V SA/Wa 166/07

V SA/Wa 166/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-03-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Dopierała /sprawozdawca/
Ewa Wrzesińska-Jóźków /przewodniczący/
Piotr Piszczek
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art., 145 par. 1 pkt 1 lit. a-c, art. 133 par.1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 6, art. 19, art. 156 par.1 pkt 1, art. art. 181, art. 180 par. 1, art. 138 par. 1 pkt 1 , art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
art. 3 ust. 1, art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 4, art. 24 ust. 2, art. 28 ust. 2, 3 pkt 2, 3a
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Jóźków, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Asesor WSA - Danuta Dopierała (spr.), Protokolant – referendarz sądowy - Konrad Łukaszewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2007 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2006 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi z 27 lipca 2006 r. wniesionej przez Z. W. jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr [...] z [...]czerwca 2006 r. (nr sprawy: [...]), utrzymująca w mocy decyzję ZUS nr [...] z [...] czerwca 2005 r. o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.
Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
Wnioskiem z dnia 11 kwietnia 2005 r. Z. W. zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "ZUS") o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne wraz z odsetkami. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że 30 grudnia 2004 r. złożyła w Sądzie Rejonowym dla K. w K. wniosek o ogłoszenie upadłości prowadzonego przez nią przedsiębiorstwa, który został oddalony postanowieniem z [...] stycznia 2005 r. z przyczyn określonych w art. 13 ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60 poz. 535 – ze zm.), tj. z powodu braku majątku dłużnika wystarczającego na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Skarżąca wskazała, że powyższa okoliczność wyczerpuje przesłankę określoną w art. 28 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
(Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) – dalej: "u.s.u.s.", zgodnie z którym należności
z tytułu składek na ubezpieczenia mogą być umarzane w całości przez ZUS
w przypadku, gdy sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika z przyczyn,
o których mowa w art. 13 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze.
Nadto wskazała na swoją trudną sytuację materialną i rodzinną, wynikłą
z przyczyn od niej niezależnych i powołała się na treść § 3 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 144, poz. 1365) – dalej: "Rozporządzenia", zgodnie z którym ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli obowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny, w szczególności w postaci pozbawienia możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Oświadczyła, że wraz z małżonkiem zajmuje mieszkanie, stanowiące wraz z większością wyposażenia, własność jej córki, a także że nie posiada żadnych oszczędności, zaś z tytułu należności za mieszkanie posiada zadłużenie w kwocie 3.094 zł. Dodatkowo wskazała na swoje zadłużenie w Banku PKO BP S.A. w rachunku bieżącym ROR, które bezskutecznie stara się spłacić ze środków otrzymywanych tytułem wynagrodzenia za pracę.
Nadto Wnioskodawczyni szczegółowo przedstawiła okoliczności, które doprowadziły do upadku prowadzonego przez nią przedsiębiorstwa, podkreślając ich losowy charakter. Nadto wskazała na podejmowane przez siebie próby ponownego podjęcia działalności, wyjaśniając przyczyny ich zaniechania. Oświadczyła, że w dacie złożenia wniosku nie jest zarejestrowana w ewidencji działalności gospodarczej, a jedynym źródłem utrzymania jej i jej rodziny jest wynagrodzenie, otrzymywane na podstawie umowy o pracę.
Do wniosku załączone zostały kserokopie potwierdzające zawarte w piśmie twierdzenia w zakresie jej sytuacji finansowej i życiowej, a także dotyczące prowadzonej przez nią i zakończonej działalności gospodarczej.
Decyzją z [...] czerwca 2005 r. ZUS odmówił Z. W. umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wraz z odsetkami i kosztami upomnienia. Wyjaśnił jednocześnie, iż Skarżąca zalega ze spłatą zarówno należności z tytułu składek finansowanych przez płatnika (w kwotach podanych w sentencji decyzji), jak i należności z tytułu składek finansowanych przez ubezpieczonych, które na podstawie art. 30 u.s.u.s. nie podlegają umorzeniu.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołał się na treść art. 28 ust. 1
i 2 u.s.u.s. podnosząc, że należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności w rozumieniu ust. 3 pkt
1-6, z zastrzeżeniem ust 3a, który stanowi, iż należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Powołując się z kolei na treść art. 30 u.s.u.s. ZUS podniósł, że nie ma możliwości umarzania należności z tytułu składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami tych składek.
Następnie organ odniósł się do ustalonych w toku postępowania okoliczności faktycznych sprawy, wskazując fakt wydania w dniu [...] stycznia 2005 r. przez Sąd Rejonowy dla K. w K. postanowienia o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości przedsiębiorstwa Wnioskodawczyni z uwagi na brak majątku wystarczającego na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego, a także fakt jej udokumentowanego zadłużenia względem osób trzecich i prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego przez Komornika Sądowego. Organ podniósł także okoliczność zatrudnienia Strony na czas określony do dnia 31 maja 2006 r.
i zatrudnienia jej małżonka na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, a nadto fakt prowadzonego leczenia małżonka Strony oraz obciążenia małżonków ciężarem składek z tytułu ubezpieczenia zawartych polis ubezpieczenia na życie.
Odnosząc się do wniosku ZUS wskazał, że zakres oraz podstawy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne pracowników określa art. 28 w zw. z art. 30 u.s.u.s. i w konsekwencji stwierdził, że należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek nie podlegają umorzeniu, podobnie jak kwota należnych od nich odsetek za zwłokę, a nadto że należności składek w części finansowanej przez płatnika mogą być umorzone tylko w przypadku stwierdzenia całkowitej ich nieściągalności i nie ma do nich zastosowania zastrzeżenie zawarte w ust. 3a i 3b przywołanego przepisu, podobnie jak unormowania Rozporządzenia, jako że składki na ubezpieczenia pracowników w części finansowanej przez płatnika nie są bowiem składkami ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami. Nadto podkreślił, że decyzja w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek, o której mowa w art. 28 u.s.u.s., wydawana jest w oparciu o konstrukcję uznania administracyjnego, a zatem w przypadku stwierdzenia ustawowych przesłanek organ może, ale nie musi przedmiotowe należności umorzyć.
Pismem z 21 lipca 2005 r. zatytułowanym "Odwołanie" Skarżąca zwróciła się do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "Prezes ZUS") o uchylenie decyzji ZUS i wydanie decyzji zgodnej z jej wnioskiem. W uzasadnieniu podniosła, że w toku postępowania o umorzenie należności przedstawiła szereg dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową, a tym samym wykazała przesłanki zastosowania przepisów Rozporządzenia. Dodała, że niezrozumiała jest dla niej praktyka przyznawania ulg dużym przedsiębiorstwom przy jednoczesnej odmowie jej przyznania małym przedsiębiorcom, dla których kwota zaległości może stanowić zagrożenie dalszej egzystencji.
Decyzją z [...] sierpnia 2005 r. Prezes ZUS utrzymał w mocy decyzję ZUS z [...] czerwca 2005 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołał się ponownie na treść art. 28 i art. 30 u.s.u.s., a nadto stwierdził, że składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Skarżąca nie przedstawiła żadnych nowych dowodów ani nie wskazała nowych okoliczności sprawy. Podkreślił, że należności z tytułu składek są należnościami publicznoprawnymi, którymi ZUS winien jest szczególnie ostrożnie gospodarować.
W ocenie organu istnieje możliwość prowadzenia przeciwko Skarżącej postępowania egzekucyjnego i stopniowego zaspokajania roszczeń.
Na powyższą decyzję Skarżąca, za pośrednictwem pełnomocnika, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając błędną ocenę okoliczności faktycznych, niewłaściwe zastosowanie art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s., a także niezastosowanie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji ją poprzedzającej. W uzasadnieniu skargi podniosła, że w sprawie zachodzi przesłanka umorzenia należności, określona w ust. 3 pkt 2 przywoływanego przez organ odwoławczy art. 28 u.s.u.s., gdyż sąd oddalił jej wniosek o ogłoszenie upadłości z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze. Skarżąca nie zgodziła się również z odmową zastosowania wobec niej przepisu art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, który na takie zastosowanie w pełni pozwalał. Tym samym uznała stanowisko zajęte w decyzjach obu instancji za błędne i nieuzasadnione.
W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie.
Wyrokiem z 10 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Prezesa ZUS.
Mając na względzie dyspozycję art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", Sąd – biorąc pod uwagę te okoliczności, które nie zostały wskazane w skardze jako zarzut, ale które miały wpływ na ocenę zaskarżonego aktu – doszedł do przekonania, że decyzja Prezesa ZUS wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem że wypełniona została przesłanka uchylenia tej decyzji, określona w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Sąd podkreślił, że prawodawca, stanowiąc o możliwości umorzenia należności z tytułu składek, posłużył się zwrotem "mogą być umarzane" (art. 28 u.s.u.s.), oznaczającym, że w każdym wypadku decyzja będzie wydana w ramach uznania organu. Uznanie administracyjne jest konstrukcją prawną, pozwalającą organowi administracji publicznej na wybór konsekwencji prawnych powstałej sytuacji, do której odnosi się hipoteza normy prawnej. Inaczej mówiąc, dysponując prawem do umorzenia należności na zasadzie uznania administracyjnego, organ może, ale nie musi, umorzyć należności z tytułu składek lub odsetki za zwłokę, mimo zajścia określonych przesłanek. Tak duży zakres swobody decyzyjnej oznacza, iż na organie spoczywa szczególny obowiązek jak najpełniejszego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia, celem wykazania, że zbadał on sprawę w zakresie ustawowych dyrektyw, jak również zebrał i rozważył cały materiał dowodowy.
Sąd wskazał, że organ drugiej instancji, utrzymując w mocy decyzję ZUS a tym samym stwierdzając brak przesłanek umorzenia należności na podstawie art. 28 u.s.u.s., swojego stanowiska w tej mierze nie uzasadnił w sposób należyty. W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. W szczególności Sąd nie uznał za wyczerpujące uzasadnienie ograniczające się w istocie do powtórzenia treści przepisów, określających przesłanki umorzenia należności oraz stwierdzenia, że Skarżąca składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przedstawiła żadnych nowych dowodów, ani nie wskazała żadnych nowych okoliczności sprawy, uzasadniających podjęcie pozytywnego dla niej rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu przedmiotowa okoliczność, nie może stanowić jedynej przesłanki utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji, gdyż nie zwalnia ona organu odwoławczego z obowiązku ponownego, gruntownego rozpatrzenia całości sprawy i oceny prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji, wydanej w konkretnym stanie faktycznym. Organ odwoławczy musi zatem ocenić, czy w tym stanie faktycznym organ pierwszej instancji podjął właściwe rozstrzygnięcie. Może przy tym prowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, jeżeli uzna to za konieczne.
Sąd zauważył nadto, że prawidłowość uzasadnienia decyzji należy oceniać również w kontekście wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. W tym zakwestionował zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zdawkowe stwierdzenie Prezesa ZUS, że "stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo" przez organ pierwszej instancji w sytuacji, gdy organ ten winien odnieść się do, zawartej we wniosku Skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, argumentacji w zakresie zarzutu niezastosowania przepisów Rozporządzenia.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., po ponownym rozpatrzeniu "Odwołania" od decyzji ZUS z [...] czerwca 2005 r., Prezes ZUS, powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. – Dz. U. 2000, nr 98, poz. 1071 ze zm.), w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 1998 r., 137, poz. 887 ze zm.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy obszernie przedstawił stan faktyczny ustalony w rozpatrywanej sprawie uwzględniając okoliczności wskazane przez Stronę w piśmie z 9 czerwca 2006 r., złożonym wraz z załącznikami w toku postępowania odwoławczego. Wnioskodawczyni podała, że od 1 czerwca 2006 r. przeszła na wcześniejszą emeryturę. Według danych Zakładu, Strona złożyła 9 maja 2006 r. wniosek o przyznanie emerytury, jednak w związku z weryfikacją okresu ubezpieczenia, postępowanie w sprawie przyznania świadczenia emerytalnego nie zostało zakończone.
Nadto organ stwierdził, iż przedmiotowe postępowanie dotyczy należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres od sierpnia do września 2000 oraz od listopada 2000 do maja 2002, odsetek za zwłokę oraz kosztów upomnienia, przy czym są to składki na ubezpieczenie pracowników zatrudnianych przez Z. W.
Zauważył, że przesłanki oraz zakres umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne pracowników określają przepisy art. 28 i art. 30 u.s.u.s. Ich analiza wskazuje, że do składek tych nie ma zastosowania art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz przepisy Rozporządzenia. Regulacje te mogą bowiem stanowić podstawę umorzenia wyłącznie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, gdy za umorzeniem przemawia ważny interes osoby zobowiązanej do ich opłacania. Składki na ubezpieczenia pracowników nie są składkami na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia – tym samym, zdaniem Prezesa ZUS, okoliczności podniesione przez stronę w toku postępowania, nie dotyczące kwestii istnienia lub nieistnienia całkowitej nieściągalności, nie mają wpływu na podęte rozstrzygnięcie.
Ponadto organ odwoławczy zaznaczył, że składki finansowane przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek oraz należne od tych składek odsetki za zwłokę, z mocy ustawy nie podlegają umorzeniu, a zatem wskazana należność może być więc przez ZUS przymusowo egzekwowana do czasu wygaśnięcia zobowiązania stosowanie do postanowień art. 59 § 1 pkt. 1, 3, 4, 8, 9 w zw. z art. 31 u.s.u.s.
Podkreślił, że składki finansowane przez płatnika mogą zostać umorzone tylko w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności zdefiniowanej w ust. 3 art. 28 u.s.u.s.
W ocenie Prezesa ZUS bezsporne jest, iż wniosek o ogłoszenie upadłości złożony przez Z. W. został oddalony z uwagi na brak majątku pozwalającego pokryć koszty postępowania upadłościowego (postanowienie z [...] stycznia 2005 r., sygn. akt [...]). Stwierdzenie tej okoliczności nie przesadza jednak konieczności automatycznego umorzenia należności z tytułu składek, zważywszy, ze prowadzone przeciwko Z. W. czynności egzekucyjne nie zostały zakończone (postępowanie to jest zawieszone) – postanowienie o umorzeniu postępowania z uwagi na brak majątku pozwalającego zaspokoić wierzyciela nie zostało wydane. Wobec Strony powadzone jest również postępowanie egzekucyjne z wniosku innych wierzycieli poprzez zajęcie części jej wynagrodzenia za pracę. Jakkolwiek Strona nie pozostaje aktualnie w stosunku zatrudnienia, jednak złożyła wniosek o przyznanie świadczenia emerytalnego, który obecnie jest rozpatrywany przez organ rentowy. Uzyskanie świadczenia emerytalnego umożliwi wierzycielom – w tym ZUS – dalsze, stopniowe zaspakajanie wierzytelności z ograniczeniami wynikającymi z art. 139 i art. 140 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. 2004 r., nr 39, poz. 353 ze zm.) w terminach wynikających z art. 24 u.s.u.s.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa ZUS z [...] czerwca 2006 r., Z. W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej celem rozstrzygnięcia zgodnego z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zarzucając:
• niewłaściwą ocenę okoliczności faktycznych, dotyczących jej obecnej sytuacji finansowej,
• niewłaściwe zastosowanie art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s.,
• niezastosowanie art. 28 ust. 3a u.s.u.s.
Skarżąca wskazała, iż mając na względzie postanowienie Sądu Rejonowego dla K. w K. z [...] stycznia 2005 r., sygn. akt [...] oraz jej sytuację finansową i osobistą, w sprawie powinien znaleźć zastosowanie przepis art. 28 ust. 3 u.s.u.s., a zatem wnioskowane należności powinny zostać umorzone.
Podkreśliła, że okoliczności, w jakich się znalazła – prawidłowo zresztą ustalone przez Prezesa ZUS w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – w szczególności brak zdolności kredytowej, brak możliwości "dorobienia" jakichkolwiek dodatkowych środków finansowych, bardzo niska emerytura obciążona potrąceniami komorniczymi – w sposób oczywisty potwierdzają wystąpienie całkowitej nieściągalności składek zdefiniowanej w ww. przepisach.
W ocenie Skarżącej, zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, iż w sprawie niniejszej winien znaleźć zastosowanie przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s., a stanowisko organu pierwszej i drugiej instancji jest w odnośnej kwestii nieuzasadnione.
Skarżąca stwierdziła, że wobec osiągnięcia wieku emerytalnego, po wielu latach pracy, chciałaby prowadzić spokojne, skromne życie emerytalne, jednak brak umorzenia wnioskowanych należności doprowadzi ją do życia w niedostatku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z 26 lutego 2007 r. pełnomocnik Skarżącej wniósł:
1) o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa ZUS z [...] czerwca 2006 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa ZUS z [...] czerwca 2005 r.,
2) o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 1 p.p.s.a.,
3) o stwierdzenie że ww. decyzje nie mogą być wykonane w całości,
ewentualnie:
1) o uchylenie decyzji Prezesa ZUS z [...] czerwca 2006 r. w całości z przyczyn szczegółowo podanych w pierwotnej skardze Skarżącej,
2) o stwierdzenie, że ww. decyzja nie może być wykonana w całości,
w każdym zaś przypadku:
1) o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.
Powołując wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w analogicznych sprawach (sygn. akt III SA/WA 1046/05, III SA/WA 309/05), pełnomocnik podniósł, iż wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości jest przesłanką stwierdzenia nieważności takiej decyzji, wymienioną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Zważywszy, iż w przedmiotowej sprawie wadą określoną w tym przepisie dotknięte są obie decyzje Prezesa ZUS (zarówno pierwsza, jak i druga decyzja wydana została przez niewłaściwy organ tj. Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych), w pełni uzasadnione jest rozszerzenie żądania skargi w ww. zakresie. Zgodnie z obowiązującym prawem decyzję w pierwszej instancji powinien był wydać Zakład Ubezpieczeń Społecznych a nie jego Prezes. Odwołanie od decyzji pierwszej instancji powinno być zaś złożone zgodnie z art. 127 § 1 i § 2 k.p.a. do właściwego ministra, a nie - jak błędnie pouczono Skarżącą - do Prezesa ZUS.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c) powołanej wyżej ustawy), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 w/w ustawy).
Mając na względzie powyższe, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, wydanej przez Prezesa ZUS w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), dalej: k.p.a., jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 1998 r., 137, poz. 887 ze zm.), dalej u.s.u.s., oraz w oparciu o akta sprawy zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
Rozpatrując w pierwszej kolejności – jako najdalej idący - zarzut wydania zaskarżonej decyzji z [...] czerwca 2006 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] czerwca 2005 r. z naruszeniem przepisów o właściwości, Sąd w składzie orzekającym stwierdził, iż brak jest podstaw do uznania, iż wskazane orzeczenia dotknięte są wadą kwalifikowaną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.
Sąd zważył, że zgodnie z art. 6 i art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej, działając na podstawie przepisów prawa, mają obowiązek z urzędu dokonywać kontroli swojej właściwości rzeczowej, miejscowej i instancyjnej. Oznacza to, że postępowanie administracyjne może prowadzić wyłącznie organ właściwy w sprawie (miejscowo, rzeczowo i instancyjnie) oraz, że w trakcie całego postępowania organ ten winien dokonywać czynności, które zapewnią przestrzeganie prawa. Aby zatem dany organ był właściwy w sprawie, działanie jego musi być oparte na normie prawnej dającej mu uprawnienie lub obowiązek do przeprowadzenia postępowania (wyjaśnienia) i rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji administracyjnej, w trybie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, tj. [...] czerwca 2005 r., zadania z zakresu ubezpieczeń społecznych określone tą ustawą wykonuje między innymi Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Jest on państwową jednostką organizacyjną, posiadającą osobowość prawną (art. 66 ust. 1 u.s.u.s.). Stosownie natomiast do treści art. 83. ust. 1 pkt 3 u.s.u.s., w zakresie indywidualnych spraw dotyczących ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek właściwy jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). Przepis ten jednoznacznie określa ZUS jako podmiot uprawniony do wydawania decyzji w tym przedmiocie.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że decyzja z [...] czerwca 2005 r. została wydana bez naruszenia przepisów o właściwości. Świadczy o tym zwrot zawarty w sentencji przedmiotowej decyzji: "Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmawia umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (...)" oraz wskazana podstawa prawna rozstrzygnięcia (art. 83. ust. 1 pkt 3 u.s.u.s.).
Zauważyć jednak należy, iż całkowicie chybione i niepotrzebne jest wskazanie "Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych" w nagłówku przedmiotowej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Nie Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydał bowiem tę decyzję a Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie zaś z art. 107 § 1 k.p.a. decyzja winna zawierać oznaczenie organu, który ją wydał. Ponieważ z treści sentencji decyzji wynika jednoznacznie, że podjął ją właściwy w sprawie organ tj. ZUS, Sąd uznał, że uchybienie powyższe nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy (por. wyrok z dnia 20 kwietnia 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 309/05, wyrok z 23 marca 2006 r. III SA/Wa 4/06). Na zmianę stanowiska Sądu w rozpatrywanym zakresie nie wpływa również fakt podpisania decyzji pierwszej instancji przez Zastępcę Dyrektora Oddziału ZUS z upoważnienia Prezesa ZUS. Jak bowiem zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 listopada 2006 r., sygn. akt II GSK 224/06, "Prezes ZUS, jako piastun organu, udzielając Dyrektorowi Oddziału upoważnienia, zgodnie z § 3 ust. 2 Statutu ZUS, nie upoważnia go do działania w swoim imieniu (imieniu Prezesa), lecz w imieniu Zakładu jako organu".
Odnośnie zarzutu Skarżącej dotyczącego naruszenia przepisów o właściwości przez organ, który wydał decyzję w drugiej instancji w dniu 27 czerwca 2006 r., Sąd zważył, iż zgodnie z art. 181 k.p.a. organy odwoławcze, właściwe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, określają przepisy odrębne, a do postępowania przed tymi organami stosuje się odpowiednio przepis art. 180 § 1 k.p.a., który stanowi, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach.
W niniejszej sprawie takim przepisem jest art. 83 ust. 4 u.s.u.s., który wszedł w życie 24 sierpnia 2005 r. mocą ustawy z 1 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 150, poz. 1248). Przedmiotowa ustawa zmieniła dotychczasowe brzmienie ww. przepisu w ten sposób, iż od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne nie przysługuje odwołanie do sądu cywilnego w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Stronie przysługuje natomiast prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Ponieważ ww. ustawa z 1 lipca 2005 r., na mocy której zmiana ta została wprowadzona, nie przewidywała żadnych regulacji przejściowych, to milczenie ustawodawcy w tym względzie uznać należy za założenie bezpośredniego stosowania nowego prawa. Fakt, iż w jakimś zakresie ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie co do kwestii intertemporalnej (stosowania ustawy do sytuacji zapoczątkowanych przed jej wejściem w życie) nie oznacza istnienia luki w prawie. Ustawodawca nie regulując wyraźnie kwestii intertemporalnej, otwiera drogę do tego, aby w danej sytuacji stosować zasadę tempus regit actum (czas wyznacza podstawę działania). Oznacza to, że mimo braku wyraźnej regulacji w tym względzie, kwestia intertemporalna i tak będzie rozstrzygnięta, tyle, że na korzyść zasady bezpośredniego stosowania ustawy nowej, od momentu wejścia jej w życie, do stosunków nowo powstających i tych, które trwając w momencie wejścia w życie ustawy - nawiązały się wcześniej (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 maja 2004 r. ws. SK 39/03; OTK ZU Nr 5/A/2004, s. 561).
Jak wynika z powyższego, po zmianie brzmienia art. 83 ust. 1 pkt 4 u.s.u.s., tj. od 24 sierpnia 2005 r., organem właściwym do wydania decyzji w przedmiocie umorzenia należności jest - w drugiej instancji - Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jako organ załatwiający wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W rozpatrywanej sprawie decyzja z [...] czerwca 2006 r., została wydana przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 83 ust. 4 u.s.u.s., utrzymał w mocy decyzję z [...] czerwca 2005 r. wydaną prawidłowo – jak wskazano powyżej – przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, iż ww. decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, co wyłącza dopuszczalność stwierdzenia jej nieważności – i decyzji jej poprzedzającej - na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.
Na marginesie zauważyć należy, iż decyzje w drugiej instancji w powołanych przez Skarżącą sprawach o sygn. akt III SA/Wa 309/05 oraz III SA/Wa 1046/05, zostały wydane przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odpowiednio 21 października 2004 r. i 16 lutego 2005 r., a więc przed dniem wejścia w życie ww. ustawy z 1 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw, a zatem orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w przedmiotowych sprawach zapadły na podstawie odmiennego stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonych decyzji.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd zważył, iż granice niniejszej sprawy nakreślone zostały we wniosku Skarżącej z 11 kwietnia 2005 r. (wpływ do organu w dniu 18 kwietnia 2005 r.), którym wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w kwocie 28.811,42 zł wraz z odsetkami.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego artykułu, przy czym do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek art. 28 nie stosuje się (art. 30 u.s.u.s.).
Z kolei w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych, będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, tak więc – zważywszy, że w przedmiotowej sprawie wnioskowane należności dotyczą składek na ubezpieczenia społeczne pracowników zatrudnionych przez Skarżącą - ten ostatni przepis nie mógł mieć w ogóle zastosowania w rozpatrywanej sprawie.
Biorąc pod uwagę powyższe regulacje należy zatem wskazać, iż jako podstawa prawna ewentualnego umorzenia wnioskowanych przez Skarżącą należności mógł być jedynie rozpatrywany, wspomniany wyżej przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s., dotyczący sytuacji całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek, w związku z art. 28 ust. 3 tej ustawy.
Stosownie do art. 28 ust. 3 pkt 2 u.s.u.s., całkowita nieściągalność należności z tytułu składek zachodzi między innymi wówczas, gdy sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze. Na ten właśnie przepis powołała się Skarżąca składając wniosek o umorzenie należności z tytułu składek. Do wniosku załączyła postanowienie z dnia [...] stycznia 2005 r. Sądu Rejonowego dla K. w K., Wydział [...] Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych, oddalające wniosek Skarżącej o ogłoszenie upadłości (k. 50 akt admin.). Z uzasadnienia ww. postanowienia wynika, iż podstawą przedmiotowego rozstrzygnięcia był właśnie art. 13 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, stanowiący o tym, iż sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania. Sąd zwrócił również uwagę, że w razie ogłoszenia upadłości, na podstawie art. 361 ust. 1 cyt. ustawy, sąd i tak będzie zobligowany do umorzenia postępowania, jeżeli majątek pozostały po wyłączeniu z niego przedmiotów majątkowych obciążonych hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania. Jak wskazał Sąd Rejonowy w K., skoro dłużnik nie posiada żadnego majątku, uzasadnione jest stanowisko, iż w niniejszej sprawie brak jest możliwości przeprowadzenia postępowania upadłościowego.
W świetle treści powyższego postanowienia nie ulega wątpliwości, że w rozpatrywanej sprawie zaistniała przesłanka całkowitej nieściągalności składek, określona w art. 28 ust. 3 pkt 2 u.s.u.s. Okoliczność ta nie była jednak kwestionowana przez organy wydające decyzje w sprawie z wniosku Skarżącej o umorzenie przedmiotowych należności. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono m.in., iż "bezsporne jest, że wniosek o ogłoszenie upadłości złożony przez Z. W. został oddalony z uwagi na brak majątku pozwalającego pokryć koszty postępowania upadłościowego (postanowienie z [...] stycznia 2005 r.; sygn. akt [...])".
W art. 28 ust. 3 u.s.u.s. ustawodawca wskazał siedem przypadków, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Wystarczy spełnienie jednej tylko z tych przesłanek, aby zaistniała sytuacja całkowitej nieściągalności składek w rozumieniu przepisów u.s.u.s., umożliwiająca podjęcie pozytywnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek. Podkreślić przy tym należy, że zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., stwarza jednak jedynie potencjalną możliwość umorzenia przedmiotowych należności. Nawet wówczas oznacza to dla organu podejmującego rozstrzygnięcie jedynie możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. W uchwale z 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że " (...) Przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone."
Tego rodzaju argument przytoczył również Prezes ZUS stwierdzając w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż rozstrzygnięcie podjęte przez organ jest zgodne z interpretacją przepisów art. 28 u.s.u.s., przyjętą w ww. uchwale Sądu Najwyższego, zgodnie z którą wskazana regulacja jest oparta na konstrukcji uznania administracyjnego, co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności należy każdorazowo do organu rentowego, który w przypadkach określonych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. może, ale nie musi umorzyć należności. Zakład ma jedynie możliwość, a nie obowiązek umarzania należności z tytułu składek, nawet w przypadkach spełnienia ustawowych przesłanek do umorzenia.
Wskazać w tym miejscu należy, iż sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, iż Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Innymi słowy, o tym, czy składki powinny być umorzone czy też nie, rozstrzyga nie Sąd, lecz ZUS, który może – ale nie musi – je umorzyć. Kontrola ta obejmuje zatem przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Sąd nie ocenia natomiast wydanej decyzji z punktu widzenia jej celowości czy słuszności.
Należy zwrócić uwagę, iż Prezes ZUS nie kwestionując wystąpienia w rozpatrywanej sprawie przesłanki całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek, określonej w art. 28 ust. 3 pkt 2 u.s.u.s., wskazał również, iż oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości Skarżącej nie oznacza, iż Zakład nie uzyska zaspokojenia swoich roszczeń w postępowaniu egzekucyjnym, tym bardziej, że - jak słusznie zauważył – materiał dowodowy zebrany w sprawie niniejszej stanowi potwierdzenie, iż czynności egzekucyjne podejmowane przez Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym dla K. – N. z wniosku innych wierzycieli Skarżącej, nie pozostały bezskuteczne, a jednocześnie ustawowe regulacje egzekucji administracyjnej zakładają ograniczenia w prowadzeniu egzekucji i przewidują daleko posuniętą ochronę dłużnika. Twierdzenie takie nie może być uznane za bezpodstawne, albowiem stwierdzony przez sąd powszechny brak majątku wystarczającego na pokrycie kosztów postępowania nie jest równoznaczny z brakiem jakiegokolwiek majątku.
Podkreślić należy, iż ustawowym obowiązkiem ZUS jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają – co do zasady – zaspokojeniu przed innymi należnościami (art. 24 ust. 3 u.s.u.s.). Są ponadto objęte dziesięcioletnim terminem przedawnienia i w tym okresie mogą być dochodzone. Umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Uzasadnia to również wyjątkowy charakter instytucji umorzenia należności z tytułu składek. Jeżeli zatem, tak jak w rozpatrywanej sprawie, właściwy organ dostrzega jeszcze jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania zaległych składek, to podjęte w ramach uznania administracyjnego, negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne.
Należy także zwrócić uwagę, iż przed wydaniem decyzji Prezes ZUS – mając na względzie wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z 10 stycznia 2006 r., - w sposób wnikliwy i rzetelny dokonał ponownej analizy i merytorycznej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie w celu ustalenia sytuacji finansowej, w jakiej znajduje się Skarżąca. Wydając rozstrzygnięcie wzięto również pod uwagę treść dokumentów i wyjaśnień składanych w toku postępowania przez Skarżącą, w szczególności oświadczenie z 9 czerwca 2006 r. o przejściu na wcześniejszą emeryturę oraz świadectwo pracy wraz z załącznikami. Realizując obowiązki wynikające z przepisów postępowania administracyjnego – w szczególności z art. 7 k.p.a., formułującego zasadę prawdy obiektywnej, Prezes ZUS, stosując argumentację opisową oraz wyjaśniającą, wskazującą na przyczyny i warunki podjęcia przedmiotowej decyzji, poinformował Skarżącą o stanie prawnym oraz o okolicznościach faktycznych mających znaczenie dla sprawy czyniąc zadość zasadzie przekonywania, wyrażonej w art. 11 k.p.a. W szczególności, ustosunkowując się do zarzutu "Odwołania" od decyzji z [...] czerwca 2005 r., wyjaśnił w sposób wyczerpujący brak możliwości zastosowania w rozpatrywanej sprawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz przepisów Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne prawidłowo argumentując, iż przepisy te mogą stanowić podstawę umorzenia tylko należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek, gdy za umorzeniem przemawia ważny interes osoby zobowiązanej do ich opłacania. Składki na ubezpieczenia pracowników nie są składkami na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych, będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia - tym samym okoliczności podniesione przez stronę w toku postępowania - i powtórzone w skardze - nie dotyczące kwestii całkowitej nieściągalności, nie mogą mieć wpływu na podjęte rozstrzygnięcie.
Na marginesie już tylko wskazać należy, iż każda zmiana okoliczności faktycznych, w szczególności sytuacji majątkowej, rodzinnej lub zdrowotnej osoby zobowiązanej, może być zawsze podstawą do ponownego wystąpienia z ponownym wnioskiem o umorzenie należności, bowiem odmowa ich umorzenia nie stwarza sytuacji powagi rzeczy osądzonej i - jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 lutego 2000 r. w sprawie o sygn. akt III SA 398-399/99 - zobowiązany do uiszczenia zaległości może występować o jej umorzenie tak długo, jak długo zaległość ta istnieje zwłaszcza, jeśli jego sytuacja ulegnie pogorszeniu. Jakkolwiek pogląd ten wypowiedziano w oparciu o przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa, to jednak jest on w pełni aktualny także na gruncie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a podjęte rozstrzygnięcie nie wykraczało poza ramy uznania administracyjnego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.