III SA/Gl 151/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Gminy Sosnowiec na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego, które stwierdziło nieważność uchwały Rady Miejskiej w Sosnowcu z dnia 27 października 2022 r. w sprawie ustanowienia bonu na szczepienie przeciw grypie. Wojewoda uznał uchwałę za sprzeczną z art. 22b ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 7 Konstytucji RP, argumentując, że świadczenie to nie jest skierowane do rodziny w rozumieniu ustawy, a jego beneficjentami są osoby w wieku 65-74 lat, co wykracza poza definicję świadczeń rodzinnych. Gmina Sosnowiec zarzuciła Wojewodzie naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną interpretację przepisów dotyczących świadczeń rodzinnych i pomocy społecznej oraz naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu nadzorczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podzielając stanowisko Wojewody. Sąd uznał, że uchwała rady miejskiej przyznająca bon na szczepienie osobom wyłącznie ze względu na wiek, a nie status członka rodziny, stanowiła przekroczenie delegacji ustawowej zawartej w art. 22b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sąd stwierdził, że świadczenie to nie wpisuje się w prorodzinny charakter ustawy, a jego przyznanie osobom spoza kręgu ustawowo określonych beneficjentów było istotnym naruszeniem prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zakresu upoważnienia ustawowego dla rad gmin do ustanawiania świadczeń dodatkowych w ramach ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz kontrola legalności rozstrzygnięć nadzorczych.
Dotyczy specyficznej sytuacji ustanowienia bonu na szczepienie, ale zasady interpretacji delegacji ustawowych są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy uchwała rady gminy ustanawiająca bon na szczepienie przeciw grypie dla osób w wieku 65-74 lata, oparta na przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych, mieści się w zakresie delegacji ustawowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała przekroczyła zakres delegacji ustawowej.
Uzasadnienie
Świadczenie w postaci bonu na szczepienie przeciw grypie, skierowane do osób wyłącznie ze względu na wiek, nie jest świadczeniem rodzinnym w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, która definiuje rodzinę i świadczenia prorodzinne. Rada gminy nie mogła ustanowić takiego świadczenia na podstawie art. 22b ustawy.
Czy Wojewoda naruszył zasady postępowania nadzorczego, wydając rozstrzygnięcie nadzorcze zbyt szybko po zawiadomieniu o wszczęciu postępowania?
Odpowiedź sądu
Nie, uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Choć czas między zawiadomieniem a wydaniem rozstrzygnięcia był krótki, postępowanie nadzorcze nie wymaga postępowania dowodowego, a gmina nie wykazała, że krótszy czas uniemożliwił jej dokonanie konkretnych czynności procesowych wpływających na wynik sprawy. Istotne było samo przyznanie świadczenia osobom nieuprawnionym.
Przepisy (9)
Główne
u.ś.r. art. 22b § 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Rada gminy może ustanowić świadczenia na rzecz rodziny inne niż określone w art. 2 pkt 1-3, 4 i 5, biorąc pod uwagę lokalne potrzeby. Sąd uznał, że bon na szczepienie nie jest świadczeniem rodzinnym w rozumieniu tej ustawy.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 2 § pkt 3a
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Definiuje świadczenia rodzinne, w tym te wypłacane przez gminy na podstawie art. 22b.
u.ś.r. art. 3 § pkt 16
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Definicja rodziny na potrzeby ustawy, obejmująca małżonków, rodziców dzieci, opiekunów faktycznych i dzieci do 25. roku życia (lub starszych z niepełnosprawnością).
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organizacja i zakres działania organów samorządu terytorialnego.
u.s.g. art. 91
Ustawa o samorządzie gminnym
Przepisy dotyczące rozstrzygnięć nadzorczych Wojewody nad uchwałami rady gminy.
u.ś.o.z. art. 48 § 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Możliwość tworzenia programów polityki zdrowotnej przez gminy.
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 7
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych obejmujący akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o oddaleniu skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Świadczenie w postaci bonu na szczepienie przeciw grypie nie jest świadczeniem rodzinnym w rozumieniu ustawy. • Beneficjentami bonu są osoby w wieku 65-74 lata, co wykracza poza definicję rodziny i krąg świadczeniobiorców określony w ustawie o świadczeniach rodzinnych. • Rada Gminy przekroczyła delegację ustawową zawartą w art. 22b ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Odrzucone argumenty
Uchwała rady miejskiej była zgodna z prawem i stanowiła realizację polityki prorodzinnej. • Wojewoda naruszył zasady postępowania nadzorczego, w tym zasadę czynnego udziału strony. • Uzasadnienie rozstrzygnięcia nadzorczego było niewystarczające.
Godne uwagi sformułowania
świadczenie to zostało przyznane w oderwaniu od prorodzinnych funkcji świadczeń rodzinnych • nie jest możliwa wykładnia rozszerzająca stosowanie przepisu art. 22b ustawy poprzez jego odniesienie do innych podmiotów, niż wskazane przez ustawodawcę • wykroczenie poza udzielone upoważnienie jest istotnym naruszeniem prawa
Skład orzekający
Barbara Brandys-Kmiecik
przewodniczący
Barbara Orzepowska-Kyć
członek
Magdalena Jankiewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu upoważnienia ustawowego dla rad gmin do ustanawiania świadczeń dodatkowych w ramach ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz kontrola legalności rozstrzygnięć nadzorczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustanowienia bonu na szczepienie, ale zasady interpretacji delegacji ustawowych są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje konflikt między inicjatywą samorządu lokalnego a ścisłą interpretacją przepisów prawa przez organ nadzoru i sąd, co jest częstym problemem w praktyce prawnej.
“Gmina chciała promować szczepienia, ale sąd uznał to za przekroczenie prawa.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.