III SA/Gl 150/24

III SA/Gl 150/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-08-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch /sprawozdawca/
Beata Machcińska /przewodniczący/
Małgorzata Herman
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Dyrektor Szkoły
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 16
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr [...] w G. z dnia 23 stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
J. K. (dalej jako: wnioskodawca, skarżący, strona), pismem z 16 lutego 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (wpływ 29 lutego 2024r.) wniósł skargę na decyzję nr [...] z dnia 23 stycznia 2024 wydaną przez Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr [...] w G., (dalej jako: organ, Dyrektor) w której zarzucił naruszenie jego prawa do informacji przewidzianego w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz w art. 2 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej,(dalej: u.d.i.p.). Wniósł o uchylenie decyzji w całości oraz o nakazanie udzielenia informacji oraz stwierdzenie.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że w dniu 3 listopada 2023r. złożył za pośrednictwem poczty elektronicznej wniosek o udostępnienie informacji o następującej treści:
"Korzystając z prawa do dostępu do informacji publicznej, proszę o szczegółowe informacje, jakie koszty w latach 2022 zawierają się w pozycji klasyfikacji budżetowe pod numerami paragrafu: 4700, " 4740, 4750, 4190, 4300, 4280, 4240, 4800 i 3030, a które są zawarte w załączonych sprawozdaniach. Proszę o przesłanie faktur ewentualnie innych dokumentów, które te wydatki potwierdzają. Informację proszę przesłać mailem na [...]".
Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji skarżący wskazał pocztę elektroniczną o adresie [...].
Wskazał, że w dniu 9 listopada 2023r. uzyskał odpowiedź od organu, który poinformował go, że informacja, o udostępnienie, jest informacją przetworzoną oraz, że w związku z tym konieczne jest spełnienie przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego, o której stanowi art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Nadto organ poinformował skarżącego, że w przypadku jego wniosku przesłanka ta nie została zrealizowana, w związku z czym informacja będąca przedmiotem wniosku, nie może zostać udostępniona.
Skarżący wspomniał, iż ostateczna decyzja została wydana 22 grudnia 2023r. tj. ponad 30 dni od złożenia wniosku, więc organ zdaniem strony pozostawał w bezczynności.
Strona wskazała, że w niniejszej sprawie organ nie udostępnił informacji z powodu zakwalifikowania jej jako informacji przetworzonej i w związku z niespełnieniem przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego. Jednakże pomimo faktycznej odmowy udostępnienia nie została wydana decyzja administracyjna w tym przedmiocie (zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Wskazał, że organ może załatwić wniosek o udostępnienie informacji na kilka sposobów. Po pierwsze, poprzez udostępnienie informacji będącej przedmiotem żądania, po drugie poprzez wydanie decyzji administracyjnej, jeśli, zdaniem organu, w sprawie zachodzi potrzeba ograniczenia prawa do informacji, po trzecie poprzez odmowę udostępnienia informacji przetworzonej w związku z niespełnieniem przez wnioskodawcę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., także w formie decyzji administracyjnej, oraz po czwarte, poprzez powiadomienie pisemne wnioskodawcy, że nie posiada żądanej informacji, albo że żądana informacja nie stanowi informacji podlegającej udostępnieniu, albo że do udostępnienia żądanej informacji mają zastosowanie przepisy szczególne, określone w innych aktach prawnych. Niepodjęcie żadnego z powyższych działań świadczy o tym, że organ pozostaje w bezczynności. Skarżący wskazał, że nie ma przy tym znaczenia pismo z dnia 31 października 2023, które do niego skierowano, skoro to działanie organu nie przybrało formy wymaganej przez prawo (tj. formy decyzji administracyjnej).
Zwrócił również uwagę na fakt, że faktury dokumentujące wydatki nie wymagają jakiegokolwiek przetworzenia, a jedynie skopiowania w formie skanu lub kserokopii.
W związku z tym, że faktury zgodnie z informacją zawartą w decyzji znajdują się w dyspozycji szkoły, to zdaniem strony nie wymagają przetwarzania w rozumieniu ustawy ponieważ przetworzenie nie oznacza wyciągnięcia z segregatora i skopiowania żądanych faktur.
Nadto wskazał, że jako rodzic dzieci uczęszczających do tej Szkoły oraz członek Rady Rodziców ma pełne prawo do kontroli wydatkowania środków, w szczególności w sytuacji, kiedy rodzice są corocznie proszeni o zakupy dodatkowych materiałów biurowych, a składki na Radę Rodziców, przeznaczane są na pomoce naukowe, dofinansowanie dzieci - uczniów szkoły.
Ponadto skarżący nie zgadza się z argumentem organu jakoby przygotowanie informacji wymagało wyjątkowego zaangażowania sił i środków oraz podkreślił, że jego wniosek dotyczył tylko faktur.
Skarżący zaakcentował, że organ nie powiadomił go o wysokości opłaty związanej z dodatkowymi kosztami spowodowanymi wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia, które to powiadomienie winno nastąpić w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 15 u.d.i.p.), organ również nie zaproponował innej formy udostępnienia.
W związku z powyższym strona uważa, że postępowanie Szkoły jest typowym przykładem urzędniczej złośliwości i uniemożliwienia mu obywatelskiej kontroli nad wydatkami, zwłaszcza kiedy część kosztów funkcjonowania szkoły ponoszą rodzice.
Nadto strona wskazała, że mimo, iż jest członkiem Rady Rodziców Szkoły to organ, utrudniał jej dostęp do informacji, co jest jego zdaniem zastanawiające i może wskazywać na złośliwe utrudnianie dostępu do informacji publicznej lub możliwość ukrywania niewygodnych faktów.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Stan faktyczny sprawy jest następujący.
Skarżący w dniu 6 listopada 2023 r. drogą mailową złożył, w Zespole Szkolno-Przedszkolnym nr [...] w G., wniosek o udostępnienie informacji publicznej tj. udostępnienia szczegółowych informacji, jakie koszty w latach 2022 zawierają się w pozycji klasyfikacji budżetowe pod numerami paragrafu: 4700, 4740, 4750, 4190, 4300, 4280, 4240, 4800 i 3030, a które są zawarte w załączonych sprawozdaniach. Zwrócił się o przesłanie faktur ewentualnie innych dokumentów, które te wydatki potwierdzają i przesłanie wnioskowanych informacji na wskazany adres mailowy.
Organ w odpowiedzi z 8 listopada 2023 r. skierowanej do wnioskodawcy 9 listopada 2023 r. drogą elektroniczną na podany adres mailowy zawiadomił skarżącego, że jego wniosek dotyczy udostępnienia informacji publicznej stanowiącej informację przetworzoną oraz, że udostępnienie informacji publicznej stanowiącej informację przetworzoną możliwe jest zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1) u.d.i.p. - w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego i w związku z tym wezwał skarżącego do wykazania, że uzyskanie wnioskowanej informacji publicznej stanowiącej informację przetworzoną jest szczególnie istotne dla interesu publicznego - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w trybie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Jednocześnie organ powiadomił skarżącego, że zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. wniosek zostanie rozpoznany w terminie do dnia 22 grudnia 2023 r., a przyczyną tego jest konieczność umożliwienia skarżącemu wykazania przesłanki udostępnienia publicznej informacji przetworzonej, a następnie - analiza zebranego w sprawie materiału, która umożliwi przetworzenie i udostępnienie wnioskowanej informacji publicznej bądź przygotowanie i wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Pismem z 1 grudnia 2023 r. wnioskodawca wniósł skargę na bezczynność organu w sprawie rozpatrzenia ww. wniosku.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że faktury dokumentujące wydatki nie wymagają jakiegokolwiek przetworzenia, a jedynie skopiowania w formie skanu lub kserokopii.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Ponadto m.in. wskazał, że liczne wnioski składane przez skarżącego o udostępnienie informacji publicznej świadczą o nadużywaniu prawa do informacji.
Następnie WSA w Gliwicach wyrokiem z dnia 5 marca 2024 r. sygn. akt III SAB/Gl 438/23, oddalił ww. skargę w przedmiocie dostępu do informacji publicznej.
Skarżący odrębnym pismem z 1 grudnia 2023 r. złożył wniosek o wymierzenie grzywny organowi za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi z 8 listopada 2023 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy.
WSA w Gliwicach postanowieniem z dnia 24 stycznia 2024 r. sygn. akt III SO/Gl 22/23, wymierzył grzywnę organowi w wysokości 500 zł.
Z kolei pismem z 22 grudnia 2023 r. wnioskodawca złożył kolejny wniosek o wymierzenie grzywny organowi za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi datowanej na dzień 1 grudnia 2023 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy.
Uzasadniając ww. żądanie, wnioskodawca wskazał (w załączeniu przedkładając kopię skargi wraz z potwierdzeniem wysłania skargi do organu na elektroniczną skrzynkę ePUAP), że 1 grudnia 2023 r. wniósł za pośrednictwem organu skargę na bezczynność, a skarga do chwili wniesienia wniosku o wymierzenie grzywny nie została przekazana do tut. Sądu.
WSA w Gliwicach postanowieniem z dnia 14 lutego 2024 r. sygn. akt III SO/Gl 26/23, oddalił ww. wniosek o wymierzenie organowi grzywny.
WSA w Gliwicach wyrokiem z dnia 7 czerwca 2024 r. sygn. akt III SA/Gl 149/24, oddalił kolejną skargę wnioskodawcy w przedmiocie dostępu do informacji publicznej dotyczącej decyzji z 23 stycznia 2024r nr [...].
Organ po rozpatrzeniu w dniu 22 grudnia 2023 roku wniosku strony, o udostępnienie informacji publicznej, której zakres został przez wnioskodawcę określony w następujący sposób: "szczegółowe informacje, jakie koszty w latach 2022 zawierają się w pozycji klasyfikacji budżetowe pod numerami paragrafu: 4700, 4740, 4750, 4190, 4300, 4280, 4240, 4800 i 3030, a które są zawarte w załączonych sprawozdaniach. Proszę o przesłanie faktur ewentualnie innych dodatkowych dokumentów, które te wydatki potwierdzają". Decyzją Nr [...] z dnia 22 grudnia 2023 r. odmówił udostępnienia informacji publicznej obejmującej informacje, jakie koszty zawierają się w pozycjach klasyfikacji budżetowej sprawozdania z wykonania planu wydatków budżetowych Rb-28S samorządowej jednostki budżetowej na grudzień 2022r., pod numerami paragrafów: 4700, 4740, 4750, 4190, 4300, 4280, 4240, 4800 i 3030 oraz obejmującej faktury lub inne dokumenty potwierdzające powyższe wydatki w 2022 r.
W następstwie czego skarżący wniósł 3 stycznia 2024r. (data wpływu do organu 5 stycznia 2024r.) odwołanie stanowiące wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.
W związku z czym organ w dniu 23 stycznia 2024 r. wydał zaskarżoną decyzję Nr [...] na podstawie art. 17 ust. 1 i 2 w związku z art. 4 ust. 1 pkt 1), art. 16 ust. 1 i 2 i art. 3 ust. 1 pkt 1u.d.i.p. oraz art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1) ustawy z dn. 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 775; dalej także; "k.p.a."), po ponownym rozpatrzeniu w dniu 23 stycznia 2024 sprawy z wniosku J. K., o udostępnienie informacji publicznej, której zakres został przez wnioskodawcę określony w następujący sposób: "szczegółowe informacje, jakie koszty w latach 2022 zawierają się w pozycji klasyfikacji budżetowe pod numerami paragrafu: 4700, 4740, 4750, 4190, 4300, 4280, 4240, 4800 i 3030, a które są zawarte w załączonych sprawozdaniach. Proszę o przesłanie faktur ewentualnie innych dodatkowych dokumentów, które te wydatki potwierdzają", na skutek wniosku strony z dn. 8 stycznia 2024 roku o ponowne rozpoznanie sprawy w związku z wydaniem decyzji Nr [...] Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr [...] w G. z dn. 22 grudnia 2023 roku, utrzymał w mocy decyzję Nr [...] Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr [...] w G. z dn. 22 grudnia 2023 roku o odmowie udostępnienia informacji publicznej, której zakres został przez wnioskodawcę określony w następujący sposób: "szczegółowe informacje, jakie koszty w latach 2022 zawierają się w pozycji klasyfikacji budżetowe pod numerami paragrafu: 4700,4740, 4750, 4190, 4300, 4280, 4240, 4800 i 3030, a które są zawarte w załączonych sprawozdaniach. Proszę o przesłanie faktur ewentualnie innych dodatkowych dokumentów, które te wydatki potwierdzają".
Powyższa decyzja organu została nadana do skarżącego w dn. 23 stycznia 2024r. listem poleconym i została doręczona w dniu 25 stycznia 2024r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ m.in. wskazał, że zawarte we wniosku strony żądanie udostępnienie informacji publicznej dotyczy w istocie udostępnienia informacji publicznej przetworzonej.
Organ uznając, iż wniosek strony dotyczy udostępnienia informacji publicznej przetworzonej przyjął, iż udostępnienie wnioskowanej informacji publicznej może nastąpić tylko w zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Organ podkreślił, iż wydał decyzję (I instancji) z dnia 22 grudnia 2023r., Nr [...] w terminie, bowiem uprzednio zawiadomił skarżącego, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej zostanie rozpoznany właśnie w terminie do dnia 22 grudnia 2023r., jednocześnie wskazując na okoliczności uzasadniające przyjęcie właśnie takiego terminu.
Organ wskazał, iż z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący składając wniosek o udostępnienie informacji publicznej zmierzał do uzyskania tylko faktur dokumentujących wydatki, co nie polega na prawdzie ponieważ z wniosku o udostępnienie informacji publicznej jednoznacznie wynikał jego zakres, który został przez skarżącego określony w następujący sposób: "szczegółowe informacje, jakie koszty w latach 2022 zawierają się w pozycji klasyfikacji budżetowe pod numerami paragrafu: 4700, 4740, 4750, 4190, 4300, 4280, 4240, 4800 i 3030, a które są zawarte w załączonych sprawozdaniach. Proszę o przesłanie faktur ewentualnie innych dodatkowych dokumentów, które te wydatki potwierdzają. "
W związku z czym w ocenie organu, skarżący - zgodnie z treścią wniosku o udostępnienie informacji publicznej - wnioskował o udostępnienie informacji publicznej obejmującej szczegółowe informacje o kosztach zakwalifikowanych we wskazanych we wniosku poszczególnych pozycjach klasyfikacji budżetowej, z całego 2022 roku, czyli z okresu pełnego roku kalendarzowego (1.01.2022r.-31.12.2022r.). Dodatkowo skarżący wskazał we wniosku, iż dotyczy on faktur i innych "dodatkowych dokumentów.
Uwzględnienie wniosku zdaniem organu oznaczałoby odszukanie ogromnej liczby dokumentów, które znajdują się w 25 segregatorach mieszczących także znaczna liczbę dokumentów, których nie dotyczył wniosek strony. Zachodziłaby zatem konieczność odszukania znacznej liczby dokumentów w 25 segregatorach, ich wypięcia, poddania analizie pod katem zawartych w nich danych osobowych, ewentualnej anonimizacji danych osobowych, co dopiero umożliwiłoby zeskanowanie dokumentów, które następnie ponownie musiałby zostać wpięte w odpowiednie miejsca w segregatorach. W tym zakresie szczególne znaczenie ma liczba dokumentów zawierających wnioskowana informacje publiczna, której udostępnienie przekracza możliwości kadrowe i organizacyjne organu, co zostało szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu decyzji Nr [...] Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr [...] w G.
Nadto skarżący domagał się udostępnienia informacji publicznej poprzez jej przesłanie na wskazany przez siebie adres poczty elektronicznej co oznacza, że dokumenty zawierające wnioskowana informację publiczna musiałby zostać zeskanowane, a nie skserowane. Czynność skanowania ogromnej liczby dokumentów uniemożliwiłaby także Organowi na korzystanie z urządzenia wielofunkcyjnego (drukarka, skaner, ksero), dla realizacji poszczególnych zadań, tj. przygotowywania materiałów w ramach podstawowej i głównej działalności Organu, jaka jest prowadzenia działalności pedagogicznej, opiekuńczej i wychowawczej, a także uniemożliwiłoby realizację zadań w ramach działalności organizacyjnej, administracyjnej, związanej z drukowaniem, kserowaniem różnych materiałów służbowych.
Organ szczegółowo wyjaśnił, iż żądana informacja publiczna ma charakter przetworzony, a nie prosty, jak również wskazał cały szereg czynności, których dokonanie byłoby konieczne dla przygotowania wyłącznie na potrzeby wniosku strony żądnej informacji publicznej. Organ w pełni podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w decyzji (I instancji).
Zdaniem organu przedmiotowy wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczył obszernej informacji publicznej zawartej w ogromnej liczbie dokumentów i to w dodatku znajdujących się w różnych segregatorach, co musiało wiązać się z przedstawieniem w tym zakresie i to szczegółowo okoliczności faktycznych sprawy. Obszerny zakres dokumentów stanowiących wnioskowana informacje publiczna skutkował tym samym koniecznością ustalenia szeregu okoliczności, których przedstawienie wpłynęło na obszerność uzasadnienia decyzji.
Organ wskazał, iż argument skarżącego, że: "Jako rodzic dzieci uczęszczających do tej Szkoły oraz członek Rady Rodziców uważam, ze mam pełne prawo do kontroli wydatkowania środków, w szczególności w sytuacji, kiedy rodzice są corocznie proszeni o zakupy dodatkowych materiałów biurowych, a składki na Radę Rodziców, są na pomoce naukowe, dofinansowanie dzieci - uczniów szkoły,"
potwierdza, że skarżący wnosząc o udostępnienie informacji publicznej zmierzał wyłącznie w celu realizacji interesu prywatnego, a nie dla dobra interesu publicznego, dla dobra ogółu społeczności, czy dla polepszenia funkcjonowania organu.
Organ podkreślił, iż skarżący wskazał w niniejszej sprawie na pełnioną funkcję "członka Rady Rodziców" dopiero w treści odwołania - nie czyniąc tego ani we wniosku o udostępnienie informacji publicznej, ani na skutek otrzymania wezwania do wykazania, że uzyskanie wnioskowanej informacji publicznej przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
W związku z powyższym organ wezwał skarżącego do wykazania, że uzyskanie wnioskowanej informacji publicznej stanowiącej informację przetworzoną jest szczególnie istotne dla interesu publicznego - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w trybie art. 16 ust. 1 u.d.i.p.
Jednocześnie organ w piśmie z dn. 30 października 2023r. powiadomił - zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. - wnioskodawcę, że wniosek zostanie rozpoznany w terminie do dnia 22 grudnia 2023 roku, a przyczyną tego jest konieczność zawiadomienia strony w zakresie, o jakim mowa wyżej i wezwania w powyższym zakresie celem umożliwienia jej wykazania przesłanki udostępnienia publicznej informacji przetworzonej, a następnie - analiza zebranego w sprawie materiału, która umożliwi przetworzenie i udostępnienie wnioskowanej informacji publicznej bądź przygotowanie i wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Organ w treści pisma z dnia 10 października 2023r. skierowanego do wnioskodawcy wyraźnie podniósł, iż zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1) u.d.i.p. Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do: uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Nadto organ w piśmie z 30 października 2023r. wyjaśnił wnioskodawcy czym jest informacja publiczna przetworzona oraz wskazał wnioskodawcy na okoliczności faktyczne w niniejszej sprawie, jakie implikują wniosek, iż informacja publiczna, której dotyczy wniosek strony - jest informacją publiczną przetworzoną, której udostępnienie jest możliwe w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, co wymaga wykazania zaistnienia wskazanej przesłanki kwalifikowanej. Organ wskazał wnioskodawcy w ww. piśmie także, iż informacja publiczna, której udostępnienia dotyczy wniosek jest informacją przetworzoną, a tym samym nie jest informacją prostą, co wynika z wielu okoliczności, w szczególności:
1. z zakresu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, w tym z zakresu przedmiotowego i czasowego informacji publicznej;
2. z konieczności wyodrębnienia dokumentów zawierających wnioskowaną informację publiczną z różnych zbiorów danych;
3. ze znacznej liczby dokumentów mieszczących się w zakresie wnioskowanej informacji publicznej;
4. z konieczności przekształcenia informacji publicznej obejmującej zanonimizowanie i usunięcie danych objętych tajemnicą prawnie chronioną znacznej liczby dokumentów celem ochrony danych osobowych, którym przysługuje w tej sprawie ochrona danych osobowych;
5. z konieczności przeprowadzenia przez Zespół określonych czynności analitycznych, intelektualnych, organizacyjnych i technicznych dla wytworzenia informacji publicznej objętej wnioskiem w formie, w jakiej informacja ta mogłaby zostać udostępniona;
6. z konieczności poniesienia przez Zespół ponadstandardowego nakładu pracy wymagającego użycia dodatkowych sił, środków i zasobów personalnych dla wytworzenia informacji publicznej objętej wnioskiem w formie, w jakiej informacja ta mogłaby zostać udostępniona;
7. ze znacznego nakładu czasu osób oddelegowanych do przygotowania wnioskowanej informacji publicznej w formie, w jakiej mogłaby ona zostać udostępniona;
8. z rozmiaru i zakresu żądanej informacji publicznej, której udostępnienie wymaga uprzedniego zgromadzenia, przekształcenia i sporządzenia kopii wielu dokumentów, a także podjęcia takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania Zespołu i utrudniają Zespołowi wykonywanie licznych zadań przewidzianych w przepisach prawa.
Organ poinformował wnioskodawcę, iż informacja publiczna, której udostępnienia dotyczy wniosek jest informacją przetworzoną, a ustalenie to wynika z analizy powyższych okoliczności, jakie znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie.
Organ poinformował wnioskodawcę, iż wobec uznania, że:
1, informacja publiczna, której udostępnienia dotyczy wniosek jest informacją przetworzoną;
2. przepis art. 3 ust. 1 pkt 1) u.d.i.p. zawiera przesłankę udostępnienia publicznej informacji przetworzonej w postaci istnienia szczególnej istotności dla interesu publicznego przy udostępnieniu takiej informacji;
3. wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 24 października 2023r. nie zawiera wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego przy udostępnieniu publicznej informacji przetworzonej, której dotyczy wniosek; zachodziła konieczność zawiadomienia strony :
1. iż wniosek strony dotyczy udostępnienia informacji publicznej stanowiącej informację przetworzoną,
2. że udostępnienie informacji publicznej stanowiącej informację przetworzoną możliwe jest - zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1) u.d.i.p. - w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego oraz wezwania wnioskodawcy do wykazania, że uzyskanie wnioskowanej informacji publicznej stanowiącej informację przetworzoną jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w trybie art. 16 ust. 1 u.d.i.p.
Zgodnie z powyższym przepisem, zasadnym było powiadomienie wnioskodawcy, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej zostanie rozpoznany w terminie do dnia 22 grudnia 2023 r., a przyczyną wyznaczenia wskazanego terminu była konieczność zawiadomienia i wezwania strony w powyższym zakresie celem umożliwienia skarżącemu wykazania ustawowej przesłanki kwalifikowanej udostępnienia publicznej informacji przetworzonej, a następnie - analiza zebranego i to bardzo obszernego materiału dowodowego w sprawie, która umożliwi udzielenie wnioskowanej przetworzonej informacji publicznej bądź przygotowanie i wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Organ wskazał, iż wydłużenie 14-dniowego terminu na załatwienie przedmiotowej sprawy, z uwagi na brak możliwości udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej w tym terminie znajduje uzasadnienie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym.
Organ zaakcentował, że Zespół Szkolno - Przedszkolny nr [...] w G. z uwagi na prowadzoną działalność dydaktyczną, opiekuńczą i wychowawczą zatrudnia przede wszystkim pracowników pedagogicznych (nauczycieli oraz specjalistów, np. pedagogów szkolnych) oraz pracowników niepedagogicznych posiadających kwalifikacje do realizacji zadań administracyjnych, porządkowych, z zakresu gastronomii (stołówka szkolna), czy zadań gospodarczych (zakup materiałów i pomocy szkolnych). Tym samym. Zespół Szkolno - Przedszkolny nr [...] w G. będący jednostką budżetową nie zatrudnia prawnika i nie korzysta ze stałej obsługi prawnej. Zespół Szkolno - Przedszkolny nr [...] w G. jedynie incydentalnie korzysta z zewnętrznej pomocy prawnej.
Realizacja powyższych czynności - mając na uwadze okoliczności faktyczne niniejszej sprawy - nie była możliwa w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a tym samym brak było możliwości rozpoznania wniosku strony i załatwienia sprawy w powyższym terminie.
Pismo organu z dnia 30 października 2023r. zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 31 października 2023r. na podany przez wnioskodawcę adres poczty elektronicznej.
Wnioskodawca nie wykazał, ażeby udostępnienie informacji publicznej, której dotyczy wniosek - było szczególnie istotne dla interesu publicznego, przy czym wnioskodawca nie wykazał powyższego ani w terminie 7-dniowym zakreślonym przez Organ, ani nawet do chwili rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Zasadniczym celem czynności podjętych przez organ w przedmiotowej sprawie, polegających na umożliwieniu wnioskodawcy wykazania istnienia kwalifikowanej przesłanki prawnej udostępnienia przetworzonej informacji publicznej, jak i podjęcia przez organ własnych działań w tym zakresie - było ustalenie, czy udostępnienie w tej sprawie wnioskowanej informacji publicznej przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Zdaniem organu żądana przez wnioskodawcę informacja ma znaczenie wyłącznie indywidualne i zmierza do realizacji własnych interesów wnioskodawcy, którymi są z jednej strony chęć zaspokojenia własnej ciekawości i realizacja interesu prywatnego, a z drugiej strony - co tym bardziej zasługuje na piętnującą ocenę takiej postawy wnioskodawcy - chęć utrudnienia organowi funkcjonowania i prowadzenia podstawowej działalności dydaktycznej, opiekuńczej i wychowawczej w stosunku do uczniów Szkoły Podstawowej [...] Nr [...] w G. oraz wychowanków Przedszkola Miejskiego nr [...] w G.
Nadto, wnioskowanie o udostępnienie informacji publicznej stanowiącej wszystkie dokumenty, których dotyczy wniosek i w określonym ich czasie niewątpliwie pokazuje, że wnioskodawca nie ma możliwości wykorzystania tej informacji dla dobra ogółu obywateli, czy też dla poprawy funkcjonowania struktur państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.
W związku z ww. decyzją skarżący pismem z 16 lutego 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (wpływ 29 lutego 2024r.) wniósł skargę na decyzję nr [...] z dnia 23 stycznia 2024 wydaną przez Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr [...] w G., w której zarzucił naruszenie jego prawa do informacji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu m.in. wskazał, że w terminie odpowiedział na wniosek skarżącego, który inicjuje jako rodzic dziecka uczęszczającego do szkoły szereg postępowań w różnych sprawach.
Wskazał też, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczył obszernej informacji publicznej zawartej w ogromnej liczbie dokumentów i to w dodatku znajdujących się w różnych segregatorach, co musiało wiązać się z przedstawieniem w tym zakresie i to szczegółowo okoliczności faktycznych sprawy. Obszerny zakres dokumentów stanowiących wnioskowana informacje publiczna skutkował tym samym koniecznością ustalenia szeregu okoliczności, których przedstawienie wpłynęło na obszerność uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądowa kontrola administracji publicznej, dokonywana w oparciu o kryterium legalności, obejmuje m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność. Pojęcie bezczynności wiąże się z sytuacją, gdy organ będąc właściwym i zobowiązanym do załatwienia sprawy, nie czyni tego w terminie określonym przepisami prawa.
Celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwieniu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem, że nie istnieje obowiązek wydania stosowanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy.
Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze.
Badając zaskarżoną decyzję w zakreślonych wyżej ramach stwierdzić przyjdzie, że nie doszło do naruszenia prawa przy jej wydaniu.
Podstawą odmowy udostępnienia informacji publicznej było uznanie przez organ, że żądana przez skarżącego informacja publiczna stanowi informację przetworzoną, a skarżący nie wskazał powodów, dla których spełnienie jego żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Nie ulega wątpliwości, że Dyrektor Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr [...] w G. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, zaś wnioskowane przez skarżącego informacje odnoszą się do publicznej działalności organu.
Organ zakwalifikował informację, której zażądał skarżący jako informację publiczną przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a w konsekwencji odmówił jej udostępnienia z powodu niewykazania przez skarżącego przesłanki "szczególnej istotności dla interesu publicznego".
Pojęcie "informacji publicznej przetworzonej" jest pojęciem nieostrym i nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane, jednak analiza dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych daje podstawę do odkodowania opisowej definicji tego pojęcia stanowiącej wynik wykładni powołanego wyżej przepisu.
Zdaniem Sądu, za informację publiczną przetworzoną uznaje się taką informację, która w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym, podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt I OSK 1746/14, wszystkie przywołane wyroki publ. CBOSA). Przyjmuje się jednak również, że informacja publiczna przetworzona nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją. Może ona bowiem obejmować dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te, wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się musi zatem z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona (por. np. wyrok NSA z 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 863/14). W judykaturze przyjmuje się również, że informacja publiczna przetworzona to taka, która stanowi wynik ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13) na podstawie pierwotnego zasobu danych (por. wyroki NSA z: 12 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2149/12; 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13; 3 października 2014 r., sygn. akt I OSK 747/14).
Odnosząc te spostrzeżenia do rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że Dyrektor prawidłowo uzasadnił w zaskarżonym rozstrzygnięciu, że żądana informacja jest informacją przetworzoną. W tym zakresie organ wskazał, że: informacja o udostępnienie, której wystąpił wnioskodawca oraz zakres, dla którego dane są wymagane, jest informacją przetworzoną.
Niewątpliwie bowiem zakres żądanych informacji przez skarżacego, świadczy o tym, iż mamy do czynienia z informacją przetworzoną. W tej sytuacji zasadnie wezwano skarżącego do wykazania przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego, czemu skarżący jednak nie sprostał, albowiem na wezwanie organu odpowiedzi w tym zakresie nie udzielił.
Natomiast w kontrolowanej sprawie organ, wbrew postawionym zarzutom, niezwłocznie udzielił odpowiedzi i zakreślił skarżącemu termin do wykazania interesu.
Co więcej termin rozpoznania wniosku został przedłużony do 22 grudnia 2023 r. w tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że skarga na bezczynność organu z 16 lutego 2024 r. jest niezasadna, ponieważ skarżący nie wykazał szczególnej istotności interesu w otrzymaniu informacji objętych wnioskiem.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 maja 2023 r., sygn. III OSK 181/22 wyjaśnił, że nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej polega zatem na próbie korzystania z jego instytucji dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów itp. Celem ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest bowiem zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci pozyskiwania informacji wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych dla celów innych niż wyżej wymienione. Takie informacje mogą być uzyskiwane na zasadach przyjętych dla danego rodzaju stosunków. Ponadto wskazał, że w każdym indywidualnym przypadku zachowanie skarżącego wnoszącego o udzielenie informacji publicznej winno być oceniane nie tylko w kontekście uprawnienia do uzyskania takiej informacji, ale w konkretnych sytuacjach należy również uwzględnić płynące wobec niego wartości, a przede wszystkim nadrzędne zasady. Dalej zauważył, że zakres obowiązku informacyjnego państwa powinien być ukształtowany w taki sposób, aby zapewnić równowagę między korzyściami wynikającymi z zapewnienia dostępu do informacji, a szeroko rozumianymi kosztami, jakie muszą ponieść w celu jego realizacji podmioty zobowiązane. Nadużywanie prawa do informacji może bowiem ograniczać dostęp do niej innym podmiotom i zakłócać funkcjonowanie urzędu.
Sąd orzekający w sprawie w pełni podziela powyższe stanowisko i jego argumentację.
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., Dyrektor Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr [...] w G. jest podmiotem publicznym zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.
Wniosek skarżącego dotyczył udzielenia szeregu informacji, które w ocenie organu miały charakter informacji przetworzonych.
Należy podkreślić, że istotą ustawy o dostępie do informacji publicznej jest szybkość działania w procesie udostępniania informacji publicznej. Stanowi o tym art. 13 ust. 1 u.d.i.p. zakreślający termin do udzielenia informacji bez zbędnej zwłoki, nie późniejszy jednak niż 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Powołany przepis ustanawia zatem zasadę udostępniania informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, zaś ewentualna zwłoka w udostępnieniu informacji publicznej musi mieć charakter niezbędny.
Zdaniem Sądu w kontrolowanej sprawie, organ nie pozostawał w bezczynności, bowiem z zachowaniem ustawowego terminu, odpowiedział na wniosek skarżącego, zakreślił mu termin do wykazania interesu w pozyskaniu informacji oraz w tym celu przedłużył termin załatwienia sprawy.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja zgodnie z art.16 ust.1 u.d.i.p. jest prawidłowa.
W ocenie Sądu bezczynność zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok NSA z 9 października 2018 r., sygn. akt I OSK 1987/2018, opubl. w CBOSA).
Taka też sytuacja nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie albowiem w sytuacji gdy organ potraktował wniosek jako dotyczący informacji przetworzonej procedował w sprawie adekwatnie do obowiązujących przepisów, i dokonał oceny czy strona wykazała istnienie szczególnie istotnego interesu publicznego w jej udzieleniu i następnie gdy stwierdził negatywna przesłankę w tym zakresie wydał decyzje odmowną po myśli art. 16 u.d.i.p.
Skoro zatem organ postąpił w sposób opisany powyżej uznać należało, że nie dopuścił się w niniejszej sprawie bezczynności.
Podsumowując, podniesione w skardze zarzuty okazały się całkowicie nieuzasadnione. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.