III SA/Kr 510/24

III SA/Kr 510/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-08-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-04-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas /sprawozdawca/
Ewa Michna /przewodniczący/
Renata Czeluśniak
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1218
Art. 5  ust. 4, art. 22  ust. 2a, art. 26 ust. 3
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędzia WSA Bogusław Wolas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. spółki jawnej w N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 19 lutego 2024 r. 1201-IOC.4823.9.2023 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie decyzją z dnia 19 lutego 2024 r., znak: 1201-IOC.4823.9.2023, działając na podstawie art. 10 a ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowy (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1218 ze zm.) - dalej: "ustawa SENT" w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.) - dalej: "O.p." utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie z dnia 7 listopada 2023 r., nr 358000-COC2. 48.173.2021.38, którą nałożono na stronę skarżącą M. Spółka jawna w N., karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za niewykonanie obowiązku zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu w trakcie całej trasy kontrolowanego przewozu pomimo, że towar objęty był w tym czasie zgłoszeniami SENT.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
W dniu 10 listopada 2021 r. w miejscowości S., w godzinach 12:10 do 12:56 funkcjonariusze Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie przeprowadzili kontrolę środka transportu o numerze rejestracyjnym [...], którym realizowany był przewóz oleju opałowego. Transport przewożonego towaru objęty został zgłoszeniem [...] i [...]. Do obydwu zgłoszeń przypisany był lokalizator [...]. Podmiotem wysyłającym i przewoźnikiem była strona skarżąca, natomiast odbiorcami towaru, była odpowiednio: P. z miejscem dostarczenia w G., ul. C. [...] (w ilości 1100 litrów) - dla zgłoszenia [...] i Gmina B. z miejscem dostarczenia w S. 1 (w ilości 1400 litrów) - dla [...].
W wyniku powyższej kontroli stwierdzono brak przekazywania danych geolokalizacyjnych transportu i ustalono, że lokalizator GPS nie był aktywny w czasie przejazdu z miejsca załadunku towaru w N. do miejsca kontroli w S. Wskutek powyższej kontroli, o godz. 13:12 sporządzono aktualizacje do obydwu zgłoszeń, przypisując w rejestrze lokalizator [...] jako zapasowy i po uruchomieniu aplikacji dane GPS w miejscu kontroli widoczne były już w systemie PUESC jako prawidłowe. Stwierdzono też, że System SENT-GEO zasygnalizował niesprawność lokalizatora od 9 listopada 2021 r., godz. 9:30 do 10 listopada 2021 r., godz. 13:1 2, co stanowi okres 27 godzin i 42 minut, a więc czas znacznie dłuższy niż dopuszczalny przepisem prawa czas 1 godziny, po upływie której, w przypadku stwierdzenia niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji, kierujący pojazdem obowiązany jest do zatrzymania się na najbliższym parkingu samochodowym lub najbliższej zatoce postojowej (art. 10c ust. 1 ustawy SENT).
Postanowieniem z dnia 23 listopada 2021 r. organ l instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku określonego ustawą SENT.
Naczelnik Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie, po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, decyzją z dnia 7 listopada 2023 r. nałożył na stronę skarżącą karę pieniężną w wysokość 10 000 zł.
W motywach rozstrzygnięcia organ l instancji streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie. Wskazał, że strona skarżąca nie zapewniła przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu w trakcie całej trasy przewozu.
W ocenie organu l analiza zgromadzonych danych potwierdziła, że rozpoczęcie przewozu towaru, zgłoszonego do rejestru SENT zgłoszeniami nr [...] i [...] miało miejsce 10 listopada 2021 r. o godz. 8:06. Ustalono, miedzy innymi, że kontrolowany pojazd przemieszczał się z towarem podlegającym monitorowaniu - bez przekazywania danych geolokalizacyjnych, od wyjazdu z miejsca załadunku przy ul. D. w N. około godz. 8:06 w dniu 10 listopada 2021 r., do czasu jego zatrzymania w S. w ramach czynności kontrolnych około godz. 12:10 w tym samym dniu, tj. przez około 4 godziny i dalej do czasu zaktualizowania zgłoszeń przez dopisanie zapasowego lokalizatora, co miało miejsce także 10 listopada 2021 r., o godz. 13:12. Dopiero te czynności (uruchomienie dodatkowego lokalizatora i jego przypisanie do zgłoszeń) spowodowały przekazywanie danych do rejestru (platformy PUESC). W ten sposób potwierdzono, że trwającą około 5 godzin przerwę w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych.
Ostatecznie można zarzucić stronie skarżącej niewywiązanie się z obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu przez około 3 godziny 20 minut - dla każdego z realizowanych zgłoszeń. Organ przy tym wskazał, że sam ustawodawca dopuszcza sytuację, że przez godzinę dane SENT-GEO nie są przekazywane (art. 10c ust. 1 ustawy SENT). Co prawda, uznaje taką sytuację za możliwą tylko w drodze wyjątku, polegającego na niesprawności lokalizatora stwierdzonej przez kierującego w czasie jazdy, niemniej - w ocenie organu - z przepisu tego wynika pośrednio, że dopiero przekroczenie okresu jednej godziny, podczas której dane geolokalizacyjne nie są przekazywane do rejestru, wymaga działania podmiotu (kierującego pojazdem) i brak tego działania jest zagrożony karą grzywny na postawie przepisu art. 32 ust. 1 pkt 3.
Organ podał, że w rozpatrywanej sprawie kontrola na drodze nastąpiła po upływie 4 godzin od rozpoczęcia przewozu, przy stwierdzonym w tym czasie braku przekazywania danych przez urządzenie lokalizujące typu ZSL, przypisane do realizowanych zgłoszeń. W sprawie wykazano, że miał miejsce brak przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych w trakcie realizacji przewozu towaru w ramach dwóch zgłoszeń SENT. Okres nieprzekazywania danych geolokalizacyjnych podczas transportu towaru objętego ww. zgłoszeniami, skorygowany o czas odnotowanych przez ORF " utrudnień "wynosi około 3 godziny 20 minut, co oznacza, że również przekroczył jedną godzinę i dotyczył części transportu realizowanej przed kontrolą, na odcinku od miejsca załadunku w N. Okoliczność ta miała miejsce w ramach systemu monitoringu, zakładającego, że podczas całego przewozu dane geolokalizacyjne środka transportu mają być przekazywane. Okoliczność ta skutkowała stwierdzeniem niewywiązania się z obowiązku nałożonego treścią art. 10a ust. 1 ustawy SENT. Odpowiedzialność za realizację tego obowiązku ustawa SENT przypisała do przewoźnika. Dostęp do rejestru SENT, który mają przewoźnicy, umożliwia im bowiem monitorowanie w czasie rzeczywistym, czy dany środek transportu przekazuje dane lokalizacyjne, a stwierdzenie problemów w tym zakresie, przy powszechnym dostępie do narzędzi infrastruktury technicznej umożliwiającej szybką komunikacje z kierujący, ma eliminować przypadkowe sytuacje nieprzekazywania danych geolokalizacyjnych w okolicznościach podobnych jak stwierdzone w toku kontroli w dniu 10 listopada 2021 r.
Zdaniem organu l instancji, dokonując wymiaru ewentualnej kary pieniężnej, należy brać pod uwagę, że w niniejszej sprawie obydwa kontrolowane zgłoszenia, dla których stwierdzono tę sama nieprawidłowość, były realizowane w toku tego samego przewozu i okresy braku przekazywania danych geolokalizacyjnych nie różnią się, tj. dla obydwu zgłoszeń mają ten sam wymiar czasowy, ramy czasowe i geograficzne. Stąd zasadne jest wymierzenie kary w wysokości 10 000 zł, a nie dwa razy po 10 000 zł (tj. za każde ze zgłoszeń).
Od powyższej decyzji odwołanie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wniosła strona skarżąca. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
* błąd w ustaleniach faktycznych, który miał istotny wpływ na wynik sprawy
polegający na przyjęciu, że strona nie zapewniła przekazywania aktualnych danych
geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem, podczas gdy
geolokalizator zamontowany w jej pojeździe był włączony przez cały czas
wykonywania przewozu, którego dotyczyło zgaszenie SENT [...] i SENT [...],
* naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik
sprawy a to art. 122, art. 187, art. 191 O.p. w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy SENT,
polegające na braku wszechstronnego rozpatrzenia przez organ wydający decyzje
w niniejszej sprawie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowej oceny
materiału dowodowego, co doprowadziło do niesłusznego przyjęcia, że brak jest
przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary w związku z istnieniem ważnego
interesu publicznego.
* naruszenie przepisu prawa materialnego, a to art. 22 ust. 3 ustawy SENT
przez jego niezastosowanie i nieodstąpienie przez organ od nałożenia kary
pieniężnej w sytuacji uzasadnionej ważnym interesem publicznym.
Opisaną we wstępie decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu l instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie. Wskazał, że z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że kontrolowany przewóz towarów dotyczył dostawy towaru pod numerem [...] (1100 litrów) i [...] (1400 litrów). W zgłoszeniach tych wskazano lokalizator GPS o numerze [...], który nie przekazywał do systemu danych geolokalizacyjnych dotyczących kontrolowanego przewozu podczas trasy tego przewozu od momentu załadunku w N. do miejsca kontroli w S. w czasie 27 h 42 min. Zdaniem organu odwoławczego, organ l instancji dokładnie ustalił zarówno tę kwestię jak i zakres czasowy braku przekazywania danych, w wyniku analizy protokół kontroli oraz korespondencji z Centrum Informatyki Resortu Finansów, Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze oraz G. Sp. z o.o. będącej operatorem urządzeń ZSL.
Ustalono, że urządzenie ZSL nr [...] było zarejestrowane w usłudze ZSL-ANXN-1 operatora G. z identyfikatorem technicznym [...] i operator ZSL ostatni raz przekazał dane urządzenia do Systemu SENT GEO w dniu 9 listopada 2021 r., o godzinie 9:30. W tym dniu o godzinie 9:32 operatorowi usługi wygasł certyfikat SSL służący do autoryzacji dostępu do interfejsu przekazywania danych geolokalizacyjnych do SENT GEO, którego nie odnowił, co skutkowało brakiem możliwości przekazywania danych do systemu. Z dniem 28 października 2021 r. strona skarżąca wypowiedziała umowę świadczenia usług przez G. m.in. na urządzenia z pojazdu nr rej. [...]. Odnotowano także wadliwe działanie systemu SENT GEO, polegające na możliwości wystąpienia braku wyświetlania listy SENT w aplikacjach mobilnych, w dniu 10 listopada 2021 r. w godzinach 11:30-17:30. Okoliczność ta nie wpływa na odstąpienie od wymierzenia kary z uwagi na fakt potwierdzonego braku przekazywania danych geolokalizacyjnych transportu w czasie znacznie przekraczającym jedną godzinę przed awarią, tj. od dnia 9 listopada od godz. 9:30 do momentu kontroli, która rozpoczęła się 10 listopada 2021 r. o godz. 12:10.
W odpowiedzi na zarzuty odwołania organ odwoławczy wskazał, że odpowiedzialność, o której mowa w ustawie SENT ma charakter administracyjny, czyli jest niezależna od zawinienia przewoźnika. Sam fakt naruszenia obowiązku, o którym mowa w ustawie, pociąga skutek w postaci sankcji administracyjnej w formie kary pieniężnej. Zatem brak uszczupleń podatkowych nie stanowi w tym wypadku okoliczności łagodzącej. Zdaniem organu odwoławczego słusznie uznał organ l instancji, że w analizowanej sprawie doszło do zaniedbań po stronie przewoźnika, które doprowadziły do naruszenia przepisów ustawy, co powoduje konieczność wymierzenia kary.
Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zastosowania art. 22 ust. 3 ustawy SENT. W wyniku analizy dokumentów, dostępnych w bazie organu ustalono, że z uwagi na brak zaistnienia przesłanek ważnego interesu strony lub interesu publicznego nie ma podstaw do przyznania ulgi.
Biorąc powyższe pod uwagę, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji organu l instancji i orzekł o jej utrzymaniu w mocy w całości.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się strona skarżąca i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
błąd w ustaleniach faktycznych, który miał istotny wpływ na wynik sprawy
polegający na przyjęciu, że strona nie zapewniła przekazywania aktualnych danych
geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem, podczas gdy
geolokalizator zamontowany w pojeździe strony był włączony przez cały czas
wykonywania przewozu, którego dotyczyło zgaszenia [...] i [...], a brak przekazywania danych wynikał z przyczyn niezależnych od strony;
naruszenie przepisów postępowania które miało istotny wpływ na wynik
sprawy a to art. 122, art. 187, art. 191 O.p. w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy SENT
polegające na braku wszechstronnego rozpatrzenia przez organ wydający decyzje
w niniejszej sprawie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowej oceny
materiału dowodowego, co doprowadziło do niesłusznego przyjęcia, że brak jest
przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary na przewoźnika;
naruszenie prawa materialnego, a to art. 22 ust. 3 ustawy SENT przez jego
niezastosowanie i nieodstąpienie przez organ od nałożenia kary pieniężnej na stronę
w sytuacji uzasadnionej ważnym interesem publicznym oraz interesem przewoźnika;
Mając powyższe zarzuty na uwadze, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu l instancji oraz zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu strona skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty.
W odpowiedzi organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a". wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134§ 1 p.p.s.a.).
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola legalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 135 p.p.s.a. wykazała, że nie została ona wydana z naruszeniem prawa.
Przedmiotem kontroli legalności jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 19 lutego 2024 r., utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie z dnia 7 listopada 2023 r. wymierzającą skarżącej spółce karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za realizację przewozu drogowego podlegającego zgłoszeniu bez zapewnienia przekazywania danych lokalizacyjnych środka transportu dokonującego przewozu.
Stan faktyczny sprawy ustalony przez organy i przyznany przez skarżąca spółkę nie budzi wątpliwości. Nie jest sporne, że w trakcie przewozu w dniu 10 listopada 2021 r. pojazd skarżącej spółki został poddany kontroli na drodze w miejscowości S., która ujawniła, że towar podlegający monitorowaniu był przewożony bez bieżącego przekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu. W zgłoszeniu podano lokalizator nr [...], który dopiero w czasie kontroli został zastąpiony na prawidłowy [...]. Spowodowało to nieprawidłowość polegająca na braku właściwego wskazania odczytu lokalizatora nr [...]. Zgromadzony w sprawie materiał dowodu wskakuje, że operator ZSL ostatni raz przekazał dane urządzenia do Systemu SENT GEO w dniu 9 listopada 2021 r., o godzinie 9.30 i taki stan trwał do dnia 10 listopada 2021 r., godz.13:12
Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest zasadność nałożenia na stronę skarżącą kary pieniężnej w kwocie 10 000 zł z tytułu niezapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych stosownie do art. 10a ust. 1 ustawy SENT.
Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy o SENT, ma ona za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Wprowadzany projektowaną ustawą obowiązek dokonywania zgłoszenia przewozu towaru do rejestru nakłada na podmioty prowadzące działalność gospodarczą dodatkowe obowiązki. Oceniono je jednakże jako w pełni uzasadnione
i proporcjonalne w stosunku do obszarów, które będą podlegały ochronie, ponieważ
przedmiotem monitorowania przewozu towarów będą towary określane jako
"wrażliwe", należące do grupy najwyższego ryzyka w kraju ze względu na naruszenia
przepisów prawa podatkowego oraz negatywny wpływ na konkurencję (druk nr 1244
rządowy projekt ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów;
publ. sejm.gov.pl, prace sejmu, druki sejmowe).
Zgodnie z powołaną ustawą SENT środki techniczne służące monitorowaniu przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi obejmują:
1) rejestr zgłoszeń wraz z modułem gromadzącym i przetwarzającym dane
geolokalizacyjne, zwany dalej "rejestrem";
2) lokalizator;
3) zewnętrzny system lokalizacji, który przekazuje do rejestru dane
geolokalizacyjne środka transportu.
Z kolei art. 5 ust. 1 ustawy SENT stanowi, że w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. W przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, zwanej dalej "dostawą towarów", podmiot wysyłający jest obowiązany również przekazać numer referencyjny podmiotowi odbierającemu.
Z kolei na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy SENT w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru:
1) po drodze publicznej uzupełnić zgłoszenie o:
a) dane przewoźnika obejmujące:
* imię i nazwisko albo nazwę,
* adres zamieszkania albo siedziby,
b) numer identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numer, za pomocą którego
przewoźnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo
podatku od wartości dodanej,
c) numery rejestracyjne środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a,
d) datę faktycznego rozpoczęcia przewozu towaru,
e) planowaną datę zakończenia przewozu towaru,
f) numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy
z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 919 i 1005),
o ile są wymagane,
g) dane adresowe miejsca dostarczenia towaru albo miejsce zakończenia
przewozu na terytorium kraju, albo numer identyfikacyjny miejsca, o którym mowa
w art. 16b ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym,
h) numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi,
i) numer lokalizatora albo numer urządzenia.
Co więcej w świetle art. 8 ustawy SENT podmiot wysyłający, podmiot odbierający, przewoźnik, podmiot sprzedający oraz podmiot nabywający są obowiązani niezwłocznie aktualizować dane zawarte w zgłoszeniu w takim zakresie, w jakim byli obowiązani do ich zgłoszenia. Istotne jest bowiem, aby w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, zostało zapewnione przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem.
Należy także zauważyć, że zgodnie z art. 10c ust. 1 ustawy SENT w przypadku stwierdzenia trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji, kierujący jest obowiązany do niezwłocznego zatrzymania się na najbliższym parkingu samochodowym lub w najbliższej zatoce postojowej.
Z kolei art. 22 ust. 2a ustawy o SENT przewiduje, że w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.
Odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej zostały przewidziane w art. 22 ust. 2b oraz ust. 3 ustawy o SENT. Zgodnie z powołanymi przepisami odstępuje się od nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, jeżeli jego niedopełnienie wynikało z niedostępności rejestru. Organ może także odstąpić od nałożenia kry pieniężnej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, przy uwzględnieniu art. 26 ust. 3. Ten drugi przypadek odstąpienia ma więc charakter fakultatywny. Z kolei w art. 26 ust. 3 pkt 1-3 ustawy SENT zostały wymienione enumeratywnie dodatkowe kryteria i warunki odstąpienia od nałożenia kary. Organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli odstąpienie nie stanowi pomocy publicznej albo gdy stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo gdy stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach rozporządzenia określającego szczegółowe warunki odstąpienia od nałożenia kar pieniężnych. Potrzeba jednak badania dodatkowych przesłanek wymienionych w art. 26 ust. 3 ustawy aktualizuje się wyłącznie w sytuacji stwierdzenia zaistnienia ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego przemawiających za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej.
Zatem należy przyjąć, że zwolnienie z kary jest uzasadnione w sytuacjach szczególnych, na które strona nie miała wpływu i które były niezależne od sposobu jej postępowania.
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że system rejestru był dostępny. Poprawnie działał system SENT oraz system PUESC w dniu dokonywania kontroli to jest 10 listopada 2021 r., jak również system SENT-GO. Stąd art. 22 ust. 2b ustawy SENT nie może mieć zastosowania.
Natomiast rozważyć należy kwestię niezastosowania przez organ administracyjny art. 22 ust. 3 SENT w niniejszej sprawie, który jak już było wyżej wskazane przewiduje możliwość odstąpienia od kary w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym.
Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok NSA z 25.02.2022 r., II GSK 13/22, LEX nr 3317789) przyjmuje, że organowi administracji publicznej pozostawiono w tym przypadku "luz decyzyjny", a więc możliwość wyboru konsekwencji prawnych normy prawa materialnego w decyzyjnym modelu stosowania prawa, a etap postępowania prowadzonego na podstawie wymienionego przepisu prawa służy sprawdzeniu, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej. Istotne jest także, że przesłanki stosowania przywołanego przepisu prawa określone zostały przy wykorzystaniu zwrotów oraz pojęć niedookreślonych i nieostrych, to jest "ważnego interesu przewoźnika" oraz "interesu publicznego".
Pojęcie interesu publicznego to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego itp. Pojęcia te mają cechy charakterystyczne dla klauzul generalnych, których indywidualne zastosowanie wymaga odniesienia do konkretnej sprawy i sytuacji, w jakiej organ podejmuje decyzje. Niemożność jednoznacznego zdefiniowania tych pojęć powoduje, że w każdym indywidualnym przypadku ich znaczenie może uwzględniać różne aspekty (wyrok WSA w Lublinie z 28.09.2021 r., III SA/Lu 403/21, LEX nr 3252678). Należy też podkreślić, że pojęcie to zawsze odnosi się do ogółu, a nie do sytuacji konkretnego podmiotu. Istotne znaczenie w tym zakresie należy przypisać zasadzie sprawiedliwości oraz proporcjonalności szczególnie w zakresie wymierzania kar administracyjnych. Trafnie przy tym podkreśla się w orzecznictwie, że badanie przesłanki interesu publicznego nie powinno być ograniczane jedynie do konfrontacji z zasadami równości oraz powszechności obciążenia.
Z punktu widzenie zasady sprawiedliwości oraz proporcjonalności, należy stwierdzić, że w orzecznictwie i literaturze prezentowane jest stanowisko wskazujące, że kary pieniężne stanowią środki mające na celu mobilizowanie podmiotów do terminowego i prawidłowego wykonywania obowiązków na rzecz państwa. Tak więc kary te mają przede wszystkim znaczenie prewencyjne, (zob. A. Krzywoń, Podatki i inne daniny publiczne - podstawowe pojęcia konstytucyjne, "ZNSA" 2011, z. 2, s. 47-58, wyrok TK z 25 marca 2010 r., sygn. akt P 9/08). Z tych względów ocena zaistnienia przesłanki "interesu publicznego", o której mowa w art. 22 ust. 3 ustawy o SENT winna nastąpić nie tylko w zakresie odnoszącym się do płaszczyzny ekonomicznej, ale także przy uwzględnieniu zasad i wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, czy zasada proporcjonalności (Wyrok NSA z 28.10.2021 r., II GSK 1568/21, LEX nr 3269349).
W niniejszej sprawie kara pieniężna nie służy jedynie przysporzeniu dochodów budżetowi państwa. Jest natomiast zdaniem Sądu, wyrazem prewencyjnego odziaływania na zachowanie skarżącej, a więc wymuszeniem na przyszłość większej dbałości w przestrzeganiu przepisów ustawy SENT. Każdy bowiem może się powołać na niedbalstwo, na błąd pracownika, a celowe działanie przewoźnika byłoby w zasadzie nie do udowodnienia w postępowaniu administracyjnym. Należy jednak podkreślić, że nakładanie kar pieniężnych na podstawie ustawy SENT ma charakter zobiektywizowany i nie jest uzależniony od stanu świadomości podmiotu dokonującego naruszenia.
Nadmierny liberalizm w nakładaniu i egzekwowaniu kar mógłby prowadzić do wypaczenia sensu ustawy i spowodować lekceważenie nałożonych nią obowiązków (Wyrok WSA w Gliwicach z 8.12.2021 r., III SA/GI 1074/21, LEK nr 3288872). Należy przy tym podkreślić, że organy administracyjne nie maja możliwości miarkowania kary pieniężnej, gdyż ustawodawca przewidział w sposób sztywny jej wysokość.
Pojęcie "interesu" jest pojęciem szerokim i generalnie może być identyfikowany zarówno z interesem o charakterze ekonomicznym, jak i poza ekonomicznym, to jednak w kontekście odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej z reguły będzie miał charakter interesu majątkowego. Tak więc zazwyczaj w ramach tej przesłanki będzie się badać elementy finansowe, a więc, czy sama kara z uwagi na fakt, że jest ona przewidziana w ściśle określonej wysokości 10000 zł. nie pogorszy drastycznie sytuacji ekonomicznej przewoźnika. Chociaż więc w orzecznictwie podkreśla się, że przesłanki ważnego interesu nie można odnosić tylko do aspektu dotyczącego kondycji finansowej przewoźnika (zob. wyrok NSA z 25.02.2022 r., II GSK 13/22, LEK nr 3317789), to trudno sobie wyobrazić, interes o charakterze niemajątkowym, na przykład w postaci renomy przewoźnika, który mogłyby uzasadniać odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej. Trafnie natomiast podkreśla się, że kryterium "ważnego interesu przewoźnika" co do zasady wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które są wyjątkowe, niezależne od woli oraz sposobu postępowania podatnika i jednocześnie uniemożliwiają mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków względem Skarbu Państwa, które w żaden sposób nie mogą zostać zaspokojone bez doraźnej pomocy ze strony organów skarbowych (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 14.10.2021 r., II SA/Go 667/21, LEX nr 3257871).
W niniejszej spawie organy administracyjne wykazały, że skarżąca spółka osiąga przychody utrzymujące się na stały, relatywnie wysokim poziomie w stosunku do kwoty kary pieniężnej, a więc wysokość nałożonej kary nie spowoduje zagrożenia dla jej płynności finansowej. 2 kolei odstąpienie od jej wymierzenia w sytuacji, gdy brak realizacji obowiązków ustawowych wynikał z niedbalstwa spowodowałoby, że skarżąca spółka znalazła by się w korzystniejszej sytuacji w stosunku do konkurencyjnych przedsiębiorców, którzy drobiazgowo przestrzegają obowiązujących ich przepisów. Stąd trafnie organ nie znalazł podstaw do zastosowania przywileju określonego w art. 22 ust. 3 ustawy SENT.
W ocenie Sądu, organy w sposób prawidłowy wykazały nie tylko przesłanki faktyczne i prawne dotyczące samego nałożenia kary administracyjnej w przedmiotowej sprawie, ale także dokładnie rozważyły i uzasadniły bark możliwości odstąpienia w stosunku do skarżącej spółki od wymierzenia tej kary.
Istotne jest także, że skarżąca na każdym etapie była informowana o wynikach postępowania, jak również w każdym momencie mogła dostarczać dowody, które byłyby dla niej korzystniejsze niż te zebrane w postępowaniu administracyjnym.
Uznawszy zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.