III SA/Gl 156/21

III SA/Gl 156/21 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2021-04-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-02-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik
Barbara Orzepowska-Kyć /przewodniczący/
Magdalena Jankiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 6686/21 - Wyrok NSA z 2023-05-18
Skarżony organ
Urząd Górniczy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1429
art. 2 ust. 1. art. 5 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 1913
art. 11 ust. 2
Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi A w K. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] r. Prezes Wyższego Urzędu Górniczego po rozpatrzeniu odwołania skarżącej "A" w K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego we W. z [...] r., znak: [...], Idz. [...], odmawiającą udostępnienia informacji publicznej o "Planie ruchu odkrywkowego zakładu górniczego Kopalnia "B" na okres od [...] r. do [...] r." w zakresie pkt 1 ppkt 2, pkt 2, pkt 4 -13, pkt 15-19 oraz załączników nr 1 -7 do tego planu ruchu.
W podstawie prawnej powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.) w związku z art. 16 i art. 5 ust. 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 2176, ze zm.).
W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy. Wskazał, że [...] r. do Okręgowego Urzędu Górniczego we W. wpłynął wniosek skarżącej o udostępnienie "Planu ruchu zakładu górniczego dla "B", uzupełniony pismem z [...] r.
Pismem z [...] r. Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego we W. udostępnił "A" "Plan ruchu odkrywkowego zakładu górniczego Kopalnia "B" na okres od [...] r. do [...] r." w części dotyczącej pkt 1 ppkt 1, pkt 3, pkt 14, pkt 20-23, przesyłając kopie przedmiotowych punktów.
Jednocześnie decyzją z [...] r., odmówił udostępnienia informacji publicznej o planie ruchu w zakresie:
- pkt 1 ppkt 2 Podstawowe wskaźniki charakteryzujące zakład górniczy - tabela według wzoru nr 1;
- pkt 2 Opis terenu zakładu górniczego oraz jego zagospodarowania, z określeniem obiektów budowlanych zakładu górniczego;
- pkt 4 Ogólna charakterystyka geologiczna i hydrogeologiczna złoża, opis przewidywanych warunków geologicznych i hydrogeologicznych partii złoża, w których będą prowadzone roboty górnicze. Wpływ eksploatacji na stosunki wodne;
- pkt 5 Sposób zagospodarowania złoża kopaliny w przestrzeni, w granicach której ma być wykonywana działalność górnicza. Zestawienie zasobów kopaliny głównej i kopalin towarzyszących na podstawie aktualnego operatu ewidencyjnego zasobów złoża kopaliny, a w przypadku jego braku - dokumentacji geologicznej lub ostatniego dodatku do dokumentacji geologicznej. - według wzoru nr 2;
- pkt 6 Gospodarka złożem kopaliny w okresie obowiązywania Planu ruchu;
- pkt 7 Zakres eksploatacji kopaliny ze złoża i zakres zdejmowania nadkładu;
- pkt 8 Opis robót udostępniających i przygotowawczych w okresie obowiązywania planu ruchu. Zestawienie robót geologicznych wykonywanych na potrzeby ruchu zakładu górniczego - według wzoru nr 4. Uzasadnienie planowanych do wykonania robót geologicznych;
- pkt 9 Systemy eksploatacji złoża, zwałowania i składowania, podstawowe parametry wyrobisk górniczych, zwałowisk nadkładu i składowisk urobku, w szczególności szerokość poziomów i półek, wysokości pięter oraz kąty nachylenia skarp i zboczy. Pasy ochronne wyrobisk górniczych;
- pkt 10 Organizacja robót strzałowych, stosowane metody strzelania w zakładzie górniczym, dostawa środków strzałowych, przewidywany maksymalny zasięg zagrożeń rozrzutem odłamków skalnych, działanie udarowej fali powietrza, drgań sejsmicznych, rozmieszczenie schronów strzałowych. Składy materiałów wybuchowych - typy składów, lokalizacja, ilość środków strzałowych, które mogą być przechowywane, opis stref zagrożenia;
- pkt 11 Zagrożenia naturalne;
- pkt 12 Zagrożenie pożarowe i jego charakterystyka;
- pkt 13 Zamknięte źródła promieniowania jonizującego: naturalnego i sztucznego, ich wielkości oraz miejsce występowania;
- pkt 15 Rodzaje maszyn i urządzeń urabiających, ładujących oraz zwałujących;
- pkt 16 Organizacja i sposób zabezpieczenia zakładu górniczego w przypadku czasowego wstrzymania eksploatacji;
- pkt 17 Zasilanie zakładu górniczego w energię elektryczną, parę wodną, sprężone powietrze, inne media energetyczne oraz wodę. Zasilanie rezerwowe. Oświetlenie wyrobisk;
- pkt 18 Opis transportu wewnątrzzakładowego - przewodu oponowego urządzeń dostawy, innych systemów transportu z powołaniem się na regulaminy transportu;
- pkt 19 Likwidacja zbędnych ze względów technicznych i technologicznych urządzeń, instalacji, obiektów lub wyrobisk zakładu górniczego. Zestawienie projektowanych zmian w podstawowych obiektach i urządzeniach zakładu górniczego (budowa nowych, przebudowa, rozbudowa i likwidacja) - według wzoru nr 5. Zestawienie projektowanych robót budowlanych w obiektach budowlanych zakładu górniczego - według wzoru nr 6;
oraz załączników do tegoż planu ruchu:
- nr 1 Struktura organizacyjna zakładu górniczego, z określeniem stanowisk osób kierownictwa i dozoru ruchu;
- nr 2 Mapa sytuacyjno-wysokościowa powierzchni w granicach terenu górniczego, sporządzona w skali, w jakiej są sporządzane mapy wyrobisk;
- nr 3 Mapa wyrobisk górniczych, sporządzona w skali nie mniejszej niż 1:5 000, przedstawiająca sytuację w granicach obszaru górniczego;
- nr 4 Charakterystyczne przekroje geologiczne złoża w rejonie planowanej eksploatacji, w skali map wyrobisk górniczych, z zaznaczeniem granic udokumentowania złoża, granic zasobów przemysłowych i nieprzemysłowych oraz oznaczonych części złoża zakwalifikowanych do przewidywanych strat w zasobach przemysłowych i nieprzemysłowych;
- nr 5 Charakterystyczne profile wyrobisk górniczych, zwałowisk i składowisk, z uwzględnieniem minimalnych szerokości poziomów i półek, maksymalnych wysokości i kątów nachylenia skarp wyrobisk, zwałowisk i składowisk urobku i wyrobów oraz kątów generalnych zboczy, a także dopuszczalnych szerokości pasów ochronnych;
- nr 6 Schematy ideowe zasilania zakładu górniczego w energię elektryczną, parę wodną, sprężone powietrze, inne media energetyczne oraz wodę;
- nr 7 Schematy ideowe oraz planowane zmiany, w odniesieniu do: urządzeń głównego odwadniania, stałego transportu wewnątrzzakładowego i głównej odstawy.
W uzasadnieniu tej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że prawo do informacji publicznej podlega w powyższym zakresie ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, zwanej dalej "u.d.i.p.".
Od przedmiotowej decyzji Fundacja wniosła odwołanie, w którym zażądała uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Rozpatrując odwołanie organ drugiej instancji utrzymał decyzję Dyrektora OUG w mocy.
Stwierdził, że prawo dostępu do informacji publicznej jest gwarantowane przez Konstytucję, która jednak w art. 61 ust. 3 dopuszcza jego ograniczenie w przepisach rangi ustawowej.
Zauważył, że wnioskowana przez skarżącą dane stanowią informację publiczną, czego zasadniczo nie kwestionuje organ pierwszej instancji. Informacją publiczną są bowiem nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i technicznie wytworzone przez organ administracji publicznej, ale przymiot taki będą posiadać także te, których organ używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań nawet wówczas, gdy prawa autorskie należą do innego podmiotu. Bez znaczenia jest to, w jaki sposób znalazły się one w posiadaniu organu i jakiej sprawy dotyczą. Ważne natomiast jest to, aby dokumenty te służyły realizowaniu zadań publicznych przez organ i odnosiły się do niego bezpośrednio.
Prezes WUG uznał zatem, że informację publiczną stanowią nie tylko - wydawane przez organy nadzoru górniczego - decyzje w sprawie zatwierdzenia planu ruchu zakładu górniczego, ale zasadniczo również - będące przedmiotem tego zatwierdzenia - plany ruchu, będące przedmiotem analizy dokonywanej przez organ nadzoru górniczego przy zatwierdzaniu tego planu ruchu. Jednak stosownie do art. 5 ust. 2 u.i.d.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy m.in. przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Stwierdził, że odmowa udzielenia informacji w przedmiotowej sprawie nastąpiła ze względu na objęcie ich tajemnicą przedsiębiorcy, czyli na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1913), zwanej dalej "u.z.n.k." i art. 16 ust. 1 pkt 7 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2020 r. poz. 283, ze zm.), zwanej dalej "u.i.ś.".
Tajemnica przedsiębiorcy, uzasadniająca na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. ograniczenie praw do informacji publicznej, jest wyprowadzana z pojęcia tajemnicy przedsiębiorstwa, zdefiniowanej w art. 11 ust. 2 u.z.n.k. Zgodnie z art. 11 ust. 2 u.z.n.k., przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że "do odmowy udostępnienia informacji publicznych nie wystarczy ogólnikowe wskazanie, że wnioskowane dane objęte są tajemnicą przedsiębiorcy lub ochroną danych osobowych, odmowa musi odnosić się do konkretnych, ujętych w decyzji administracyjnej, przyczyn utajnienia określonych informacji. Na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis stosowanych technologii, urządzeń) i formalny (wola utajnienia danych informacji)" (wyrok NSA z 17 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2384/14; wyrok WSA w Łodzi z 6 września 2013 r., sygn. akt II SA/Ld 533/13; wyrok WSA w Gdańsku z 23 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 734/12,; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 3 września 2014 r., sygn. akt II SA/Go 519/14).
Dana informacja podlega ochronie na podstawie art. 11 u.z.n.k. jeśli spełniona jest zarówno przesłanka formalna, jak też materialna, co winien ocenić organ rozpoznający wniosek. Nie jest w tym wypadku decydująca wyłącznie wola przedsiębiorcy nadającego całemu pakietowi informacji klauzulę poufności. Materialną przesłanką warunkującą możliwość objęcia określonych informacji tajemnicą przedsiębiorcy jest to, że muszą one ze swej istoty dotyczyć kwestii, których ujawnienie obiektywnie mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy z wyłączeniem informacji, których upublicznienie wynika np. z przepisów prawa. Przedsiębiorca, z którego działalnością związana jest wnioskowana przez Fundację informacja, zadeklarował, że żądane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Pismem z [...] r. spółka prowadząca eksploatację złoża poinformowała, że treść planu ruchu "została objęta w Spółce tajemnicą i stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa", w związku z czym na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. odmawia udostępnienia informacji odnośnie planu ruchu oraz jego dodatków. Ponadto, pismem z [...] r. przedmiotowa Spółka zwróciła się do Dyrektora OUG we W. o wyłączenie z udostępnienia informacji zawartych w pkt 1 ppkt 2, pkt 2, pkt 4-13 oraz pkt 15-19, wskazując, że mogą one stanowić informację o środowisku w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 3 u.i.ś., a zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 7 u.i.ś., władze publiczne mogą odmówić udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie po rozważeniu interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem informacji w konkretnym przypadku, jeżeli udostępnienie tych informacji może naruszyć ochronę informacji o wartości handlowej, w tym danych technologicznych, dostarczonych przez osoby trzecie i objętych tajemnicą przedsiębiorstwa, jeżeli osoby te złożyły wniosek o wyłączenie tych informacji z udostępniania, zawierający szczegółowe uzasadnienie dotyczące możliwości pogorszenia ich pozycji konkurencyjnej. W uzasadnieniu wyłączenia przedmiotowych informacji z udostępnienia spółka prowadząca działalność górniczą podkreśliła, że są one informacjami techniczno-technologicznymi, organizacyjnymi oraz mają charakter unikatowy i nie są powszechnie znane osobom, które zajmują się tego rodzaju informacjami. Dostęp do nich jest ograniczony nawet w ramach działalności Spółki, a dodatkowo informacje te stanowią wartość handlową, co oznacza, że ich ujawnienie w sposób istotny może wpłynąć na pogorszenie konkurencyjności Spółki. Przedmiotowe informacje znalazły się w posiadaniu Spółki jako efekt wieloletnich doświadczeń uzyskanych w trakcie eksploatacji węgla [...] i wiązały się ze znacznymi kosztami", co pozwoliło na przewagę konkurencyjną na rynku w stosunku do analogicznych firm. Bezkosztowe pozyskanie tego typu informacji przez inny podmiot - w ocenie Spółki - byłoby nieuprawnione i ograniczyłoby koszty realizacji zbliżonej inwestycji. Spółka poinformowała również o podjęciu działań mających na celu utrzymanie przedmiotowych informacji w poufności, wskazując, że nie są powszechnie dostępne nawet w ramach Spółki, a są dostępne tylko w ograniczonym zakresie, wyłącznie do celów służbowych osobom do tego uprawnionym. Ponadto, na stanowiących materiał dowodowy niniejszej sprawy stronach Planu ruchu widnieje czerwona pieczęć o treści "TAJEMNICA SPÓŁKI".
Mając powyższe na uwadze, Prezes WUG stwierdził, że Dyrektor OUG prawidłowo uznał, iż wnioskowana przez skarżącą informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorcy, która ogranicza prawo do informacji publicznej, gdyż ujawnienie zastrzeżonych przez przedsiębiorcę informacji "przyczyni się do pogorszenia jego pozycji konkurencyjnej". Konkurencyjność to sposób, w jaki przedsiębiorstwa walczą o swoich odbiorców. Jest ona oceniana w kontekście ostatecznych efektów starań przedsiębiorstw, wyrażonych w postaci skuteczności lub efektywności. Zdaniem organu nadzoru górniczego, Spółka wykazała, że zastrzeżone przez nią informacje techniczno-technologiczne i organizacyjne, będące efektem wieloletnich doświadczeń przedsiębiorcy uzyskanych w toku eksploatacji węgla [...], posiadają wartość handlową i zapewniają jej pewnego rodzaju przewagę konkurencyjną, która jest zbiorem atutów odróżniających przedsiębiorstwo od pozostałych uczestników danego rynku. Współczesny, zglobalizowany rynek węgla najczęściej odznacza się przewagą podaży nad popytem, co wymusza na przedsiębiorstwach konieczność ciągłego pozyskiwania i utrzymywania źródeł przewagi konkurencyjnej. Potencjał konkurencyjny odnosi się do zasobów, dzięki którym przedsiębiorstwo jest w stanie konkurować oraz zdobywać przewagę konkurencyjną na rynku. Jednym z istotnych źródeł tej konkurencyjności są informacje technologiczne, wynikające z przewagi innowacyjnej, zawarte w szczególności w zastrzeżonych przez Spółkę punktach planu ruchu. Dokonując szczegółowej analizy w tym zakresie Dyrektor OUG we W. stwierdził, że plan ruchu zawiera również załączniki nr 1 - 7, które obejmują i uzupełniają treści związane z zapisami części tekstowej tego dokumentu, uznane przez przedsiębiorcę za tajemnicę przedsiębiorstwa, co nie pozwala na ich udostępnienie. Organ II instancji podkreślił, że "załączniki" do planu ruchu są jego integralną, aczkolwiek - jak sama nazwa wskazuje - "niesamodzielną" częścią, dlatego dokonanie oceny, czy podlegają one udostępnieniu w kontekście złożonych przez przedsiębiorcę zastrzeżeń co do punktów "zasadniczej" części tekstowej planu ruchu, jest w pełni uzasadnione. Zdaniem organu drugiej instancji, nie doszło w tym zakresie - jak wskazuje strona - do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., skoro bowiem wskazane załączniki obejmują i uzupełniają treści części tekstowej planu ruchu zawarte w pkt 1 ppkt 2, pkt 2, pkt 4 -13, pkt 15-19, to mieszczą się w zakresie zastrzeżenia ich poufności dokonanym w piśmie z [...] r. i nie wykraczają poza zakres objęty tajemnicą przedsiębiorstwa.
W ocenie Prezesa WUG, organ pierwszej instancji rozpoznając wniosek "A" z [...] r. o udostępnienie informacji publicznej właściwie ocenił, że istnieją przesłanki zarówno formalne, jak i materialne dla uznania, że żądane przez "A" informacje zawarte w pkt 1 ppkt 2, pkt 2, pkt 4-13, pkt 15-19 oraz załącznikach nr 1-7 planu ruchu stanowią tajemnicę przedsiębiorcy i prawidłowo uznał, że zasadne jest zastosowanie w tym zakresie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 u.z.n.k. dla odmowy jej udostępnienia. W uzasadnieniu decyzji z [...] r. organ pierwszej instancji wskazał, iż przedsiębiorca podjął działania w celu zachowania całkowitej poufności informacji o charakterze technologicznym i posiadających wartość handlową, których ujawnienie mogłoby mieć wpływ na pogorszenie konkurencyjności Spółki, ze względu na możliwość ograniczenia kosztów realizacji zbliżonych inwestycji. Dyrektor OUG we W. podkreślił również, że zastrzeżenie poufności przedmiotowych informacji nastąpiło zanim organ nadzoru górniczego otrzymał wniosek skarżącej z [...] r. i wola zachowania poufności została należycie zamanifestowana. W ocenie Prezesa WUG, wyżej opisane działania, uniemożliwiające zapoznanie się z określonymi informacjami zawartymi w planie ruchu przez "osoby postronne", wyrażają wolę ich utajnienia przez Spółkę. Ponadto, analiza zastrzeżonych danych może przyczynić się m.in. do ustalenia ryzyka i kosztów produkcji oraz zysku z niej płynącego, a w konsekwencji obniżenia konkurencyjności przedsiębiorstwa i narażenia Spółki na powstanie szkody. Wydając decyzję z [...] r., organ pierwszej instancji miał również na uwadze, iż "C" S.A. należy do przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu gospodarczo-obronnym (część IX pkt 2 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z 3 listopada 2015 r. w sprawie wykazu przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu gospodarczo-obronnym (Dz. U. poz. 1871 ze zm.).
Prezes WUG podniósł, że informacje zawarte w planie ruchu mogą mieć również istotne znaczenie ze względu na bezpieczeństwo. Dane dotyczące organizowania robót strzałowych, w tym "dostawy środków strzałowych" (pkt 10 planu ruchu) mogłyby przykładowo zostać wykorzystane przez osoby trzecie w planowaniu, przygotowaniu lub dokonaniu czynów zabronionych, a ujawnienie tych informacji mogłoby w konsekwencji zagrażać bezpieczeństwu ludzi, bezpieczeństwu środowiska oraz bezpieczeństwu powszechnemu.
W związku z powyższym, w ocenie Prezesa WUG, organ pierwszej instancji dokonał właściwego ważenia wartości przemawiających za odmową udostępnienia informacji w zgodzie z konstytucyjną zasadą proporcjonalności. Uzasadnienie decyzji I instancji wskazuje na przeprowadzenie przez organ testu proporcjonalności między potrzebą ochrony tajemnicy przedsiębiorcy a obywatelskim prawem do informacji, z którego wynika, że utajnione materiały zawierają informacje tworzące sferę tajemnicy przedsiębiorcy i konieczność jej ochrony jest proporcjonalnie większa, niż racje przemawiające za jej udostępnieniem.
Decyzja ta częściowo stała się przedmiotem skargi do WSA w Gliwicach. Skargą objęta została decyzja Prezesa WUG w zakresie, w jakim utrzymała decyzję organu pierwszej instancji w części odmawiającej udostępnienia następujących informacji:
- pkt 4 Ogólna charakterystyka geologiczna i hydrogeologiczna złoża, opis przewidywanych warunków geologicznych i hydrogeologicznych partii złoża, w których będą prowadzone roboty górnicze. Wpływ eksploatacji na stosunki wodne;
- pkt 5 Sposób zagospodarowania złoża kopaliny w przestrzeni, w granicach której ma być wykonywana działalność górnicza: Zestawienie zasobów kopaliny głównej i kopalin towarzyszących na podstawie aktualnego operatu ewidencyjnego zasobów złoża kopaliny, a w przypadku jego braku - dokumentacji geologicznej lub ostatniego dodatku do dokumentacji geologicznej według wzoru nr 2;
- pkt 6 Gospodarka złożem kopaliny w okresie obowiązywania Planu ruchu;
- pkt 9 Systemy eksploatacji złoża, zwałowania i składowania, podstawowe parametry wyrobisk górniczych, zwałowisk nadkładu i składowisk urobku, w szczególności szerokość poziomów i półek, wysokości pięter oraz kąty nachylenia skarp i zboczy. Pasy ochronne wyrobisk górniczych.
Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła:
1. Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 2 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. 2001r., nr 112, poz. 1198, z późn. zm.; dalej: "u.d.i.p.") i w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 7 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 283 z późn. zm.; dalej: "o.o.ś.") poprzez niewłaściwe zastosowanie powołanych przepisów i w efekcie błędną odmowę udostępnienia informacji publicznej;
2. Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 51 ust. 1 w zw. z ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.; dalej: "Konstytucja") poprzez brak dokonania właściwego ważenia wartości przemawiających za udostępnieniem informacji lub jego odmową w zgodzie z zasadą proporcjonalności;
3. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 11 oraz art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") poprzez wadliwe zidentyfikowanie interesu publicznego oraz brak właściwej analizy konsekwencji udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, a zatem brak ustalenia czy w rzeczywistości zostały spełnione przesłanki odmowy udostępnienia wnioskowanych informacji.
Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. strona wniosła o uchylenie decyzji w części, w której organ utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w zakresie udostępnienia punktów 4, 5, 6 i 9 planu ruchu zakładu górniczego oraz o uchylenie w tej samej części na podstawie art. 135 p.p.s.a. poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Wniosła także o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów, o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniosła, że tematyka wniosku o udostępnienie informacji publicznej stanowi nie tylko informację publiczną, ale również informację o środowisku w rozumieniu ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...). Na płaszczyźnie faktycznej wnioskowany plan ruchu zakładu górniczego dotyczy przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu węgla [...] ze złoża, stanowiącego przedmiot m.in. postępowania toczącego się przed Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska we W., zakończonego wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Kontynuacja eksploatacji złoża węgla [...]", znak sprawy [...], z [...] r. (dalej: "decyzja środowiskowa"). Plan ruchu zakładu górniczego będący przedmiotem niniejszej sprawy kilkukrotnie powoływany jest jako element przedsięwzięcia mający znaczenie dla oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, ustalony jednak odrębną decyzją niż decyzja środowiskowa. Wskazuje to niezbicie na fakt, że przedmiot wniosku jest informacją o środowisku o szczególnym znaczeniu dla społeczeństwa wobec jej ścisłego związku z mającym znaczący wpływ na środowisko i ludzi przedsięwzięciem jakim jest wydobycie węgla [...] ze złoża.
Podobnie jak w przypadku informacji publicznej sensu largo, generalną zasadą jest pełen dostęp społeczeństwa do informacji o środowisku. Wynika to zarówno z brzmienia art. 4 o.o.ś., rozwiniętego następnie przez art. 8 ust. 1 o.o.ś., jak również art. 74 ust. 3 Konstytucji, art. 3 ust. 1 Dyrektywy 2003/4/WE oraz art. 4 ust. 1 Konwencji z Aarhus.
Zdaniem skarżącej, organ nie dokonał prawidłowego ważenia wartości, jaką jest interes publiczny w udostępnieniu informacji z wartością jaką stanowi tajemnica przedsiębiorstwa. Interes publiczny, którego rozważenie nakazuje art. 16 ust. 1 o.o.ś. zawiera w sobie w przedmiotowym stanie faktycznym konieczność określenia go jako wartości polegającej na możliwości kontroli społecznej działań dotyczących stanu środowiska i zmian w tym stanie zachodzących. Skarżąca jest fundacją, której jednym z celów statutowych jest ochrona przyrody, krajobrazu oraz środowiska naturalnego, a także wspieranie szerokiego uczestnictwa społeczeństwa w postępowaniach dotyczących ochrony środowiska naturalnego [...] praw człowieka jak i innych interesów publicznych (§ 7 ust. 3 pkt 1 i 4 statutu skarżącej). Natomiast funkcjonowanie kopalni węgla [...] jest jednym z najbardziej szkodliwych dla środowiska przedsięwzięć zarówno ze względu na metodę wydobycia, jak i fakt, że dostarcza paliwa, którego spalanie powoduje szkody dla środowiska naturalnego i klimatu, co dodatkowo uzasadnia konieczność poddania tych spraw kontroli społecznej. Jest to istotne z uwagi na przyjęte przez Polskę zobowiązania w zakresie polityki klimatycznej, w tym określone w Porozumieniu Paryskim.
Z drugiej strony do rozważnie pozostaje interes przedsiębiorcy. Zdaniem strony, organ nieprawidłowo nadał oderwanym od konkretnej sytuacji faktycznej prawom inwestora (czyli spółki prowadzącej działalność górniczą) wyższość nad wartością polegającą na dostępie społeczeństwa do informacji o środowisku i społecznej kontroli działań wpływających na środowisko. Dalej strona pojęła polemikę z ustaleniami organu co do tego, że zastrzeżone informacje istotnie stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Zdaniem skarżącej, nie można bowiem logicznie wyciągnąć wniosku, że na przykład charakterystyka hydrogeologiczna złoża, którego to złoża jedynym dysponentem jest Spółka przedstawia jakąkolwiek wartość rynkową dla konkurentów, którzy aby wydobywać własny węgiel będą przecież potrzebowali charakterystyki innych zupełnie złóż. Podniosła brak logicznych wniosków dotyczących nawet tego jakie konkretnie zagrożenie dla interesów ekonomicznych Spółki niesie ujawnienie informacji dotyczących konkretnego złoża, które zostały wykorzystane w już zakończonych korzystną dla Spółki decyzją administracyjną. Końcowo podniosła, że organ w żaden sposób nie wyjaśnił przyczyn, dla których uznał, że interes publiczny przemawiający za udostępnieniem informacji, jest mniej istotny niż ogólnie pojęty interes Spółki, co stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w powiązaniu z art. 16 ust. 1 o.o.ś. Zdaniem strony, uzasadnienie decyzji uniemożliwia zdekodowanie toku rozumowania organu i utrudnia ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Stwierdził, że zarówno we wniosku, jak i w odwołaniu strona powoływała się na przepisy u.d.i.p., zatem organy nadzoru górniczego zweryfikowały wniosek i objęte nim żądanie upublicznienia planu ruchu zasadniczo na podstawie przepisów tej ustawy i z uwzględnieniem interesu przedsiębiorcy czyli tajemnicy przedsiębiorstwa.
Skoro plan ruchu zakładu górniczego dotyczy przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu węgla [...], stanowiącego przedmiot m.in. postępowania toczącego się przed Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska we W., zakończonego wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Kontynuacja eksploatacji złoża węgla [...] (...)", to "kwestie środowiskowe" zostały zasadniczo rozstrzygnięte w tym postępowaniu i decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia, a nie w postępowaniu o zatwierdzenie planu ruchu zakładu górniczego i decyzji zatwierdzającej ten plan ruchu. Zgodnie z art. 79 ust. 1 u.o.o.ś., przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony środowiska określa właściwy organ w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Natomiast plan ruchu zakładu górniczego zawiera opis przedsięwzięć organizacyjno-technicznych i jest sformalizowanym dokumentem będącym podstawą prawidłowego funkcjonowania zakładu górniczego. Stwierdził zatem, że - wbrew twierdzeniom skarżącej - charakterystyka konkretnego złoża ma wartość gospodarczą i handlową, ponieważ zawiera dane o ilości zasobów, którymi dysponuje przedsiębiorca, co ma m.in. wpływ na czas prowadzenia przez niego eksploatacji. Dodatkowo, umiejscowienie złoża w górotworze, w tym np. miąższość nadkładu, miąższość złoża i warunki hydrogeologiczne, ma bezpośredni wpływ na koszty prowadzenia eksploatacji, w których mieszczą się koszty przemieszczania i składowania nadkładu, lub koszty odpompowywania wód dopływających do wyrobiska. Informacje te mają więc bezpośredni wpływ na konkurencyjność prowadzenia działalności. Uznanie informacji wskazanych w utrzymanej przez Prezesa WUG w mocy decyzji z [...] r., w szczególności w zakresie pkt 4-6 i pkt 9 planu ruchu odkrywkowego zakładu górniczego Kopalnia [...], za tajemnicę przedsiębiorstwa było zatem uzasadnione.
W piśmie procesowym z [...] r. skarżąca podniosła, że stosowanie w przedmiotowej sprawie procedury wynikającej z "u.d.i.p. nie oznacza, że wnioskowane informacje nie odnoszą się również do zagadnień środowiskowych, a wcześniejsze zaangażowanie w postępowaniu środowiskowym, nie oznacza, że interes publiczny w uzyskiwaniu informacji na temat przedsięwzięcia zawsze znacząco oddziałującego na środowisko stracił rację bytu. Na dzień składania niniejszego pisma wciąż toczy się wspomniane postępowanie, obecnie w drugiej instancji, przed Generalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska. Niniejsza zaś sprawa nie toczy się o udział społeczeństwa w postępowaniach organizujących działalność gospodarczą inwestora, ale opiera się na prawie społeczeństwa do informacji.
Wskazał także, że wnioskowane dokumenty dotyczą konkretnego złoża, którego inwestor jest jedynym dysponentem, a ujawnienie zawartych w nich informacji nie umożliwia w żaden sposób uzyskania przez innych przedsiębiorców ekonomicznych zysków lub zaoszczędzenia wydatków, gdyż nie ma przełożenia na charakterystykę czy sposób zagospodarowania innych złóż węgla [...].
Podtrzymał stanowisko, że organ nie wyjaśnił on dlaczego interes inwestora uznał za przeważający nad prawem do informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm., dalej: p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), stanowi, że kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt. 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt. 4a. Ze wspomnianej funkcji kontrolnej sądu administracyjnego wynika, że Sąd bada jedynie prawidłowość rozstrzygnięcia organów administracji i nie czyni żadnych własnych ustaleń wychodzących poza te, których dokonały organy.
Badanie zaskarżonej decyzji w zakreślonych wyżej granicach wskazuje, że organy obu instancji nie naruszyły prawa.
Z wniosku strony z [...] r. skierowanego do organu nadzoru górniczego (a nie ochrony środowiska) wprost wynika, że podstawę prawną jego złożenia stanowiły przepisy ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej. We wniosku tym strona domagała się udostępnienia planu ruchu zakładu górniczego, do którego zatwierdzenia organ ten jest właściwy.
Z powyższego wynika, że to strona sama wskazała podstawę i ramy prawne, w jakich jej wniosek winien być procedowany; również w odwołaniu podniosła jedynie zarzuty dot. naruszenia przepisów regulujących dostęp do informacji publicznej nie kwestionowała decyzji organu I instancji z powołaniem się na argumentację dot. ochrony środowiska. Na tej podstawie Sąd doszedł do przekonania, że organy obu instancji zasadnie ograniczyły się do załatwienia wniosku strony w trybie określonym w u.d.i.p. skoro zarzuty odnoszące się do aspektu ochrony środowiska pojawiły się dopiero w skardze.
Dodatkowo wskazać należy, że zasady dostępu do informacji publicznych reguluje ustawa z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2019r., poz. 1429 ze zm. – dalej powoływana jako udip), która w art. 1 ust. 2 stanowi, że przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, pod warunkiem że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji publicznej, o którym mowa w art. 9b ust. 1, zwanym dalej "centralnym repozytorium".
Z powyższego wynika, że ustawodawca stworzył normę kolizyjną zawartą w art. 1 ust. 2 udip, która wyłącza stosowanie przepisów tej ustawy w sytuacji, w której inna ustawa reguluje ten sam zakres. Należy zatem uznać, że przepisy udip nie naruszają innych przepisów regulujących zasady ujawniania informacji i nie mogą służyć realizacji celów, dla których właściwe są owe inne tryby postępowania. Innymi słowy wnioskodawca uprawniony do żądania udzielenia informacji na zasadach określonych w przepisach odrębnych nie może "wybrać", z którego trybu korzysta i winien wystąpić o informacje korzystając z możliwości szczególnych, jemu właściwych, innych, niż wynikające z u.d.i.p.
Skarżąca sama podniosła w skardze, że postępowanie w trybie u.d.i.p. jest odrębne od postępowania o wydanie decyzji środowiskowej. Jeśli zamiarem strony było uzyskanie określonych informacji w związku z toczącym się w drugiej instancji postępowaniem o wydanie decyzji środowiskowej i w oparciu o ustawę o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, co zostało podniesione dopiero w skardze, to winien był wystąpić o jej udzielenie w trybie przepisów ustawy z 3 października 2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 283 ze zm.), a nie w trybie u.d.i.p. Jeśli zaś chodziło mu o uzyskanie wiedzy o planie ruchu zakładu górniczego jako takiego i pozostającego poza zakresem postępowania poprzedzającego wydanie decyzji środowiskowej, to zarzuty oparte o tę ostatnią ustawę postępowaniu prowadzonym w trybie u.d.i.p. ocenić należy jako chybione.
Przechodząc zatem do prawidłowości rozstrzygnięcia na gruncie u.d.i.p. zauważyć należy, że ani organ, ani strona nie kwestionują tego, że plan ruchu zakładu górniczego stanowi informację publiczną, a Dyrektor OUG jest podmiotem zobowiązanym do jej udzielenia. Pogląd ten Sąd orzekający podziela, zatem ta kwestia nie będzie już analizowana przez Sąd.
Przedmiotem sporu jest natomiast kwestia prawidłowości odmowy ujawnienia planu ruchu w części objętej skargą tj. co do punktów 4, 5, 6 i 9 planu ruchu w oparciu o tajemnicę przedsiębiorcy.
Stosownie do art. 5 ust. 2 udip, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Pojęcie tajemnicy przedsiębiorcy nie zostało zdefiniowane w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa, która posługuje się zbliżonym terminem w przepisach dotyczących zwalczania nieuczciwej konkurencji. Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1913 z późn. zm., dalej u.z.n.k.) Stosownie do art. 11 ust. 2 u.z.n.k., tajemnicą przedsiębiorstwa są informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.
Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią więc informacje techniczne, technologiczne etc., znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności. Informacja staje się tajemnicą, kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci ona swego poufnego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny oraz formalny (wyrok NSA z 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 195/13; wyrok NSA z 12 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 759/14, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Na aspekt formalny składa się podjęcie przez przedsiębiorcę środków ochronnych, mających na celu pozostawienie informacji niepoznawalnej dla ogółu, aspekt materialny zachodzi wówczas, gdy konkretne dane zawierają informacje techniczne, technologiczne, których utajnienie jest istotne z punktu widzenia interesów przedsiębiorcy.
Co prawda wyłącznie wola przedsiębiorcy, nadającego klauzulę poufności całemu pakietowi informacji nie jest decydująca i ta przesłanka ograniczająca zasadę jawności informacji publicznej musi być oceniana w sposób obiektywny, oderwany od woli danego przedsiębiorcy. (Tak wyrok WSA w Poznaniu z 7 kwietnia 2021 r., sygn. IV SA/Po 65/21, LEX nr 3162651). Stanowisko to Sąd podziela i stwierdza, że istnienie tajemnicy przedsiębiorcy musi w każdym przypadku być rzeczywiste i niewątpliwe. Pogląd o istnieniu w danej sprawie tajemnicy przedsiębiorcy winien być potwierdzony czynnikiem obiektywnie wskazującym, że dana informacja stanowi tajemnicę ustawowo chronioną. Sąd nie ma natomiast obowiązku analizowania przez kogo i w jaki sposób mogłyby być wykorzystane informacje objęte tajemnicą przedsiębiorcy w przypadku ich ujawnienia, podobnie jak badania w jaki sposób ujawnienie informacji mogłoby doprowadzić do szkody, skoro są to informacje, których nie można użyć w innym miejscu, niż teren, którego dysponentem jest inwestor, jak podnosił skarżący. Odnośnie tego zauważyć można, że wcale nie musi tak być, gdyż niektóre żądane informacje nie są związane z miejscem, lecz rozwiązaniami technicznymi. Np. systemy eksploatacji złoża, zwałowania i składowania (pkt 9 planu), jak wskazuje sama terminologia dotyczą rozwiązań systemowych, a te mogą być równie dobrze zastosowane w innym miejscu. Nadto być może niektórych danych nie można użyć w innym miejscu, ale być może możliwe jest ich wykorzystanie w innym celu, niż prowadzenie działalności górniczej, co jednak również może się mieć wpływ na interes przedsiębiorcy górniczego. Dlatego nie mogły odnieść skutku te argumenty skarżącej zawarte w piśmie procesowym z [...]r., które podnosiły brak możliwości wykorzystania żądanej informacji przez innych przedsiębiorców, skoro inwestor jest jedynym dysponentem złoża, a charakterystyka złoża nie ma przełożenia na zagospodarowanie innych złóż węgla [...].
Badając spełnienie w przedmiotowej sprawie aspektu formalnego, koniecznego dla stwierdzenia istnienia tajemnicy przedsiębiorcy zauważyć należy, że plan ruchu opatrzony jest oznaczeniem "tajemnica spółki". Nadto wniosek o udostępnienie planu ruchu wpłynął do Dyrektora OUG [...] r., natomiast w aktach administracyjnych znajduje się pismo inwestora z [...] r., w którym oświadcza on, że treść planu ruchu i jego dodatków dla zakładu górniczego Kopalnia [...] stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa. Również w piśmie z [...] r. (a więc wcześniejszym niż żądanie udzielenia informacji) inwestor zawarł wniosek o wyłączenie z udostępnienia szeregu informacji, w tym obejmujących pkt: 4, 5, 6 i 9 planu.
Powyższe wskazuje na fakt, że przedsiębiorca podjął działania mające na celu zachowanie danych zawartych w planie ruchu w poufności, a zatem wykazał spełnienie przesłanki formalnej.
Odnośnie przesłanki materialnej, inwestor wniosek o uznanie planu za tajemnicę przedsiębiorcy uzasadnił wskazując, że informacje w nim zawarte mają charakter techniczno – technologiczny, organizacyjny, mają charakter unikatowy i nie są powszechnie znane, a dostęp do nich jest ograniczony w ramach spółki. Znalazły się one w posiadaniu spółki jako efekt wieloletnich doświadczeń, co wiązało się ze znacznymi kosztami. Natomiast ich bezkosztowe pozyskanie przez inne podmioty byłoby nieuprawnione i ograniczyłoby koszty realizacji zbliżonych inwestycji. Wyraził też przekonanie, że ujawnienie informacji zawartych w planie ruchu wpłynie na pogorszenie pozycji konkurencyjnej spółki. Szersze uzasadnienie zawarte jest w piśmie inwestora z [...] r. (karta 5 akt administracyjnych).
W ocenie Sądu twierdzenia te obiektywnie wskazują, że wnioskowane informacje stanowią tajemnicę, której ujawnienie mogłoby zaszkodzić interesom ekonomicznym inwestora, w tym poprzez fakt uzyskania przez podmioty konkurencyjne takich danych technicznych lub organizacyjnych, których pozyskanie wiązało się dla niej z kosztami lub których ujawnienie może się wiązać z nieuprawnionymi korzyściami dla podmiotów trzecich, np. na sporządzenie charakterystyki geologicznej i hydrogeologicznej złoża, wpływu eksploatacji na stosunki wodne (pkt 4 planu). Również dane zawarte w pkt 9 tj. systemy eksploatacji złoża, zwałowania i składowania, szerokość poziomów i półek, (...), pasy ochronne wyrobisk górniczych mogą mieć istotne znaczenie gospodarcze poprzez bezkosztowe pozyskanie danych o stosowanych rozwiązaniach systemowych. Sąd uznał zatem, że Spółka wykazała, że posiadane informacje i rozwiązania organizacyjne i systemowe będące wynikiem doświadczenia w prowadzeniu działalności górniczej posiadają wartość gospodarczą, choćby poprzez fakt, że ich znajomość może się przełożyć na niższą wysokość kosztów konkurencyjnych przedsięwzięć. Wykazał zatem, że spełniona została także przesłanka materialna uznania informacji za tajemnicę przedsiębiorcy.
Niezasadny okazał się zatem zarzut skargi naruszenia art. 2 ust. 1 w zw. z art. art. 5 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którym każdemu przysługuje - z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2 - prawo dostępu do informacji publicznej, albowiem już z tych przepisów wynika, że u.d.i.p. przewiduje wyjątek od zasady udzielania informacji i to on znajduje zastosowanie w tej sprawie.
Odnośnie naruszenia art. 16 ust. 1 pkt 7 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 283) w brzmieniu:
"Władze publiczne mogą odmówić udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie po rozważeniu interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem informacji w konkretnym przypadku, jeżeli udostępnienie tych informacji może naruszyć ochronę informacji o wartości handlowej, w tym danych technologicznych, dostarczonych przez osoby trzecie i objętych tajemnicą przedsiębiorstwa, jeżeli osoby te złożyły wniosek o wyłączenie tych informacji z udostępniania, zawierający szczegółowe uzasadnienie dotyczące możliwości pogorszenia ich pozycji konkurencyjnej," Sąd już wskazał, że tryby określone w przepisach szczególnych nie mogą być stosowane zamiennie w stosunku do u.d.i.p. Skoro zatem wnioskodawca sam podał u.d.i.p. jako podstawę swego wniosku i była to podstawa adekwatna do treści zapytania, to organ w sposób uprawniony ograniczył się do zbadania zasadności żądania na gruncie tej ustawy. Co więcej, w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że wnioskodawca nie tyle ma wybór, w trybie jakiej ustawy chce uzyskać wiadomości, lecz że takiego wyboru nie ma i możliwość uzyskania wiedzy w oparciu o inną ustawę wyłącza możliwość skorzystania z u.d.i.p. (Tak WSA w Szczecinie w wyroku II SAB/Sz 23/20 czy WSA w Warszawie wyroku II SAB/Wa358/19.)
Jest to argument potwierdzający zgodność z prawem decyzji wydanych przez organy obu instancji, skoro ustawa ta zawiera analogiczne rozwiązania jak u.d.i.p.
Skarżąca zarzuciła, że organy nie zważyły wartości przemawiających za udostępnieniem informacji lub jego odmową zgodnie z zasadą proporcjonalności, w szczególności nie zbadały istnienia interesu publicznego.
Sąd stanowiska tego nie podziela.
Dyrektor OUG w swej decyzji wyraźnie stwierdził na str. 6 swej decyzji, że prawo do informacji podlega ograniczeniu ze względu na tajemnicę ustawowo chronioną tj. tajemnicę przedsiębiorcy i twierdzenie to uzasadnił w dalszej części decyzji.
Również Prezes OUG wskazał, że przeprowadzony test proporcjonalności między potrzebą ochrony tajemnicy przedsiębiorcy a obywatelskim prawem do informacji wykazał, że wartość jaką jest tajemnica przedsiębiorcy jest proporcjonalnie większa niż racje przemawiające za jej udostępnieniem. Przesłanki te, powołane przez organ I instancji, uznał za rzeczywiste (str. 6 decyzji II instancji). Dodatkowo przypomnieć należy, że stosownie do zapisów części IX pkt 2 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z 3 listopada 2015 r. w sprawie wykazu przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu gospodarczo- obronnym (Dz. U. poz. 1871 z póżn. zm.), inwestor figuruje na liście takich przedsiębiorców.
W piśmie procesowym skarżąca podniosła, że organ winien ustalić, jaki jest interes publiczny w danej sprawie i dopiero tak ustalony interes skonfrontować z interesem ekonomicznym inwestora.
Odnośnie tego po pierwsze zauważyć należy, że żaden przepis nie nakłada na niego obowiązku ustalania, jaki interes publiczny zachodzi w danej sprawie, zatem obowiązku tego nie można domniemywać.
Po wtóre uznać należy, że prawo dostępu do informacji publicznej jest wartością istotną samą w sobie. Pozwala ono na realizację zasady jawności życia publicznego i społeczną kontrolę nad organami państwa, sposobem ich działania i gospodarowania mieniem publicznym. Wynika to pośrednio zarówno z art. 61 ust. 1 Konstytucji, zgodnie z którym obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne (...), jak i art. 1 ust 1 u.d.i.p., stanowiącego, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w u.d.i.p., gdzie ustawodawca nie użył słów "może podlegać udostępnieniu", co należy uznać za zabieg celowy. Zdaniem Sądu wynika z tego, że ujawnienie informacji jest zasadą i organy nie są zobowiązane w sposób szczególny wykazywać wartości przemawiających za ich udostępnieniem, gdyż jest to po prostu realizacją celu ustawy. Zobowiązane są zaś zbadać, czy w danym przypadku zachodzą jakieś szczególne okoliczności, które czynią celowym odstąpienie od tej zasady. Tym wymogom organy obu instancji sprostały.
Nadto, skoro inwestor znajduje się na liście przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu gospodarczo – obronnym, to oczywistym jest, że w takim przypadku zbieżne z interesem publicznym może być nie tyle ujawnienie dotyczących go informacji, lecz właśnie odstąpienie od ich ujawnienia. Zachowanie poufności informacji związanych z obronnością z pewnością leży w interesie państwa, jak i jego obywateli czyli w interesie publicznym. Ich ujawnienie winno zatem następować ze szczególną ostrożnością.
Nieuprawniony jest zatem ten zarzut skargi, który odnosi się do braku ważenia konieczności udostępnienia informacji w kontekście zasady proporcjonalności.
Sąd podtrzymuje powyższe wywody także co do zarzutu naruszenia przepisów K.p.a. poprzez wadliwe zidentyfikowanie interesu publicznego. Natomiast co do braku ustalenia, czy spełnione zostały przesłanki odmowy ujawnienia żądanych informacji organ II instancji prawidłowo zbadał czy zostały spełnione przesłanki - zarówno materialna jak i formalna – ujawnienia informacji, czemu dał wyraz w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia szczegółowo odnosząc się do twierdzeń Spółki dlaczego jej interes jako przedsiębiorcy uzasadnia odmowę udzielenia informacji.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że inwestor nie zastrzegł, że załączniki do planu także są objęte tajemnicą Sąd stwierdza, że nie jest to twierdzenie prawdziwe. W piśmie z [...] r. inwestor wskazał, że w jego ocenie "ujawnienie informacji zawartych w Planie Ruchu Zakładu Górniczego wpłynie na pogorszenie pozycji konkurencyjnej Spółki", natomiast załączniki stanowią integralną część owego planu. Ponadto skoro załączniki obejmują treści tożsame z samym planem lub uzupełniające plan i stanowią jego integralną część, to podlegają – lub nie podlegają - udostępnieniu na tych samych zasadach, co sam plan ruchu. Stąd nieuprawnione jest twierdzenie, że inwestor nie zastrzegł tajności załączników.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.