III SA/Gl 150/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzje sanitarne o odmowie skrócenia kwarantanny, uznając, że obowiązek kwarantanny nałożono bez wymaganej decyzji administracyjnej, a przepisy rozporządzenia dotyczące kwarantanny 'ex lege' były niezgodne z ustawą.
Skarżący D. T. kwestionował nałożenie obowiązku kwarantanny na siebie i dzieci po przekroczeniu granicy, twierdząc, że nie było podstaw do jej nałożenia. Organy sanitarne odmówiły skrócenia kwarantanny, powołując się na przepisy rozporządzenia. WSA w Gliwicach uchylił obie decyzje, stwierdzając, że obowiązek kwarantanny powinien być nałożony w drodze decyzji administracyjnej, a przepisy rozporządzenia wprowadzające kwarantannę 'ex lege' były niezgodne z ustawą i Konstytucją.
Sprawa dotyczyła skargi D. T. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. o odmowie skrócenia okresu kwarantanny nałożonej na skarżącego i jego dzieci po przekroczeniu granicy RP. Kwarantanna została nałożona automatycznie na mocy § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Skarżący twierdził, że nie wnosił o skrócenie kwarantanny, lecz o jej cofnięcie, ponieważ nie było podstaw do jej nałożenia. Organy obu instancji błędnie rozpoznały wniosek jako żądanie skrócenia kwarantanny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że obowiązek kwarantanny powinien być nałożony w drodze decyzji administracyjnej zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Przepisy rozporządzenia wprowadzające kwarantannę 'ex lege' (§ 2 i § 5) zostały uznane za niezgodne z ustawą i Konstytucją, ponieważ wykroczyły poza zakres upoważnienia ustawowego i naruszyły konstytucyjne gwarancje praw obywatelskich, w tym prawo do zaskarżenia rozstrzygnięcia. Sąd odmówił zastosowania niezgodnych z ustawą przepisów rozporządzenia i uchylił zaskarżone decyzje.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek kwarantanny powinien być nałożony w drodze decyzji administracyjnej zgodnie z ustawą. Przepisy rozporządzenia wprowadzające kwarantannę 'ex lege' są niezgodne z ustawą i Konstytucją.
Uzasadnienie
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi wymaga wydania decyzji administracyjnej do nałożenia obowiązku kwarantanny. Rozporządzenie nie może modyfikować tej zasady, a wprowadzanie kwarantanny 'ex lege' narusza konstytucyjne gwarancje praw obywatelskich.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (28)
Główne
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi art. 33 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii art. 2 § 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii art. 5 § 1
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi art. 33 § 1
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi art. 34 § 2
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi art. 5 § 1
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi art. 33 § 3a
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii art. 3 § 4
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii art. 3 § 7
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi art. 34 § 2
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi art. 5 § 1
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi art. 33 § 3a
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi art. 46a
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi art. 46b
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 41 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 41 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 178 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 92 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek kwarantanny powinien być nałożony w drodze decyzji administracyjnej, a nie 'ex lege' na podstawie rozporządzenia. Przepisy rozporządzenia wprowadzające kwarantannę 'ex lege' naruszają Konstytucję i ustawę. Organ błędnie rozpoznał wniosek strony, uznając żądanie cofnięcia kwarantanny za żądanie jej skrócenia.
Godne uwagi sformułowania
kwarantanna ex lege naruszenie podstawowych standardów konstytucyjnych wykroczenie poza zakres upoważnienia ustawowego
Skład orzekający
Małgorzata Herman
przewodniczący
Marzanna Sałuda
sprawozdawca
Piotr Pyszny
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że nałożenie obowiązku kwarantanny bez decyzji administracyjnej jest niezgodne z prawem, a przepisy rozporządzeń wprowadzające kwarantannę 'ex lege' mogą być uznane za niezgodne z ustawą i Konstytucją."
Ograniczenia: Dotyczy okresu obowiązywania przepisów epidemicznych w konkretnym kształcie; orzeczenie opiera się na interpretacji przepisów prawa administracyjnego i konstytucyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z prawami obywatelskimi w kontekście pandemii i nadużywania prawa przez organy administracji. Pokazuje, jak sądy administracyjne mogą kontrolować zgodność rozporządzeń z ustawą i Konstytucją.
“Kwarantanna bez decyzji? Sąd Administracyjny: To niezgodne z prawem!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gl 150/22 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2022-09-20 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2022-02-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Małgorzata Herman /przewodniczący/ Marzanna Sałuda /sprawozdawca/ Piotr Pyszny Symbol z opisem 6205 Nadzór sanitarny Hasła tematyczne Opłata skarbowa Sygn. powiązane II GSK 577/23 - Wyrok NSA z 2025-11-26 Skarżony organ Inspektor Sanitarny Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 861 par. 2, 3 i 5 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Asesor WSA Piotr Pyszny, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2022 r. sprawy ze skargi D. T. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia 20 grudnia 2021 r. nr NS-EP.906.40.2021 w przedmiocie odmowy skrócenia okresu kwarantanny uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. z dnia 30 sierpnia 2021 r. nr [...]. Uzasadnienie Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), decyzją z dnia 20 grudnia 2021r. nr NS-ep.906.40.2021 po rozpatrzeniu odwołania D. T. – dalej strona , skarżący od decyzji z dnia 30 sierpnia 2021r. nr [...] r. wydanej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z.- jako: "organ I instancji", "PPIS w przedmiocie odmowy skrócenia okresu kwarantanny D. T., N. T., B. T. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję . Stan sprawy jest następujący; Kwarantanna na stronę i jego rodzinę została nałożona automatycznie na mocy § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 861 z późn. zm.) w myśl którego, osoba przekraczająca granicę Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana odbyć, po przekroczeniu granicy państwowej, obowiązkową kwarantannę trwającą 10 dni, licząc od dnia następującego po przekroczeniu tej granicy. Zgodnie z § 3 ust. 4 w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. okres realizacji obowiązku odbycia kwarantanny ulega skróceniu w przypadku uzyskania przez osobę przekraczającą granicę negatywnego wyniku testu diagnostycznego w kierunku SARS-CoV-2 wykonanego po przekroczeniu tej granicy w okresie 48 godzin, licząc od momentu jej przekroczenia. Obowiązek odbycia kwarantanny uznaje się za zrealizowany z chwilą wprowadzenia negatywnego wyniku testu przez medyczne laboratorium diagnostyczne wykonujące diagnostykę zakażenia wirusem SARS-CoV-2 do systemu teleinformatycznego. Jak wynika z informacji zawartych w systemie EWP - 3 Pan D. T. wykonał test diagnostyczny w kierunku SARS-CoV-2 dnia 25.08.2021r. Granicę Rzeczypospolitej Polskiej przekroczył natomiast 21.08.2021r. Nie ma zatem podstaw do skrócenia kwarantanny na podstawie wyniku testu wykonanego w czwartej dobie po przekroczeniu granicy. D.T. w swoim wniosku z dnia 25.08.2021r. wnosi o skrócenie okresu kwarantanny dla małoletnich dzieci bez przeprowadzenia badania w zakresie SARS-CoV-2 i uzyskania negatywnego wyniku tego badania. Jako uzasadnienie podaje, że zarówno on jak i B. i N.T. nie mają żadnych objawów chorobowych i posiadają naturalną odporność na zarażenie wirusem SARS-CoV-2 po przebytej chorobie. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W dniu 30 sierpnia organ I instancji wydał decyzję o odmowie skrócenia kwarantanny stronie i jego dzieciom . W treści uzasadnienia wskazał, iż kwarantanna na stronę i jego rodzinę została nałożona automatycznie na mocy § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 861 z późn. zm.) – dalej rozporządzenie z 2021r w myśl którego, osoba przekraczająca granicę Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana odbyć, po przekroczeniu granicy państwowej, obowiązkową kwarantannę trwającą 10 dni, licząc od dnia następującego po przekroczeniu tej granicy. Zgodnie z § 3 ust. 4 w/w rozporządzenia z 2021 r. okres realizacji obowiązku odbycia kwarantanny ulega skróceniu w przypadku uzyskania przez osobę przekraczającą granicę negatywnego wyniku testu diagnostycznego w kierunku SARS-CoV-2 wykonanego po przekroczeniu tej granicy w okresie 48 godzin, licząc od momentu jej przekroczenia. Obowiązek odbycia kwarantanny uznaje się za zrealizowany z chwilą wprowadzenia negatywnego wyniku testu przez medyczne laboratorium diagnostyczne wykonujące diagnostykę zakażenia wirusem SARS-CoV-2 do systemu teleinformatycznego. Jak wynika z informacji zawartych w systemie EWP - 3 D.T. wykonał test diagnostyczny w kierunku SARS-CoV-2 dnia 25 sierpnia 2021r. Granicę Rzeczypospolitej Polskiej przekroczył natomiast 21 sierpnia 2021r. Nie ma zatem podstaw do skrócenia kwarantanny na podstawie wyniku testu wykonanego w czwartej dobie po przekroczeniu granicy. Organ zaznaczył, iż D.T. w swoim wniosku z dnia 25.08.2021r. wniósł o skrócenie okresu kwarantanny dla siebie i małoletnich dzieci bez przeprowadzenia badania w zakresie SARS-CoV-2 i uzyskania negatywnego wyniku tego badania w uzasadnieniu podając, że zarówno on jak i B. i N.T. nie mają żadnych objawów chorobowych i posiadają naturalną odporność na zarażenie wirusem SARS-CoV-2 po przebytej chorobie. Zdaniem organu I instancji wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z § 3 ust. 7 w/w rozporządzenia z 2021 r. właściwy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny może w uzasadnionych przypadkach skrócić okres kwarantanny. Opisany powyżej przypadek zdaniem organu nie jest uzasadniony. Brak jakichkolwiek objawów chorobowych u D. T. oraz jego małoletnich dzieci B. i N. nie stanowi podstawy do skrócenia okresu obowiązkowej kwarantanny. Zgodnie z § 2 ust. 2 w/w rozporządzenia z 2021 r. każda osoba przekraczająca granice Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana odbyć 10 - dniową kwarantannę licząc od dnia następującego po jej przekroczeniu. Obowiązek ten nie dotyczy tylko i wyłącznie osób, co do których istnieje domniemanie lub podejrzenie zakażenia, jak wskazał D. T. w swoim wniosku. W odwołaniu strona zakwestionowała wydaną decyzję. Organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania i utrzymał w mocy sporną decyzję podzielił przy tym argumentację prawną organu I instancji na tle zaistniałego w sprawie stanu faktycznego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 – dalej jako p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem skargi, a tym samym kontroli Sądu, była decyzja organu Śląskiego Państwowego wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. w przedmiocie odmowy skrócenia kwarantanny dla D. T., N. T. i B. T. W jej podstawie organ I instancji powołał § 3 ust. 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii ( DZ. U. poz. 861 ze zm.) gdyż jak wskazał przypadek strony nie można uznać za uzasadniony. Brak objawów chorobowych u D. T. i jego dzieci, N. T. i B. T. nie stanowi podstawy do skrócenia obowiązkowej kwarantanny. Zgodnie bowiem z § 2 ust. 2 rozporządzenia każda osoba przekraczająca granice RP jest obowiązana odbyć 10 dniową kwarantannę. Licząc od dnia następującego po jej przekroczeniu co ma miejsce w sprawie z uwagi na fakt, iż w dniu 21 sierpnia 2021r D. T. przekroczył granicę, a test diagnostyczny wykonał w kierunku SARS -COV-2 25 sierpnia 2021r. czyli 4 dni po przekroczeniu granicy, stąd nie ma podstaw do skrócenia okresu kwarantanny. Strona w skardze kwestionuje prawidłowość wydanych decyzji podnosząc, iż we wniosku z 25 sierpnia 2021r. od początku postępowania kwestionowała nałożenie na nią i jej dzieci obowiązku kwarantanny i nie żądała jej skrócenia lecz uznania braku podstaw do jej wydania. Akcentowała, iż ona i cała rodzina nie miała styczności z biologicznym czynnikiem chorobotwórczym, a zgodnie z ustawą o zapobieganiu i zwalczaniu jedynie w sytuacji domniemania lub podejrzenia zakażenia kwarantanna może być nałożona. Skoro taka sytuacja w jej i rodziny przypadku nie miała miejsca brak było w ogóle podstaw do nałożenia obowiązku kwarantanny narzuconego regulacjami rozporządzenia z 2021r. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z akt sprawy, w tym wniosku z 25 sierpnia 2021r strona istotnie po dowiedzeniu się z systemu EWP o nałożeniu na nią i jej rodzinę obowiązku kwarantanny w piśmie z dnia 25 sierpnia 2021r. skierowanym do organu nie wnosiła o skrócenie okresu kwarantanny lecz o cofnięcie tegoż obowiązku nałożonego od dnia 22 sierpnia 2021r. W sposób jednoznaczny wyartykułowała swoje żądanie i nie dotyczyło ono jak przyjęto w sprawie iż wnosiła o skrócenie okresu kwarantanny. W konsekwencji powyższego w ocenie Sądu organ I błędnie rozpoznał wniosek strony nadając mu treść która z niego nie wynika. Zatem w sprawie doszło do naruszenia zastosowanych w sprawie przepisów rozporządzenia a to § 3 ust. 7 poprzez ich niezasadne wbrew wnioskowi strony zastosowanie, co skutkowało także i tym, iż organ II instancji utrzymując w mocy decyzję organu I instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego regulację tę naruszył. Niezależnie od powyższego uchybienia zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego w ocenie Sądu działającego na podstawie art. 134 p.p.s.a w sprawie doszło także do naruszenia art. 33 ust. 1 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 2069, dalej: ustawa) , który wyznacza zasadę decyzyjnego orzekania w przedmiocie nakładania obowiązku kwarantanny uwzględniając przy tym, że z racji obligatoryjnego charakteru obowiązku podlegania przez skarżącą kwarantannie na podstawie art. 34 ust. 2 ustawy, decyzja ta ma charakter deklaratoryjny. Przed przystąpieniem do rozważań w tym zakresie wskazać jednak uprzednio należy, iż jak wskazał NSA w wyroku z dnia 22 lutego 2022 r. sygn. akt II OSK 594/19 ( publ. LEX nr 3328102) rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy", o jakim mowa w przepisie art. 134 p.p.s.a. oznacza jedynie to, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Sąd dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nie jest skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w tym piśmie procesowym, jak również stwierdzić np. nieważność zaskarżonego aktu, mimo że skarżący wnosił o jego uchylenie. Zakresem rozpoznania sądu stają się więc wszystkie czynności i akty wydane w danej sprawie administracyjnej, niezależnie od tego, w jakim stadium postępowania i w jakim trybie, zostały podjęte. Podzielając to stanowisko w całości skład orzekający w sprawie uznał, iż może uczynić przedmiotem rozpoznania nałożenie na stronę i jej dzieci N. i B. T. kwarantanny nałożonej na podstawie regulacji rozporządzenia z 2021 w związku z faktu przekroczenia 21 sierpnia 2021r. granicy RP. Na wstępie zaznaczyć należy, że Sąd podzielił stanowisko prezentowane w orzeczeniach sądów administracyjnych oraz w doktrynie, że objęcie skarżącego i jego dzieci w zastosowanym trybie przez organy inspekcji sanitarnej kwarantanną stanowi czynność z zakresu administracji publicznej zaskarżalną do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. wyroki: WSA w Gliwicach z 27 lipca 2020 r., III SA/Gl 319/20; WSA we Wrocławiu z 25 listopada 2020 r., IV SA/Wr 284/20; z WSA w Warszawie z 20 lipca 2021 r., V SA/Wa 2022/21, dostępne w CBOIS). Jak już nadmieniono skarżący w zasadniczej części zarzutów kwestionował prawidłowość sposobu nałożenia na niego i jego dzieci obowiązku poddania się kwarantannie. W tym zaś zakresie organ argumentował, że zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia z 2021r . z dnia 6 maja 2021r. kwarantanna na stronę i dzieci jest nałożona automatycznie gdyż jak stanowi ten przepis osoba przekraczająca granice RP jest obowiązana odbyć po przekroczeniu granicy państwowej obowiązkową kwarantannę trwającą 10 dni, licząc od przekroczenia tej granicy. Przepisy rozporządzenia z 2021r w tej dacie stanowiły, iż do dnia 31 sierpnia 2021 r. wstrzymuje się przemieszczanie się pasażerów w transporcie kolejowym wykonywanym z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej, stanowiącej granicę zewnętrzną w rozumieniu art. 2 pkt 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen) (Dz. Urz. UE L 77 z 23.03.2016, str. 1, z późn. zm.). 2. W okresie, o którym mowa w ust. 1, osoba przekraczająca granicę Rzeczypospolitej Polskiej, o której mowa w ust. 1, w celu udania się do swojego miejsca zamieszkania lub pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązana: 1) przekazać funkcjonariuszowi Straży Granicznej, o którym mowa w ustawie z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 305, 1610, 2112 i 2320 oraz z 2021 r. poz. 11 i 464), informację o: a) adresie miejsca zamieszkania lub pobytu, w którym będzie odbywać obowiązkową kwarantannę, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 34 ust. 5 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, b) numerze telefonu do bezpośredniego kontaktu z tą osobą; 2) odbyć, po przekroczeniu granicy państwowej, obowiązkową kwarantannę, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 34 ust. 5 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, trwającą 10 dni, licząc od dnia następującego po przekroczeniu tej granicy. 3. Obowiązek, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, jest równoważny z obowiązkiem wynikającym z art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Decyzji organu inspekcji sanitarnej nie wydaje się. W § 5 wskazano zaś, iż w przypadku objęcia przez organy inspekcji sanitarnej osoby kwarantanną z powodu narażenia na chorobę wywołaną wirusem SARS-CoV-2, izolacją albo izolacją w warunkach domowych, informację o tym umieszcza się w systemie teleinformatycznym, o którym mowa w § 2 ust. 4 pkt 1. Decyzji organu inspekcji sanitarnej nie wydaje się. 2. Informacja o objęciu osoby kwarantanną, izolacją albo izolacją w warunkach domowych może być przekazana tej osobie ustnie, za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności, w tym przez telefon. Należy przy tym zauważyć, że przepisy ww. rozporządzenia nie regulują przesłanek objęcia kwarantanną, jak również nie określają osób jej podlegających. Wyczerpującą regulację w tym zakresie zawierają przepisy ustawy. Stosownie do art. 33 ust. 1 ustawy, państwowy powiatowy inspektor sanitarny lub państwowy graniczny inspektor sanitarny może, w drodze decyzji, nałożyć na osobę zakażoną lub chorą na chorobę zakaźną albo osobę podejrzaną o zakażenie lub chorobę zakaźną, lub osobę, która miała styczność ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego, obowiązki określone w art. 5 ust. 1. Do obowiązków tych należy także kwarantanna (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. f ustawy), która zgodnie z ustawową definicją zawartą w art. 2 pkt 12 jest odosobnieniem osoby zdrowej, która była narażona na zakażenie, w celu zapobieżenia szerzeniu się chorób szczególnie niebezpiecznych i wysoce zakaźnych. Zatem art. 33 ust. 1 ustawy określa generalną zasadę decyzyjnego orzekania w przedmiocie nakładania obowiązków określonych w art. 5 ust. 1 ustawy, w tym kierowania na kwarantannę. Zasady tej nie zmienia art. 33 ust. 3a ustawy, dodany z dniem 1 kwietnia 2020 r., który stanowi, że decyzje, o których mowa w ust. 1, wydawane w przypadku podejrzenia zakażenia lub choroby szczególnie niebezpiecznej i wysoce zakaźnej, stanowiącej bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia innych osób: 1) mogą być przekazywane w każdy możliwy sposób zapewniający dotarcie decyzji do adresata, w tym ustnie; 2) nie wymagają uzasadnienia; 3) przekazane w sposób inny niż na piśmie, są następnie doręczane na piśmie po ustaniu przyczyn uniemożliwiających doręczenie w ten sposób. Przepis ten nie pozwala bowiem na odstąpienie od decyzyjnej formy nakładania obowiązków, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy, a jedynie w określonych granicach upraszcza treść takiej decyzji (przez możliwość odstąpienia od uzasadnienia) oraz sposób jej zakomunikowania (doręczenia/ogłoszenia) adresatowi. Skoro zatem w art. 33 ust. 1 ustawy, ustawodawca wprowadził zasadę orzekania o nałożeniu obowiązków, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy, w drodze decyzji, a jedyny wyjątek od tej zasady przewidział w art. 35 ust. 1 ustawy, to nie ma możliwości odstąpienia od decyzyjnego trybu skierowania na kwarantannę w przypadku orzekania przez organy inspekcji sanitarnej. Sąd rozpoznając przedmiotową sprawę prezentuje stanowisko co do tego, że zarówno § 2 jak i § 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. jakkolwiek nie powołane przez organy przy orzekaniu w sprawie to jednak funkcjonujący w obrocie prawnym nie mogły dokonać w tym zakresie modyfikacji przepisu ustawowego w zakresie dotyczącym trybu nakładania obowiązku kwarantanny. Należy przede wszystkim zauważyć, że powołane rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 46a i art. 46b pkt 1 - 6 i 8 - 13 ustawy. Przepisy te upoważniały Radę Ministrów w przypadku wystąpienia stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego o charakterze i w rozmiarach przekraczających możliwości działania właściwych organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego do określenia w drodze rozporządzenia, na podstawie danych przekazanych przez ministra właściwego do spraw zdrowia, ministra właściwego do spraw wewnętrznych, ministra właściwego do spraw administracji publicznej, Głównego Inspektora Sanitarnego oraz wojewodów: 1) zagrożonego obszaru wraz ze wskazaniem rodzaju strefy, na którym wystąpił stan epidemii lub stan zagrożenia epidemicznego, 2) rodzaju stosowanych rozwiązań - w zakresie określonym w art. 46b – mając na względzie zakres stosowanych rozwiązań oraz uwzględniając bieżące możliwości budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego (art. 46a ustawy). W rozporządzeniu tym można ustanowić m.in. obowiązek poddania się kwarantannie (art. 46b pkt 5 ustawy). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko zawarte w wyroku WSA w Poznaniu z 25 lutego 2022 r., sygn. I SA/Po 1022/21, w wyroku WSA w Olsztynie z 20 kwietnia 2022r., sygn. II SA/Ol 175/22 czy też w wyroku WSA w Rzeszowie z 18 maja 2022 r., sygn. II SA/Rz 22/22, że wprowadzone w § 5 ust. 1 rozporządzenia RM z 6 maja 2021r. odstępstwo od ustawowej zasady nakładania obowiązku poddania się kwarantannie na podstawie decyzji administracyjnej nie mieści się w zakresie pojęcia "ustanowienia obowiązku poddania się kwarantannie" użytego w art. 46b pkt 5 ustawy. Podobnie regulacja § 2 ust.2 pkt 2 rozporzązdenia z 2021r. wskazana przez organy. Sąd podziela także stanowisko doktryny, przytoczone w ww. wyroku WSA w Poznaniu, zgodnie z którym przepisy art. 46a i art. 46b pkt 1-6 i 8-13 ustawy nie upoważniały do uregulowania w wydanym na ich podstawie rozporządzeniu kwarantanny w sposób odrębny od konstrukcji ustawowych, a więc w szczególności wymagających wydania przez właściwy organ sanitarny decyzji administracyjnej (por. L. Bosek, Stan epidemii. Konstrukcja prawna, Warszawa 2022, s. 272). Zmiana zasadniczej konstrukcji ustawowej realizującej funkcje gwarancyjne, w tym przypadku polegająca w istocie na wprowadzeniu, nieznanej dotychczas ustawie, instytucji "kwarantanny ex lege" – wymagała niewątpliwie zmiany regulacji ustawowej, a nie wprowadzenia takiej instytucji w drodze aktu podustawowego (por. L. Bosek, Stan epidemii. Konstrukcja prawna, Warszawa 2022, s. 278). Należy podkreślić, że nałożenie obowiązku kwarantanny stanowi ingerencję w podstawowe prawa obywatelskie. Wszelkie zaś ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być, zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Oznacza to, w świetle ugruntowanego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, że ustawa musi samodzielnie określać podstawowe elementy ograniczenia danego prawa i wolności (por. orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 12 stycznia 2000 r., P 11/98; z 28 czerwca 2000 r., K36/06; z 5 lutego 2008 r., K 34/06; z 19 czerwca 2008 r., P 23/07; z 19 maja 2009 r., K 47/07; z 7 marca 2012 r., K 3/10). Także w myśl art. 5 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, ze zm.; dalej jako: EKPCz) każdy ma prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego. Nikt nie może być pozbawiony wolności, z wyjątkiem następujących przypadków i w trybie ustalonym przez prawo m.in. zgodnego z prawem pozbawienia wolności osoby w celu zapobieżenia szerzeniu przez nią choroby zakaźnej, osoby umysłowo chorej, alkoholika, narkomana lub włóczęgi. Przy tym każdy, kto został pozbawiony wolności przez zatrzymanie lub aresztowanie, ma prawo odwołania się do sądu w celu ustalenia bezzwłocznie przez sąd legalności pozbawienia wolności i zarządzenia zwolnienia, jeżeli pozbawienie wolności jest niezgodne z prawem (art. 5 ust. 4 EKPCz). Podobnie art. 41 ust. 1 Konstytucji RP stanowi, że każdemu zapewnia się nietykalność osobistą i wolność osobistą. Pozbawienie lub ograniczenie wolności może nastąpić tylko na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Ponadto każdy pozbawiony wolności nie na podstawie wyroku sądowego ma prawo odwołania się do sądu w celu niezwłocznego ustalenia legalności tego pozbawienia (art. 41 ust. 2 zd. pierwsze Konstytucji RP). W ramach gwarantowanej w art. 41 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 5 ust. 4 EKPCz procedury sądowej kontroli legalności zastosowanego środka noszącego znamiona pozbawienia wolności w rozumieniu art. 41 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 5 ust. 1 EKPCz, musi istnieć rzeczywista możliwość zweryfikowania przez sąd prawidłowości detencji, tak od strony jej podstaw faktycznych, jak i prawnych (por. P. Hofmański [w:] Komentarz EKPCz, pod red. L. Garlickiego, Warszawa 2010, t. I, art. 5, Nb 119, s. 212, i tam przywołane wyroki ETPCz). W tym kontekście należy zauważyć, że skutkiem pośrednim regulacji wprowadzonej w § 5 ust. 1 rozporządzenia RM z 6 maja 2021 r. było pozbawienie, bez należytej podstawy prawnej, gwarancji i środków procesowych związanych z ogólną zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, w tym konstytucyjnego prawa do zaskarżenia rozstrzygnięcia zapadłego w pierwszej instancji (art. 78 Konstytucji RP). Należy także podnieść, na co zwrócił uwagę NSA w wyroku z 19 października 2021 r. (sygn. akt II GSK 663/21), że z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego wynika niezbicie, że w rozporządzeniu powinny być zamieszczane jedynie przepisy o charakterze technicznym, niemające zasadniczego znaczenia z punktu widzenia praw lub wolności jednostki. Uzależnienie dopuszczalności ograniczeń wolności i praw od ich ustanowienia "tylko w ustawie" jest czymś więcej, niż tylko przypomnieniem ogólnej zasady wyłączności ustawy dla unormowania sytuacji prawnej jednostek, stanowiącej klasyczny element idei państwa prawnego. Jest to także sformułowanie wymogu odpowiedniej szczegółowości unormowania ustawowego. Skoro ograniczenia konstytucyjnych praw i wolności mogą być ustanawiane "tylko" w ustawie, oznacza to nakaz kompletności unormowania ustawowego, które powinno w sposób samodzielny określać wszystkie podstawowe elementy ograniczenia danego prawa i wolności tak, aby już na podstawie lektury przepisów ustawy można było wyznaczyć kompletny zarys tego ograniczenia. Niedopuszczalne jest natomiast przyjmowanie w ustawie uregulowań blankietowych, pozostawiających organom władzy wykonawczej swobodę normowania ostatecznego kształtu owych ograniczeń, a w szczególności wyznaczania zakresu tych ograniczeń (por.: Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z 12 stycznia 2000 r., P 11/98, publ. OTK 2000/1/3). Jednocześnie podkreśla się, że do unormowania w drodze rozporządzenia mogą zostać przekazane tylko takie sprawy, które nie mają istotnego znaczenia dla urzeczywistnienia wolności i praw człowieka zagwarantowanych w Konstytucji (por.: wyroki TK z: 19 maja 2009 r., K 47/07, publ. OTK-A 2009/5/68; 19 lutego 2002 r., U 3/01, publ. OTK-A 2002/1/3). W kontekście stopnia szczegółowości (głębokości) regulacji ustawowej podkreślić zaś należy, że jakkolwiek w pewnych dziedzinach prawa ustawa może pozostawiać więcej miejsca dla regulacji wykonawczych, co jednak nigdy nie może prowadzić do nadania regulacji ustawowej charakteru blankietowego, tzn. do "pozostawienia organowi upoważnionemu możliwości samodzielnego uregulowania całego kompleksu zagadnień, co do których w tekście ustawy nie ma żadnych bezpośrednich uregulowań ani wskazówek", to jednak w niektórych dziedzinach zarysowuje się bezwzględna wyłączność ustawy (por.: wyroki Trybunału Konstytucyjnego z: 9 listopada 1999 r., K 28/98, publ. OTK 1999/7/156; 24 marca 1998 r., K 40/97, publ. OTK 1998/2/12). W przywołanym powyżej wyroku Sąd podkreślił, z czym skład orzekający w niniejszej sprawie całkowicie zgadza się, że nie można negować, że celem przepisów rozporządzenia Rady Ministrów, wydanych w wykonaniu delegacji ustawowej zawartej w art. 46a i art. 46b ustawy była ochrona zdrowia, ale żadne względy praktyczne albo pragmatyczne, jak też celowość wprowadzanych rozwiązań, nie uzasadniają wykroczenia poza granice upoważnienia ustawowego. Tak więc chociaż oceniane zakazy, nakazy i ograniczenia można uznać za uzasadnione z punktu widzenia walki z pandemią, to tryb ich wprowadzenia doprowadził do naruszenia podstawowych standardów konstytucyjnych i praw w zakresie wolności przemieszczania się (por.: wyrok Sądu Najwyższego z 29 czerwca 2021 r., II KK 255/21, LEX nr 3207608). W związku z powyższym Sąd stwierdził, że § 2 rozporządzenia nie upoważnił, nie zwolnił organów inspekcji sanitarnej z obowiązku wydania decyzji o skierowaniu na kwarantannę. Podobnie § 5 rozporządzenia jakkolwiek nie powołany przez organy w treści decyzji jednak istniejący w obrocie prawnym w dacie przekroczenia strony wraz z dziećmi granicy RP w dniu 21 sierpnia 2021r. to jest w dacie zdarzenia z którego organy wywodzą skutek prawny, wykroczył poza zakres upoważnienia ustawowego określonego w art. 46a i art. 46b ustawy, naruszając tym samym zarówno powołane wyżej przepisy ustawowe, jak i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Z tych względów Sąd, podlegając tylko Konstytucji oraz ustawom (por. art. 178 ust. 1 Konstytucji RP) odmówił zastosowania w kontrolowanej sprawie, niezgodnego z ustawą przepisu rozporządzenia RM z 6 maja 2021r. Możliwość takiego orzekania przez sądy administracyjne nie budzi wątpliwości w doktrynie, ani w judykaturze (por.: R. Hauser, J. Trzciński, Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 2010, s. 18, i tam przywołane orzeczenia NSA; L. Bosek, Stan epidemii. Konstrukcja prawna, Warszawa 2022, ss. 316 i nast.). Sąd uznał więc, że sposób nałożenia na skarżącego i jego dzieci N. i B. T. obowiązku kwarantanny z pominięciem wydania wobec strony decyzji administracyjnej stanowił o naruszeniu art. 33 ust. 1 ustawy, który wyznacza zasadę decyzyjnego orzekania w przedmiocie nakładania obowiązku kwarantanny uwzględniając przy tym, że z racji obligatoryjnego charakteru obowiązku podlegania przez skarżącą kwarantannie na podstawie art. 34 ust. 2 ustawy, decyzja ta ma charakter deklaratoryjny. Jak wskazano bowiem w przywołanym powyżej wyroku NSA w sprawie o sygn. II GSK 793/21, decyzja winna konkretyzować obowiązek poddania się kwarantannie w stosunku do adresata. W niniejszej sprawie nie został zachowany również uproszczony tryb wydania decyzji, o którym mowa w art. 33 ust. 3a ustawy. Przepis ten wymaga bowiem, aby po przekazaniu decyzji w formie ustanej, nastąpiło jej doręczenie na piśmie. W niniejszej sprawie obowiązek z art. 33 ust. 3a pkt 3 ustawy nie został zrealizowany. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI