III SA/Gl 1667/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2022-08-02
NSAubezpieczenia społeczneWysokawsa
Tarcza AntykryzysowaCOVID-19ZUSskładkizwolnieniePKDCEIDGprzeważająca działalnośćwsparcie przedsiębiorców

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję ZUS odmawiającą zwolnienia ze składek, uznając, że organ nieprawidłowo ocenił przeważającą działalność gospodarczą strony na podstawie wpisu w CEIDG, zamiast faktycznego jej prowadzenia.

Sprawa dotyczyła wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za listopad 2020 r. w ramach Tarczy Antykryzysowej. ZUS odmówił zwolnienia, wskazując, że kod PKD przeważającej działalności strony (56.30.Z) nie był zarejestrowany w rejestrze REGON na dzień 30 września 2020 r., a widniał kod 47.19.Z. WSA w Gliwicach uchylił decyzję, stwierdzając, że organ nieprawidłowo oparł się wyłącznie na wpisie w CEIDG, zamiast zbadać faktycznie prowadzoną działalność, co narusza zasadę równości i proporcjonalności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę J. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za listopad 2020 r. w ramach Tarczy Antykryzysowej. Podstawą odmowy było stwierdzenie ZUS, że kod PKD przeważającej działalności strony (56.30.Z) nie był zarejestrowany w rejestrze REGON na dzień 30 września 2020 r., a widniał kod 47.19.Z, który nie uprawniał do zwolnienia. Strona skarżąca twierdziła, że od 2001 r. prowadzi wyłącznie bar (PKD 56.30.Z), a wcześniejszy wpis w CEIDG był nieaktualny. WSA uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że przepisy Tarczy Antykryzysowej mają na celu realne wsparcie podmiotów dotkniętych skutkami pandemii. W ocenie Sądu, organ nieprawidłowo oparł się wyłącznie na wpisie w CEIDG jako dowodzie spełnienia warunku prowadzenia przeważającej działalności według określonego kodu PKD. Sąd, powołując się na orzecznictwo, wskazał, że wpis do rejestru ma charakter deklaratoryjny i może być kwestionowany, a oświadczenie wiedzy przedsiębiorcy podlega ocenie. Organ powinien zbadać faktycznie prowadzoną działalność, a nie tylko formalny wpis. Utrzymanie decyzji opartej wyłącznie na wpisie w CEIDG narusza zasadę proporcjonalności i równości wobec prawa, prowadząc do wykluczenia z pomocy podmiotów, które faktycznie spełniają kryteria, ale uchybiły obowiązkom statystycznym. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję ZUS, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem, że liczy się faktycznie prowadzona przeważająca działalność gospodarcza.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Dla przyznania zwolnienia kluczowa jest faktycznie prowadzona przeważająca działalność gospodarcza, a nie wyłącznie wpis w rejestrze REGON/CEIDG.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ nieprawidłowo oparł się wyłącznie na wpisie w CEIDG, ignorując możliwość wykazania faktycznie prowadzonej działalności. Taka interpretacja narusza zasadę proporcjonalności i równości wobec prawa, prowadząc do wykluczenia z pomocy podmiotów, które spełniają merytoryczne kryteria.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

ustawa o COVID-19 art. 31zo § ust. 10

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Określa warunki przyznania zwolnienia ze składek, w tym wymóg prowadzenia na dzień 30 września 2020 r. działalności oznaczonej określonymi kodami PKD jako przeważającej.

ustawa o COVID-19 art. 31zo § ust. 11

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Stanowi, że ocena spełnienia warunku dotyczącego kodu PKD następuje na podstawie danych z rejestru REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.s.p. art. 40 § ust. 2

Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej

u.o.s.p. art. 42 § ust. 3 pkt 4

Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej

rozporządzenie PKD

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD)

rozporządzenie o metodologii § § 9 ust. 1 i 2

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nieprawidłowo oparł się wyłącznie na wpisie w CEIDG w celu weryfikacji kodu PKD przeważającej działalności. Wpis do rejestru REGON/CEIDG ma charakter deklaratoryjny i może być kwestionowany. Należy badać faktycznie prowadzoną przeważającą działalność gospodarczą, a nie tylko formalny wpis.

Odrzucone argumenty

Kod PKD przeważającej działalności skarżącego widniejący w rejestrze REGON na dzień 30.09.2020 r. (47.19.Z) nie uprawniał do zwolnienia ze składek.

Godne uwagi sformułowania

Organ nieprawidłowo oparł się wyłącznie na wpisie w CEIDG, zamiast zbadać faktycznie prowadzoną działalność. Wpis do rejestru REGON/CEIDG ma charakter deklaratoryjny i może być kwestionowany. Tarcza Antykryzysowa ma stanowić rozwiązanie dla polskiej gospodarki w dobie epidemii i ma na celu realne wsparcie podmiotów, które skutki epidemii faktycznie ponoszą.

Skład orzekający

Małgorzata Herman

przewodniczący

Barbara Brandys-Kmiecik

członek

Marzanna Sałuda

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Tarczy Antykryzysowej dotyczących zwolnień ze składek, w szczególności w kontekście weryfikacji kodu PKD przeważającej działalności i znaczenia wpisów w rejestrach."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów Tarczy Antykryzysowej i może być mniej bezpośrednio stosowalne po wygaśnięciu tych przepisów. Kluczowe jest ustalenie faktycznie prowadzonej działalności, co może wymagać dodatkowych dowodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu wsparcia dla przedsiębiorców w czasie pandemii i pokazuje, jak ważne jest prawidłowe rozumienie przepisów oraz znaczenie faktycznego stanu faktycznego nad formalnymi wpisami w rejestrach.

ZUS odmówił zwolnienia ze składek przez wpis w CEIDG? Sąd stanął po stronie przedsiębiorcy!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 1667/21 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-08-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik
Małgorzata Herman /przewodniczący/
Marzanna Sałuda /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Ubezpieczenie społeczne
Sygn. powiązane
I GSK 1972/22 - Wyrok NSA z 2023-03-10
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 374
art. 31zo   ust. 10
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 9 marca 2021 r. nr 060000/71/68261/2021 w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. z dnia 21 stycznia 2021 r. nr [...].
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 9 marca 2021 r. znak: 060000/71/68261/2021 Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dalej Prezes, organ II instancji - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020r. poz. 256, z późn. zm.) (dalej k.p.a.) oraz art. 31zq ust. 8, w związku z art. 31zo ustawy z 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r., poz. 1842 z późn.zm.) (dalej ustawa o COVID-19) nie uwzględnił wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy J.S. – dalej strona, skarżący- zakończonej decyzją z 28 stycznia 2021r. znak [...] odmawiającą zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od 1 listopada 2020r. do 30 listopada 2020r.
ZUS w wydanej w dniu 28 stycznia 2021r. decyzji wskazał, iż podany we wniosku kod PKD 56.30.Z prowadzonej działalności nie został potwierdzony w otrzymanym z GUS wykazie płatników składek, którzy na dzień 30 września 2020r. mieli zarejestrowaną działalność z kodem PKD uprawniającą do zwolnienia z opłacania składek z Ustawy Tarcza 6.0. W związku z powyższym uznał, iż stronie nie przysługuje prawo zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący wskazał, iż od roku 2001 prowadzi jedynie bar i przeważająca działalność to działalność z PKD 56.30.Z. Wcześniej w CEIDG nie aktualizował danych i w okresie wcześniejszym widniał kod PKD 47.19.Z. nieuprawniający do zwolnienia ze składek. Do wniosku dołączył wydruk z CEIDG.
Organ II instancji nie uwzględnił wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy i utrzymał w mocy sporną decyzję.
Wskazał na treść art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19, zgodnie z którym płatnikowi składek prowadzącemu na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019r.
Zaznaczył, iż na mocy art. 31zo ust. 11 ustawy o COVID-19, oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020r.
Podzielił pogląd organu I instancji, iż skoro kod PKD z wniosku nie został zarejestrowany w rejestrze Regon na wskazany dzień 30 września 2020r. tym samym brak jest podstaw do zwolnienia ze składek za listopad 2020r.
W skardze do WSA w Gliwicach skarżący wskazał, iż prowadzi jedynie bar z kodem przeważającej działalności 56.30.Z i żaden inny rodzaj działalności w tym wg PKD 47.19.Z nie był prowadzony. We wpisie w CEDIG w uprawnieniach jest zezwolenie na alkohol przeznaczony do spożycia na miejscu.
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zajęte w sprawie podkreślając, iż jak wynika z rejestru Regon w dniu 30 września 2021r. skarżący prowadził działalność wg kodu PKD 47.19.Z, a zmiana dokonana została 13 stycznia 2021r. z wpisem kodu PKD 56.30.Z , zatem brak jest podstaw do uznania zasadności skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 – dalej jako ppsa) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ppsa).
W tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Oceniając zaskarżoną decyzję, odmawiającą stronie skarżącej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za przedmiotowy okres, według podanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że narusza ona prawo w stopniu nakazującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Sporną w sprawie jest kwestia spełnienia przez stronę skarżącą przesłanek do uzyskania zwolnienia z obowiązku opłacania składek, w szczególności zaś przesłanki prowadzenia na dzień 30 listopada 2020 r. działalności objętej kodem PKD, uprawniającym do uzyskania tego zwolnienia, czyli działalności opisanej w kodzie PKD.
Zaznaczyć w tym miejscu należy, że organ stwierdził, iż wskazany przez Stronę we wniosku kod PKD przeważającej działającej zgodnie z danymi zgłoszonymi w rejestrze CEDIG który podano we wniosku 56.30.Z nie został potwierdzony w otrzymanym z GUS wykazie płatników jako prowadzących ten kod działalności. We wpisie do CEDIG widnieje kod PKD 47.19.Z który nie uprawnia do zwolnienia ze składek za listopad 2020r.
Strona zaś podkreśla, że prowadzi działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 56.30.Z jako przeważającą od 2001r. Miała wprawdzie umieszczony w CEDIG wpis co do kodu PKD 47.19.Z jednak nie była to działalność prowadzona faktycznie.
Mając na uwadze tak zarysowany spór, wskazać należy, że w świetle art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.2l.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.2l.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.5l.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.2l.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.O4.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r" wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r.
Ponadto w myśl art. 31zo ust. 11 ustawy o COVID, oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r.
Na gruncie przywołanego uregulowania dla wyjaśnienia więc sprawy konieczne jest poprawne zinterpretowanie terminu "przeważającej działalności". Interpretacją tego terminu zajął się Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 4 lutego 2021 r. sygn. akt III SA/Wr 614/20, którego stanowisko skład orzekający w sprawie podziela i przyjmuje za własne.
WSA we Wrocławiu wyjaśnił, że klasyfikacja PKD unormowana jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. z 2007 r. Nr 251 poz. 1885 ze zm.); dalej: "rozporządzenie PKD". Rozporządzenie PKD wydane zostało na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz.U. z 2020 r. poz. 443 ze zm., dalej określanej skrótem u.o.s.p.). W tym akcie, w kwestii "przeważającej działalności", w załączniku Zasady PKD Zasady Budowy Klasyfikacji w pkt 7, wyjaśniono jedynie, że przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana. Jednocześnie, wśród danych ewidencyjnych podlegających wpisowi jest również numer identyfikacyjny REGON przedsiębiorcy, o ile taki posiada (art. 5 ust. 1 pkt 3).
Nadto w u.o.s.p. w przepisie art. 42 ust. 3 pkt 4 wskazano, że wpisowi do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu. W samej u.o.s.p. nie zawarto definicji terminu "przeważającej działalności" gospodarczej, ale w art. 46 u.o.s.p. zawarta jest delegacja ustawowa do określenia sposobu i metodologii prowadzenia oraz aktualizacji rejestru podmiotów, wzory wniosków, ankiet i zaświadczeń, uwzględniając konieczność zapewnienia kompletności oraz aktualizacji danych gromadzonych w tym rejestrze. Sposób kodowania wykonywanej działalności, w tym rodzaju przeważającej działalności, określa § 9 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń z dnia 30 listopada 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 2009 ze zm.); dalej: "rozporządzenie o metodologii", w którym w § 9 ust. 1 przewidziano, że wykonywaną działalność wpisuje się w postaci wykazu rodzajów działalności kodowanych według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie działu, grupy, klasy lub podklasy, a rodzaj przeważającej działalności na poziomie podklasy, zaś w § 9 ust. 2 pkt 1, że rodzaj przeważającej działalności ustala się odpowiednio, w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, których celem jest osiągnięcie zysku, zakładów działalności gospodarczej, stowarzyszeń organizacji społecznych, fundacji, związków zawodowych, kościołów - na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących. Na gruncie powyższego uregulowania prawnego, możliwym sposobem odkodowania terminu "przeważającej działalności" jest przyjęcie go w znaczeniu wynikającym z ww. przepisów statystycznych. Statystyczny charakter ma też informacja o tzw. działalności przeważającej, którą dany podmiot powinien obowiązkowo podać rejestrując firmę.
Zatem należy stwierdzić, że podmiot uprawiony do uzyskania zwolnienia, to podmiot prowadzący na dzień 30 czerwca 2020 r., przeważającą działalność według podanego w przepisie PKD, a dana przeważająca działalność jest ustalona na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących.
Wskazać także należy, że ustawa o COVID wraz z ustawami ją nowelizującymi, tj.: z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568), ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie systemu ochrony zdrowia związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz. U. z 2020 r. poz. 567) i ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o systemie instytucji rozwoju (Dz. U. z 2020 r. poz. 569) wchodzą w skład tzw. pakietu ustaw Tarczy Antykryzysowej 1,0, przyjętego przez Sejm RP 28 marca 2020 r. Tarcza Antykryzysowa ma stanowić rozwiązanie dla polskiej gospodarki w dobie epidemii Sars-Cov 2, Covid 19. To pakiet rozwiązań przygotowanych przez rząd, który ma ochronić tak polskie państwo, jako całość, jak i obywateli przed kryzysem wywołanym epidemią. Opiera się on na pięciu filarach: ochronie miejsc pracy i bezpieczeństwu pracowników, finansowaniu przedsiębiorców, ochronie zdrowia, wzmocnieniu systemu finansowego, inwestycjach publicznych. Tarcza ma na celu ustabilizowanie polskiej gospodarki, a także stworzenie jej impulsu inwestycyjnego (https://www.gov.pl/web/ tarczaantykryzysowa).
Prawidłowe więc zdefiniowanie terminu "przeważającej działalności" oraz dokonanie wykładni art. 31 zo ust. 10 ustawy o COVID 19 ma zatem doniosłe znaczenie również w kontekście celu Tarczy Antykryzysowej, która stanowi reakcję na negatywne skutki epidemii. Jak wynika z tych przepisów, cel tych regulacji prawnych nastawiony jest na realne wsparcie podmiotów, które skutki epidemii faktycznie ponoszą (np. poprzez wprowadzone ograniczenia w prowadzeniu działalności). Chodzi zatem o to, aby wsparcie otrzymały podmioty faktycznie prowadzące na dany dzień, jako przeważającą działalność, we wskazanym zakresie, według podanego PKD.
Nadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie podkreśla się, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej jest swoistą deklaracją (zgłoszeniem) zamierzonej przez osobę fizyczną działalności, ma on charakter deklaratoryjny i rodzi jedynie domniemanie faktyczne jej prowadzenia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 2215/05; wyrok NSA z dnia z dnia 26 sierpnia 2014 r. sygn. akt II GSK 1010/13).
W zakresie charakteru prawnego wniosku przedsiębiorcy o wpisanie czy aktualizację danych do rejestru REGON, WSA we Wrocławiu przywołał orzecznictwo Sądu Najwyższego. W wyroku z dnia 7 stycznia 2013 r. sygn. akt II UK 142/12 oraz w wyroku z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt II UK 402/15 Sąd Najwyższy stwierdził że informacja o rodzaju działalności wynikająca z rejestru REGON nie tworzy żadnego stanu prawnego, a jedynie ma potwierdzać stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu prowadzącego taką działalność. Oświadczenia wiedzy mają charakter potwierdzenia faktów. Mogą być więc zakwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu. (...) Okoliczność, czy zawarta w oświadczeniu informacja jest prawdziwa jest zatem kwestią dowodową. SN stwierdził, że "Sąd Apelacyjny odmawiając uwzględnienia wniosków dowodowych odnośnie do rodzaju faktycznie prowadzonej w spornym okresie działalności pozbawił go (stronę, przyp. Sądu) możliwości wykazania, że nie doszło do zaniżenia stopy procentowej składki na ubezpieczenia społeczne (...)". Powołane wyroki wydane zostały na gruncie ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób, która w art. 2 pkt 10 definiuje "rodzaj działalności według PKD" jako rodzaj przeważającej działalności zakodowanej według Polskiej Klasyfikacji Działalności w rejestrze REGON. Wyroki dotyczą skutków prawnych podania w formularzu ZUS IWA rzeczywistego rodzaju działalności według PKD - niepokrywającego się z rejestrem REGON. SN, wskazując na charakter wpisu do rejestru i wniosku o zmianę, stwierdził, że "skoro kategoria ryzyka jest instytucją związaną ze stopniem zagrożeń zawodowych, to kreuje ją rzeczywisty stan rzeczy. W takim też kontekście należy interpretować art. 29 ust. 1 ustawy wypadkowej. Przepis ten określa sposób ustalania przynależności płatnika do określonej grupy działalności według PKD oparty również na oświadczeniu wiedzy płatnika, tyle tylko, że złożonym dla potrzeb statystycznych. Wskazana na wstępie i wynikająca z ustawy funkcja, jaką pełni zróżnicowanie stóp procentowych składek na ubezpieczenie wypadkowe, nakazuje uwzględniać rzeczywiste ryzyko zagrożeń zawodowych występujące u danego płatnika. Dlatego też z treści art. 29 ust. 1 ustawy wypadkowej nie można wywieść wniosku, że dane w zakresie PKD ujęte w rejestrze REGON w każdym przypadku są danymi prawidłowymi, a w konsekwencji, że zawsze podanie innego rodzaju działalności według PKD niż wynikający z rejestru REGON będzie podaniem nieprawdziwej informacji w rozumieniu art. 34 ust. 1 ustawy wypadkowej."
Powyższe obszerne odniesienie się do charakteru wpisu do rejestru i jego znaczenia jest, zdaniem sądu, istotne na gruncie właściwego odczytania znaczenia wpisu w/g stanu na konkretny dzień, w rozpoznawanej sprawie na dzień 30 czerwca 2020 r. Biorąc pod uwagę wyżej przedstawioną argumentację, w ocenie sądu, przyjęty przez organ sposób weryfikacji warunku prowadzenia, jako przeważającej działalności gospodarczej, według podanego PKD, w postaci wpisu do CEIDG, w rubryce przeważającej działalności, nie przyczynia się do realizacji celu ustawy o zwalczaniu COVID-19, nie dochowuje zasady proporcjonalności, jak również w efekcie prowadzi do naruszenia zasady równości wobec prawa.
WSA we Wrocławiu podkreślił, że wsparcie w ramach Tarczy Antykryzysowej jest reakcją na skutki epidemii i jest ukierunkowane na realne wsparcie podmiotów, które poniosły rzeczywiste straty na skutek obostrzeń związanych z epidemią. Zastosowany przez organ, jako jedyny sposób (dowód) spełnienia wymogu do otrzymania ulgi - wpis w jednej CEIDG - nie znajduje uzasadnienia ani jako pełniący funkcję zabezpieczenia przed dostępem do skorzystania z ulgi podmiotów nieuprawnionych, ani jako uproszczenie procedur. Wpis w rejestrze CEIDG, nie ma charakteru pewnego, tj. korzysta z domniemania prawdziwości, jednak jest ono wzruszalne, a zatem nie można takiego wpisu traktować jako gwarancji, że podmiot wnioskujący o ulgę na pewno spełnia wymóg ustawowy, co uzasadniałoby wyłączność takiego dowodu i przesądzało o prawidłowości postępowania organu. Zwłaszcza, że istnieje inna możliwość wykazania spełnienia wymaganego warunku. Ponadto, jak wskazano wpis w rejestrze jest oświadczeniem wiedzy przedsiębiorcy, podobnie, jak oświadczenie we wniosku.
Zdaniem sądu, wpis w CEIDG, jako jedyny sposób weryfikacji spełnienia kryterium przyznania ulgi, nie wypełnia również swojej funkcji jako uproszczenie procedur. Nie ulega wątpliwości, że uproszczenie procedur ma ułatwić skorzystanie ze wsparcia (w tym skrócenie procedury), do czego jednak ww. sposób weryfikacji w sprawie nie prowadzi. Wpis w odpowiedniej rubryce rejestru jako jedyny warunek spełnienia wymogu, de facto powoduje wykluczenie ze wsparcia podmiotów, które w warstwie merytorycznej warunek do przyznania ulgi spełniają (prowadzą na dzień złożenia wniosku przeważającą działalność według podanych PKD), a jedynie nie spełniają warstwy formalnej (uchybiły obwiązkom statystycznym). Nadto, przywoływane już rozporządzenie PKD stanowi, że aby uniknąć zbyt częstych zmian, stosuje się zasadę stabilności. Zgodnie z tą zasadą, nowy rodzaj działalności powinien być działalnością główną przez co najmniej dwa lata, zanim zostanie zmieniona przypisana do jednostki dana działalność przeważająca, czyli wręcz wymaga się od przedsiębiorcy, aby odczekał dwa lata zanim dokona zmiany w zakresie działalności przeważającej. Tak więc, zdaniem WSA we Wrocławiu, przyjęty przez organ sposób wykładni art. 31zo ust. 10 ustawy o Covid-19 , a co za tym idzie sposób weryfikacji spełnienia wymogu do przyznania wsparcia w postaci zwolnienia od obowiązku opłacenia składek na gruncie tej ustawy jest nieproporcjonalny do skutków, jakie wywołuje. Przyjęty sposób weryfikacji podmiotów uprawnionych nie może w skutkach prowadzić do wykluczenia z pomocy podmiotów, które w rzeczywistości warunek spełniają i co mogą wykazać w inny sposób. W przeciwnym razie dojdzie do naruszenia zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Oceny w zakresie równego prawa do wsparcia (bo o takie prawo chodzi), należy dokonać pomiędzy podmiotami, które faktycznie spełniają wymóg prowadzenia na dzień złożenia wniosku przeważającej działalności gospodarczej według podanych kodów PKD. Wprowadzenie zaś, jako jedynego sposobu weryfikacji spełnienia przedmiotowego kryterium, wymogu wpisu w rejestrze CEDIG, w rubryce przeważającej działalności gospodarczej, doprowadziło więc do sytuacji, że podmioty, które znajdują się w tej samej sytuacji, tj. faktycznie prowadzą na dzień złożenia wniosku jako przeważającą działalność gospodarczą według PKD wymienioną w art. 31zo ust. 10 ustawy o Covid-19, zostały pozbawione dostępu do dotacji. Dokonana więc przez organ wykładnia art. 31zo ust. 10 ustawy o Covid-19 sprowadzający się jedynie do sprawdzenia zapisu w odpowiedniej rubryce CEIDG, prowadzi w skutkach do nierównego dostępu do pomocy, a tym samym, nie realizuje głównego celu przyjętej regulacji prawnej. Przyjęta przez organ wykładnia art. 31zo ust. 10 ustawy o Covid-19 wywołuje więc wyłącznie negatywny wpływ na sytuację tożsamych podmiotów uprawnionych do wsparcia, ponieważ, wpis w CEIDG, w rubryce zadeklarowanej przeważającej działalności, nie uzasadnia pominięcia faktycznie prowadzonej przez dany podmiot przeważającej działalności, skoro istnieje możliwość wykazania spełnienia warunku do przyznania ulgi w inny sposób, na podstawie innych dowodów, o ile oczywiście, jak to ma miejsce w sprawie, strona kwestionuje zasadność rozstrzygnięcia na podstawie kodu PKD wpisanego w rubryce przeważającej działalności, wskazując jednocześnie, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie innego, wskazanego w art. 31zo ust. 10 ustawy o Covid-19.
Skład tut. Sądu orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela powyższy pogląd. Z tych też względów zaskarżoną decyzję ocenić należało jako wadliwą. Przedwcześnie przyjęto, że skarżąca strona podlega wyłączeniu z kręgu podmiotów mogących ubiegać się o ulgę, bez umożliwienia wykazania, że spełnia kryterium prowadzenia na dzień złożenia wniosku przeważającej działalności według PKD wskazanego w ustawie o Covid -19. Zwłaszcza w sytuacji, gdy w podnoszonych argumentach i to już na etapie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy strona podnosiła, że jej działalność podstawowa i to wiodąca to nie ta określona kodem PKD 47.19.Z jaką organ przyjął, lecz z kodem PKD 56.10.Z.
W wydanej decyzji Prezes ZUS nie odniósł się do powyższych okoliczności, czym naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. gdyż w istocie nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy, w tym zwłaszcza rodzaju faktycznie przeważającej a wykonywanej przez stronę skarżącą działalności oraz, czy na dzień 30 czerwca 2020 r. prowadziła czy nie działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 56.10.Z.
Wskazać również należy, że sąd administracyjny nie zastępuje w orzekaniu organów administracyjnych, a jedynie kontroluje zaskarżoną przez stronę decyzję pod względem jej zgodności z prawem i w przypadku ustalenia, że narusza ona prawo – uchyla ją, podając tego przyczyny. Taka też sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie.
W rezultacie, przy ponownym rozpoznaniu wniosku Zakład Ubezpieczeń Społecznych uwzględni wyrażone w uzasadnieniu stanowisko sądu i przyjmie, że ustawodawca nie zastrzegł, że chodzi o kod PKD wpisany jako rodzaj przeważającej działalności w odpowiednim rejestrze, lecz o faktycznie prowadzoną przeważającą działalność gospodarczą. Przeprowadzi też stosowne postępowanie celem wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
W związku z powyższym Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI