III SA/Gl 1576/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2006-06-06
NSAinneWysokawsa
należności celneodsetkiklasyfikacja taryfowawiążąca informacja taryfowabłąd organu celnegozwrot należnościKodeks celnypostępowanie celne

WSA w Gliwicach uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej odmawiającą zapłaty odsetek od zwróconych należności celnych, uznając, że błędna klasyfikacja towaru była wynikiem błędu organu celnego.

Sprawa dotyczyła odmowy zapłaty odsetek od zwróconych należności celnych. Skarżąca firma "A" wniosła o zwrot cła i odsetek, argumentując, że pierwotna klasyfikacja towaru była błędna i wynikała z błędu organu celnego. Dyrektor Izby Celnej odmówił zapłaty odsetek, twierdząc, że błąd nie leżał po stronie organu. WSA w Gliwicach uchylił decyzję organu, uznając, że błędna wiążąca informacja taryfowa, wydana na podstawie niepełnego materiału dowodowego, stanowiła błąd organu celnego, do którego skarżąca się nie przyczyniła, co uzasadniało zapłatę odsetek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę firmy "A" na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K., która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję odmawiającą zapłaty odsetek od zwróconych należności celnych. Sprawa wywodziła się z sytuacji, gdy firma "A" importowała towar, dla którego uzyskała wiążącą informację taryfową (WIT) określającą kod PCN 0206 10 99 0. Po zaskarżeniu tej WIT do NSA, który wskazał na braki w postępowaniu wyjaśniającym, Minister Finansów wydał nową decyzję, klasyfikując towar do kodu PCN 0511 99 10 0. W związku z tym firma "A" wniosła o zwrot nadpłaconego cła i odsetek. Dyrektor Izby Celnej odmówił zapłaty odsetek, argumentując, że pierwotna WIT nie była wynikiem błędu organu celnego, a jedynie opierała się na dostarczonych przez stronę dokumentach. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że wydanie WIT na podstawie niepełnego materiału dowodowego stanowiło błąd organu celnego, do którego skarżąca się nie przyczyniła. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 250 § 3 Kodeksu celnego, odsetki należą się, gdy niewłaściwe ustalenie należności było wynikiem błędu organu, a dłużnik nie przyczynił się do jego powstania. W tej sprawie błąd organu polegał na wydaniu WIT bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego, co zostało potwierdzone wyrokiem NSA w sprawie dotyczącej samej WIT. Sąd uznał, że skarżąca, związana WIT, prawidłowo deklarowała należności, a późniejsza zmiana klasyfikacji wynikała z błędów organów celnych. W konsekwencji, sąd zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, w przypadku spełnienia obu przesłanek (błąd organu i brak przyczynienia się dłużnika), należą się odsetki od zwróconych należności celnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wydanie wiążącej informacji taryfowej na podstawie niepełnego materiału dowodowego, co skutkowało błędną klasyfikacją towaru i nadpłatą cła, stanowiło błąd organu celnego. Skarżąca, związana WIT, nie przyczyniła się do powstania tego błędu, deklarując należności zgodnie z nią.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (20)

Główne

k.c. art. 250 § § 3

Kodeks celny

Od zwracanych należności celnych nie płaci się odsetek, chyba że niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. W takim wypadku odsetki oblicza się od dnia uiszczenia należności podlegających zwrotowi.

Pomocnicze

k.c. art. 5 § § 2

Kodeks celny

Decyzja w przedmiocie wiążącej informacji taryfowej wiąże organy celne oraz osobę, której udzielono tej informacji, a stosuje się ją do towarów, wobec których formalności celne zostały dokonane po dniu, w którym informacja ta została udzielona.

PPSA art. 145 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego mającego wpływ na wynik sprawy.

op art. 191

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów).

PPSA art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi.

PPSA art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 205 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne art. 26

Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne art. 25

Ustawa z dnia 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw art. 2 § pkt. 1

Ustawa z dnia 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw art. 4 § ust. 3 pkt 1

op art. 122

Ordynacja podatkowa

op art. 180

Ordynacja podatkowa

op art. 229

Ordynacja podatkowa

op art. 120

Ordynacja podatkowa

op art. 121

Ordynacja podatkowa

k.c. art. 262

Kodeks celny

k.c. art. 64 § § 1

Kodeks celny

k.c. art. 64 § § 2

Kodeks celny

k.c. art. 70

Kodeks celny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna klasyfikacja towaru w wiążącej informacji taryfowej była wynikiem błędu organu celnego, który nie zebrał wystarczającego materiału dowodowego. Skarżąca, związana wiążącą informacją taryfową, prawidłowo deklarowała należności celne. Niewłaściwe ustalenie kwoty należności celnych było wynikiem błędu organu celnego, a skarżąca w żaden sposób nie przyczyniła się do powstania tego błędu.

Odrzucone argumenty

Organ celny nie popełnił błędu przy ustalaniu należności celnych, opierając się na dokumentach dostarczonych przez stronę. Skarżąca mogła zadeklarować inny kod PCN, nie stosując się do wiążącej informacji taryfowej. Zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie zapłaty odsetek.

Godne uwagi sformułowania

niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu wiążąca informacja taryfowa ustalająca niewłaściwy kod taryfy celnej stanowiła błąd, do którego skarżąca się nie przyczyniła organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona

Skład orzekający

Henryk Wach

sprawozdawca

Krzysztof Targoński

członek

Krzysztof Wujek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zapłaty odsetek od zwróconych należności celnych w przypadku błędu organu celnego przy wydawaniu wiążącej informacji taryfowej, nawet jeśli błąd ten wynikał z niepełnego materiału dowodowego dostarczonego przez stronę."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z klasyfikacją celną i wiążącą informacją taryfową na gruncie przepisów Kodeksu celnego obowiązującego w tamtym okresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie klasyfikacji celnej i jak błędy organów mogą prowadzić do roszczeń o odsetki. Jest to ciekawy przykład interpretacji przepisów dotyczących należności celnych i odpowiedzialności organów.

Błąd organu celnego kosztuje: odsetki od zwróconego cła!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 1576/04 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2006-06-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-12-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Henryk Wach /sprawozdawca/
Krzysztof Targoński
Krzysztof Wujek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Sygn. powiązane
I GSK 2242/06 - Postanowienie NSA z 2007-03-28
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Asesor WSA Krzysztof Targoński Protokolant sekr. sąd. Beata Jacek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi "A" w B. k. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zapłaty odsetek od zwróconych należności celnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. po rozpatrzeniu odwołania "A" w B. działając na podstawie art. 233 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 262 i 262¹ § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm.), art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623), utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] r., nr [...] orzekającą o odmowie zapłaty odsetek od zwróconych należności celnych na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] r., nr [...].
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Celnej w K. przypominając okoliczności faktyczne sprawy wskazał, że w dniu [...] 2002 r. w Oddziale Celnym w Ż. przyjęto pisemne zgłoszenie celne dokonane w imieniu i na rzecz "A", któremu nadano numer ewidencyjny [...]. Zgłoszenie to dotyczyło objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu [...], dla których zadeklarowano kod PCN 0206 10 99 0 oraz stawkę celną autonomiczną w wysokości 20 %. Zostało ono przyjęte bowiem odpowiadało wymogom formalnym określonym w art. 64 § 1 i 2 Kodeksu celnego, a to zaś skutkowało objęciem towaru z mocy prawa wnioskowaną procedurą celną i określeniem kwoty wynikającej długu celnego, zgodnie z wnioskiem zgłaszającego.
Następnie wyjaśnił, iż zadeklarowana przez zgłaszającego klasyfikacja taryfowa importowanego towaru związana była ze stanowiskiem organów celnych zawartym w wiążącej informacji taryfowej.
Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia [...] r., po rozpatrzeniu wniosku "A", wydał wiążącą informację taryfową nr [...], w której dla towaru w postaci [...] ustalił kod PCN 0206 10 99 0. Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji Minister Finansów decyzją z dnia [...] r., nr [...] utrzymał ją w mocy.
"A", nie zgadzając się z ustalonym w wiążącej informacji taryfowej kodem PCN, zaskarżyła decyzję Ministra Finansów do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który to wyrokiem z dnia 27 lutego 2003 r., sygn. akt V SA 1451/02 uwzględnił skargę i uchylił decyzję Ministra Finansów.
Minister Finansów, po ponownym rozpatrzeniu odwołania od decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł i po przeprowadzeniu zaleconego przez Sąd postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] r., nr [...] uwzględnił odwołanie i orzekł, że przedmiotowy w sprawie towar należy zaklasyfikować do kodu PCN 0511 99 10 0.
W tych okolicznościach "A" pismem z dnia [...] 2003 r. wniosła o korektę zgłoszeń celnych w zakresie zadeklarowanej klasyfikacji towarowej, dotyczących objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu [...], w tym w zgłoszenia przyjętego w dniu [...] 2002 r. numer ewidencyjny [...].
Naczelnik Urzędu Celnego w B. decyzją z dnia [...] r., nr [...] uznał w/w zgłoszenie za nieprawidłowe klasyfikując przedmiotowy towar do kodu PCN 0511 99 10 0 oraz zastosował stawkę celną obniżoną w wysokości 0 %.
W kolejnym wniosku "A" wniosła o zwrot należności celnych, uiszczonych w kwocie wykazanej w zgłoszeniu celnym przyjętym w dniu [...] 2002 r. Zażądano także odsetek od tych należności.
Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z dnia [...] r., nr [...] zarządził zwrot cła w kwocie [...] zł.
Z kolei, decyzją z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. odmówił zapłaty odsetek od zwróconych należności celnych. W uzasadnieniu, organ celny przypomniał, że pełnomocnik "A" zarzucił naruszenie art. 250 § 3 Kodeksu celnego, polegające na przyjęciu, iż niewłaściwe ustalenie należności celnych nie było wynikiem błędu organu celnego.
Odnosząc się do tego zarzutu Dyrektor Izby Celnej w K. podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko wyrażone w decyzji z dnia [...] r., iż zmiana zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym klasyfikacji towarowej, a co za tym idzie ustalenie kwoty wynikającej z długu celnego nie było błędem organu celnego. Nie została zatem spełniona podstawowa przesłanka wynikająca z art. 250 § 3 Kodeksu celnego do zapłaty odsetek od zwróconego cła.
Uzasadniając swoje stanowisko Dyrektor Izby Celnej w K. podniósł, iż Prezes Głównego Urzędu Ceł ustalając w wiążącej informacji taryfowej kod PCN 0206 10 99 0 w decyzji z [...] r. dla towaru o nazwie [...] oraz Minister Finansów rozpatrując odwołanie od tej decyzji dysponowali jedynie przekazaną przez "A" normą ZN [...], z której wynikało, że [...] wyrabiana jest ze skór zdrowych zwierząt z uboju dokonywanego pod nadzorem weterynaryjnym, jak również ze skór importowanych posiadających świadectwa weterynaryjne zezwalające na stosowanie ich w przemyśle spożywczym. Dysponując zaś taką wiedzą o importowanym towarze klasyfikacja taryfowa została ustalona prawidłowo.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając wyrokiem z dnia 27 lutego 2003 r. decyzję Ministra Finansów z [...] r. nie wykazał, że klasyfikacja importowanego towaru ([...]) do kodu PCN 0206 10 99 0 była błędem organu wydającego decyzję w pierwszej instancji, jaki również organu odwoławczego. Sąd wskazał jedynie na uchybienia w przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym polegające na nieprzeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego, co stanowiło naruszenie art. 122 i 180 Ordynacji podatkowej. Nadto Sąd zauważył, że istotna z punktu widzenia klasyfikacji towarowej kwestia, czy importowany towar nadaje się, lub jest odpowiedni do spożycia przez ludzi, nie została wyjaśniona w toku postępowania.
Minister Finansów będąc związany oceną Sądu przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające, w toku którego uzyskano nowe dowody i wyjaśnienia wnioskodawcy. Dopiero dysponując dodatkową wiedzą o towarze, decyzją z dnia [...] r. orzekł, iż według nomenklatury taryfowej importowany towar należało przyporządkować do kodu PCN 0511 99 10 0.
Nadto Dyrektor Izby Celnej w K. zauważył, że w sytuacji, gdy po dostarczeniu nowych dowodów w sprawie nastąpiło rozstrzygnięcie odmienne od pierwotnego, to trudno uznać, iż decyzja uchylona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego była wynikiem błędu organu celnego, który uzasadniałby zapłatę odsetek od zwróconych należności w myśl art. 250 § 3 Kodeksu celnego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że każdy organ ma prawo do zmiany wcześniej prezentowanego stanowiska, tym bardziej, iż zmiana ta może wynikać z odmiennych stanów faktycznych zebranego materiału dowodowego.
Organ odwoławczy zaakcentował, że w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, tj. [...] 2002 r. było ono poddane kontroli jedynie pod kątem poprawności formalnej, natomiast prawidłowość elementów kalkulacyjnych (m.in. klasyfikacja towarowa) nie była przedmiotem badania, a zatem nie było podstaw do wydania decyzji w trybie art. 70 Kodeksu celnego. Kwota wynikająca z długu celnego została przyjęta w wysokości zadeklarowanej przez przedstawiciela zgłaszającego.
Na koniec, organ odwoławczy wyraził pogląd, że w sytuacji gdy zgłaszający nie zgadzał się z decyzjami wydanymi w przedmiocie wiążącej informacji taryfowej i zaskarżył decyzję Ministra Finansów do Naczelnego Sądu Administracyjnego, to mógł z punktu widzenia własnego interesu deklarować w zgłoszeniach celnych dla importowanego towaru kod PCN 0511 99 10 0 zostawiając organowi celnemu kwestię rozstrzygnięcia klasyfikacji towarowej.
Reasumując, Dyrektor Izby Celnej w K. uznał, że nie można w sprawie twierdzić, iż ustalenie kwoty wynikającej z długu celnego było błędem organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania błędu. Jeszcze raz podkreślił, że przyporządkowanie importowanego towaru przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł do kodu PCN 0206 10 99 0 zostało ustalone jedynie w oparciu o dostarczony przez stronę certyfikat jakościowy (norma zakładowa) – innych dokumentów mogących być pomocnych przy ustalaniu klasyfikacji, strona do wniosku o udzielenie wiążącej informacji taryfowej nie dołączyła.
Decyzję tę pełnomocnik "A" w B. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarzucając Dyrektorowi Izby Celnej w K. naruszenie:
- art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
- art. 250 § 3 Kodeksu celnego,
- art. 120, art. 121, art. 122 i art. 229 Ordynacji podatkowej,
wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniósł w szczególności, iż w dyspozycji przepisu art. 250 § 3 Kodeksu celnego niekoniecznie chodzi o organ celny, który prowadził postępowanie jako ostatni i wydał decyzję dotyczącą zwrotu należności celnych, lecz o każdy organ celny podejmujący błędną decyzję, skutkiem której (bez przyczynienia się do tego zgłaszającego) powstały niesłusznie uiszczone należności celne, co miało miejsce w związku z wydaniem wiążącej informacji taryfowej, w której klasyfikacja taryfowa została ustalona niezgodnie ze wskazaną przez wnioskodawcę.
"A" była związana udzieloną jej wiążącą informacją taryfową (art. 5 § 2 Kodeksu celnego), zaś nie stosując się do niej naraziłaby się na powstanie długu celnego, ze swojej oczywistej winny.
Podniesiono również, że w toku postępowania odwoławczego od decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł w przedmiocie wiążącej informacji taryfowej przedstawiono dodatkowe dokumenty wskazujące na prawidłową klasyfikację towarową, które nie zostały uwzględnione. Wskazano także na uchybienia proceduralne, których dopuścił się Minister Finansów w toku postępowania odwoławczego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej zaakcentował, że przedstawiciel skarżącej w zgłoszeniu celnym przyjętym w dniu [...] 2002 r. zadeklarował kod PCN 0206 10 99 0, zatem nie może być mowy o błędzie organu celnego. Weryfikację tego zgłoszenia w zakresie klasyfikacji taryfowej towaru przeprowadzono dopiero po złożeniu przez stronę wniosku z dnia [...] 2003 r.
W piśmie procesowym z [...] 2006 r. Dyrektor Izby Celnej w K. powołując się na orzecznictwo wspólnotowe jeszcze raz wyraził pogląd, że ani Naczelnik Urzędu Celnego w B., ani też organ odwoławczy nie popełnili błędu przy objęciu procedurą dopuszczenia do obrotu spornego towaru.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje:
Na wstępie należy podkreślić, iż w świetle art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Nie kierują się zasadami słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji – art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 250 § 3 ustawy Kodeks celny w związku z art. 5 § 2 tej ustawy, a w konsekwencji do naruszenia przepisów postępowania tj. art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skargę należało uwzględnić.
Zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne - Dz. U. Nr 68, poz. 623 ze zm.) w rozpatrywanej sprawie należało zastosować przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm.).
Art. 250 § 3 Kodeksu celnego stanowi, iż "od zwracanych należności celnych przywozowych lub wywozowych nie płaci się odsetek, chyba że niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. W takim wypadku odsetki oblicza się od dnia uiszczenia należności podlegających zwrotowi".
W przytoczonym przepisie sformułowana została zasada, że od zwracanych należności celnych nie płaci się odsetek. Wyjątek od tej zasady stanowi sytuacja, gdy jednocześnie zostaną spełnione dwie przesłanki: pierwsza - niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, przy czym bez znaczenia jest, czy błąd ten popełnił organ celny przyjmujący zgłoszenie celne oraz druga - dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu.
W rozpoznawanej sprawie ustalenie kwoty należności celnych w zgłoszeniu celnym było wynikiem błędu organu celnego, aczkolwiek błędu tego nie można bezpośrednio przypisać organowi celnemu, który pobrał należności celne. Faktem jest, że w zgłoszeniu celnym przyjętym w Oddziale Celnym w Ż., wchodzącym w skład struktury organizacyjnej Urzędu Celnego w B., w dniu [...] 2002 r., numer ewidencyjny [...] przedstawiciel zgłaszającego zadeklarował dla importowanego towaru opisanego jako [...] kod PCN 0206 10 99 0, do którego w taryfie celnej została przyporządkowana stawka celna autonomiczna w wysokości 20 %.
Nie można jednak tracić z pola widzenia okoliczności, które spowodowały, że w zgłoszeniu celnym zadeklarowano powyższy kod PCN, choć zdaniem skarżącej należało zastosować kod PCN 0511 99 10 0. Okolicznością tą była decyzja Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] r., w której to na wniosek skarżącej udzielono wiążącej informacji taryfowej, ustalając kod PCN 0206 10 99 0 dla importowanego przez nią towaru. Odwołanie od tej decyzji nie zostało uwzględnione przez Ministra Finansów – decyzja z dnia [...] r., nr [...].
Decyzja w przedmiocie wiążącej informacji taryfowej wiąże organy celne oraz osobę, której udzielono tej informacji, a stosuje się ją do towarów, wobec których formalności celne zostały dokonane po dniu, w którym informacja ta została udzielona (art. 5 § 2 Kodeksu celnego).
Powyższe prowadzi do konkluzji, że skarżąca deklarując kod PCN 0206 10 99 0 dla [...] w zgłoszeniach celnych, składanych po dacie uzyskania wiążącej informacji taryfowej, dopełniła ciążącego na niej obowiązku wynikającego z art. 5 § 2 Kodeksu celnego. Natomiast sugestia wyrażona w zaskarżonej decyzji wskazująca, że skarżąca mogła się nie stosować do wiążącej informacji taryfowej, pozostaje w sprzeczności z ostatnio powołanym przepisem.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 lutego 2003 r., sygn. akt V SA 1451/02 uchylił decyzję Ministra Finansów z dnia [...] r. w przedmiocie wiążącej klasyfikacji towarowej. Przyczyną takiego rozstrzygnięcia było naruszenie w toku postępowania art. 122 i 180 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd zwrócił uwagę, że nie wyjaśniono istotnej z punktu widzenia klasyfikacji towarowej kwestii, czy importowany towar nadaje się lub jest odpowiedni do spożycia przez ludzi, bowiem zgodnie z uwagą 1 pkt. a do działu 2 Taryfy Celnej pozycja 0206 nie obejmuje wyrobów nie spełniających tych wymogów.
Opisany wyżej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie ma kluczowe znaczenie dla rozpatrywanej sprawy, bowiem jednoznacznie potwierdza, że wskazany w wiążącej informacji taryfowej kod PCN 0206 10 99 0 ustalony został na podstawie niekompletnego materiału dowodowego. Sąd uchylił tylko decyzję Ministra Finansów, jednak tą samą wadą obarczona była decyzja Prezesa Głównego Urzędu Ceł, bowiem już na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego nie podjęto niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Uprawniony jest zatem pogląd, że Prezes Głównego Urzędu Ceł popełnił błąd wydając decyzję w przedmiocie wiążącej informacji taryfowej na podstawie niepełnego materiału dowodowego, przy czym nie podjął z urzędu działań celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, chociaż taki obowiązek na nim ciążył, zaś Minister Finansów powielił ten błąd w toku postępowania odwoławczego.
Dopiero po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego Minister Finansów naprawił wyżej opisany błąd, po czym decyzją z dnia [...] r., nr [...] uwzględnił odwołanie i orzekł, że sporny towar należy zaklasyfikować do kodu PCN 0511 99 10 0.
Nie zasługuje na akceptację argumentacja zaprezentowana w zaskarżonej decyzji, iż na podstawie opisu towaru jakim dysponował Prezes Głównego Urzędu Ceł, a następnie Minister Finansów przyporządkowanie spornego towaru do kodu PCN 0206 10 99 0 było prawidłowe. Argumentacja ta pozostaje w sprzeczności z oceną prawną wyrażoną w wyżej przywołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdzie wskazano, że ciężar dowodowy spoczywał na organie prowadzącym postępowanie.
W tym miejscu należy przypomnieć, że mocą ustawy z dnia 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 41, poz. 365) z dniem 30 kwietnia 2002 r. został zniesiony centralny organ administracji państwowej w sprawach celnych – Prezes Głównego Urzędu Ceł (art. 2 pkt. 1), a dotychczasowe jego zadania i kompetencje w zakresie indywidualnych postępowań dotyczących wiążącej informacji taryfowej przeszły do zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych (art. 4 ust. 3 pkt 1). Minister Finansów nie został wymieniony wprost w przepisach Kodeksu celnego jako organ celny, to jednak w zakresie decyzji w przedmiocie wiążącej informacji taryfowej faktycznie taką rolę pełnił - do 30 kwietnia 2004 r., tj. utraty mocy obowiązującej ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (art. 25 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne).
Reasumując dotychczasowe rozważania należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie błędem warunkującym zapłatę odsetek od zwracanego cła było wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie wiążącej informacji taryfowej, w którym nieprawidłowo określono klasyfikację taryfową towaru na podstawie niepełnego materiału dowodowego, choć na organie prowadzącym postępowanie ciążył obowiązek podjęcia niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Działania takie zostały podjęte dopiero po sądowoadministracyjnej kontroli decyzji Ministra Finansów utrzymującej w mocy decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł.
Natomiast skarżącej w żaden sposób nie można przypisać przyczynienia się do niewłaściwego ustalenia klasyfikacji taryfowej.
W postępowaniu w sprawach celnych, zgodnie art. 262 Kodeksu celnego, stosuje się odpowiednio przepis art. 12 oraz przepisy działu IV ustawy - Ordynacja podatkowa.
Zgodnie z art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.), "organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona". Oznacza to, że organ podatkowy w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. W teorii prawa podkreśla się, że swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana z uwzględnieniem norm prawa procesowego i z zachowaniem reguł tej oceny. Reguły te polegają na tym, że należy opierać się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, materiał ten musi być poddany wszechstronnej ocenie, ocena ta powinna odnosić się do poszczególnych dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy. Rozumowanie, w wyniku którego organ ustala okoliczności faktyczne, powinno być zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23.01.2003 r. sygn. akt. I SA/Ka 2406/01 wraz z powołaną literaturą - ONSA z 2004 r., nr1, poz. 25).
Przenosząc te rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, iż ocena organu celnego wskazująca, że w sprawie brak było podstaw do zapłaty odsetek od zwróconego cła - narusza zasadę swobodnej oceny dowodów. Dotychczasowe bowiem ustalenia w pełni potwierdzają, że wiążąca informacja taryfowa ustalająca niewłaściwy kod taryfy celnej (0206 10 99 0) stanowiła błąd, do którego skarżąca się nie przyczyniła. Będąc związaną co do klasyfikacji importowanego towaru deklarowała w zgłoszeniach celnych kwotę cła, która nie była prawnie wymagana. Zatem uprawniony jest zarzut, że organ celny oceniając zgromadzone dowody uczynił to w sposób dowolny, co oznacza, że argumentacja skargi w tym zakresie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd nie podziela natomiast zarzutów skargi, jakoby zgromadzony materiał dowodowy był cząstkowy, a organ odwoławczy zaniechał jego uzupełnienia (art. 122 i 229 Ordynacji podatkowej i art. 7 Konstytucji). Poza ogólnikową argumentacją w skardze nie wskazano w jakiej części należało uzupełnić materiał dowodowy w sprawie dotyczącej zapłaty odsetek od zwróconych należności celnych, zaś zdaniem Sądu był on wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w tym zakresie. Zarzuty te, podobnie jak i naruszenia przepisów art. 120 i art. 121 Ordynacji podatkowej, w istocie rzeczy zostały sformułowane w stosunku do decyzji w przedmiocie wiążącej informacji taryfowej, co wykracza poza granice rozpatrywanej sprawy i nie mogą być one przedmiotem oceny Sądu. Konsekwencja taka wynika z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przypomnieć należy, że skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Finansów w przedmiocie wiążącej informacji taryfowej, utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł została rozpoznana wyrokiem z dnia 27 lutego 2003 r., sygn. akt V SA 1451/02.
W trakcie ponownego postępowania Dyrektor Izby Celnej w K. uwzględni wyżej zaprezentowaną ocenę Sądu.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję oraz w trybie art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy orzekł o kosztach postępowania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI