu korekty finansowej w maksymalnej wysokości, bez przeprowadzenia analizy konkretnego przypadku.
Skarżąca zaakcentowała, iż nie naruszyła procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków przeznaczonych na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich, a zarzucane naruszenie dotyczyło przepisów, do których stosowania skarżący nie był zobowiązany. Ponadto żaden z przepisów powszechnie obowiązującego prawa nie precyzuje, co należy uznać za naruszenie zasady konkurencyjności w zaistniałym stanie faktycznym, czyli w sytuacji, gdy brak jest podstaw do zastosowania przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych. Zdaniem skarżącego organ nie wykazał żadnej konkretnej podstawy prawnej naruszenia, powołując się na ogólne twierdzenia, nie mające poparcia w ustalonym stanie faktycznym a zaskarżona decyzja jest całkowicie arbitralna co do wysokości zastosowanej korekty.
W tym stanie rzeczy decyzja jest niekompletna i nie zawiera wszystkich wymaganych prawem elementów zwłaszcza w zakresie twierdzenia organu o nieproporcjonalnym warunku udziału w postępowaniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Organ m.in. wskazał, że to konkretne działanie Beneficjenta w toku kontroli IZ zostało uznane za naruszające Wytyczne, do których stosowania zobowiązał się Beneficjent podpisując umowę o dofinansowanie a, która to umowa określała część zobowiązań, do których winien stosować się Beneficjent, tj. do: realizacji projektu zgodnie z przepisami, zobowiązanie do stosowania wytycznych, ponoszenia wydatków wyłącznie takich, które mogą być uznane za kwalifikowalne, przygotowania i przeprowadzenia postępowań o udzielenie zamówienia zgodnie z przepisami ustawy p.z.p. lub zasadami konkurencyjności. Stąd każde naruszenie obowiązujących procedur, powoduje podjęcie działania przez uprawnioną instytucję.
/Odnosząc się z kolei do wysokości korekty oraz jej proporcjonalności, organ wyjaśnił, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rozwoju z 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem (t.j.; Dz.U. z 2016 r., poz. 200 ze zm.) IZ RPO WSL może zastosować stawkę o niższej wartości wyłącznie wtedy, gdy jest to uzasadnione charakterem i wagą stwierdzonej nieprawidłowości, które z kolei ocenia się, biorąc pod uwagę stopień naruszenia zasad uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców, przejrzystości i niedyskryminacji. Zgodnie z § 9 ww. rozporządzenia w przypadku stwierdzenia w ramach jednego zamówienia kilku nieprawidłowości indywidualnych wartość korekt finansowych lub pomniejszeń nie ulega sumowaniu. Do wszystkich stwierdzonych nieprawidłowości indywidualnych stosuje się jedną korektę finansową lub jedno pomniejszenie o najwyższej wartości. W przedmiotowej sprawie charakter naruszeń oraz dopuszczenie się kilku naruszeń w ramach jednego zamówienia uniemożliwia zastosowanie obniżenia korekty./
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, ze zm. dalej: p.p.s.a.), stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137, ze zm.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.
Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego ani procesowego mających wpływ na wynik sprawy.
Spór w sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy zasadnie nałożono na stronę obowiązek zwrotu części dofinansowania w łącznej kwocie 64 050,00 zł w związku z wykorzystaniem środków, przyznanych w ramach umowy o dofinansowanie projektu, z naruszeniem wskazanych procedur, co oznaczało konieczność zastosowania przepisu art. 207 ust. 1 pkt. 2 u.f.p.?
Skarżąca stoi na stanowisku, że nie powinna zostać obciążona obowiązkiem zwrotu części dofinansowania, albowiem warunek który postawiła w zamówieniu nie był nieproporcjonalny lecz został tak skonstruowany aby uwzględniał specyfikę przedmiotu zamówienia, zatem nie dopuściła się nieprawidłowości i nie doprowadziła do szkody.
Z kolei, w ocenie organu doszło do naruszenia procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., albowiem naruszono zasadę konkurencyjności:
1) w zakresie postępowania pn. "[...]" w ramach projektu: "[...]" strona:
a) sformułowała opis przedmiotu zamówienia w sposób nieproporcjonalnie określający warunek,
b) nie można wskazywać warunków przewyższających wymagania wystarczające do należytego wykonania zamówienia;
- taki zapis naruszył zasadę uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców i uniemożliwił uczestnictwo w zamówieniu innym podmiotom. W konsekwencji IZ nałożyła korektę w wysokości 25% wartości zamówienia;
c) sformułowała kryterium oceny ofert (w sposób eliminujący innych wykonawców, którzy byliby w stanie zrealizować przedmiot zamówienia;
- tak sformułowane kryteria mogły przyczynić się do wyboru Wykonawcy, którego oferta nie była ofertą najkorzystniejszą;
- w konsekwencji IZ wymierzyła korektę w wysokości 25% wartości zamówienia bez możliwości jej obniżenia do wysokości 10% lub 5% z uwagi na charakter naruszenia.
2) W zakresie postępowania pn. "[...]":
a) strona ustaliła nieadekwatnie warunki udziału w postępowaniu w stosunku do przedmiotu zamówienia,
- w konsekwencji IZ nałożyła korektę w wysokości 25% wartości zamówienia;
b) nieproporcjonalnie sformułowała kryteria oceny ofert,
- w konsekwencji IZ nałożyła korektę w wysokości 25% wartości zamówienia, bez możliwości jej obniżenia do wysokości 10% lub 5% z uwagi na charakter naruszenia.
Te naruszenia w ocenie organu stanowią, nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 36 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1303/2013. Konsekwencją stwierdzenia nieprawidłowości jest nałożenie korekty finansowej i uznanie części wydatków przypadających na ową korektę, za wydatki niekwalifikowane i jako "wykorzystanie z naruszeniem procedur" (art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.) podlegające zwrotowi.
W przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił, że beneficjent w ramach projektu współfinansowanego z RPO Województwa Śląskiego 2014-2020 naruszył postanowienia umowy o dofinansowanie zawartej 9 marca 2020 r. oraz wskazane regulacje Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków. Wykazane naruszenia stanowią nieprawidłowość, o której mowa w art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 i wpisują się w hipotezę normy prawnej przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. jako wykorzystanie środków z naruszeniem procedur. Zgodnie z dyspozycją ww. normy w takiej sytuacji środki podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji.
Sąd w pełni podziela stanowisko i argumentację organu wyrażone w wydanej decyzji. Sąd nie ma wątpliwości, że beneficjent swoim działaniem naruszył procedury obowiązujące przy wykorzystaniu środków pomocowych, które organ szeroko opisał, a w konsekwencji nakazał ich zwrot.
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że z treści przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 184 ust. 1 u.f.p. wynika, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków pochodzących z budżetu UE są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.
"Inne procedury", o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., to także procedury określone w umowie między beneficjentem a Instytucją Zarządzającą (IZ) danym projektem.
W orzecznictwie sądów administracyjnych dokonując wykładni pojęcia "innych procedur" przyjęto, że obejmuje ono również naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie. Por. np.: wyrok NSA z 16 listopada 2017 r. sygn. akt II GSK 489/16 (publ.: CBOSA) w uzasadnieniu którego Sąd stwierdził, że procedury jakich naruszenie może uzasadniać zastosowanie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., mogą wynikać nie tylko z aktu prawa powszechnie obowiązującego, ale także z łączącej strony umowy o dofinansowanie, w której zostaje określony uzgodniony sposób działania beneficjenta. Sposób ten jest obowiązujący, a odstępstwo od niego bez wątpienia stanowi naruszenie procedur, o jakich mowa w art. 184 u.f.p.
Dodatkowo podkreślenia wymaga to, że art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. należy interpretować w powiązaniu z art. 2 pkt 36 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006, (Dz.U.UE.L.2013.347.320 z dnia 2013.12.20; dalej jako rozporządzenia nr 1303/2013), zgodnie z którym każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem stanowi nieprawidłowość, której stwierdzenie w operacjach nakłada na państwo członkowskie - zgodnie z art. 143 rozporządzenia - obowiązek dokonania korekt finansowych.
Zauważyć też należy, że samo naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE nie oznacza automatycznie obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych. Konieczna jest bowiem ocena skutków tego naruszenia w kontekście uregulowań określonych w rozporządzeniu nr 1303/2013. Środki unijne podlegają zatem zwrotowi tylko wówczas, gdy wykorzystano je z naruszeniem procedur, które to naruszenie stanowi "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt 36 ww. rozporządzenia - co oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego.
Tym samym wskazana "nieprawidłowość" ma miejsce w sytuacji, gdy na skutek naruszenia procedur doszło do powstania szkody lub mogłoby dojść do jej powstania w budżecie ogólnym UE. Możliwość powstania szkody należy więc rozumieć jako możliwość uszczuplenia środków unijnych. Dla uznania zatem, że doszło do powstania "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 wystarczy ustalenie, że wskutek naruszenia procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków unijnych powstała jedynie hipotetyczna możliwość powstania szkody w budżecie ogólnym UE. Stwierdzenie wystąpienia szkody "rzeczywistej" nie ma podstawowego znaczenia (por. wyrok NSA z dnia 10 września 2015 r., sygn. akt II GSK 175/15).
W związku z powyższym organ - aby móc zastosować korektę - musi stwierdzić naruszenie prawa przez beneficjenta, które było wynikiem jego działania (zaniechania) i które to naruszenie spowodowało lub mogło spowodować powstanie szkody. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W związku z tym, w przedstawionym stanie prawnym znajdującym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja nie może być uznana za wadliwą.
Odnośnie naruszenia przez skarżącą "innych procedur", tj. postanowień umowy o dofinansowanie z 9 marca 2020 r. wskazać trzeba, że nie ulega wątpliwości, iż skoro dofinansowanie projektu nastąpiło na podstawie umowy, to skarżąca miała obowiązek zrealizować i rozliczyć swój projekt według zasad w niej określonych wraz z załącznikami. Są to warunki, których beneficjent musi przestrzegać przy podejmowaniu czynności faktycznych i prawnych w ramach realizacji projektu.
W przedmiotowej sprawie skarżąca niewątpliwie naruszyła zapisy umowy o dofinansowanie z 9 marca 2020 r. Na podstawie § 4 ust. 4 umowy o dofinansowanie projektu: "Przy wydatkowaniu Środków przyznanych w ramach projektu beneficjent zobowiązany jest do stosowania prawa unijnego, krajowego i aktualnych Wytycznych". W § 1 umowy wyjaśniono definicje pojęć występujących w umowie, a w pkt 24 wskazano na: "Wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 z 19 lipca 2017 r." W § 26 pkt.1 umowy wskazano na konieczność zastosowania ustawy p.z.p. lub zasady konkurencyjności, zgodnie z Wytycznymi.
W tak zarysowanym stanie prawnym słuszne jest stanowisko organu, że doszło do naruszenia Wytycznych oraz umowy o dofinansowanie poprzez nieproporcjonalny opis przedmiotu umowy w przypadku zamówienia na usługę pn. "[...]" w ramach projektu: " wykonawca musi wykazać, iż w okresie 3 ostatnich lat przed upływem składania ofert, a jeśli okres działalności jest krótszy to w tym okresie zrealizował minimum 1 usługę o charakterze ciągłym (co oznacza jednorazowe świadczenie nieprzerwane, całodobowe) telemedycyny wraz z telemedycznym nadzorem kardiologicznym dla co najmniej 600 osób jednocześnie – przez okres minimum 11 miesięcy jednorazowo, o wartości minimum 1 mln złotych brutto".
Zgodzić należy się z organem, że ww. opis narusza zasadę uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.
Zatem słuszne jest stanowisko organu, że powyższy zapis stanowi naruszenie sekcji 6.5.2 pkt 8 Wytycznych, w myśl których: "warunki udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia oraz opis sposobu dokonywania oceny ich spełnienia, o ile zostaną zawarte w zapytaniu ofertowym określane są w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia, zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Nie można formułować warunków przewyższających wymagania wystarczające do należytego wykonania zamówienia".
Brak proporcjonalnego opisu narusza zasadę uczciwej konkurencji, albowiem utrudnia bądź uniemożliwia złożenie ofert wykonawcom gotowym do wykonania usługi.
Wbrew twierdzeniom Beneficjenta Oceny proporcjonalności, opisu przedmiotu zamówienia nie można dokonywać, odnosząc się tylko do okoliczności, przewyższających wymagania przedmiotowego zamówienia jakoby mającego szczególny charakter.
Takie sformułowanie przedmiotu zamówienia jest niezgodne z zasadą przejrzystości oraz zachowania uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, co w konsekwencji stanowi naruszenie regulacji Wytycznych oraz umowy o dofinansowanie.
Słusznie również uznał organ, że do naruszenia procedur doszło przy postępowaniu na usługę pn. "[...]", gdzie sformułowano przedmiot zamówienia w sposób faktycznie eliminujący innych potencjalnych wykonawców.
Słusznie zatem skonstatował organ, że skarżąca naruszyła zapisy podrozdziału 6.5.2 pkt 8 Wytycznych.
W ocenie Sądu, organ wykazał w zaskarżonej decyzji, że doszło do naruszenia zasady konkurencyjności poprzez naruszenie "Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020" związanych z realizacją projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 oraz postanowień umowy z 9 marca 2020 r.
Tym samym w ocenie Sądu, wskazane w zaskarżonej decyzji naruszenie przez skarżącą wyżej omówionych postanowień wypełnia przesłankę z art. 184 ust. 1 w związku z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. W związku z powyższym zarzuty strony dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego należało ocenić za nietrafne.
Sąd nie uznał za zasadne również zarzutów naruszenia przez organ przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy. Stanowisko organu ma bowiem oparcie w przepisach prawa. Organ działał na podstawie przepisów prawa i dokonały oceny sprawy w oparciu o materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący (art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.). Organ odwoławczy odniósł się do argumentacji przedstawionej przez stronę odwołał się do dowodów zgromadzonych w sprawie, zastosował prawidłowo przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie. Organ ten w sposób kompletny i zrozumiały wyjaśnił także zasadnicze powody podjętego rozstrzygnięcia, wypełniając kryteria przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Organ przeprowadził wyczerpujące postępowanie oraz przedstawił poczynione ustalenia i szczegółową analizę zastosowanych regulacji; ustosunkował się do zarzutów skarżącej podniesionych w odwołaniu. Sąd uznał, że organy wydając zaskarżone decyzje odniosły się zarówno do zgromadzonego materiału dowodowego, jak i twierdzeń skarżącej. Spowodowało to - zdaniem Sądu - brak podstaw do uznania, że doszło do naruszenia przepisów k.p.a., które mogłoby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy. Odmienna ocena materiału dowodowego niż była oczekiwana przez stronę, nie stanowi naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Wbrew zarzutom skargi, zdaniem Sądu, działania organu nie stanowią w tym zakresie naruszenia obowiązujących przepisów prawa.
Odnosząc się z kolei do wysokości korekty oraz jej proporcjonalności, Sąd podzielił stanowisko organ który, wyjaśnił, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rozwoju z 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem (t.j.; Dz.U. z 2016 r., poz. 200 ze zm.) IZ RPO WSL może zastosować stawkę o niższej wartości wyłącznie wtedy, gdy jest to uzasadnione charakterem i wagą stwierdzonej nieprawidłowości, które z kolei ocenia się, biorąc pod uwagę stopień naruszenia zasad uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców, przejrzystości i niedyskryminacji. Zgodnie z § 9 ww. rozporządzenia w przypadku stwierdzenia w ramach jednego zamówienia kilku nieprawidłowości indywidualnych wartość korekt finansowych lub pomniejszeń nie ulega sumowaniu. Do wszystkich stwierdzonych nieprawidłowości indywidualnych stosuje się jedną korektę finansową lub jedno pomniejszenie o najwyższej wartości. W przedmiotowej sprawie charakter naruszeń uniemożliwia zastosowanie obniżenia korekty.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, uznać należy, że są one również bezzasadne.
Organ na str. 15 uzasadnienia decyzji wyjaśnił, że w okresie programowania 2014-2020, pojęcie "nieprawidłowość" zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 36 rozporządzenia Rady (WE) nr 1303/2013, w brzmieniu następującym "nieprawidłowość oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem". Następnie porównał z definicją nieprawidłowości z art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 i wyjaśnił, że obie definicje nieznacznie się różnią. Wskazał przy tym na konkretne różnice.
Prawidłowo organ wyjaśnił, że szkoda, o której mowa w art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013, może mieć wymiar realny lub potencjalny. Zgodnie zaś z utrwalonymi poglądami i praktyką w tym zakresie szkoda potencjalna ma miejsce w sytuacji, gdy wydatek poniesiony przez Beneficjenta z naruszeniem prawa zostałby sfinansowany ze środków unijnych, co mogłoby, ale nie musiało doprowadzić do powstania szkody. Powstaje ona niejako automatycznie, gdy beneficjent otrzymujący dofinansowanie realizuje projekt niezgodnie z prawem. Tym samym do przyjęcia, że doszło do naruszenia przepisów regulujących realizację dofinansowywanego projektu nie jest konieczne wystąpienie rzeczywistego uszczerbku finansowego, lecz wystarczy sama możliwość jego wystąpienia. Słusznie też wskazał organ, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia ze szkodą potencjalną, o której można mówić m.in. w przypadkach braku dokumentacji świadczącej o zachowaniu w toku postępowania zasady konkurencyjności. Ponadto organy orzekające o zwrocie nie muszą ustalać konkretnej wielkości szkody.
Słusznie wskazał organ w odpowiedzi na skargę, że z treści art. 26 ust. 2 ustawy wdrożeniowej wynika, że IZ zapewnia równy dostęp do pomocy wszystkim kategoriom beneficjentów. Oznacza to, że zasady udzielania zamówień obowiązujące beneficjentów są takie same i wynikają z treści Wytycznych i wzoru umowy. Nie sposób określić w Wytycznych, a tym bardziej w umowie o dofinansowanie szczegółowych warunków udzielania zamówień zgodnie z zasadą konkurencyjności. Zarówno umowa, jak i Wytyczne określają ramy zamówień i zasady - zgodne z zasadą konkurencyjności, tak jak i ustawa p.z.p. określa pewne normy ogólne i zasady, a ich rozwinięcie i interpretacja w odniesieniu do każdego przypadku należy do praktyki, doktryny i orzecznictwa. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie był zobligowany do stosowania pełnego reżimu ustawy p.z.p., jednak nie miał pełnej dowolności w zakresie wydatkowania środków unijnych w ramach realizowanych projektów, albowiem ograniczony był umową z 9 marca 2020 r. i Wytycznymi.
W ocenie Sądu - po przeanalizowaniu całości okoliczności niniejszej sprawy - należało stwierdzić, iż organ orzekający prawidłowo ustalił, że działanie Beneficjenta stanowiące naruszenie postanowień umowy i Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków spowodowało wystąpienie potencjalnej szkody w budżecie UE. Prawidłowo podstawą rozstrzygnięcia było ustalenie, że doszło do nieprawidłowości skutkujących zwrotem dofinansowania. Nieprawidłowości polegały na naruszeniu zasady konkurencyjności. Naruszenie przez skarżącą postanowień umowy i ww. Wytycznych w powyższym zakresie wypełnia przesłankę z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. i uzasadnia nałożenie korekty finansowej w przyjętej wysokości.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI