III SA/GL 170/24

III SA/Gl 170/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-11-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-02-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Marzanna Sałuda /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Oświata
Sygn. powiązane
I GSK 688/25 - Wyrok NSA z 2025-12-03
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 156 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant Specjalista Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2024 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 18 grudnia 2023 r. nr SKO.XIV/43/1007/11/2020 w przedmiocie zwrotu części dotacji niewykorzystanej do końca roku budżetowego 2016 r. oraz zwrotu części dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej na rzecz strony skarżącej kwotę 7417 (siedem tysięcy czterysta siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja z dnia 18 grudnia 2023 r. nr SKO.XIV/43/l007/11/2020 Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku - Białej (dalej powoływane jako: "organ odwoławczy", "Kolegium"), którą to organ ten po rozpoznaniu odwołania E. S. prowadzącej Niepubliczne Przedszkole [...] "A" w Z. – dalej strona, skarżąca, od decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 20.12.2019r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w 2016r. w wysokości 35.095,67 zł oraz dotacji nie wykorzystanej do końca roku budżetowego 2016 w wysokości 139.515,48 zł uchylił zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy w ten sposób, że:
l. określił wysokość dotacji w kwocie 139.515,48 zł jako część dotacji niewykorzystane! do końca roku budżetowego 2016r. przez E. S. - organ prowadzący Niepubliczne Przedszkole[...]"A" w Z.,
2. nakazał E. S. - organ prowadzący Niepubliczne Przedszkole [...] "A" w Z. dokonania zwrotu części dotacji w kwocie 139.515,48 zł do budżetu Miasta Z. w terminie 15 dni od dnia otrzymania niniejszej decyzji wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych, począwszy od dnia 01.02.2017r. do dnia zapłaty.
3. określił wysokość dotacji w kwocie 3.125,63 zł wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przez E. S. - organ prowadzący Niepubliczne Przedszkole [...] "A" w Z.,
4. nakazał E. S. - organ prowadzący Niepubliczne Przedszkole [...] "A" w Z. dokonania zwrotu części dotacji w kwocie 3.125,63 zł do budżetu Miasta Z. w terminie 15 dni od dnia otrzymania niniejszej decyzji wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych, począwszy od dnia przekazania tej części dotacji z budżetu Miasta Z., tj.:
- od kwoty 1.230,00 zł - od dnia 24.02.2016r. do dnia zapłaty;
- od kwoty 914,76 zł - od dnia 31.03.2016r. do dnia zapłaty;
- od kwoty 292,58 zł - od dnia 31.05.2016r. do dnia zapłaty;
- od kwoty 688,29 zł - od dnia 29.06.2016r. do dnia zapłaty.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż Niepubliczne Przedszkole [...] "A" wpisane do ewidencji szkół i placówek niepublicznych Miasta Z. dnia 30.08.2012r. pod nr [...], którego organem prowadzącym jest Firma[...]"I" E. S. (osoba prowadząca Niepubliczne Przedszkole [...] "A" w Z., pełniąca równocześnie funkcję Dyrektora tegoż Przedszkola) otrzymało z budżetu gminy Z. dotację w kwocie 491.486,84 zł.
Przedszkole w 2016r. rozliczyło w ramach dotacji wydatki z tytułu: wypłaty wynagrodzeń pracownikom zatrudnionym w Przedszkolu na podstawie umów o pracę i umów zlecenia wraz z pochodnymi, czynszu za najem lokalu użytkowego na działalność Przedszkola, rat leasingu, zakupu usług księgowych, artykułów spoŻ3Twczych, eksploatacji samochodu, prowadzenia zajęć dodatkowych oraz utrzymania bazy przedszkolnej (innych) w wysokości jak w Tabeli Nr 2.
Na podstawie dokumentacji finansowej i materiału dowodowego zgromadzonego w trakcie postępowania administracyjnego ustalono, że w 2016r. zgodnie z art. 90 ust.3d ustawy o systemie oświaty Przedszkole wydatkowało 316.874,69 zł, natomiast pozostała kwota w wysokości 35.096,67 zł, została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, a kwota w wysokości 139.515,48 zł, nie została wykorzystana do końca roku budżetowego 2016.
Organ administracyjny zakwestionował wydatki, na wynagrodzenia w kwocie 96.200,62 zł. Z dotacji w 2016r. strona rozliczyła wynagrodzenia pracowników Przedszkola w wysokości 310.649 zł brutto.
Organ określił do zwrotu kwotę dotacji w wysokości 96.200,62 zł jako niewykorzystaną do końca roku budżetowego 2016 i w wysokości 5.000 zł jako wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem w 2016 r. - z tytułu rozliczenia przez stronę z dotacji za 2016r. wydatków na wynagrodzenia i pochodne od wynagrodzeń pracowników i dyrektora Przedszkola, co szczegółowo opisano w decyzji.
Od powyższej decyzji, w ustawowy terminie, odwołanie złożył pełnomocnik strony - adw. B. P. - w którym zakwestionowała legalność wydanej decyzji .
Kolegium decyzją z dnia 18 grudnia 2023r .nr SKO.XIV/43/1007/11/2020 orzekło jak wyżej wskazano.
Przybliżyło przebieg postępowania i w tym zakresie wskazało iż 23.05.2020r. do Kolegium wpłynął wniosek strony zawieszenie postępowania odwoławczego od decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 20.12.2019r. Nr [...] do czasu wydania wyroku w przedmiocie oceny legalności skarg; na uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej w Z. z dnia[...]r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji udzielanych z budżetu Miasta Z. niepublicznym szkołom, przedszkolom oraz innym formom wychowania przedszkolnego prowadzonym na terenie Miasta Z. i na uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w Z. z dnia[...]r.. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla publicznych i niepublicznych szkół, przedszkoli oraz innych form wychowania przedszkolnego prowadzonych na terenie Miasta przez osoby fizyczne i osoby prawne inne niż Miasto Z., a także trybu i zakresu przeprowadzania kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania udzielonej dotacji.
Pismem z dnia 28.03.2023r. Burmistrz Miasta Z. zwrócił się z wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania w związku oddaleniem skargi kasacyjnej E. S. od wyroku WSA w Gliwicach z dnia 20.05.2021r. sygn. akt III SA/Gl 179/21 (wyrok NSA z dnia 08.02.2023r. sygn. akt I GSK 1795/21) oraz sygn. akt III SA/Gl 180/21 (wyrok NSA z dnia 08.02.2023r. sygn. akt I GSK 1794/21).
Postanowieniem z dnia 04.10.2023r. SKO podjęło z urzędu zawieszone postępowanie odwoławcze w przedmiotowej sprawie.
Następnie organ przywołał art. 252 ust. 1 pkt 2, art. 60, art. 61 ustawy z dnia 27.08.2009r. o finansach publicznych (tj. Dz. U. z 2016r. poz. 870 z późn. zm. - stan prawny na rok 2016) - dalej, jako "u.f.p.", i regulacje art. 70 , art. 70c Ordynacji podatkowej.
Kolegium oceniając sprawę uznało iż w sprawie zaistniały okoliczności mające wpływ na bieg terminu przedawnienia, albowiem doszło do jego zawieszenia z uwagi na wszczęcie wobec strony postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe. Postępowanie karnoskarbowe o przestępstwa skarbowe, których podejrzenie popełnienia wiąże się z wykorzystaniem dotacji niezgodnie z przeznaczeniem w roku 2016, zostało wszczęte przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. postanowieniem z dnia 25.09.2019r. nr[...]Pismem z dnia 12.11.2019r, doręczonym w dniu 02.12.2019r. strona została powiadomiona o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia w sprawie narażenia na uszczuplenie finansów publicznych za lata 2012-2016 w łącznej kwocie 671.866,22 zł przez Niepubliczne Przedszkole [...] "A" w Z., prowadzone przez E. S. w związku z art. 70c i art. 70 § 6 pkt 1
Dalej Kolegium przywołało art. 126 , art. 252 u.f.p. art. 90 ustawy z dnia 07.09.1991r. o systemie oświaty (tj. Dz.U. 2016r. poz. 1943 z późn. zm. - stan prawny na rok 2016) - dalej, jako "u.s.o. i wskazało na fakt istnienia w obrocie prawnym uchwał nr: Nr [...] Rady Miejskiej w Z. z dnia 5 czerwca 2014r., Nr[...]Rady Miejskiej w Z. z dnia [...]r., Nr [...] Rady Miejskiej w Z. z dnia [...]r., Nr[...]Rady Miejskiej w Z. z dnia [...]r., Nr [...]Rady Miejskiej w Z. z dnia [...]r. które w okresie od 09.01.2017r. do 23.06.2017r. stanowiły podstawę przeprowadzenia kontrola prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji udzielonej z budżetu Miasta Z. w latach 2012-2016 dla Niepublicznego Przedszkola [...] "A" w Z..
W dniu 22.12.2017r. wydane zostało wystąpienie pokontrolne, w którym Burmistrz Miasta Z. wezwał E. S. do zwrotu w terminie 14 dni od dnia otrzymania niniejszego wystąpienia pokontrolnego na rachunek budżetu Miasta kwotę 976.199,63 zł.
W konsekwencji powyższego Burmistrz Miasta Z. w dniu 29.01.2018r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu dotacji udzielonej Niepublicznemu Przedszkolu [...] "A" w Z. i po przeprowadzeniu postępowania 24.05.2018r. Burmistrz Miasta Z. wydał decyzję, w której określił w stosunku do E. S. wysokość kwoty dotacji do zwrotu, jako pobranej nienależnie i w nadmiernej wysokości w kwocie 78.106,28 zł wraz z odsetkami, wysokość kwoty dotacji do zwrotu, jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 849.675,25 zł wraz z odsetkami, wysokość kwoty dotacji do zwrotu, jako niewykorzystanej do końca roku budżetowego w kwocie 46.855,50 zł wraz z odsetkami za zwłokę która to stała się przedmiotem odwołania
Kolegium wskazało, że wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem polega w szczególności na zapłacie ze środków pochodzących z dotacji, za inne zadania niż te, na które dotacja była udzielona albo na realizację innych celów niż cele wskazane w przepisach odrębnych stanowiących o sposobie udzielania i rozliczania dotacji.
Kolegium stwierdziło, że Niepubliczne Przedszkole [...] "A" w Z., którego organem prowadzącym jest Firma [...]"I" E. S. otrzymała z budżetu gminy Z. dotację w kwocie 491.486,84 zł. Przedszkole wydatkowało 316.874,69 zł, natomiast pozostała kwota w wysokości 35.096,67 zł, została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, a kwota w wysokości 139.515,48 zł, nie została wykorzystana do końca roku budżetowego 2016.
Kolegium wskazało, iż po myśli obowiązujących uchwał organ prowadzący miał składać rozliczenie wykorzystania dotacji w terminie do 10 dnia każdego miesiąca następującego po miesiącu otrzymania dotacji, a rozliczenie, to miało zawierać informację o kwocie dotacji wykorzystanej w danym miesiącu, z wyodrębnieniem kwot na poszczególne rodzaje wydatków, oraz wykaz dokumentów, na podstawie których rozliczenie zostało sporządzone. Organ prowadzący zobowiązany był również do złożenia rocznego rozliczenia wykorzystania dotacji w terminie do 20 stycznia roku następującego po roku otrzymania dotacji (zatem rozliczenie dotacji miało następować miesięcznie poprzez zestawienie wydatków sfinansowanych z dotacji).
Kolegium wskazało iż kwestia sporną w sprawie są następujące wydatki:
1. Wydatki na wynagrodzenia w kwocie 96.200.62 zł
Z dotacji w 2015r. strona rozliczyła wynagrodzenia pracowników Przedszkola w wysokości 310.649 zł brutto. Zgodnie z przedłożoną przez stronę dokumentacją z dotacji rozliczono wynagrodzenie pracowników Przedszkola i Dyrektora Przedszkola w wysokości: 310.649 zł brutto = 250.006,35zł netto + 60.642,65zł pochodne od wynagrodzeń.
Organ określił do zwrotu kwotę dotacji w wysokości 96.200,62 zł jako niewykorzystaną do końca roku budżetowego 2016 i w wysokości 5.000 zł jako wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem w 2016 r. - z tytułu rozliczenia przez stronę z dotacji za 2016r. wydatków na wynagrodzenia i pochodne od wynagrodzeń pracowników i dyrektora Przedszkola, tj.:
1.1 Wydatki na wynagrodzenia netto pracowników Przedszkola w 2016 r. w kwocie 18.003,55 zł netto:
a) 299,01 zł netto - organ zakwestionował wydatki na wynagrodzenie J. Z. rozliczone z dotacji pobranej w 2016r. z tytułu umowy zlecenia zawartej na czas określony Nr [...]od dnia 08.12.2015r. do dnia 30.06.2016r. z wynagrodzeniem 400 zł brutto (299,01 zł netto + 100,99 zł pochodne od wynagrodzeń), na prowadzenie dodatkowych zajęć edukacyjnych, z powodu braku listy płac, podpisów zleceniodawcy i zleceniobiorcy na wyżej wymienionej umowie oraz dowodów potwierdzających fakt prowadzenia dodatkowych zajęć edukacyjnych w Przedszkolu "A" w Z. przez J. Z. ([...], kl91-192);
b) 4.000 zł netto - organ zakwestionował wydatki na wynagrodzenie T. B. rozliczone z dotacji pobranej w 2016r. z powodu braku: umowy zlecenia i rachunków do umowy, podpisów na listach płac oraz potwierdzenia zapłaty wynagrodzenia w kwocie 948,35 zł brutto miesięcznie
c) 5.601,92 zł netto - organ zakwestionował wydatki na wynagrodzenie D. C. rozliczone z dotacji pobranej w 2016r., z tytułu umowy zlecenia Nr [...]zawartej na czas określony od dnia 01.05.2016r. do dnia 31.08.2016r., z powodu braku potwierdzenia wypłaty wynagrodzenia za prace porządkowe za miesiące od maja do sierpnia 2016r. oraz rozliczenia w miesiącu wrześniu wynagrodzenia w wysokości 800 zł netto za miesiąc sierpień 2016 r., na podstawie rachunku Nr [...]z dnia 10.09.2016r. na którym widnieje podpis zleceniobiorcy z datą 18.05.2017r. (tj. z powodu braku zapłaty wynagrodzenia w okresie na który strona otrzymała dotację) .
d) 1.121,30 zł netto - organ zakwestionował wydatki na wynagrodzenie M. C. rozliczone z dotacji pobranej w 2016r. z powodu braku: umowy,
podpisów na listach płac i potwierdzenia wypłaty wynagrodzenia w kwocie 300 zł brutto miesięcznie.
e) 1.200 zł netto - organ zakwestionował wydatki na wynagrodzenie K. W. rozliczone z dotacji pobranej w 2016r. z powodu braku; umowy, podpisów na listach płac i potwierdzenia wypłaty wynagrodzenia w kwocie 474,73 zł brutto miesięcznie .
f) 2.000 zł netto - organ zakwestionował wydatki na wynagrodzenie P. K. rozliczone z dotacji pobranej w 2016r. z powodu braku: umowy za okres od 01.09.2016r. do 31.10.2016r. oraz rachunków do umowy zlecenia nr [...]zawartej na czas określony od dnia 01.06.2016r. do 31.08.2016r., podpisów na listach płac i potwierdzenia wypłaty wynagrodzenia w kwocie 474,72 zł brutto miesięcznie .
g) 250 zł netto - organ zakwestionował wydatki na wynagrodzenie B. C. rozliczone z dotacji pobranej w 2016r. z powodu braku podpisu na liście płac nr [...] - listopad z dnia 10.12.2016r. . Umowa zlecenia nr [...]z dnia 02.11.2016r. zawarta została na prowadzenie zajęć z katechezy.
h) 800 zł netto - organ zakwestionował wydatki na wynagrodzenie M. K. rozliczone z dotacji pobranej w 2016r. z powodu braku podpisu na liście płac nr [...] - listopad z dnia 10.12.2016 r.
i) 600 zł netto - organ zakwestionował wydatki na wynagrodzenie A. P. i rozliczone z dotacji pobranej w 2016r. z powodu braku podpisu na liście płac nr [...]-listopad z dnia 10.12.2016 r. .
j) 2.131,32 zł netto - organ wydatki na wynagrodzenie A. B. za miesiąc sierpień 2016r. z powodu braku potwierdzenia wypłaty wynagrodzenia przelewem, na liście płac znajduje się adnotacja o takiej formie przekazania wynagrodzenia i braku podpisu pracownika .
Pismem z dnia 10.01.2019r. strona oświadczyła, że wynagrodzenia: A. B., S. S., J. Z., T. B., D. C., M. C., P. K., K. W., B. C., M. K., A. P. nie były finansowane dotacja.
Powyżej ustalona przez organ kwota w łącznej wysokości 18.003,55 zł netto zgodnie z treścią art. 251 ust. 1 u.f.p., podlega zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego jako część dotacji niewykorzystanej do końca roku budżetowego 2016.
Kolegium odnosząc się dokonanej przez stronę korekty w zakresie dotacji za 2016r. odwołało się do faktu złożenia skargi na uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w Z. z dnia 28.01.2016r. która została oceniona jako zgodna z prawem wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia sygn. akt III SA/Gl 180/21 i wyrokiem NSA z dnia 08.02.2023r. sygn. akt I GSK 1794/21 . W wyroku z 20.05.2021r. WSA w Gliwicach stwierdził iż "Za chybione należy także uznać zarzuty dotyczące ostatniej kwestionowanej przez Skarżącą normy tj. § 6 ust. 3 uchwały, z mocy której organ prowadzący ma prawo do składania korekty rozliczeń miesięcznych w terminie do 20 stycznia roku następującego po roku otrzymania dotacji. Kolegium stwierdziło, że co prawda w § 6.3 jednej z uchwał jest mowa o korektach miesięcznych, ale nie należy również pominąć § 6.4 w którym wskazano, że organ prowadzący składa roczne rozliczenie wykorzystania dotacji w terminie do 20 stycznia roku następującego po roku otrzymania dotacji. Zatem zarzut strony uznał za chybiony, gdyż rozliczenie roczne dotacji musi się zgadzać z rozliczeniem miesięcznym i należy to uczynić w ostatecznym terminie do 20 stycznia następującego po roku otrzymanią dotacji.
W konsekwencji powyższego i zgodnie z oświadczeniem strony z dnia 10,01.2019r. wydatek rozliczony z dotacji w kwocie 18.003.55 zł z tytułu wynagrodzenia netto pracowników Przedszkola Kolegium uznał za podlegający zwrotowi jako część dotacji niewykorzystana do końca roku budżetowego 2016.
Co do wydatków na pochodne od wynagrodzeń wszystkich pracowników Przedszkola w 2016 r. w kwocie 60.642,65 zł kolegium podzieliło pogląd Prezydenta co do obowiązku ich zwrotu uznając iż środki te nie zostały wydatkowane zgodnie z prawem . Kolegium nie podzieliło stanowiska strony, że środki z dotacji nie należało wydatkować do końca danego roku kalendarzowego. W ocenie Kolegium prawidłowe jest ustalenie organu I instancji , że środki dotacji w wysokości 60.642,65 zł nie zostały wykorzystane do końca roku budżetowego na który zostały udzielone.
W ocenie Kolegium na podstawie analizy i weryfikacji przedłożonej przez stronę dokumentacji, organ I instancji słusznie zakwestionował wydatki na wynagrodzenia w kwocie 17.554,42 zł netto, rozliczone z dotacji w miesiącu grudniu 2016 r., a wypłacone w styczniu 2017 r. (tj. dnia 10.01.2017 r.) - [...] Nr [...] grudzień 2016 r. z dnia 10.01.2017 r. Skoro strona wykazała i rozliczyła wynagrodzenia netto w miesiącu grudniu 2016 roku, a wypłaciła wynagrodzenia faktycznie w miesiącu styczniu 2017 roku, oznacza to, że nie wykorzystała tej części dotacji do końca roku budżetowego 2016. Dodatkowo wynagrodzenie w wysokości 17.554,42 zł nie zostało pokryte z dotacji. Dotacje udzielane są do końca miesiąca i jedynie dokonanie zapłaty po otrzymaniu dotacji jest możliwe do rozliczenia z tej dotacji.
Ponadto strona znała harmonogram płatności wynagrodzeń, który wynikał z zawartych z pracownikami umów, dlatego też winna wypłacić wynagrodzenia w grudniu 2016r. lub rozliczyć i wypłacić świadczenia pracownicze z dotacji roku następnego tj. 2017r. po otrzymaniu dotacji (z tytułu wypłaty wynagrodzenia grudniowego płatnego z dołu), co w orzecznictwie uznaje się za środki wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem. Wynagrodzenia z tytułu świadczenia pracy w tym miesiącu możną było pokryć z dotacji grudniowej ponieważ dotacja ta została przekazana przez organ dotujący w terminie to umożliwiającym tj. 13.12, 21.12, 25.12 i 27.12.2016 r.
Kolegium nie podzieliło poglądu pełnomocnika strony że: zapłata jest dopuszczalnym i jednym ze sposobów wykorzystania dotacji zgodnie z art. 251 ust. 4 u.f.p.
Kolegium podzieliło pogląd organu I instancji iż wydatki na wynagrodzenie dyrektora Przedszkola za miesiąc styczeń 2016r. rozliczone z dotacji w miesiącu lutym 2016r. w kwocie 5.000 zł. nie mogą zostać uznane za prawidłowo rozliczone , ponieważ strona w powyższym terminie nie dysponowała dotacją oświatową udzieloną na 2016r. W rozliczeniu dotacji nie jest możliwe wykazanie wydatku, który został poniesiony przed otrzymaniem dotacji, ponieważ nie jest możliwe pokrycie wydatku z pieniędzy pochodzących z dotacji. Strona nie mogła najpierw wydać swoich pieniędzy, a następnie pobrać dotacji w postaci zwrotu poniesionych wydatków (taka operacja nazywana jest refundacją). Refundacja wydatków jest możliwa tylko w sytuacji, kiedy podmiot otrzyma dotację po okresie jej wstrzymania z powodu udaremniania lub utrudniania kontroli (art. 90 ust. 3fc u.s.o.).
W ocenie Kolegium istotną cechą dotacji oświatowej jest jej ograniczenie czasowe do okresu roku budżetowego, co wynika bezpośrednio z "roczności" budżetu. Zasada "roczności" budżetu jednostki samorządu terytorialnego wyrażona została w art. 211 ustawy o finansach publicznych. Zgodnie z tym przepisem budżet jednostki samorządu terytorialnego jest rocznym planem dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów tej jednostki (ust.1). Budżet ten uchwalany jest na rok budżetowy (ust.2). Rokiem budżetowym jest rok kalendarzowy (ust.3). Dlatego też zgodnie z zasadą "roczności" budżetu przepis art. 251 ust. 1 u.f.p. wymaga przestrzegania tej zasady, stanowiąc że dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego podlegają zwrotowi do budżetu tej jednostki w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku.
Kolegium zwróciło uwagę na wprowadzenie od dnia 1 stycznia 2017r. dodatkowego unormowania w u.s.o. zawartego w art. 90 ust. 3da, zgodnie z którym dotacja, o której mowa w ust. 1a-3b, może być wykorzystana wyłącznie na pokrycie wydatków związanych z realizacją zadań określonych w ust. 3d, poniesionych w okresie roku budżetowego, na który dotacja została udzielona, niezależnie od tego, którego roku dotyczą te zadania.
Kolegium uznało, że wydatek na wynagrodzenie w wysokości 5.000 zł dla dyrektora Przedszkola za miesiąc styczeń 2016r. jest wydatkiem kwalifikowanym i mógł zostać rozliczony z otrzymanej dotacji w 2016r.
W zakresie wydatków dot. użytkowania samochodu - 5.291,04 zł Kolegium uznało, iż skoro Strona oświadczyła, iż nie pokryła z dotacji rat leasingu to tym samym rozliczona z dotacji w 2016r., kwota na eksploatację samochodu w łącznej wysokości 5.291,04 zł jest kwotą dotacji niewykorzystaną do końca roku 2016.
Podobnie oceniło Kolegium wydatki na zakup usług księgowych – kwota 2.214 zł. i wydatki na zajęcia dodatkowe dzieci kwota 7872,74 zł co do których strona oświadczyła że nie pokryła ich z dotacji w 2016r.
Także wydatki w kwocie 618,80 zł Kolegium uznało za wydatki, które zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem.
Co do wydatków poniesionych na utrzymanie bazy przedszkolnej w kwocie 25.443.54 zł Kolegium podzieliło pogląd organu I instancji, iż ponieważ strona nie dysponowała dotacją oświatową udzieloną na 2016 r. skutkiem czego kwota ta nie mogła być rozliczona z dotacji za 2016r. Kolegium nie uznało trafności stanowiska organu I instancji co do nieuznania wpłaty 19.000 zł dokonanej przez G. S. na rzecz T. B.. W ocenie Kolegium jak wynika z dołączonego do akt sprawy innego postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu dotacji. Burmistrz Miasta Z. w dniu 13.01.2020r. przesłuchano w charakterze świadka T. B. - osobę wynajmująca budynek przy [...], w którym mieści się Przedszkole [...] "A" w Z.. Z oświadczenia złożonego pod odpowiedzialnością karną wynika, że E. S. wpłaciła całą kwotę zobowiązania z tytułu czynszu najmu za rok 2016 i nie posiada żadnych zaległości .
Odnosząc się natomiast do tzw. refundacji zapłaty czynszu z tytułu najmu za miesiąc styczeń Kolegium nie uznało trafności stanowiska w tym zakresie.
W zakresie innych wydatków co do kwoty 6.475.64 zł to skoro strona oświadczyła iż nie pokryła tych wydatków z dotacji to zasadnie w ocenie Kolegium nie uznano zasadności ich rozliczenia.Za zasadny uznano wydatek 49,20 zł jako wydatek kwalifikowany
Co do kwoty 2506,83 zł słusznie zostały one uznane za wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem .
Natomiast co do kwoty 1478,30 zł Kolegium uznało, je za kwalifikowane i jako takie mogące zostać rozliczone z otrzymanej dotacji w 2016r.
W skardze do WSA w Gliwicach pełnomocnik strony zarzucił organowi II instancji:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a mianowicie:
a. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego, skutkujące błędem w ustaleniach faktycznych polegającym na przyjęciu, że organ prowadzący placówkę nie mógł złożyć rocznej korekty deklaracji rozliczenia dotacji i braku uwzględnienia tej korekty, co skutkowało wydaniem zarówno skarżonej decyzji Organu II instancji, jak i poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji z naruszeniem prawa i przy przyjęciu błędnych ustaleń faktycznych,
2. naruszenie przepisów prawa materialnego mającego istotne znaczenie lła wydanego rozstrzygnięcia, a mianowicie:
a. art. 121 § 1, art. 125 § 1 w zw. z art. 70 § 1, art. 70 § 6 pkt 1 i art. 70c ustawy - Ordynacja podatkowa poprzez błędne zastosowanie skutkujące brakiem przyjęcia przez Organ, że w sprawie doszło do przedawnienia zobowiązania, ponieważ instrumentalne wszczęcie postępowania karnoskarbowego przeciwko E. S. nie wywołuje skutku w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania;
b. art. 81b § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 67 ustawy o finansach publicznych poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że strona nie ma prawa do dokonania korekty rozliczenia dotacji oraz poprzez brak uwzględnienia złożonej przez Skarżącą korekty rozliczenia, do której strona ma prawo zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej i ustawy o systemie oświaty,
c. art. 252 ust. 1 pkt. 1 ustawy o finansach publicznych poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że wypłacona dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, podczas gdy na skutek złożenia przez Skarżącą korekty rozliczenia dotacji, nie sposób stwierdzić, że dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem;
d. art. 251 ust. 4 ustawy o finansach publicznych poprzez błędną wykładnię skutkującą brakiem uwzględnienia przez Organ 11 Instancji, że wykorzystanie dotacji następuje nie tylko przez zapłatę za zrealizowanie zadania, na które dotacja została udzielona, ale również wykorzystanie dotacji następuje przez realizację celów wskazanych w ustawie, natomiast Organ wskazał, że o wykorzystaniu dotacji świadczy jednie zapłata.
Mając na uwadze podniesione powyżej zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 18 grudnia 2023 r. (znak: SKO.XIV/43/l007/11/2020) oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 20 grudnia 2019 roku nr [...] i umorzenie postępowania; zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez adwokata, według norm przepisanych.
Organ wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącej podniósł zarzut nieważności zaskarżonej decyzji albowiem 16.10.2019 r. została dokonana zmiana podmiotu prowadzącego placówkę z A z E. S. na Spółkę z o.o. [...]. Organ I instancji zupełnie pominął tą zmianę w swojej decyzji z dnia 20.12.2019 r. mimo, że posiadał tę wiedzę. Tym samym w ocenie skarżącej decyzja organu jest skierowana do podmiotu nie będącego stroną w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje;
Skarga podlegała uwzględnieniu.
W pierwszej kolejności odnieść należy się do najdalej idącego zarzutu nieważności postępowania z uwagi na okoliczność skierowania decyzji do podmiotu nie będącego stroną w sprawie Zatem czy wydanie przez organ decyzji zwrotowej na stronę skarżąca E. S. odbyło się z rażącym naruszeniem prawa. Tu docieramy do sedna tej sprawy, które dotyczy możliwości zastosowania przepisu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. o treści Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została skierowana do osoby nie będącej strona w sprawie. Konieczna jest zatem wykładnia pojęcia rażące naruszenie prawa jako przesłanki stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu sygn. akt IV SA/Po 636/24, z dnia 24 października 2024 r. sąd ten zdefiniował pojęcie rażącego naruszenia prawa które jest niezbędnym warunkiem stwierdzenia nieważności decyzji. Stwierdził, iż przez rażące naruszenie prawa należy rozumieć wadliwości aktu administracyjnego (decyzji) wydanego na skutek naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o znacznym ciężarze gatunkowym. Zachodzi to w przypadku, gdy czynność zmierzająca do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Chodzi przy tym o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny, gdy organ, wydając decyzję, czyni to niezgodnie z treścią normy prawnej na tyle wyraźne, że nie budzi to wątpliwości interpretacyjnych. Odmienność wykładni budzących wątpliwości przepisów prawa wyklucza stwierdzenie rażącego naruszenia prawa jako podstawy stwierdzenia nieważności decyzji. Podzielając ten pogląd w całości zauważyć trzeba iż taka sytuacja w sprawie nie zachodzi . W orzecznictwie sądów administracyjnych zarysowała się bowiem istotna rozbieżność co do określenia adresata decyzji zobowiązującej do zwrotu dotacji oświatowej w sytuacji, gdy w dacie jej wydawania, organem prowadzącym niepubliczne przedszkole jest inna osoba aniżeli będąca organem prowadzącym w okresie, w którym dotacja została przyznana i miała zostać wydatkowana. Wśród wyroków opowiadających się za kierowaniem decyzji do podmiotu będącego organem aktualnym w dacie przekazania i wydatkowania dotacji jest m. in. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 23 listopada 2020 r. o sygn. akt I SA/Sz 784/20 czy wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2024 r. o sygn. akt V SA/Wa 1228/23. Przeciwny pogląd, zgodnie z którym, adresatem decyzji zwrotowej jest organ aktualnie prowadzący placówkę, do którego przyłącza się Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, jest reprezentowany m. in. w prawomocnych wyrokach: WSA w Gliwicach z dnia 3 września 2020 r. o sygn. akt I SA/Gl 328/19, WSA w Krakowie z dnia 11 sierpnia 2022 r. o sygn. I SA/Kr 94/22 i z dnia 13 czerwca 2024 r. o r. sygn. III SA/Kr 302/24, WSA we Wrocławiu z dnia 18 kwietnia 2023 r. o sygn. akt III SA/Wr 438-441/20 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2024 r. o sygn. akt I GSK 556/20.
Posiłkując się konsekwentnie stanowiskiem zajętym przez Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyżej judykacie, wskazać należy, że placówki niepubliczne są zakładane i prowadzone po uzyskaniu wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu publicznych szkół i placówek. W przypadku zaktualizowania wpisu w ewidencji w zakresie organu prowadzącego mamy do czynienia z wykazaniem następstwa prawnego w przedmiocie prowadzenia danej placówki lub placówek. Placówka, która była dotowana nadal funkcjonuje, ale inny jest jej organ prowadzący, który ją reprezentuje w stosunku dotacyjnym (zwrotowym). W oparciu o ten pogląd przyjmuje się, że to właśnie z uwagi na publicznoprawny charakter przekazania uprawnień, ale też i obowiązków związanych z prowadzeniem dotowanej placówki, decyzja o zwrocie dotacji powinna być skierowana do aktualnego organu prowadzącego dotowane przedszkole. Udzielone dotacje są bowiem środkami publicznymi, stanowiącymi należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, a ich celem jest wspomaganie działalności oświatowej i nie wchodzą one do majątku osobistego organu prowadzącego placówkę. Skoro więc po myśli art. 90 ust. 2b u.s.o. niepubliczne przedszkole otrzymuje dotację na ucznia, a nie podmiot je prowadzący, to również rozliczenie dotacji i jej ewentualny zwrot spoczywa na podmiocie, który prowadzi dotowane przedszkole. O tym zaś, kto jest organem prowadzącym decyduje wpis do Rejestru Szkół i Placówek Oświatowych. Funkcjonowanie tegoż rejestru jest regulowane na podstawie ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 152). Przy czym, jak wskazał NSA w przywołanym wyżej wyroku, z chwilą zaktualizowania wpisu w ewidencji szkół i placówek niepublicznych w zakresie organu prowadzącego przedszkole ujawnione zostaje następstwo prawne w przedmiocie prowadzenia placówki, którego nie należy jednocześnie utożsamiać z następstwem prawnym uregulowanym w Ordynacji podatkowej.
Przenosząc powyższe na realia kontrolowanej sprawy nie można mieć wątpliwości, że w dacie wszczęcia postępowania administracyjnego przez Organ I instancji w sprawie zwrotu to Skarżąca – E. S. jako prowadząca Niepubliczne Przedszkole [...] A w Z. figurowała w ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego jako podmiot prowadzący dotowane Przedszkole. Ten stan rzeczy, na co wskazał dopiero w postępowaniu sądowym Burmistrz Miasta Z., a to w piśmie z 12 listopada 2024r (vide k. 134 akt sądowych) uległ zmianie od 16 października 2019r., kiedy to organem prowadzącym Niepubliczne Przedszkole A w Z. stała się spółka z o.o. [...]. Wówczas bowiem wg twierdzeń podniesionych na rozprawie przez skarżącą, nastąpiła zmiana wpisu w ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Burmistrza Z.. Wobec powyższego, Sąd nie znajduje podstaw do uwzględnienia twierdzeń zawartych w piśmie Burmistrza Z. z 12 listopada 2024r., iż w sytuacji gdy przy dokonywaniu zmiany we wpisie do ewidencji w 2019r. [...] sp. z o.o. nie przedłożyła, ani nie dołączyła do wniosku o wpis do ewidencji żadnej informacji ani umowy z której wynikałoby, iż przejmuje zobowiązania po E. S. prowadzącej Niepubliczne Przedszkole A w Z. fakt ten był bez wpływu na ustalenie strony postępowania zwrotowego.
W konsekwencji powyższego w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego a to art. 7, art. 77 k.p.a. albowiem organ II instancji, wcześniej Burmistrz Z., w dacie podejmowania decyzji w sprawie nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej i niewyczerpująco zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego w zakresie ustalenia kto w istocie jest stroną postępowania zwrotowego w zakresie dotacji za 2016r. przyznanej dla przedszkola niepublicznego A w Z.. Ta zaś okoliczność jest kwestią podstawową dla możliwości nałożenia obowiązku zwrotu dotacji oświatowej przyznanej dla uczniów przedszkola niepublicznego A w Z.. Tylko bowiem prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy może być podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego i rozstrzygnięcia zgodnego z prawem. W konsekwencji w sprawie doszło także do naruszenia przepisów prawa materialnego – ustawy o systemie oświaty (art.90, art. 92) , ustawy o finansach publicznych (art.252 ) jako zastosowanych przedwcześnie.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji . Orzeczenie o kosztach oparto o treść art. 205 p.p.s.a.
Zalecenia co do dalszego procedowania w sprawie wynikają z treści orzeczenia. Po ustaleniu strony postępowania zwrotowego w zakresie dotacji za 2016r. przyznanej dla przedszkola niepublicznego A w Z. organy dokonają oceny kwestii przedawnienia prawa do dochodzenia od niej należności z tego tytułu i w zależności od dokonanych ustaleń podejmą stosowne rozstrzygnięcie w sprawie .