III SA/Gl 143/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-04-04
NSAAdministracyjneŚredniawsa
audytśrodki publicznePolski Fundusz RozwojuTarcza AntykryzysowaCOVID-19kontrolapostępowanie sądowoadministracyjneodrzucenie skargikognicja sądu

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę na czynność audytu, uznając ją za niedopuszczalną w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Skarżąca zaskarżyła czynność audytu przeprowadzonego przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w zakresie gospodarowania środkami z Polskiego Funduszu Rozwoju w ramach Tarczy Antykryzysowej. Zarzuciła naruszenie przepisów KAS, k.p.a. i Prawa przedsiębiorców. Sąd uznał jednak, że czynność audytu nie podlega kognicji sądów administracyjnych, ponieważ nie jest decyzją ani postanowieniem, ani czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W konsekwencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga została odrzucona.

Sprawa dotyczyła skargi A. M. na czynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, która polegała na wszczęciu audytu w zakresie prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi z Polskiego Funduszu Rozwoju S.A., przeznaczonymi na przeciwdziałanie skutkom epidemii COVID-19 w ramach Tarczy Antykryzysowej. Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia przepisów ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, Kodeksu postępowania administracyjnego oraz Prawa przedsiębiorców, twierdząc, że audyt został przeprowadzony bez podstawy prawnej i z przekroczeniem zakresu upoważnienia. Organ wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, postanowił odrzucić skargę. Sąd uzasadnił swoje rozstrzygnięcie tym, że zaskarżona czynność – audyt – nie jest decyzją administracyjną ani postanowieniem wydanym w postępowaniu administracyjnym, na które przysługuje zażalenie lub które kończy postępowanie. Nie jest to również czynność z zakresu administracji publicznej, która bezpośrednio lub pośrednio dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Audyt został uznany za czynność faktyczną organu, służącą ustaleniu stanu faktycznego, która nie nakłada na skarżącą bezpośrednich obowiązków ani nie pozbawia jej uprawnień. W związku z tym, że czynność ta nie podlega kognicji sądów administracyjnych, Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o odrzuceniu skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, czynność audytu, która nie jest decyzją ani postanowieniem i nie rodzi bezpośrednich obowiązków ani uprawnień, nie podlega kognicji sądów administracyjnych.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny sprawuje kontrolę nad działalnością administracji publicznej, ale zakres tej kontroli jest określony w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zaskarżona czynność audytu nie mieści się w katalogu aktów i czynności podlegających kontroli sądowej, ponieważ nie jest decyzją, postanowieniem ani czynnością, która bezpośrednio kształtuje sytuację prawną strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o KAS art. 95 § ust. 1 pkt 1, 1a oraz pkt 2

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

ustawa o KAS art. 95 § ust. 4 pkt 2

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

ustawa o KAS art. 96 § ust. 1

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo przedsiębiorców art. 12 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

O.p. art. 13 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Czynność audytu nie jest aktem lub czynnością podlegającą kontroli sądu administracyjnego w rozumieniu art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przepisów KAS, k.p.a. i O.p. w zakresie przeprowadzenia audytu.

Godne uwagi sformułowania

Czynność faktyczna organu służąca ustaleniu stanu faktycznego i odnotowaniu stwierdzonych nieprawidłowości. Brak w niej elementów, które nadawałyby skarżącej bezpośrednie i konkretne uprawnienia lub nakładałyby na skarżącą bezpośrednie i konkretne obowiązki.

Skład orzekający

Krzysztof Wujek

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kognicji sądów administracyjnych w odniesieniu do czynności faktycznych organów, w szczególności audytów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zaskarżona czynność nie jest decyzją ani postanowieniem i nie rodzi bezpośrednich skutków prawnych dla strony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej, jaką jest zakres kognicji sądów administracyjnych. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jest istotna dla zrozumienia granic kontroli sądowej nad działaniami administracji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 143/23 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-04-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Krzysztof Wujek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 58 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. na czynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w przedmiocie audytu postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
17 października 2022 r. wobec A. z/s w B. został wszczęty audyt w zakresie prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi w zakresie otrzymania i wydatkowania środków pochodzących z Polskiego Funduszu Rozwoju S.A. przeznaczonych na przeciwdziałanie skutkom gospodarczym epidemii COVID-19 w ramach rządowej Tarczy Antykryzysowej.
Powyższą czynność skarżąca zaskarżyła do tut. Sądu.
Organowi zarzuciła m.in. naruszenie:
- art. 95 ust. 1 pkt 1, 1a oraz pkt 2, art. 95 ust. 4 pkt 2 oraz art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2022 r., poz. 813 z późn. zm. – dalej jako ustawa o KAS), gdyż przeprowadzenie audytu nastąpiło bez podstawy prawnej;
- art. 96 ust. 1 ustawy o KAS z uwagi na dokonanie czynności audytu przez osoby niezatrudnione w wyodrębnionej w tym celu komórce organizacyjnej urzędu obsługującego ministra;
- art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 – dalej jako k.p.a.), art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2021 r., poz. 162 z późn. zm.), art. 13 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 z późn. zm. – dalej jako O.p.) przez przekroczenie zakresu upoważnienia przy ocenie prawidłowości danych zawartych w deklaracjach VAT-7 za 2019 r.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca domagała się uznania czynności audytu jako dokonanej bez podstawy prawnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: w Dz. U. z 2023 r., poz. 259 – dalej jako ustawa p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tak art. 3 § 2a ustawy p.p.s.a.) oraz orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (tak art. 3 § 3 ustawy p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest przeprowadzony na podstawie upoważnienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach audyt w zakresie prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi w zakresie otrzymania i wydatkowania środków pochodzących z Polskiego Funduszu Rozwoju S.A. przeznaczonych na przeciwdziałanie skutkom gospodarczym epidemii COVID-19 w ramach rządowej Tarczy Antykryzysowej. Nie jest to zatem skarga na decyzję lub postanowienie. Nie jest to także czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. Nie rodzi ona bowiem żadnych obowiązków i nie przyznaje skarżącej żądnych uprawnień wynikających z przepisów prawa ani w sposób bezpośredni, ani pośredni. Jest to jedynie czynność faktyczna organu służąca ustaleniu stanu faktycznego i odnotowaniu stwierdzonych nieprawidłowości. Brak w niej elementów, które nadawałyby skarżącej bezpośrednie i konkretne uprawnienia lub nakładałyby na skarżącą bezpośrednie i konkretne obowiązki. Poprzez te czynności skarżąca nie została bowiem pozbawiona posiadanych uprawnień, ani nie nałożono na nią nowych obowiązków.
Z tych względów Sąd w składzie tu orzekającym stwierdził, że zaskarżona czynność nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Dlatego też na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI