III SA/Gl 1518/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2006-06-05
NSAinneWysokawsa
cłopochodzenie towaruCEFTAzgłoszenie celnestawka celnaweryfikacjaimportnależności celnePrawo celne

WSA w Gliwicach oddalił skargę importerki kwestionującej odmowę zastosowania obniżonej stawki celnej z powodu negatywnej weryfikacji pochodzenia towaru przez węgierskie władze celne.

Importerka M. Ż. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o uznaniu za nieprawidłowe zgłoszenia celnego w części dotyczącej preferencyjnego pochodzenia towaru i wymierzeniu należności celnych według stawek autonomicznych podwyższonych o 100%. Skarżąca argumentowała, że za prawidłowość deklaracji pochodzenia odpowiada eksporter, a polskie organy celne nie miały podstaw do weryfikacji. Sąd uznał, że weryfikacja dowodów pochodzenia przez władze kraju eksportu jest wiążąca dla kraju importu, a importer nie ma wpływu na ten proces. Sąd oddalił skargę, podkreślając, że kraj pochodzenia towaru nie jest tożsamy z krajem jego przywozu.

Sprawa dotyczyła skargi importerki M. Ż. na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego. Organ celny uznał za nieprawidłowe zgłoszenie celne dotyczące preferencyjnego pochodzenia towarów przywiezionych z Węgier i wymierzył należności celne według stawek autonomicznych podwyższonych o 100%. Podstawą tej decyzji była negatywna weryfikacja deklaracji pochodzenia przez węgierskie władze celne, które stwierdziły, że eksporter nie potrafił przedstawić dokumentów potwierdzających pochodzenie towarów. Skarżąca podnosiła, że nie ponosi odpowiedzialności za prawidłowość deklaracji eksportera i że polskie organy celne nie miały uzasadnionych wątpliwości do przeprowadzenia weryfikacji. Kwestionowała również sposób przeprowadzenia weryfikacji przez władze węgierskie. Dyrektor Izby Celnej w swojej decyzji podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji, wskazując, że dokument urzędowy węgierskich władz celnych korzystał ze szczególnej mocy dowodowej, a polskie organy celne nie mają możliwości ingerowania w metody działania służb sprawdzających ani kwestionowania wyników weryfikacji. Sąd administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że art. 32 Protokołu 7 CEFTA zezwalał na weryfikację dowodów pochodzenia wyrywkowo lub w przypadku uzasadnionych wątpliwości, a wynik weryfikacji był wiążący dla władz celnych kraju importu. Sąd podkreślił, że pojęcie "pochodzenia towaru" jest zdefiniowane w Protokołach CEFTA i nie jest tożsame z krajem przywozu czy zakupu. Oddalono również zarzuty dotyczące braku delegacji ustawowej dla Rady Ministrów do wprowadzenia podwyższonej stawki celnej oraz sposobu uzyskania informacji od władz węgierskich.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, polskie organy celne są związane wynikiem weryfikacji przeprowadzonej przez władze celne kraju eksportu w ramach umowy CEFTA.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 32 Protokołu 7 CEFTA określa wzajemne prawa i obowiązki władz celnych kraju importu i eksportu, a wynik weryfikacji przeprowadzanej przez władze kraju eksportu jest wiążący dla władz kraju importu. Importer nie bierze udziału w tej procedurze.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (43)

Główne

Kodeks celny art. 13 § 1

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny

Kodeks celny art. 13 § 3

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny

Kodeks celny art. 13 § 6

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny

Dz. U. z 2000 r. Nr 119, poz. 1253

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2000 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej

Dz.U. Nr 130, poz. 851 art. 11 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia

Protokołu nr 7 CEFTA art. 32 § 1

Protokołu nr 7 Środkowoeuropejskiej Umowy o Wolnym Handlu CEFTA

Protokołu nr 7 CEFTA art. 32 § 2

Protokołu nr 7 Środkowoeuropejskiej Umowy o Wolnym Handlu CEFTA

Protokołu nr 7 CEFTA art. 32 § 3

Protokołu nr 7 Środkowoeuropejskiej Umowy o Wolnym Handlu CEFTA

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 13 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 21 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 207 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 207 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

przepisy wprowadzające Prawo celne art. 23 § 1

Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne

przepisy wprowadzające Prawo celne art. 65 § 4

Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne

przepisy wprowadzające Prawo celne art. 26

Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne

Kodeks celny art. 23 § 1

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny

Kodeks celny art. 65 § 4

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny

Kodeks celny art. 83 § 1

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny

Kodeks celny art. 83 § 3

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny

Kodeks celny art. 85 § 1

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny

Kodeks celny art. 222 § 1

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny

Kodeks celny art. 222 § 4

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny

Kodeks celny art. 222 § 5

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny

Dz. U. Nr 119, poz. 1253 art. A § 7

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2000 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej

Protokołu nr 7 CEFTA art. 21 § 3

Protokołu nr 7 Środkowoeuropejskiej Umowy o Wolnym Handlu CEFTA

Protokołu nr 7 CEFTA art. 32 § 5

Protokołu nr 7 Środkowoeuropejskiej Umowy o Wolnym Handlu CEFTA

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. Nr 41, poz. 365 art. 2 § 1

Ustawa z dnia 30 kwietnia 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej

Dz. U. Nr 41, poz. 365 art. 4 § 1

Ustawa z dnia 30 kwietnia 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej

Dz. U. Nr 41, poz. 365 art. 4 § 2

Ustawa z dnia 30 kwietnia 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej

Dz. U. Nr 41, poz. 365 art. 4 § 4

Ustawa z dnia 30 kwietnia 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej

Kodeks celny art. 278 § 5

Ustawa Kodeks celny

Dz. U. Nr 41, poz. 365 art. 14 § 9

Ustawa o przekształceniach w administracji celnej

Protokołu nr 7 CEFTA art. 33

Protokołu nr 7 Środkowoeuropejskiej Umowy o Wolnym Handlu CEFTA

Protokołu nr 7 CEFTA art. 2

Protokołu nr 7 Środkowoeuropejskiej Umowy o Wolnym Handlu CEFTA

Protokołu nr 7 CEFTA art. 5

Protokołu nr 7 Środkowoeuropejskiej Umowy o Wolnym Handlu CEFTA

Protokołu nr 7 CEFTA art. 6

Protokołu nr 7 Środkowoeuropejskiej Umowy o Wolnym Handlu CEFTA

Ordynacja podatkowa art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 233 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Kodeks celny art. 65 § 1

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wynik weryfikacji pochodzenia towaru przez władze celne kraju eksportu jest wiążący dla władz celnych kraju importu. Kraj pochodzenia towaru jest pojęciem prawnym zdefiniowanym w przepisach, odrębnym od kraju przywozu lub zakupu. Organy celne nie miały obowiązku uzasadniania importerowi przyczyn weryfikacji dowodu pochodzenia. Zastosowanie stawki celnej autonomicznej podwyższonej o 100% było uzasadnione brakiem możliwości ustalenia kraju pochodzenia towaru zgodnie z przepisami.

Odrzucone argumenty

Importer nie ponosi odpowiedzialności za prawidłowość deklaracji pochodzenia wystawionej przez eksportera. Polskie organy celne nie miały uzasadnionych wątpliwości do przeprowadzenia weryfikacji pochodzenia towaru. Pochodzenie towaru było udokumentowane metkami i faktem, że eksporter jest podmiotem węgierskim. Informacje od węgierskich władz celnych zostały uzyskane w sposób nielegalny z powodu braku Prezesa Głównego Urzędu Ceł. Brak delegacji ustawowej dla Rady Ministrów do wprowadzenia stawki autonomicznej podwyższonej o 100%.

Godne uwagi sformułowania

"Wynik weryfikacji dokonanej przez węgierskie władze celne spełniał wymogi art. 32 Protokołu 7 i wiązał polskie władze celne." "Zasadą bowiem jest, że obniżoną stawkę celną stosowało się do tych towarów, których preferencyjne pochodzenie zostało udowodnione, a nie do tych, których preferencyjnego pochodzenia nie można było wykluczyć." "kraj pochodzenia to nie to samo co kraj z którego towar został przywieziony i nie można zastosować stawki celnej obniżonej do towaru li tylko z tego powodu, że towar został przywieziony w Węgier lub tam zakupiony." "nie było prawnej możliwości zastosowania obniżonej stawki celnej , jakiej domaga się strona skarżąca, z tego tytułu , iż nie miała świadomości tego, iż deklaracja na fakturze została wystawiona przez eksportera towaru w sposób nieuprawniony." "do towarów, dla których nie można ustalić kraju lub regionu pochodzenia towaru stosuje się stawkę celną autonomiczną, podwyższoną o 100% lub stawkę konwencjonalna podwyższona o 100%, jeżeli jest wyższa od stawki autonomicznej."

Skład orzekający

Krzysztof Wujek

przewodniczący

Henryk Wach

członek

Małgorzata Walentek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących weryfikacji pochodzenia towarów w ramach umowy CEFTA, odpowiedzialności importera za dokumentację celną oraz stosowania podwyższonych stawek celnych w przypadku braku ustalenia kraju pochodzenia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w momencie jego wydania i specyfiki umowy CEFTA. Może wymagać analizy w kontekście późniejszych zmian w prawie celnym i umowach międzynarodowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z handlem międzynarodowym, cłami i pochodzeniem towarów, co jest istotne dla przedsiębiorców zajmujących się importem. Pokazuje złożoność przepisów celnych i konsekwencje błędów w dokumentacji.

Czy metka "Made in Hungary" wystarczy, by zapłacić niższe cło? Sąd wyjaśnia.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 1518/04 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2006-06-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-12-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Henryk Wach
Krzysztof Wujek /przewodniczący/
Małgorzata Walentek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Sygn. powiązane
I GSK 2379/06 - Wyrok NSA z 2007-07-11
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędzia NSA Henryk Wach, Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.), Protokolant stażysta Lidia Rajca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2006r. sprawy ze skargi M. Ż. – "A" w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do pochodzenia towaru, wymiaru należności celnych oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu [...] czerwca 2001 r., importer, M. Ż. działająca pod firmą "A" , zgłosił na jednolitym dokumencie administracyjnym SAD nr [...] celem objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu towary (odzież)przywiezione z Republiki Węgierskiej, deklarując dla nich stawkę obniżoną o deklarację eksportera potwierdzającą preferencyjne pochodzenie, zawartą na fakturze nr [...] z dnia [...] r.
Następnie polskie władze celne pismem z dnia [...] 2002 r. zwróciły się do węgierskich władz kraju eksportu z prośbą o sprawdzenie autentyczności i prawdziwości informacji zawartych w deklaracji, a dotyczących pochodzenia towarów.
W piśmie z dnia [...] 2003 r. węgierskie władze celne poinformowały, że eksporter – firma "B". nie potrafi przedstawić dokumentów poświadczających pochodzenie towarów.
W tych okolicznościach Naczelnik Urzędu Celnego w B. decyzją z [...] r. nr [...] uznał za nieprawidłowe zgłoszenie celne z dnia [...] czerwca 2001 r. [...] w części dotyczącej preferencji, stawki celnej i kwoty wynikającej z długu celnego i wymierzył należności celne według stawek celnych autonomicznych podwyższonych o 100%. Powyższą decyzję organ określił również podatek od towarów i usług w stosunku do towarów objętych powyżej wskazanym zgłoszeniem celnym .
W podstawie prawnej decyzji powołano miedzy innymi, przepisy art. 13 § 1 pkt. 1, 21 § 1 pkt. 2 art.207 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art.23 § 1, art.65 § 4 pkt. 2 b) i c), art. 26 ustawy z 19 marca 2004 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne ( Dz. U. Nr 68, poz. 623) art. 23 § 1, 65 § 4 pkt 2 b i c, art. 83 § 1 i § 3, art. 85 § 1, art.222 § 1, 4 i 5 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny ( Dz. U. Nr 23, 117 ze zm. § 1 ust. 7 i 11 części pierwszej A załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2000 r. ( Dz. U. Nr 119, poz. 1253), art. 21 ust. 3 i art. 32 ust. 5 Protokołu nr 7 Środkowoeuropejskiej Umowy o Wolnym Handlu CEFTA ( załącznik do Dz. U. Nr 104, poz. 1193 z 1999 r.).
W odwołaniu od tej decyzji M. Ż. wniosła o jej uchylenie podnosząc, że nie miała wpływy na ustalenie pochodzenia towaru i prawidłowości dokumentu potwierdzającego tę okoliczność, ponieważ za te czynności odpowiada eksporter towaru, natomiast rozstrzygnięcie winę eksportera za prawidłowość złożonej przez niego deklaracji przynosi na importera. Z materiału dowodowego nie wynika, aby organ posiadł uzasadnienie wątpliwości co do autentyczności dokumentów, czy statusu pochodzenia towaru, co uprawniałoby go do zastosowania procedury weryfikacyjnej określonej w art. 32 § 1 Protokołu 7 Umowy CEFTA. Pismo węgierskich władz celnych nie zaprzecza, że przedmiot, który wyeksportował towar jest podmiotem węgierskim, co potwierdza kraj pochodzenia towaru. Nie było podstaw do zastosowania stawki celnej autonomicznej podwyższonej o 100 %, ponieważ ustalenia organu weryfikującego odnoszą się do preferencyjnego pochodzenia towaru, a nie braku kraju pochodzenia. Końcowo skarżąca stwierdziła, że weryfikacją dokonana przez węgierskie władze celne nie została dokonana w sposób wystarczający dla potwierdzenia faktu, iż towary nie są pochodzenia węgierskiego . Nadto organ celny nie potwierdził żadnego postępowania, ani nie wskazał, że na podstawie posiadanych danych nie jest możliwe ustalenie kraju pochodzenia towaru.
Zaskarżoną tu decyzją z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K., na podstawie art. 233 § 1 pkt. 1 ustawy Ordynacja podatkowa utrzymał rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w mocy .
W motywach tego rozstrzygnięcia organ stwierdził, że nie naruszono przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, jak również art. 32 § 1 i art. 33 § protokołu nr 7 do Środkowoeuropejskiej Umowy o Wolnym Handlu (CEFTA), albowiem w rozpoznawanej sprawie środkiem dowodowym wiążącym polskie władze celne był dokument urzędowy węgierskich władz celnych, który korzystał ze szczególnej mocy dowodowej, stanowiąc dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Został on bowiem sporządzony przez właściwy do tego organ w określonej przez przepisy prawa formie. Natomiast jego ocena zgodna była z wyrażoną w art. 191 Ordynacji podatkowej zasadą swobodnej oceny dowodów.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 32 pkt 1 Protokołu 7 Umowy CEFTA, weryfikacji dokonują władze celne kraju eksportu i jest ona jedyną formą kontroli dowodów pochodzenia towaru przewidzianą przez tę umowę. W tym celu organy mają prawo zażądać każdego dowodu, przeprowadzić kontrolę ksiąg rachunkowych eksportera oraz każdą inną kontrolę którą uznają za właściwą.
Przepisy protokołu nr. 7 umowy CEFTA nie wymagają uzasadnienia wyniku weryfikacji, ani wyjaśnienia w oparciu o jakie zasady władze celne kraju eksportu przeprowadziły weryfikacje. Oznacza to, że polskie organy celne nie maja możliwości ingerowania w metody działania węgierskich służb sprawdzających, ani kwestionowania oficjalną drogą wyników weryfikacji.
Dalej organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 32 ust. 1 Protokołu nr 7 dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia przeprowadzana jest wyrywkowo lub w razie uzasadnionych wątpliwości co do autentyczności tychże dokumentów. W związku z tym przesłanki dopuszczalności weryfikacji są bardzo szeroko określone. W istocie każdy dokument może być poddany weryfikacji przez władze celne. Jednocześnie organy celne nie maja obowiązku informowania, czy też wskazywania przyczyn tej weryfikacji, bowiem zgodnie z art. 32 ust. 2 Protokołu tylko w razie potrzeby podaje się przyczyny wnioskowania o weryfikację, co w rozpoznawanej sprawie miało miejsce.
Ponadto wskazał, że dowód pochodzenia mogący stanowić załącznik do zgłoszenia celnego może zostać oceniony przez władze celne kraju importu tylko pod względem formalnym, tj. sprawdzony , czy został prawidłowo sformułowany (deklaracja eksportera) lub wypełniony (świadectwo przewozowe EUR 1). Natomiast merytorycznej oceny dowodu pochodzenia, a zatem sprawdzenia czy dokument jest autentyczny i czy potwierdza to co zostało w nim napisane mogą dokonać wyłącznie władze celne kraju eksportu z uwagi na fakt, że tylko eksporter towaru objętego dowodem pochodzenia winien posiadać wszystkie dokumenty źródłowe, które pozwalają na sprawdzenie, czy eksportowany towar spełnia reguły szczegółowe zawarte w załączniku II do Protokołu 7 umowy CEFTA.
Dalej stwierdził, że za prawidłowe zgłoszenie towaru odpowiada strona. Nie jest przy tym istotne ustalenie osoby odpowiadającej za nieprawidłowe wystawienie dokumentów uprawniających do zastosowania preferencyjnej stawki celnej. Odmowa zastosowania obniżonej stawki celnej nie jest bowiem uzależniona od wykazania przez organ, że strona działała w złej wierze lub, ze ponosi winę za przedłożenie nieprawidłowego dowodu pochodzenia ( wyrok NSA z dnia 21. 03. 2003, sygn. akt V SA 1839/02).
Odpowiadając na zarzut związany z zastosowaniem stawki celnej autonomicznej podwyższonej o 100% Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że przyczyną jej zastosowania był fakt, iż nie zastało wykazane, że krajem pochodzenia towaru były Węgry, przy czym pochodzenie towaru z konkretnego kraju nie może być utożsamiane z faktem jego przywozu z danego kraju, gdyż kraj pochodzenia to kraj, w którym towar, został uzyskany całkowicie od etapu surowca do produktu albo były w nim poddane wystarczającemu przetworzeniu lub obróbce surowca zagraniczne lub krajowe i zagraniczne, inaczej mówiąc jest to kraj, w którym wyprodukowano towar zgodnie z warunkami określonymi w stosowanych regułach pochodzenia .
Decyzję tę M. Ż. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi skarżąca zasadniczo powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu akcentując, że podczas dokonywania czynności kontrolnych, zarówno zgłoszenia celnego jak i importowanego towaru, organ celny nigdy nie negował rodzaju przywożonego towaru oraz możliwości wyprodukowanego na terytorium Węgier, ani też sposobu udokumentowania jego pochodzenia. Podczas rewizji celnej nie stwierdzono jakichkolwiek uchybień co do oznakowania towaru wskazującego w sposób pośredni na kraj jego zakupu i pochodzenia, zatem poddanie dowodów pochodzenia weryfikacji nastąpiło bez uzasadnionych przyczyn. Dalej skarżąca zwróciła uwagę, iż pismo węgierskich władz celnych nie zaprzecza, że przedmiot który wyeksportował towar jest podmiotem węgierskim, co potwierdza kraj pochodzenia towaru. Okoliczność ta nie dawała organowi celnemu uprawnień do podwyższenia stawki celnej autonomicznej o 100%.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, odnosząc się szeroko do zawartych w niej zarzutów.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącej zarzucił organom celnym niekonsekwencję, gdyż te kwestionując znajdujący się na fakturze zapis o pochodzeniu towaru jednocześnie przyjęły zapis dotyczący jego wartości celnej. Ponownie podniósł brak podstaw do podwyższenia przyjętej stawki celnej o 100% ponieważ w jego ocenie , taka możliwość istniałaby tylko wtedy, gdyby nie było żadnych możliwości ustalenia jakiegokolwiek kraju pochodzenia, zaś tego rodzaju ustalenia organy celne powinny dokonać w każdy możliwy sposób nie ograniczając się wyłącznie do pisma węgierskich władz celnych. W sprawie przeprowadzono rewizję towarów, na których były metki poświadczające pochodzenie towarów, zatem można było przesłuchać światków czy samego przewoźnika. Nadto podniósł brak delegacji ustawowej dla Rady Ministrów do wprowadzenia stawki autonomicznej podwyższonej o 100% oraz wskazał, że uzyskanie informacji od węgierskich władz celnych nastąpiło w sposób nielegalny, ponieważ jedynym organem, który był uprawniony do występowania do obcych władz celnych był Prezes Głównego Urzędu Ceł, Który to urząd nie istnieje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Sąd uwzględnia stan prawny, jaki obowiązywał w chwili jej wydawania.
Zgodnie z kolei z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270)
Tylko stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji.
Odnosząc powyższe do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że skarga M. Ż., wbrew zawartym w niej twierdzeniom, nie zasługuje na uwzględnienie.
Jest kwestią bezsporną, iż zastosowanie obniżonej stawki celnej dla towarów produktów przemysłowych – pochodzących z państw Stron Środkowoeuropejskich Układu o Wolnym Handlu "CEFTA" (zał. do Dz. U. z 1994 r., 129, poz. 637) mogło mieć miejsce tylko wówczas, gdy spełnione były warunki określone w Protokole 7 do tej umowy (zał. do Dz. U. z 1996 r., Nr 159, poz. 809).Jeden z tych warunków dotyczył przedłożenia dowodu pochodzenia towaru, jakim mogło być świadectwo przewozowe EUR 1 lub deklaracja na fakturze.
W niniejszej sprawie strona skarżąca posłużyła się deklaracją na fakturze, jako dowodem pochodzenia towaru z Republiki Węgierskiej, której organy celne nie uznały za dowód pochodzenia uprawniający do zastosowania obniżonej stawki celnej z uwagi na negatywny wynik jago weryfikacji, przeprowadzonej w trybie art. 32 Protokołu 7.
Zarzuty podniesione przez stronę skarżącą odnośnie motywów tej weryfikacji, sposobu jej przeprowadzenia i wyników nie zostały podzielone przez Sąd.
Art. 32 ust. 1 Protokołu 7 zezwalał władzom celnym kraju importu na weryfikację dowodów pochodzenia towaru wyrywkowo lub w przypadku istnienia uzasadnionych wątpliwości. Określenie " wyrywkowo" było równoznaczne z poddaniem dowodów pochodzenia towarów weryfikacji bez jakichkolwiek podstaw, na zasadzie losowo wybranych przypadków. Nie było to zatem wymagane wskazanie jakichkolwiek przyczyn weryfikacji.
Drugi przypadek weryfikacji dowodu pochodzenia towaru dotyczył takiej sytuacji, gdy władze celne kraju importu uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprowadzonych produktów lub wypełnienia innych wymogów tego protokołu. Jednakże i tym przypadku przepisy protokołu 7, ani żadne inne nie nakładały na organy celne kraju importu obowiązku wskazania i uzasadnienia importerowi towaru przyczyn weryfikacji. Jedynie w przypadku wskazanym w ust. 2 art. 32 władze celne kraju importu podawały w razie potrzeby i tylko władzom celnym kraju eksportu przyczyny wnioskowania o weryfikację . Zwrot "w razie potrzeby" oznaczały, iż jest to pozostawione uznanie władz celnych kraju importu, a przypadek ten znajdował zastosowanie wówczas, gdy władze celne wnioskujące o weryfikację chciały uzyskać jej wynik we wskazanych przez siebie kwestiach.
Generalnie przepis art. 32 Protokołu 7 zatytułowany " Weryfikacja dowodów pochodzenia" określał wzajemne prawa i obowiązki władz celnych kraju importu i eksportu i ustanawiał tryb postępowania pomiędzy władzami celnymi tych krajów. Importer nie brał udziału w tej procedurze i nie było w nieprzewidzianych dla niego uprawnień. Natomiast rozstrzyganie sporów miedzy importerem w władzami celnymi kraju importu odbywało się we wszystkich przypadkach w oparciu o ustawodawstwo tego kraju (art. 33 Protokołu 7).
Z powyższych względów zarzut strony skarżącej o naruszeniu prawa z powodu przeprowadzenia weryfikacji dowodu pochodzenia towaru przy braku uzasadnionych wątpliwości Sąd uznał za pozbawiony podstaw prawnych.
Sąd nie podzielił też zarzutu o niewystarczających wynikach weryfikacji dowodów pochodzenia towaru i konieczności dokonania dalszych ustaleń. Słusznie podniosły w tym zakresie organy celne, iż wyniki weryfikacji przedstawione przez węgierskie władze celne były w zupełności wystarczające dla odmowy zastosowania obniżonej stawki celnej. Stawkę tę, co zostało tu już podniesione, można było zastosować jedynie w przypadku udowodnienia pochodzenia towaru z Państw Stron Środkowoeuropejskich Układu o Wolnym Handlu "CEFTA" jednym z dwóch dowodów pochodzenia. Dowód ten, co również zostało tu już podniesione, mógł być poddany weryfikacji. Tylko władze celne kraju eksportu przeprowadzały weryfikacje dowodów pochodzenia (art.32 ust.3 Protokołu 7), a jej wynik był wiążący dla władz celnych kraju importu, co zostało już wielokrotnie wyrażone w orzecznictwie NSA (patrz wyroki NSA w sprawach o sygn. akt I SA/Kr 1664/98, SA/Wr 290-295/99, I SA/ Ka 1082/99, I SA/Gd 1506/97, SA/Rz 153/98, I SA/Ka 2209/97, I SA/Sz1016/98). Wynik weryfikacji dokonanej przez węgierskie władze celne spełniał wymogi art. 32 Protokołu 7 i wiązał polskie władze celne. Skoro bowiem eksporter towaru nie przedstawił dokumentów poświadczających pochodzenie wyeksportowanego towaru, to jest to równoznaczne ze stwierdzeniem, iż zostało wykazane preferencyjne pochodzenie towaru, a skoro tak, to nie było podstaw do zastosowania obniżonej stawki celnej. Zasadą bowiem jest, że obniżoną stawkę celną stosowało się do tych towarów, których preferencyjne pochodzenie zostało udowodnione, a nie do tych, których preferencyjnego pochodzenia nie można było wykluczyć. Art. 13 § 4 kodeksu celnego stanowił w tym względzie, że stawki celne obniżone są stosowne na wniosek zgłaszającego, o ile towary, do których się to odnosi, spełniają warunki do ich zastosowania.
Słusznie też organ odwoławczy podniósł, iż szereg argumentów zawartych w skardze wynika z błędnego utożsamiania kraju pochodzenia towaru z krajem, którego towar został przywieziony. W tym duchu strona skarżąca pisze o oznakowaniu towaru metkami, wskazującymi na jego węgierskie pochodzenie, podnosi fakt, iż eksporter towaru jest podmiotem węgierskim. Otóż stwierdzić należy, że termin " pochodzenie towaru" był terminem zdefiniowanym w postanowieniach Protokołu 7 do Umowy CEFTA, jego Części II, zatytułowanej " Definicja pojęcia "produkty pochodzące". Zgodnie z art. 2 Protokołu " Dla celów realizacji tej umowy następujące produkty będą uważane za pochodzące z Państwa- Strony:
a) produkty całkowicie uzyskane w tym Państwie-Stronie w rozumieniu artykułu 5 niniejszego protokołu;
b) produkty uzyskane w tym Państwie- Stronie zawierające materiały, które nie zostały w pełni tam uzyskane, pod warunkiem że materiały te zostały poddane wystarczającej obróbce lub przetworzeniu na terenie tego Państwa- Strony w rozumieniu artykułu 6 niniejszego protokołu.
Definicja ta doznawała dalszego rozwinięcia i uszczegółowienia w kolejnych przepisach Protokołu 7, ale już te warunki dostatecznie jasno wskazują, że kraj pochodzenia to nie to samo co kraj z którego towar został przywieziony i nie można zastosować stawki celnej obniżonej do towaru li tylko z tego powodu, że towar został przywieziony w Węgier lub tam zakupiony.
Nie można zgodzić się z twierdzeniem strony skarżącej, w myśl którego zaskarżona decyzja narusza prawo, gdyż przerzuca na nią konsekwencję działań eksportera towaru. Konieczność zapłacenia cła w wysokości wynikającej z przepisów prawa celnego była tu konsekwencją sprowadzenia towaru do Polski, a więc była konsekwencją działania samej skarżącej. Nie było prawnej możliwości zastosowania obniżonej stawki celnej , jakiej domaga się strona skarżąca, z tego tytułu , iż nie miała świadomości tego, iż deklaracja na fakturze została wystawiona przez eksportera towaru w sposób nieuprawniony.
Nie miał też znaczenia fakt, iż w chwili dokonywania zgłoszenia celnego organ celny nie kwestionował ujawnionej na fakturze deklaracji pochodzenia towaru. Zgodnie z art. 65 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego organ celny przyjmował zgłoszenie celne jeśli odpowiadało ono wymogom formalnym, a zatem fakt przyjęcia zgłoszenia celnego oznaczał jedynie to, że zostało ono formalnie poprawnie dokonane i nie gwarantował stronie, iż nie będzie ono poddane czynnościom sprawdzającym, do czego uprawnienia organów celnych były przewidziane w art. 83 Kodeksu celnego.
W końcu podnieść należy, iż organy celne właściwe zastosowały w sprawie stawkę celną autonomiczną, podwyższoną o 100%, jako znajdującą zastosowanie do towaru, dla którego nie można ustalić kraju pochodzenia, do czego odnosi się jeden z zarzutów skargi. I w tym przypadku strona skarżąca wywodzi, iż kraj pochodzenia towaru jest znany, gdyż nie ma wątpliwości co do tego, że towar został przywieziony w Węgier, a jego eksporter jest podmiotem węgierskim. I w tym zatem przypadku wywody strony skarżącej prowadzone są w oderwaniu od przepisów prawa celnego, a pojęcie kraju pochodzenia bezpodstawnie utożsamione jest z krajem zakupu lub przywozu towaru. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji wyczerpująco uzasadnia zastosowanie wobec towaru sprowadzonego przez skarżącą stawki celnej autonomicznej podwyższonej o 100% i wobec braku konkretnych zarzutów, to znaczy mających umocowanie w przepisach prawa celnego, można ograniczyć się do stwierdzenia, iż stanowisko organów celnych jest zgodne z przepisami ust. 7 Postanowień wstępnych A. Stawki celne Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2000 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej ( Dz. U. z 2000 r. Nr 119, poz. 1253) w związku z § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz.U. Nr 130, poz. 851 ze zm.) Ust. 7 Postanowień wstępnych A. Stawki celne Taryfy celnej stanowi, iż do towarów, dla których nie można ustalić kraju lub regionu pochodzenia towaru stosuje się stawkę celną autonomiczną, podwyższoną o 100% lub stawkę konwencjonalna podwyższona o 100%, jeżeli jest wyższa od stawki autonomicznej. Zgodnie z kolei z § 11 ust. 1 w/wym. rozporządzenia Rady Ministrów z 15 października 1997 r., obowiązującym do końca kwietnia 2004 r., pochodzenie towarów wymienionych w Wykazie nr 3 (obejmował wszystkie towary z sekcji XI Taryfy celnej) musiało być udokumentowane świadectwem pochodzenia , którego strona nie przedłożyła, a zatem towar należało uznać za taki, dla którego nie można było ustalić kraju pochodzenia.
Sąd nie podzielił zarzutu braku delegacji ustawowej dla Rady Ministrów do wprowadzenia stawki autonomicznej podwyższonej o 100%. Zgodnie z art. 13 § 1 Kodeksu celnego cła określa się na podstawie taryfy celnej lub innych środków taryfowych. Taryfa celna obejmuje stawki celne, sposób, warunki i zakres ich stosowania (art.13 § 3 pkt 2). Natomiast w myśl art. 13 § 6 Kodeksu celnego Rada Ministrów ustanawia, w drodze rozporządzenia, taryfę celną . Z upoważnienia tego wynika zatem uprawnienie do określenia stawek celnych, sposobu, warunków i zakresu ich stosowania w drodze rozporządzenia Rady Ministrów. Wprowadzenie rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2000 r. w sprawie ustanowienia taryfy celnej stawki celnej autonomicznej ( lub konwencyjnej ) podwyższonej dla danego rodzaju towarów nie wykracza, zdaniem Sądu, poza granice tegoż upoważnienia.
Nie można również zgodzić się z twierdzeniem, że informacje od węgierskich władz celnych zostały uzyskane w sposób nielegalny, gdyż jedynym organem , który był uprawniony do występowania do obcych władz celnych był Prezes Głównego Urzędu Ceł, który to urząd nie istnieje. Wskazać przyjdzie, że mocą ustaw ( Dz. U . Nr 41, poz. 365 )z dniem 30 kwietnia 2002 r. został zniesiony centralny organ administracji państwowej w sprawach celnych – Prezes Głównego Urzędu Ceł (art. 2 pkt 1 ), jednakże dotychczasowe jego zadania i kompetencje, za wyjątkiem określonych w art. 4 ust. 1 i 2 tej ustawy, przeszły do zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych ( art. 4 ust. 4 w/wym. ustawy ). W myśl art. 278 pkt 5 ustawy Kodeks celny w brzmieniu nadanym art. 14 pkt 9 wyżej powołanej ustawy o przekształceniach w administracji celnej, "Minister właściwy do spraw finansów publicznych współpracuje z organami celnymi innych państw oraz organizacjami międzynarodowymi ". Zatem czynności podjęte w trybie urzędowej współpracy administracyjnej w przedmiotowej sprawie były prowadzone w ramach uprawnień tego organu.
Ponadto bez znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji pozostaje twierdzenie pełnomocnika o niekonsekwencji organów celnych polegającej na kwestionowaniu znajdującego się na fakturze zapisu o pochodzeniu towaru przy jednoczesnym przyjęciu zapisu dotyczącego wartości celnej towaru.
Mając to wszystko na uwadze Sąd oddalił skargę M. Ż. z mocy art. 151 ustawy – Prawo postępowaniu przed Sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI