III SA/Gl 148/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Gminy Żywiec na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego, który stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w sprawie zasad wnoszenia inicjatyw obywatelskich. Wojewoda uznał uchwałę za sprzeczną z art. 41a ustawy o samorządzie gminnym, wskazując na szereg istotnych naruszeń, m.in. w zakresie wymogów formalnych, terminu zgłaszania projektu uchwały oraz sposobu reprezentacji komitetu inicjatyw. Gmina zarzuciła Wojewodzie nieuzasadnione przyjęcie istotnego naruszenia prawa oraz błędy proceduralne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpoznając skargę, uznał ją za zasadną. Sąd szczegółowo analizował poszczególne zarzuty Wojewody, dochodząc do wniosku, że większość z nich jest nieuzasadniona. W szczególności Sąd podkreślił, że naruszenia prawa, jeśli w ogóle występowały, nie miały charakteru istotnego, co jest warunkiem koniecznym do stwierdzenia nieważności uchwały przez organ nadzoru. Sąd wskazał, że niektóre zapisy uchwały, choć mogły być sformułowane nieprecyzyjnie, nie prowadziły do skutków niemożliwych do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawnym. W konsekwencji Sąd uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia 'istotnego naruszenia prawa' w kontekście uchwał samorządowych oraz zakresu kompetencji rady gminy w zakresie inicjatywy obywatelskiej.
Dotyczy specyficznej sytuacji uchwały rady gminy i rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody.
Zagadnienia prawne (6)
Czy uchwała rady gminy określająca zasady wnoszenia inicjatyw obywatelskich, która nakłada na komitet inicjatywy obowiązek przedłożenia projektu uchwały wraz ze zgłoszeniem zawiadomienia o utworzeniu komitetu, narusza art. 41a ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie uregulowanie nie narusza prawa w sposób istotny, a podział czynności na etapy nie jest obligatoryjny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustawa nie wymaga rozdzielenia czynności utworzenia komitetu i zgłoszenia projektu uchwały na dwa odrębne etapy, a rada gminy ma kompetencję do określenia szczegółowych zasad wnoszenia inicjatyw, co obejmuje również wymogi formalne zgłoszenia.
Czy zapis uchwały rady gminy stanowiący, że po przyjęciu zawiadomienia treść projektu uchwały nie może być zmieniona, narusza prawo?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki zapis jest uzasadniony i celowy, zapobiegając zmianie projektu po kampanii promocyjnej i zebraniu podpisów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zakaz zmiany treści projektu po przyjęciu zawiadomienia jest logiczny i zapobiega sytuacji, w której projekt stałby się zupełnie inny niż ten, któremu poparcie wyrazili mieszkańcy.
Czy zapis uchwały rady gminy nakładający obowiązek wskazania osób uprawnionych do reprezentowania komitetu przed Radą, podczas gdy art. 41a ust. 4 ustawy stanowi, że komitet ma prawo (nie obowiązek) wskazywać takie osoby, stanowi istotne naruszenie prawa?
Odpowiedź sądu
Stanowi naruszenie prawa, ale nieistotne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć sformułowanie może sugerować obligatoryjność, wykładnia celowościowa i zasada racjonalności przemawiają za tym, że wskazanie reprezentacji ułatwia sprawniejszą komunikację i pracę nad projektem, a naruszenie nie jest istotne.
Czy rada gminy może określić minimalną liczbę podpisów mieszkańców potrzebnych do wystąpienia z inicjatywą uchwałodawczą, powtarzając jednocześnie przepis ustawowy?
Odpowiedź sądu
Nie stanowi to istotnego naruszenia prawa, jeśli nie modyfikuje przepisu ustawowego i służy przejrzystości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powtórzenie przepisu ustawowego w uchwale nie jest istotnym naruszeniem prawa, o ile nie modyfikuje jego treści i służy jasności dla adresatów, co miało miejsce w tym przypadku.
Czy rada gminy może określić zasady wycofania projektu uchwały zgłoszonego w ramach inicjatywy obywatelskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jest to dopuszczalne na podstawie zasady a maiori ad minus.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skoro mieszkańcy mogą nie podejmować inicjatywy, tym bardziej mogą ją wycofać na etapie prac, a uprawnienie to wygasa dopiero z chwilą głosowania przez Radę.
Czy rada gminy może określić obowiązki organu wykonawczego (Burmistrza) wraz z terminami ich realizacji w zakresie analizy projektu uchwały zgłoszonego w ramach inicjatywy obywatelskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jest to dopuszczalne i stanowi określenie zasad wnoszenia inicjatyw.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że określenie zadań Burmistrza w zakresie analizy projektu jest częścią zasad wnoszenia inicjatyw, a wykonanie uchwały przez organ wykonawczy jest konieczne dla jej praktycznej realizacji.
Przepisy (9)
Główne
u.s.g. art. 91 § 1 i 4
Ustawa o samorządzie gminnym
Przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały jest jej niezgodność z prawem jedynie o charakterze kwalifikowanym (istotnym).
u.s.g. art. 41a § 1-5
Ustawa o samorządzie gminnym
Reguluje zasady wnoszenia inicjatyw obywatelskich, tworzenia komitetów, promocji inicjatyw oraz formalne wymogi projektów.
Pomocnicze
u.s.g. art. 30 § 1 i 2 pkt 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Określa zadania wójta, w tym wykonywanie uchwał rady i przygotowywanie projektów uchwał.
P.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
P.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 7
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru.
P.p.s.a. art. 148
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla akt nadzoru w przypadku uwzględnienia skargi.
k.w. art. 10 § 1 pkt 3 lit. a
Kodeks wyborczy
Definiuje prawo wybierania (czynne prawo wyborcze) do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego.
k.w. art. 11 § 1 pkt 5
Kodeks wyborczy
Definiuje prawo wybieralności (bierne prawo wyborcze) do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada państwa prawnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zapisy uchwały Rady Miejskiej w Żywcu dotyczące inicjatywy obywatelskiej nie naruszają prawa w sposób istotny. • Organ nadzoru (Wojewoda) nie wykazał istotnego naruszenia prawa, co jest warunkiem stwierdzenia nieważności uchwały. • Sądowa kontrola działalności administracji publicznej obejmuje skargi na akty nadzoru.
Odrzucone argumenty
Uchwała Rady Miejskiej w Żywcu narusza przepisy art. 41a ustawy o samorządzie gminnym w sposób istotny. • Uzasadnienie rozstrzygnięcia nadzorczego jest enigmatyczne i nie wyjaśnia naruszeń prawa. • Organ nadzoru naruszył przepisy KPA dotyczące postępowania dowodowego i wyjaśniania stanu faktycznego.
Godne uwagi sformułowania
naruszenie ma charakter kwalifikowany • naruszenie istotne • skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym • zasada racjonalności ustawodawcy • a maiori ad minus
Skład orzekający
Barbara Orzepowska-Kyć
przewodniczący
Barbara Brandys-Kmiecik
sędzia
Magdalena Jankiewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'istotnego naruszenia prawa' w kontekście uchwał samorządowych oraz zakresu kompetencji rady gminy w zakresie inicjatywy obywatelskiej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchwały rady gminy i rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej instytucji samorządowej – inicjatywy obywatelskiej – i pokazuje, jak sądy interpretują granice kontroli nad uchwałami gminnymi. Pokazuje konflikt między organem nadzoru a samorządem.
“Czy gmina może sama decydować o inicjatywie obywatelskiej? Sąd rozstrzyga spór z Wojewodą.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.