III SA/Gl 144/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gliwicach uchylił postanowienie SKO i organu I instancji o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o zwrocie dotacji, uznając, że rygor nie mógł być nadany części decyzji nie nakładającej obowiązku.
Sąd uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji dotyczącej zwrotu dotacji oświatowej. Kluczowym argumentem było to, że rygor został nadany części decyzji (pkt 3), która jedynie stwierdzała nadmierną wysokość pobranej dotacji, a nie nakładała obowiązku jej zwrotu, co czyniło nadanie rygoru bezprzedmiotowym i niewykonalnym. Dodatkowo, organ I instancji nie uzasadnił wystarczająco interesu społecznego przemawiającego za nadaniem rygoru.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 20 grudnia 2024 r. oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia 22 października 2024 r., które nadawały rygor natychmiastowej wykonalności decyzji w przedmiocie zwrotu dotacji oświatowej. Sąd uznał, że rygor został nadany części decyzji (punkt 3), która jedynie deklaratoryjnie stwierdzała nadmierną wysokość pobranej dotacji, a nie nakładała na stronę skarżącą obowiązku jej zwrotu. Zgodnie z orzecznictwem, rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany jedynie decyzji, która jest wykonalna, czyli nakłada obowiązek. Ponadto, sąd wskazał na brak wystarczającego uzasadnienia ze strony organu I instancji co do interesu społecznego, który miałby przemawiać za nadaniem rygoru, oraz na brak uzasadnienia faktycznego w postanowieniu organu I instancji. Sąd oddalił zarzut dotyczący braku podpisów na postanowieniu SKO, uznając podpis elektroniczny za wystarczający. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na rzecz strony skarżącej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany jedynie decyzji, która jest wykonalna, czyli nakłada obowiązek. Część decyzji stwierdzająca jedynie fakt pobrania dotacji w nadmiernej wysokości nie jest wykonalna.
Uzasadnienie
Sąd powołując się na art. 108 K.p.a. i orzecznictwo NSA stwierdził, że rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany tylko decyzji, która jest wykonalna, czyli nakłada obowiązek. Punkt 3 decyzji, do którego nadano rygor, jedynie stwierdzał nadmierną wysokość pobranej dotacji, a nie nakładał obowiązku zwrotu, który był zawarty w punkcie 8 decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
k.p.a. art. 108 § § 1 i § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego, dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, bądź ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Może być nadany również po wydaniu decyzji w drodze postanowienia.
k.p.a. art. 130 § § 1 i § 3 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasadniczo decyzja nieostateczna nie podlega wykonaniu, a wniesienie odwołania wstrzymuje jej wykonanie. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Pomocnicze
u.f.z.o. art. 26 § ust. 2
Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych
Przepis dotyczy zasad pobierania i wykorzystania dotacji oświatowych, którego naruszenie mogło być podstawą do żądania zwrotu dotacji.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadku rażącego naruszenia prawa.
k.p.a. art. 126
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ogólny dotyczący formy postanowień.
k.p.a. art. 124 § § 1 i § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia postanowień.
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący kontroli postanowień organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy.
k.p.a. art. 138 § § 1 ust. 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozstrzygnięcia organu odwoławczego.
k.p.a. art. 110
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada związania organu administracji wydaną decyzją.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa prawna nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności.
k.p.a. art. 123 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący zażaleń.
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Elementy postanowienia.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a), b), c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia aktu administracyjnego przez sąd.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rygor natychmiastowej wykonalności został nadany części decyzji (pkt 3), która jedynie stwierdzała nadmierną wysokość pobranej dotacji, a nie nakładała obowiązku jej zwrotu, co czyniło nadanie rygoru bezprzedmiotowym i niewykonalnym. Organ I instancji nie uzasadnił wystarczająco interesu społecznego, który miałby przemawiać za nadaniem rygoru. Postanowienie organu I instancji nie zawierało uzasadnienia faktycznego.
Odrzucone argumenty
Zarzut nieważności postanowienia z powodu braku odręcznych podpisów na wydruku, podczas gdy podpis elektroniczny był wystarczający. Postanowienie o nadaniu rygoru stanowiło modyfikację treści decyzji i naruszało zasadę związania organu wydaną decyzją.
Godne uwagi sformułowania
rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany tylko takiej decyzji, która ma przymiot wykonalności czyli nadaje się do wykonania, w tym także na drodze postępowania egzekucyjnego. Decyzja orzekająca o zwrocie dotacji ma charakter deklaratoryjny. Jest to decyzja określająca (a nie ustalająca) należność przypadającą do zwrotu. Komu bowiem wolno czynić więcej (nadać rygor wszystkim postanowieniom decyzji nawet po jej wydaniu), temu tym bardziej wolno czynić mniej (czyli nadać go tylko niektórym rozstrzygnięciom).
Skład orzekający
Barbara Brandys-Kmiecik
przewodniczący
Beata Machcińska
członek
Magdalena Jankiewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nadawania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzjom administracyjnym, zwłaszcza w kontekście decyzji deklaratoryjnych i obowiązku uzasadnienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nadania rygoru części decyzji, która nie nakłada obowiązku zwrotu dotacji. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do decyzji nakładających inne rodzaje obowiązków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej instytucji procesowej, jaką jest rygor natychmiastowej wykonalności, i pokazuje, jak istotne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych, nawet w sprawach finansowych. Pokazuje też, jak sąd może interweniować w przypadku błędów organów administracji.
“Czy rygor natychmiastowej wykonalności można nadać decyzji, która niczego nie nakazuje?”
Dane finansowe
WPS: 580 PLN
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gl 144/25 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2025-09-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-02-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Barbara Brandys-Kmiecik /przewodniczący/ Beata Machcińska Magdalena Jankiewicz /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego Hasła tematyczne Finanse publiczne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono postanowienie I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 572 art. 108 § 1 i § 2, art. 130 § 1 i § 3 pkt 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędzia WSA Beata Machcińska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 września 2025 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. w L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 20 grudnia 2024 r. nr SKO.FD/41.4/261/2024/19629 w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia 22 października 2024 r. znak: [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z 20 grudnia 2024r. o sygn. SKO. FD/41.4/261/2024/19629 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. z 22 października 2024 r. znak [...], [...], o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z 30 września 2024 r. znak [...], [...] w zakresie jej punktu 3., określającego wysokość dotacji pobranej w nadmiernej wysokości przez skarżącą – C. Sp. z o.o. w L., prowadzącą na terenie K. Niepubliczne Liceum [...] wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych z uwagi na interes społeczny. Z akt sprawy wynika, że decyzją nr [...] z 30 września 2024r. Prezydent Miasta: - w pkt. 1., 2., 3., 4. i 5. określił wysokość dotacji pobranych przez stronę w 2019r. na prowadzenie różnych szkół na terenie miasta w nadmiernej wysokości, - w pkt. 6. i 7. określił wysokość dotacji pobranych przez stronę w 2019r. na prowadzenie różnych szkół na terenie miasta, wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem, - w pkt. 8. decyzji nakazał zwrot obu rodzajów dotacji wraz z odsetkami w terminie 15 dni od dnia doręczenia decyzji na rachunek bankowy organu dotującego, - w pkt. 9 nadał punktom 1, 2, 4, 5 rygor natychmiastowej wykonalności. Zaskarżonym postanowieniem z 22 października 2024r. organ I instancji nadał ww. decyzji rygor natychmiastowej wykonalności co do jej pkt. 3. Akt ten nie zawierał uzasadnienia wskazując jedynie, że rygor został nadany ze względu na interes społeczny (poz. 37 akt administracyjnych). Następnie postanowieniem z 8 listopada 2024r. organ I instancji nadał pkt. 8. ww. decyzji kolejny rygor natychmiastowej wykonalności uzasadniając go koniecznością ścisłej kontroli i ochrony środków publicznych oraz faktem, że skarżąca pobrała z budżetu miasta dotację na kształcenie uczniów w prowadzonych przez nią szkołach, jednak nie realizowała postanowień art. 26 ust. 2 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Zostało ono utrzymane w mocy postanowieniem SKO z 20 grudnia 2024r. o sygn. [...], które stało się przedmiotem skargi do tut. Sądu. Sprawę tę Sąd rozpoznał pod sygn. akt III SA/Gl 130/25 oddalając skargę. Powracając do postanowienia będącego przedmiotem skargi w sprawie niniejszej, tj. postanowienia organu I instancji z 22 października 2024r. również na to postanowienie skarżąca złożyła zażalenie. W wyniku jego rozpoznania Samorządowe Kolegium Odwoławcze 20 grudnia 2024 r. wydało zaskarżone postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia SKO stwierdziło, że rygor natychmiastowej wykonalności decyzji może zostać nadany decyzji administracyjnej od razu przy jej wydaniu albo też może ona nim być opatrzona w późniejszym terminie. W pierwszym przypadku rygor ten stanowi dodatkowy składnik decyzji, jest elementem merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, wymagającym umotywowania w uzasadnieniu decyzji. Nadanie tego rygoru już wydanej decyzji następuje przez wydanie odrębnego postanowienia (art. 108 § 2 K.p.a.), które powinno być doręczone na piśmie i zawierać uzasadnienie (art. 124 § 2 i art. 125 § 2 K.p.a.). Decyzja nr [...], której nadano rygor natychmiastowej wykonalności dotyczy finansów publicznych, dotacji oświatowej, którą beneficjent dotacji pobrał z budżetu miasta w nadmiernej wysokości w związku z brakiem realizacji postanowień art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finasowaniu zadań oświatowych. Zdaniem Kolegium, przedmiotowe środki pieniężne są środkami publicznymi, podlegającymi ochronie, pozostającymi pod szczególną kontrolą w odniesieniu do ich pobierania, wydatkowania i rozliczania oraz zwrotu. Dlatego uznało, że zostały spełnione przesłanki do nadania decyzji organu pierwszej instancji rygoru natychmiastowej wykonalności. Strona wniosła na to rozstrzygnięcie skargę do sądu administracyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: 1. art. 108 § 1 i § 2 K.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art 126 K.p.a. w zw. z art. 124 § 1 K.p.a. poprzez wydanie postanowienia (lub w zależności od interpretacji projektu postanowienia) pozbawionego jakiegokolwiek podpisu, ograniczając się jedynie do wskazania stanowisk oraz imiennego wymienienia członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego, sam dokument natomiast nie jest opatrzony jakimkolwiek podpisem, co stanowi podstawowy brak konstrukcyjny jakiegokolwiek orzeczenia, co winno skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonego postanowienia, lub stwierdzeniem braku istnienia substratu niniejszej skargi w obrocie prawnym; 2. naruszenie art. 144 K.p.a. w zw. z art. 138 § 1 ust. 2 K.p.a. w zw. z art. 108 § 2 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia Prezydenta Miasta, mimo iż postanowienie to w rażący sposób naruszało przepisy postępowania administracyjnego, tj.: a. art. 108 § 1 i § 2 poprzez nadanie punktowi 3 decyzji Prezydenta Miasta rygoru natychmiastowej wykonalności, z uwagi na wskazywany przez organ interes społeczny, mimo iż organ I instancji nie dookreślił, jaki interes społeczny i w jaki sposób jest zagrożony, a w konsekwencji czemu wymaga on ochrony poprzez nadanie ww. części decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, b. art. 108 § 1 i § 2 K.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. w zw. z art 126 K.p.a. organ I instancji nadał rygor natychmiastowej wykonalności części decyzji nienakładającej na adresata jakiegokolwiek obowiązku, przez co postanowienie organu I instancji w tym zakresie należało uznać za bezprzedmiotowe, jak i trwale niewykonalne; c. art. 108 § 1 i § 2 K.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art 126 K.p.a. w zw. z art. 110 § 1 K.p.a. w zw. z art. 6 K.p.a. poprzez wydanie przez organ I instancji postanowienia rażąco naruszającego prawo, w zakresie w jakim w toku postępowania wpadkowego, jakim jest postanowienie o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności, modyfikuje on treść punktu 9 decyzji Prezydenta Miasta z 30 września 2024 r. nr [...], co stanowi obejście przez organ zasady związania organu administracji, wydaną przez siebie decyzją administracyjną; d. art. 124 § 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niezamieszczenie w treści postanowienia uzasadnienia faktycznego postanowienia organu I instancji i ograniczenie się jedynie do opisu konstrukcji prawnej instytucji rygoru natychmiastowej wykonalności, bez wskazania jakichkolwiek faktycznie zaistniałych w przedmiotowej sytuacji przesłanki jej zastosowania, a w konsekwencji powyższego uniemożliwienie weryfikacji wydanego postanowienia z punktu widzenia prawidłowości zastosowania art. 80 K.p.a.; 3. naruszenie art. 15 K.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, objawiające się na braku dokonania jakichkolwiek faktycznych rozważań na kanwie zaskarżonego postanowienia SKO i sprowadzenie jego treści do bezprzedmiotowego przytoczenia stanu prawnego, całkowicie pomijając przy tym rozważania dotyczące stanu faktycznego sprawy, a także pozostałe ze sformułowanych w zażaleniu zarzutów. 4. naruszenie art. 123 § 2 K.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a. w zw. z art. 126 K.p.a. poprzez brak zawarcia jakiegokolwiek uzasadnienia faktycznego w zakresie jakiegokolwiek uzasadnienia faktycznego podniesionych w kwestii podniesionych w punktach 2-5 zażalenia, w wyniku rozpoznania którego wydane zostało zaskarżone postanowienie, co sprowadza się do uznania, iż zaskarżone postanowienie SKO w jakikolwiek sposób nie rozpoznało podniesionych we wskazanej części zażalenia zarzutów. W konsekwencji skarżąca wniosła o: 1. Uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym je postanowieniem Prezydenta Miasta z 22 października 2024 r.; alternatywnie 2. Uchylenie zaskarżonego postanowienia SKO z 20 grudnia 2024 r., wraz z poprzedzającym je postanowieniem Prezydenta Miasta z 22 października 2024 r. i umorzenie postępowania w pierwszej instancji w całości jako bezprzedmiotowego; alternatywnie 3. Odrzucenie skargi jako wniesionej przy braku funkcjonowania zaskarżonego postanowienia w obrocie prawnym; oraz 4. Zasądzenie od SKO na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik na wstępie zarzucił nieważność zaskarżonego postanowienia z uwagi na brak na postanowieniu podpisów członków składu orzekającego SKO, znajdują się tam bowiem jedynie nadrukowane ich nazwiska. Następnie podniósł inne zarzuty. Zdaniem strony: 1. Postanowienie nadające punktowi 3. decyzji rygor natychmiastowej wykonalności jest de facto modyfikacją treści samej decyzji w trybie nieprzewidzianym w ramach postępowania administracyjnego, z uwagi na zawarcie w jej treści punktu dotyczącego rygoru natychmiastowej wykonalności określonych jej fragmentów, co w konsekwencji narusza wyrażoną w art. 110 K.p.a. zasadę związania organu administracji publicznej wydaną decyzją. Natomiast zaskarżone postanowienie zmienia treść punktu 9 decyzji, w którym enumeratywnie wymieniony został zakres, w jakim decyzji ma zostać nadany rygor natychmiastowej wykonalności. 2. Nadając rygor organ powołał się na zagrożenie dla interesu społecznego, jakim jest ochrona finansów publicznych, ale nie wskazał, w jaki sposób pobranie dotacji w nadmiernej wysokości na prowadzenie placówki oświatowej przez skarżącą mogłoby naruszać w najmniejszym nawet stopniu bezpieczeństwo finansów publicznych dotującego. 3. Kolejnym zagadnieniem merytorycznym sporu jest kwestia konieczności wykazania istnienia realnego zagrożenia dla dóbr, których ochrona stanowić ma podstawę nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, a co za tym idzie precyzyjne i wyczerpujące wykazanie zagrożenia, którego widmo warunkuje konieczność podjęcia niezwłocznych działań w celu odzyskania dotacji. 4. Inną wadliwością jest kwestia nałożenia rygoru natychmiastowej wykonalności w zakresie, w jakim decyzja nr [...] nie nakłada na stronę żadnego obowiązku, co czyni to postanowienie niewykonalnym i stanowi przesłankę stanowiącą o nieważności decyzji. Pkt 3. Decyzji nie nakłada na adresata obowiązku działania lub świadczenia, a jedynie wskazuje na istnienie pewnego stanu, na postawie którego organ będzie mógł w przyszłości domagać się i egzekwować zwrot nadmiernie pobranej dotacji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze wskazał, że zarzut nie podpisania zaskarżonego postanowienia jest niezrozumiały, gdyż postanowienie zostało podpisane elektronicznie przez trzech orzeczników Kolegium i wysłane za pośrednictwem e-puapu pełnomocnikowi strony. Pełnomocnik strony dysponował wydrukiem z e-puapu zaskarżonego postanowienia, który nie może zawierać odręcznych podpisów członków Kolegium. Przypomniał, że art. 108 § 2 K.p.a. wprost przewiduje możliwość nadania decyzji rygoru wykonalności już po jej wydaniu. Odnosząc się do przesłanek nadania rygoru podzielił pogląd organu I instancji, że za nadaniem decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności przemawiała konieczność niezwłocznego działania ze względu na ochronę finansów publicznych (ze względu na inny interes społeczny) - środków publicznych z budżetu miasta. Decyzja, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności dotyczy finansów publicznych, dotacji oświatowej, którą beneficjent dotacji pobrał z budżetu miasta w nadmiernej wysokości w związku z brakiem realizacji postanowień art. 26 ust. 2 ustawy o finasowaniu zadań oświatowych. Kolegium w pełni podzieliło zdanie organu I instancji, iż przedmiotowe środki pieniężne są środkami publicznymi, podlegającymi ochronie, pozostającymi pod szczególną kontrolą w odniesieniu do ich pobierania, wydatkowania i rozliczania oraz zwrotu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, ze zm.) - dalej także: p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy). Na wstępie należy odnieść się do najdalej idącego zarzutu nieważności postanowienia z uwagi na fakt, że nie zostało ono podpisane. W tej kwestii Sąd stwierdza, że jest to zarzut nieuzasadniony, gdyż organ wyjaśnił, że postanowienie zostało podpisane elektronicznie i wysłane e-puapem, stąd na wydruku dokumentu przesłanego stronie elektronicznie brak jest odręcznych podpisów członków składu orzekającego Kolegium, co jednak nie jest równoznaczne z jego niepodpisaniem. Sąd stwierdza, że w aktach sprawy znajduje się wydruk z weryfikacji kwalifikowanych podpisów elektronicznych członków SKO wydających zaskarżone postanowienie, zatem zarzut nieważności postanowienia SKO jest nieuzasadniony. Wobec tego ustalenia, Sąd przystąpił do merytorycznej analizy sprawy. Zgodnie z art. 108 K.p.a.: § 1. Decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia. § 2. Rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji również po jej wydaniu. W tym przypadku organ wydaje postanowienie, na które służy stronie zażalenie. Zgodnie zaś z art. 130 K.p.a.: § 1. Przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu. § 2. Wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji. § 3. Przepisów § 1 i 2 nie stosuje się w przypadkach, gdy: 1) decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności (art. 108); 2) decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy. Z powyższego wynika, że zasadniczo decyzja nieostateczna nie podlega wykonaniu. Natomiast rygor natychmiastowej wykonalności pozwala na zastosowanie wyjątku od tej reguły. Jest to prawna możliwość wykonania decyzji administracyjnej, zanim stanie się ona ostateczna. Pozwala to na wszczęcie egzekucji lub realizację świadczenia bez konieczności czekania na zakończenie procesu odwoławczego, gdy jest to uzasadnione ważnym interesem społecznym lub wyjątkowym interesem strony. W takim przypadku decyzja, mimo że nie jest ostateczna, może stać się tytułem egzekucyjnym i zostać poddana egzekucji administracyjnej. Powyższe prowadzi do wniosku, że rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany tylko takiej decyzji, która ma przymiot wykonalności czyli nadaje się do wykonania, w tym także na drodze postępowania egzekucyjnego. Natomiast w przedmiotowej sprawie rygor ten został nadany pkt. 3. decyzji Prezydenta Miasta z 30 września 2024r. nr [...], określającemu wysokość dotacji pobranej przez skarżącą jako organ prowadzący dla liceum ogólnokształcącego w nadmiernej wysokości. Zatem rację ma skarżąca, że został on nadany części decyzji, która nie nakłada na skarżącą jakichkolwiek obowiązków nadających się do wykonania, w tym w trybie egzekucji. Rozstrzygnięcie takie stwierdza jedynie fakt pobrania dotacji w nadmiernej wysokości, ale nie zawiera nakazu (obowiązku) jej zwrotu. Ten obowiązek zawarty został w pkt. 8., gdzie organ I instancji stwierdził, że nakazuje skarżącej "będącej organem prowadzącym ww. szkoły, dokonanie zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem wraz z odsetkami w terminie 15 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji na rachunek bankowy (...)." Podobne stanowisko wyraził NSA w wyroku o sygn. akt I GSK 944/20 z 28 lutego 2024r., w którym stwierdził, że "decyzja orzekająca o zwrocie dotacji ma charakter deklaratoryjny. Jest to decyzja określająca (a nie ustalająca) należność przypadającą do zwrotu. Jest tak z tego względu, że to podmiot występujący o dotację dokonuje wykazania podstaw obliczenia i przyznania należności, organ zaś uprawniony jest do jej weryfikacji. To z kolei oznacza, że decyzja określająca należność z tytułu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości nie tworzy zobowiązania do zwrotu dotacji, a jedynie stwierdza fakt pobrania (uzyskania) dotacji w wysokości wyższej niż należna." (Podkr. Sądu). Zasadny okazał się zatem zarzut wyrażony w pkt. 2.b skargi co do nadania rygoru części decyzji nienakładającej na adresata żadnego obowiązku i już ta wada była wystarczająca dla uchylenia zaskarżonego postanowienia, jak i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji. Również uzasadniony okazał się zarzut z pkt. 2.a. i 2.d skargi, dotyczący nie określenia, jaki interes społeczny i w jaki sposób jest zagrożony, co wymaga nadania pkt. 3. decyzji rygoru oraz niezamieszczenia w postanowieniu organu I instancji uzasadnienia faktycznego. Z treści postanowienia organu I instancji, stanowiącego poz. 37 akt administracyjnych wynika bowiem, że postanowienie to nie zawiera żadnego uzasadnienia. Natomiast w orzecznictwie powszechnie wyraża się pogląd, że postanowienie w przedmiocie nadania rygoru musi zawierać uzasadnienie. Jak to bowiem wynika z cytowanego już art. 130 § 1 i § 2 Kpa zasadą jest, że decyzja nieostateczna nie podlega wykonaniu. Zatem organ, który zamierza skorzystać z wyjątku od tej zasady, przewidzianego w art. 130 § 3 pkt 1 Kpa i nadać takiej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności winien uzasadnić, dlaczego uważa, że w danym przypadku zostały spełnione przesłanki, które to umożliwiają, przewidziane w art. 108 § 1 Kpa. Natomiast postanowienie organu I instancji uzasadnienia takiego nie zawiera, a mimo to organ odwoławczy utrzymał je w mocy, co nie jest działaniem prawidłowym. Nie uznał zaś Sąd zasadności zarzutu z pkt. 2.c. skargi, co miało nastąpić poprzez modyfikację pkt. 9. decyzji i stanowiło obejście zasady związania organu wydaną przez siebie decyzją. Z § 2 wcyt. artykułu 108 Kpa wprost wynika, że rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji również po jej wydaniu. Jest to równoznaczne z tym, że z woli ustawodawcy takie działanie nie stanowi niedopuszczalnej modyfikacji decyzji. Jest tak niezależnie od tego, czy decyzja nie była takim rygorem opatrzona w ogóle, a następnie został on nadany, czy też zawierała go co do części decyzji, a następnie został on rozszerzony na kolejne rozstrzygnięcia. Prowadzi do takiego stwierdzenia wnioskowanie a maiori ad minus. Komu bowiem wolno czynić więcej (nadać rygor wszystkim postanowieniom decyzji nawet po jej wydaniu), temu tym bardziej wolno czynić mniej (czyli nadać go tylko niektórym rozstrzygnięciom). W związku z tym dotyczące tego zarzuty skargi uznać należy za nieuzasadnione. W ocenie Sądu naruszony przez organy obu instancji art. 108 § 1 Kpa ma charakter materialnoprawny, gdyż określa przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, a których istnienia organ I instancji nie wykazał. Natomiast art. 130 § 1 w zw. z § 3 pkt 1 Kpa o charakterze przepisów procesowych zostały naruszone poprzez fakt nadania rygoru wykonalności części decyzji, która nie posiada przymiotu wykonalności, gdyż nie nakłada na stronę obowiązku, a jedynie stwierdza fakt uzyskania dotacji w nadmiernej wysokości. Wobec powyższego, Sąd stwierdził, że organy dopuściły się naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego, jak i procesowego oraz, że naruszenia te miały wpływ na wynik sprawy, zatem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia, jak i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji. Na zasądzone koszty składa się wpis od skargi i koszty zastępstwa procesowego pełnomocnika będącego adwokatem.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI