III SA/Gl 142/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi M.J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ pierwszej instancji zakwestionował prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego VAT, uznając faktury od firmy "B" za odzwierciedlające nierzeczywiste transakcje, jednak nie podważył formalnie rzetelności ksiąg podatkowych zgodnie z art. 193 Ordynacji Podatkowej. Organ odwoławczy uznał, że naruszenie procedury badania ksiąg podatkowych stanowiło istotną wadę postępowania, która mogła mieć wpływ na wynik sprawy, i dlatego uchylił decyzję organu pierwszej instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę podatnika, stwierdzając, że decyzja organu odwoławczego była prawidłowa, a wady postępowania dowodowego organu pierwszej instancji uzasadniały zastosowanie art. 233 § 2 Ordynacji Podatkowej. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy nie mógł rozstrzygnąć sprawy co do istoty, gdyż wymagało to uzupełnienia postępowania dowodowego, a uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia nie narusza zasady dwuinstancyjności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie art. 193 Ordynacji Podatkowej w kontekście prawa do odliczenia VAT, znaczenie prawidłowego procedowania dowodowego przez organy podatkowe, zasada dwuinstancyjności w postępowaniu administracyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia procedury badania ksiąg podatkowych przez organ pierwszej instancji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ podatkowy może pozbawić podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT na podstawie fikcyjnych faktur, nie podważając uprzednio rzetelności ksiąg podatkowych zgodnie z art. 193 Ordynacji Podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy nie może pozbawić podatnika prawa do odliczenia VAT bez formalnego podważenia domniemania prawdziwości ksiąg podatkowych, co wymaga przeprowadzenia określonej procedury (protokół badania ksiąg).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ pierwszej instancji naruszył art. 193 Ordynacji Podatkowej, nie stosując procedury badania ksiąg podatkowych przed zakwestionowaniem prawa do odliczenia VAT. Księgi podatkowe korzystają z domniemania prawdziwości, które musi zostać wzruszone w określonym trybie. Brak takiego działania stanowi istotną wadę postępowania.
Czy uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy z powodu wad postępowania dowodowego narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji z powodu istotnych wad postępowania dowodowego jest zgodne z zasadą dwuinstancyjności, jeśli organ odwoławczy nie rozstrzyga sprawy co do istoty.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 233 § 2 Ordynacji Podatkowej, ponieważ wady postępowania dowodowego organu pierwszej instancji wymagały uzupełnienia, a organ odwoławczy nie mógł rozstrzygnąć sprawy co do istoty bez naruszenia zasady dwuinstancyjności.
Przepisy (17)
Główne
O.p. art. 233 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
ustawa o VAT art. 86 § ust. 1 i 2 pkt 1 lit a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
O.p. art. 193 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 193 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 193 § § 6-8
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
O.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § § 1-2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 123 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 127
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 208 § ust. 1 pkt 2 lit. a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 200
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. wprowadzającej ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ pierwszej instancji naruszył art. 193 Ordynacji Podatkowej, nie podważając rzetelności ksiąg podatkowych przed zakwestionowaniem prawa do odliczenia VAT. • Naruszenie procedury badania ksiąg podatkowych stanowi istotną wadę postępowania, która mogła mieć wpływ na wynik sprawy. • Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 233 § 2 Ordynacji Podatkowej, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu konieczności uzupełnienia postępowania dowodowego.
Odrzucone argumenty
Zaskarżona decyzja organu odwoławczego narusza przepisy prawa materialnego i procesowego. • Postępowanie powinno zostać umorzone ze względu na nieprawidłowości i brak dowodów świadczących o oszustwie podatkowym. • Podatnik dochował należytej staranności jako kontrahent.
Godne uwagi sformułowania
organ podatkowy nie może dokonywać ustaleń sprzecznych z treścią ksiąg podatkowych, w tym uznać fikcyjnego charakteru transakcji, bez jednoczesnego stwierdzenia nierzetelności ksiąg podatkowych • wyłącznie uprzednie wzruszenie domniemania zgodności księgi z prawdą otwiera organowi możliwość zakwestionowania zapisów księgi • niedopełnienie powyższej procedury powoduje istotną wadliwość postępowania podatkowego • księgi podatkowe korzystają z wynikającej z § 1 ww. artykułu szczególnej mocy dowodowej, co należy rozumieć jako zakaz określania w postępowaniu podatkowym elementów mających wpływ na wysokość podatku bez uprzedniego stwierdzenia prowadzenia ksiąg w sposób nierzetelny lub wadliwy
Skład orzekający
Małgorzata Herman
przewodniczący
Barbara Brandys-Kmiecik
sprawozdawca
Iwona Wiesner
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 193 Ordynacji Podatkowej w kontekście prawa do odliczenia VAT, znaczenie prawidłowego procedowania dowodowego przez organy podatkowe, zasada dwuinstancyjności w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia procedury badania ksiąg podatkowych przez organ pierwszej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje kluczowe znaczenie procedur dowodowych w postępowaniu podatkowym i konsekwencje ich naruszenia przez organy, co jest istotne dla każdego podatnika.
“Organy podatkowe nie mogą kwestionować faktur bez formalnego podważenia ksiąg: kluczowa lekcja z orzecznictwa WSA.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.