III SA/Gl 487/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2022-11-02
NSAinneŚredniawsa
choroba zawodowaubytek słuchuhałasmedycyna pracypostępowanie administracyjneorzecznictwo lekarskiesłużba zdrowia

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę pracownika na decyzję o braku stwierdzenia choroby zawodowej, uznając, że ubytek słuchu nie spełniał kryteriów wymaganych do rozpoznania choroby zawodowej.

Skarżący J. H. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej w postaci ubytku słuchu spowodowanego hałasem. Organy sanitarne obu instancji odmówiły stwierdzenia choroby, powołując się na orzeczenia lekarskie wskazujące, że ubytek słuchu nie osiągnął wymaganego progu 45 dB w uchu lepiej słyszącym. Sąd administracyjny uznał, że organy prawidłowo oparły się na opiniach jednostek orzeczniczych i oddalił skargę, podkreślając, że rozpoznanie choroby zawodowej należy do kompetencji lekarzy specjalistów.

Sprawa dotyczyła skargi J. H. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej – obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu spowodowanego hałasem. Organy sanitarne oparły swoje rozstrzygnięcia na orzeczeniach lekarskich Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Sosnowcu oraz Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi. Oba ośrodki zgodnie stwierdziły, że ubytek słuchu skarżącego nie spełniał kryterium orzeczniczego wynoszącego co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym. Sąd administracyjny w Gliwicach, rozpoznając skargę, szczegółowo przeanalizował zebrany materiał dowodowy, w tym dokumentację medyczną i opinie biegłych. Sąd podkreślił, że rozpoznanie choroby zawodowej należy do wyłącznej kompetencji lekarzy specjalistów z jednostek orzeczniczych, a organy inspekcji sanitarnej są związane ich orzeczeniami, o ile są one prawidłowe formalnie i merytorycznie. W ocenie Sądu, organy prawidłowo postąpiły, opierając się na zbieżnych orzeczeniach lekarskich obu instancji, które jednoznacznie wskazywały na brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Sąd odrzucił zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, uznając, że stan faktyczny został prawidłowo ustalony, a zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ubytek słuchu poniżej wymaganego progu nie może zostać uznany za chorobę zawodową.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny uznał, że organy sanitarne prawidłowo oparły się na orzeczeniach lekarskich, które zgodnie stwierdziły, że ubytek słuchu skarżącego nie spełniał kryterium 45 dB w uchu lepiej słyszącym, wymaganego do rozpoznania choroby zawodowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

k.p. art. 235 § 1

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych § 5 ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych § 6 ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych § 8 ust. 1

K.p. art. 237 § 1 pkt 3 – 6 i § 1¹

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy art. 9 § 3

Pomocnicze

k.p.a. art. 107 § 1 i 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania (art. 78 § 1, 77 § 1, 80, 75 § 1 k.p.a.) poprzez brak rozpoznania wniosku o dopuszczenie dowodu z dalszego orzeczenia przez inny podmiot. Naruszenie przepisów postępowania (art. 8, 77 § 1, 80 k.p.a.) poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym, sprzecznym i niezweryfikowanym materiale dowodowym. Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1 k.p.a.) poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia i pominięcie badań audiometrycznych oraz nieuwzględnienie granicy błędu w badaniach ABR. Naruszenie przepisów postępowania (art. 107 § 3 k.p.a.) poprzez lakoniczne i niepełne uzasadnienie orzeczeń medycznych. Naruszenie prawa materialnego (pkt 21 załącznika do rozporządzenia ws. chorób zawodowych) poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie przepisu dotyczącego obliczenia średniej arytmetycznej dla częstotliwości audiometrycznych.

Godne uwagi sformułowania

Rozpoznanie u badanego przez uprawnioną jednostkę orzeczniczą jednej z chorób wskazanych w wykazie chorób zawodowych pozwala organowi inspekcji sanitarnej na wydanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Przesłanki te winny być spełnione łącznie i brak którejkolwiek z nich wyklucza możliwość stwierdzenia choroby zawodowej. Orzecznictwo w zakresie chorób zawodowych należy do lekarzy spełniających określone wymagania kwalifikacyjne, a jednocześnie zatrudnionych w wyspecjalizowanych jednostkach z zakresu medycyny pracy. Organ nie ma możliwości polemiki z poczynionymi w orzeczeniu lekarskim ustaleniami i może je weryfikować tylko pod kątem formalnej poprawności, kompletności czy jednoznaczności wydanego orzeczenia.

Skład orzekający

Magdalena Jankiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Barbara Orzepowska-Kyć

sędzia

Aleksandra Żmudzińska

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że organy inspekcji sanitarnej są związane orzeczeniami lekarskimi w sprawach chorób zawodowych i nie mogą ich samodzielnie podważać, a także kryteriów diagnostycznych dla choroby zawodowej narządu słuchu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku spełnienia kryterium 45 dB ubytku słuchu; interpretacja roli organów inspekcji sanitarnej w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów prawa pracy/medycyny pracy ze względu na szczegółowe omówienie kompetencji organów i kryteriów diagnostycznych w sprawach o choroby zawodowe.

Czy ubytek słuchu poniżej 45 dB to już nie choroba zawodowa? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 487/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-11-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-06-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aleksandra Żmudzińska
Barbara Orzepowska-Kyć
Magdalena Jankiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Służba zdrowia
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 107 par. 1 i par. 3, art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 78 par. 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
art. 235 indeks 1
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
par. 5 ust. 1, par. 6 ust. 1, par. 8 ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Asesor WSA Aleksandra Żmudzińska, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 listopada 2022 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia 24 marca 2022 r. nr NS-HP.2332.2.6.2022 w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 24 marca 2022 r. nr NS-HP.2332.2.6.2022 Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z 10 stycznia 2022 r. nr [...], orzekającą o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego J. H. choroby zawodowej - obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzją z 10 stycznia 2022 r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. odmówił stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej narządu słuchu wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
Wyjaśnił, że decyzję wydano w oparciu o postępowanie wyjaśniające dotyczące narażenia zawodowego na hałas w środowisku pracy oraz orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wystawione przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy - Poradnię Chorób Zawodowych w S. (orzeczenie lekarskie nr [...] z 2 września 2019 r.) i Instytut Medycyny Pracy w L. (orzeczenie lekarskie nr [... ]z 10 kwietnia 2020 r.).
Postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. wykazało, że skarżący był zatrudniony w Spółce [...] S.A. Oddział w B. Oddział w Z. KWK "[...]" w latach: 1983-1985 na stanowisku maszynisty maszyn i urządzeń przeróbki mechanicznej węgla na powierzchni, konserwatora maszyn i urządzeń przeróbki mechanicznej węgla na powierzeni; 1986-2018 na stanowisku konserwatora maszyn i urządzeń przeróbki mechanicznej węgla na powierzchni, sortowniczego węgła i kamienia na powierzchni, sortowniczego węgła i kamienia przeróbki mechanicznej węgla na powierzchni i płuczkarza przeróbki mechanicznej węgla na powierzchni; 2018-2021 urlop dla pracowników przeróbki mechanicznej węgla na powierzchni.
Organ I instancji ustalił, iż skarżący pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej w latach 1983-1985 oraz 1986-2001, natomiast w latach 2002-2005 mógł być narażony okresowo. Liczba dni oddelegowania strony do pracy w związkach zawodowych w latach 2006-2016 wskazuje na brak faktycznego wykonywania przez niego pracy na stanowiskach fizycznych na terenie Zakładu Przeróbki Mechanicznej Węgła i tym samym brak narażenia na szkodliwe działanie hałasu. W latach 2017-2018 liczba dni oddelegowania do pracy w związku zawodowym została obniżona, jednak 16 grudnia 2016 r. KWK "[...]" zakończyła wydobycie węgla, a tym samym Zakład [...] na powierzchni zakończył działalność przeróbczą i nie wykonywano na jego terenie pomiarów środowiskowych natężenia hałasu.
Skarżący był badany w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K.- Poradni Chorób Zawodowych w S. trzykrotnie: 30 kwietnia 2019r., 31 maja 2019r., 2 lipca 2019r. Przeprowadzono wówczas diagnostykę audiologiczną obejmującą audiometrię tonalną progową i nadprogową oraz audiometrię impedancyjną. Na podstawie wywiadu, dostarczonej dokumentacji oraz przeprowadzonej diagnostyki postawiono rozpoznanie: Obustronny niedosłuch odbiorczy. Trwałe podwyższenie progu słuchu obliczone jako średnia dla 1, 2, 3 kHz wynosiło w UP- 42 dB i w UL- 45 dB, co nie spełnia kryterium orzeczniczego podwyższenia progu słuchu o co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi lekarze WOMP PChZ w S. uznali, iż brak jest podstaw do przyjęcia zawodowej etiologii schorzenia i rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu.
Następnie skarżący był badany w Instytucie Medycyny Pracy w L., gdzie lekarze specjaliści w orzeczeniu z 10 kwietnia 2020 r. również nie znaleźli podstaw do rozpoznania u ww. choroby zawodowej. Podczas diagnostyki w IMP lekarze na podstawie przeprowadzonych badań audiologicznych obejmujących trzykrotne badanie audiometrii tonalnej, audiometrię impedancyjną z zapisem odruchów ipsi i kontralateralnych z mięśnia strzemiączkowego oraz badanie potencjałów wywołanych z pnia mózgu (ABR) ustalili, że wielkość średniego uszkodzenia słuchu wynosi 43,3 dB w UP i 40 dB w UL. Wykonane badania oceniają stan narządu słuchu po upływie około 16 miesięcy od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym i średni ubytek słuchu (zweryfikowany badaniem obiektywnym - ABR) również nie spełnia powyższego kryterium. Orzecznicy IMP w L. w oparciu o analizę dokumentacji medycznej dotyczącej narażenia zawodowego również orzekli, iż brak jest podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej narządu słuchu.
W związku ze zgłoszonymi przez skarżącego zastrzeżeniami do orzeczenia IMP w L., PPIS w G. zwrócił się do jednostki orzeczniczej o dodatkowe wyjaśnienia orzeczenia wydanego 10 kwietnia 2020 r.
W odpowiedzi z 5 lipca 2021 r. specjaliści IMP w L. wyjaśnili, że badanie audiometryczne jest badaniem subiektywnym, tzn. wynik badania jest uzależniony od współpracy pacjenta, który w odpowiedzi na usłyszany dźwięk nadawany w określonej częstotliwości i natężeniu reaguje wciśnięciem przycisku. Możliwe jest zatem uzyskanie wyniku dokumentującego większy ubytek słuchu w przypadku agrawacji niedosłuchu przez badanego i niereagowanie na usłyszane sygnały dźwiękowe, ale nie ma możliwości uzyskania powtarzalnego wyniku dokumentującego mniejszy ubytek słuchu, tzn. sytuacji, w której w powtarzalny sposób odpowiada na sygnał dźwiękowy, którego nie słyszy. W przypadku skarżącego podczas diagnostyki laryngologicznej przeprowadzonej w WOMP PChZ w S. w badaniach audiometrycznych wykonanych 30 kwietnia 2019 r., 31 maja 2019 r. i 2 lipca 2019 r. uzyskano wartości od 40 do 42 dB w UP i od 45 do 47 w UL (liczone jako średnia dla częstotliwości 1, 2 i 3 kHz). W trakcie procesu diagnostyczno- orzeczniczego przeprowadzonego IMP w L. wykonano badania potencjałów wywołanych z pnia mózgu stwierdzając mniejszy ubytek słuchu niż w badaniu nieobiektywnym, jakim jest audiometria tonalna i wynosił on 43,3 dB w UP i 40 dB w UL (liczone jako średnia dla częstotliwości 1,2,3 kHz), które to wyniki badania były zbliżone do wartości uzyskanych podczas diagnostyki WOMP PChZ w S.. Ponadto orzecznicy zwrócili uwagę na fakt, że badania wykonane podczas procesu diagnostyczno-orzeczniczego I stopnia zostały wykonane od kwietnia do lipca 2019 r., a skarżący ostatni raz na stanowisku pracy był w sierpniu 2018 r. Zatem w badaniach audiometrycznych wykonywanych po zakończeniu zawodowego narażenia na hałas wykazany ubytek słuchu nie spełniał kryterium diagnostyczno- orzeczniczego wymaganego do rozpoznania zawodowej choroby narządu słuchu, a ewentualnej progresji niedosłuchu, do której doszłoby po zakończeniu pracy w narażeniu nie można łączyć z działaniem hałasu w środowisku pracy. W efekcie podtrzymali stanowisko o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
Po ponownym piśmie strony z 24 sierpnia 2021 r. PPIS w G. uzyskał dodatkową opinię IMP z L. z 30 listopada 2021 r., w której lekarze orzecznicy wyrazili analogiczne stanowisko, jak zawarte w orzeczeniu i poprzedniej opinii z 5 lipca 2021 r. oraz wyjaśnili, iż z powodu istotnej rozbieżności w badaniach audiometrycznych wykonanych u ww. w WOMP PChZ w S. oraz w IMP w L. (badanie wykonane później), wykonano badanie obiektywizujące, tj. niezależne od współpracy ze strony pacjenta. Badaniem tym jest m. in. ocena potencjałów wywołanych w pnia mózgu, a jej wynik wskazał na zbliżone wartości podwyższonych progów słuchu uzyskanych podczas diagnostyki w WOMP PChZ w S.. Wspominany "próg błędu" podobnie jak w przypadku audiometrii tonalnej dotyczy uzyskania wartości "gorszych", a nie "lepszych", co może wynikać np. ze stosowania określonych leków o hamującym wpływie na układ nerwowy.
Oceniając zebrany materiał dowodowy organ odwoławczy stwierdził, że zarówno Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. - Poradnia Chorób Zawodowych w S. jak i Instytut Medycyny Pracy w L. jednogłośnie orzekły, iż brak jest podstaw do stwierdzenie u strony choroby zawodowej słuchu ze względu na niespełnienie wymaganego do rozpoznania choroby zawodowej kryterium ilościowego, wynoszącego co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym. Otrzymane podczas diagnostyki w WOMP PChZ w S. ubytki słuchu wyniosły UP= 42 dB, UL=45 dB, natomiast podczas badań w IMP w L. UP=43,3 dB, UL=40 dB, co wskazuje, że wyniki badań otrzymane podczas procesu orzeczniczego są zbieżne i organ nie miał podstaw, by je podważać.
Nadto jednostka orzecznicza II stopnia dwukrotnie, a to w pismach z 5 lipca 2021 r. i 30 listopada 2021 r. odniosła się do zgłaszanych przez stronę zastrzeżeń wyjaśniając wątpliwości.
Organ podkreślił także, że w każdym przypadku orzekania o stanie zdrowia decydujące i rozstrzygające znaczenie ma badanie lekarskie oraz badanie specjalistyczne przeprowadzane w jednostce wydającej stosowne orzeczenie. W toku postępowania administracyjnego został wyczerpany dwuszczeblowy tryb diagnostyczno-orzeczniczy i dlatego w obecnym stanie prawnym nie jest możliwe przeprowadzenie kolejnych badań lekarskich.
Wyjaśnił też, że ani organy inspekcji sanitarnej ani Sąd nie są władni ingerować w proces diagnostyczny, w tym wskazywać rodzaj i okres, jaki powinien być wykorzystany do konkretnego badania. Wybór ten leży w gestii lekarza i jednostki orzeczniczej, która dysponuje specjalistyczną wiedzą w tym zakresie tym bardziej, że orzeczenia lekarskie w sprawie wydali lekarze spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w §5 art. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, zatrudnieni w jednostkach orzeczniczych I i II stopnia, odpowiednio w §5 art. 2 pkt 1 rozporządzenia (WOMP w K.) i §5 art. 3 rozporządzenia (IMP w L.). I tacy uprawnieni do rozpoznania chorób zawodowych lekarze jednostek orzeczniczych obu stopni w sposób jednoznaczny i zgodny uznali, że brak jest podstaw do stwierdzenia u strony choroby o etiologii zawodowej.
Organ podkreślił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmowany jest pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w stosownym orzeczeniu lekarskim. Bez orzeczenia lekarskiego (opinii) bądź sprzecznie z nim organ nie może dokonać rozpoznania choroby.
Zdaniem organu II instancji dokładnie wyjaśniono stan faktyczny, zgromadzono wymagany w postępowaniu w sprawie chorób zawodowych materiał dowodowy, począwszy od karty narażenia zawodowego poprzez dokumentację lekarską i możliwe do pozyskania orzeczenia lekarskie, o których mowa w §5 i §6 rozporządzenia. Orzeczenia będące dowodami w rozumieniu art. 75 Kpa w zw. z art. 84 §1 Kpa organ poddał ocenie, a także uzyskał dodatkowe wyjaśnienia jednostki orzeczniczej. W oparciu o tak zebrany materiał organ uznał, iż w sprawie brak jest niewyjaśnionych faktów istotnych dla rozstrzygnięcia.
W skardze decyzji tej strona zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 78 § 1 k.p.a, art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a oraz art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 roku w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2009r., Nr 105, poz. 869 z późn. zm.) przez brak rozpoznania i uwzględnienia wniosku strony za organem I instancji, złożonego w pismach z 15 czerwca 2020 r., 24 sierpnia 2021 r. i 27 grudnia 2021 r. o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dalszego orzeczenia przez inny uprawniony podmiot, o którym mowa w § 5 ww. rozporządzenia w celu ujednolicenia stanowiska;
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 8, art 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia za organem I instancji na niepełnym, wzajemnie sprzecznym i niezweryfikowanym materiale dowodowym w postaci orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy w L. oraz bezkrytyczne podzielenie tego dowodu - w sytuacji gdy założenia biegłego są niepełne i pozostają w ewidentnej sprzeczności ze stanem faktycznym, co poskutkowało dokonaniem nieprawidłowych ustaleń faktycznych w przedmiocie ustalenia wystąpienia choroby zawodowej u strony;
3. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i naruszenie obowiązku wszechstronnego i wyczerpującego zebrania i rozważenia materiału dowodowego poprzez pominięcie badań audiometrycznych i nieuwzględnienie granicy błędu w badaniach z pnia mózgu ABR i poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż strona w sposób bezprawny wpływała na wynik badań za organem I instancji;
4. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 107 § 3 k.p.a. poprzez lakoniczne i niepełne uzasadnienie orzeczenia obu instancji medycznych, a tym samym także niepełne uzasadnienie zaskarżonej decyzji, pomijające wyjaśnienie, dlaczego przyjęto wyłącznie jeden rodzaj badań i nie uwzględniono granicy błędu za organem I instancji;
5. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to punktu 21 załącznika "wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym" do rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych poprzez jego błędną wykładnię i w efekcie jego niezastosowanie na skutek pominięcia wyliczenia "średniej arytmetycznej dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 KHz" wynikającej z przeprowadzonych badań, podczas gdy z ww. przepisu wynika, iż jeżeli w uchu lepiej słyszącym nastąpił ubytek słuchu wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 KHz, to wystarczy to do stwierdzenia choroby zawodowej u strony (przy uwzględnieniu okresu w rubryce 2 tabeli załącznika) za organem I instancji.
W oparciu o tak postawione zarzuty, na podstawie art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący wniósł o:
1. przeprowadzenie rozprawy;
2. wezwanie strony na rozprawę;
3. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącego na okoliczność wystąpienia u niego choroby zawodowej;
4. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dalszego orzeczenia przez inny podmiot, o którym mowa w §5 rozporządzeniu Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 roku w sprawie chorób zawodowych w celu ujednolicenia stanowiska;
5. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zobowiązanie organu do wydania decyzji ustalającej u strony chorobę zawodową;
6. zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił, że uprawnieni do rozpoznania chorób zawodowych lekarze jednostek orzeczniczych obu stopni zgodnie stwierdzili brak podstaw do stwierdzenia u strony choroby o etiologii zawodowej, zatem organ nie miał podstaw, by te orzeczenia lekarskie podważać.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, ze zm. dalej także: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy). Takiego zaś naruszenia Sąd nie stwierdził.
Zgodnie z definicją sformułowaną w art. 2351 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1510 z późn. zm.) zwanej dalej K.p., za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Na podstawie upoważnienia zawartego w art. 237 § 1 pkt 3 – 6 i § 1¹ K.p. Rada Ministrów wydała rozporządzenie z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1836), zwane dalej rozporządzeniem, określające wykaz chorób zawodowych, a także okresy, w których wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych.
W świetle powyższych regulacji podkreślić należy, że rozpoznanie u badanego przez uprawnioną jednostkę orzeczniczą jednej z chorób wskazanych w wykazie chorób zawodowych pozwala organowi inspekcji sanitarnej na wydanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Dzieje się tak jednak tylko wówczas, gdy wystąpiła taka jednostka chorobowa, która została zamieszczona w powyższym wykazie jako choroba zawodowa, choroba ta bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w miejscu pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy oraz udokumentowane objawy chorobowe wystąpiły w określonym czasie. Przy czym przesłanki te winny być spełnione łącznie i brak którejkolwiek z nich wyklucza możliwość stwierdzenia choroby zawodowej. Nie można jej zatem stwierdzić zarówno wtedy, gdy choroba, na którą cierpi pracownik nie została wskazana w wykazie, wówczas, gdy nie została spowodowana działaniem narażenia zawodowego, jak i wówczas, gdy wystąpiła po upływie określonego czasu po ustaniu narażenia zawodowego.
Przenosząc te regulacje na stan faktyczny sprawy zauważyć należy, że już pierwsza z ww. przesłanek nie została spełniona, bowiem orzekające w sprawie jednostki orzecznicze dwóch szczebli WOMP w K., Poradnia Chorób Zawodowych w S., jak i IMP w L. zgodnie i jednoznacznie stwierdziły, że brak jest podstaw do rozpoznania u strony choroby zawodowej, bowiem stwierdzony ubytek słuchu nie osiągnął wymaganego prawem progu co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym.
WOMP w orzeczeniu z 2 września 2019r. stwierdził bowiem, że trwałe podwyższenie progu słuchu obliczone jako średnia dla 1, 2 i 3 kHz wynosi w UP – 42 dB i w UL – 45 dB, co nie spełnia kryterium orzeczniczego podwyższenia progu słuchu o co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym i orzekł, że nie ma podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu (karta 10 akt administracyjnych).
Również IMP w L. w orzeczeniu z 10 kwietnia 2020r. stwierdził, że nie znajduje podstaw do rozpoznania choroby zawodowej (karta 14 akt administracyjnych). Nadto, w związku z zastrzeżeniami strony, organ w celu uzupełnienia dowodów, wystąpił do IMP w L. o zajęcie stanowiska wobec zastrzeżeń strony. W pismach z 5 lipca 2021r. (karta 32) i 30 listopada 2021r. (karta 52) organ ustosunkował się do zastrzeżeń zgłaszanych przez stronę. W pierwszym z nich lekarze orzecznicy wskazali, że w trakcie procesu diagnostyczno – orzeczniczego w IMP stwierdzono mniejszy ubytek słuchu niż w badaniu nieobiektywnym, jakim jest audiometria tonalna, a wyniki wówczas uzyskane były zbliżone do wartości uzyskanych podczas diagnostyki w WOMP. W drugim z pism zaś lekarze szczegółowo wyjaśnili, że wykonali badanie obiektywizujące niedosłuch, tj. niezależne od współpracy ze strony pacjenta. Jego wynik również wykazał zbliżone wartości podwyższonych progów słuchu uzyskanych podczas diagnostyki w WOMP, które nie spełniały jednak wymagań koniecznych do stwierdzenia choroby zawodowej.
W takim przypadku, gdy lekarze orzecznicy jednostek dwóch szczebli nie stwierdzili, że skarżący cierpi na chorobę zawodową, oczywistym jest, że organ nie miał podstaw do stwierdzenia jej istnienia.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia, właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (t.j. Dz. U. z 2022r., poz. 437 z późn. zm.) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3. Stosownie zaś do § 6 ust. 1 lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Wreszcie po myśli § 8 ust. 1 rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
Z powyższego wynika, że orzecznictwo w zakresie chorób zawodowych należy do lekarzy spełniających określone wymagania kwalifikacyjne, a jednocześnie zatrudnionych w wyspecjalizowanych jednostkach z zakresu medycyny pracy. Tylko orzeczenie lekarskie spełniające ww. warunki jest miarodajne dla ustalenia istnienia bądź braku choroby zawodowej i to w szczególności to orzeczenie stanowi podstawę wydania decyzji o stwierdzeniu albo odmowie stwierdzenia choroby zawodowej.
Oznacza to także, że kwestia rozpoznania choroby zawodowej nie należy do kompetencji właściwego organu inspekcji sanitarnej, a orzeczenie lekarskie wydane w tym przedmiocie opiera się na wiadomościach specjalnych lekarza spełniającego określone wymagania kwalifikacyjne i stanowi wiążący dokument urzędowy, co do rozpoznania określonej choroby. Brak jest bowiem podstaw prawnych do oceny przez organy inspekcji sanitarnej dokumentacji medycznej pracownika i prowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie rozpoznania i przyczyn choroby zawodowej. Brak jest także ku temu podstaw faktycznych, skoro organy inspekcji sanitarnej nie posiadają wiedzy koniecznej dla oceny stanu zdrowia pracownika lub byłego pracownika. Analiza dokumentacji medycznej pracownika należy do kompetencji lekarzy orzeczników, a nie organów inspekcji sanitarnej, gdyż to lekarzom orzecznikom, jako specjalistom medycyny pracy, znana jest specyfika czynności zawodowych mogących mieć wpływ na rozwój schorzeń ujętych w wykazie chorób zawodowych. To oni posiadają doświadczenie i wiedzę co do oceny wpływu sposobu wykonywanej pracy i warunków istniejących w środowisku pracy na powstanie choroby. Organy inspekcji sanitarnej nie mogą wydać decyzji wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli zostało ono wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Bazując wyłącznie na swojej wiedzy, nie mogą również zakwestionować rozpoznania lub nierozpoznania choroby zawodowej przez jednostki orzecznicze, tj. bez uzyskania weryfikujących orzeczeń innych uprawnionych jednostek. Niedopuszczalne jest, aby organ przeciwstawiał własną wiedzę wiadomościom specjalnym posiadanym przez lekarzy, uzewnętrznionym w treści ich orzeczeń. Stąd w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że orzeczenie lekarskie wydane w ramach orzekania o chorobach zawodowych ma walor opinii biegłego, o której mowa w art. 84 § 1 K.p.a,, zatem organ – jak w przypadku każdej opinii biegłego – nie ma możliwości polemiki z poczynionymi w niej ustaleniami i może ją weryfikować tylko pod kątem formalnej poprawności, kompletności czy jednoznaczności wydanego orzeczenia. Jeśli orzeczenie lekarskie jest prawidłowe pod względem formalnym, zawiera wyczerpujące, logiczne i prawidłowe uzasadnienie, to organ nie może samodzielnie go podważać i przyjmować, że stan zdrowia strony kształtuje się odmiennie od wyników badań i ustaleń stanowiących podstawę orzeczenia lekarskiego. Orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Natomiast stosownie do § 8 ust. 2 rozporządzenia, jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału, nie jest jednak uprawniony do samodzielnego podważania ustaleń zawartych w orzeczeniu.
W przedmiotowej sprawie orzekały jednostki orzecznicze dwóch szczebli i ich orzeczenia co do braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej były zbieżne. Organ nie miał zatem podstaw nie tyko do wydania orzeczenia sprzecznie z nimi, ale także do dopuszczania dowodów z kolejnych opinii lekarskich.
Organ ma bowiem obowiązek prowadzić postępowanie dowodowe jedynie do czasu, kiedy zostanie ustalony stan faktyczny sprawy. Kiedy to nastąpi, to nie ma już ani podstaw ani potrzeby dalszego prowadzenia postępowania dowodowego.
W skardze pełnomocnik odwołał się do stanowiska prof. nadzw. K. K., który w powołanej w skardze publikacji stwierdził, że błąd oznaczania progu słyszenia w wynikach badań ABR, przy prawidłowo wykonanym badaniu nie przekracza zazwyczaj 10dB. Zdaniem strony, przyjęcie takiego marginesu błędu w odniesieniu do wyników uzyskanych w jednostce orzeczniczej II stopnia skutkowałoby tym, że skarżący osiągnąłby wymagany dla stwierdzenia choroby zawodowej ubytek słuchu. Nadto istnieje wiele czynników, które mogą wpłynąć na uzyskany wynik: niewłaściwa lokalizacja czy impendancja elektrod czy czułość wzmacniacza i inne.
Odnosząc się do tego zauważyć należy, że wyniki badania ABR przeprowadzonego w IMP pokrywają się z wynikami uzyskanymi w WOMP i trudno racjonalnie założyć, że oba są w tym samym stopniu błędne albo że przy przeprowadzaniu badań dwukrotnie popełniono te same błędy.
Wskazuje to niezasadność tych spośród zarzutów skargi, które odnoszą się do rzekomych braków postępowania dowodowego czy oparcia rozstrzygnięcia na sprzecznym i niezweryfikowanym materiale dowodowym, tj. naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1, 78 § 1, 80 Kpa.
Odnośnie zarzutu z pkt. 3 skargi, gdzie skarżący podniósł, jakoby organ bezpodstawnie przyjął za organem I instancji, że strona w sposób bezprawny wpływała na wyniki badań Sąd stwierdza, że nie odczytuje stanowiska organu w ten sposób. Organ odwoławczy powołując się na stanowisko jednostki orzeczniczej II stopnia uznał jedynie, że badanie z pnia mózgu jest badaniem najbardziej obiektywnym, gdyż eliminuje możliwość wpływania na jego wynik, a nie że skarżący tak właśnie czynił.
Bezzasadny jest także zarzut lakonicznego uzasadnienia decyzji, bowiem zawiera ono wszystkie elementy przewidziane w art. 107 § 1 i § 3 Kpa, w tym omówienie dowodów w postaci orzeczeń lekarskich, na których organ oparł rozstrzygnięcie i dlaczego je uwzględnił. To, że organ nie wskazał dowodów, którym odmówił wiarygodności wynikało po prostu z tego, że ich nie było – wszystkie dowody wskazywały, że schorzenie strony – obustronny niedosłuch odbiorczy - nie nosi charakteru choroby zawodowej.
W świetle tak ustalonego stanu faktycznego nie doszło także do naruszenia prawa materialnego w postaci pkt. 21 załącznika zawierającego wykaz chorób zawodowych do rozporządzenia poprzez odmowę jej stwierdzenia wobec niespełnienia ustawowych przesłanek ku temu.
Wobec powyższych ustaleń, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI