III SA/Gl 138/25

III SA/Gl 138/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-10-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-02-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Pawlyta
Barbara Brandys-Kmiecik /przewodniczący sprawozdawca/
Dorota Fleszer
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 622
art. 75 ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Asesor WSA Adam Pawlyta, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 października 2025 r. sprawy ze skargi B. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 5 grudnia 2024 r. nr SKO.K/41.3/2203/2024/18616/ŁZ w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 5 grudnia 2024r., nr SKO.K/41.3/2203/2024/18616/ŁZ, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, po rozpatrzeniu odwołania B.T. (dalej: Strona, Skarżący) od decyzji Starosty [...] z 9 października 2024r., nr [...], w sprawie skierowania na badanie lekarskie - utrzymało w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.
W podstawie prawnej powołało się na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2024, poz. 575; dalej: k.p.a.), art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 622 ze zm.; dalej u.k.p.).
W uzasadnieniu wyjaśniło, że pierwszoinstancyjną decyzją Starosta [...] skierował Stronę na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień kat. "AM, B1,B".
W odwołaniu od tej decyzji Strona zakwestionowała jej prawidłowość; przyznała, że jest uzależniona od alkoholu lecz od 2019r. utrzymywała abstynencję, a jej przerwanie przed kilkoma miesiącami było pojedynczym incydentem, który nastąpił pod wpływem silnego stresu.
Kolegium rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym nie uwzględniło zarzutów. Powołując się na art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. wskazało, że zwrot "uzasadnione zastrzeżenia" należy intciąiretować zgodnie z celem ustawy, którym jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Natomiast przepis art. 75 ust. 1 pkt 5 oraz 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. nie wymaga, aby organ udowodnił, że u kierującego istnieją przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem. Podstawą skierowania na badania lekarskie jest jedynie powzięcie samych uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierującego.
W ocenie SKO zgromadzony w tej sprawie materiał dowodowy wskazuje, że w stosunku do strony istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia, obligujące do wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie bowiem z akt sprawy wynika, że 28 czerwca 2024r. organ I instancji otrzymał wniosek Prokuratora Prokuratury Rejonowej w M. (dalej "Prokurator") o wszczęcie wobec Strony postępowania w sprawie skierowania na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień kat. "AM, B1,B". W uzasadnieniu wniosku Prokurator podał, że w toku prowadzonego postępowania karnego zostały u Strony stwierdzone cechy osobowości nieprawidłowej i uzależnienia od alkoholu. Stwierdzenie to zostało poparte wypisem z opinii lekarzy psychiatrów, sporządzonej na potrzeby postępowania karnego. We wnioskach końcowych opinii istotnie stwierdzono u Strony cechy osobowości nieprawidłowej oraz uzależnienie od alkoholu. Zatem w ocenie Kolegium opisana sytuacja uzasadnia skierowanie Strony na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazali zdrowotnych do kierowania pojazdami. Na potwierdzenie przywołano orzecznictwo.
Kwestionując zasadność powyższej decyzji ostatecznej Strona wniosła skargę podnosząc, że opinia psychiatryczna została wydana w innym – karnym – postępowaniu, które nie dotyczyło prowadzenia pojazdu. Utrzymuje abstynencję, uczestniczy w terapii i nie jest osobą czynną w uzależnieniu. Wskazała na potrzebę powiązania istnienia zastrzeżeń z zagrożeniem w ruchu drogowym. Na poparcie powołała się na orzecznictwo, w którym podważano zasadność skierowania wyłącznie na podstawie opinii wydanej dla innych postępowań.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje :
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z powyższego więc wynika, że jedynym kryterium rozpoznania sprawy jest zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, jej legalność. Sąd przy tej ocenie kieruje się jedynie prawem, a nie zasadami celowości, czy słuszności albo sprawiedliwości społecznej. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom zarzucić naruszenia przepisów prawa.
Na wstępie wskazać trzeba, że za podstawę wyroku Sąd przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu, albowiem nie stwierdził naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zatem istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organy zasadnie stwierdziły konieczność skierowania Skarżącego na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi opierając się na wskazywanym istnieniu uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia tego kierowcy przez Prokuratora.
Materialnoprawną podstawę wydanych w niniejszej sprawie decyzji organów administracji publicznej stanowił w szczególności art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Natomiast art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b tej ustawy przewiduje, że starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Jak to wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 marca 2019 r. sygn. akt I OSK 1502/17 (dostępnym jw.), organem właściwym do wydania decyzji o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie jest starosta, który – na podstawie pozyskanych informacji i dokonanych ustaleń faktycznych – uprawniony jest do nałożenia wskazanego obowiązku, jeżeli uzna, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia uprawnionego do kierowania pojazdami (art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b i art. 99 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami).
Powyższe regulacje prawne nie wskazują zatem precyzyjnie, jakie zastrzeżenia należy uznać za wystarczające do skierowania danego kierowcy na badania lekarskie. Mowa jest w nich bowiem tylko, by były one uzasadnione i poważne. Oznacza to, że właściwy organ administracji, po otrzymaniu informacji, poddającej w wątpliwość należytą zdolność psychofizyczną kierowcy, winien przeprowadzić postępowanie celem oceny, czy w konkretnym, badanym przypadku zastrzeżenia te są rzeczywiście tego rodzaju, iż uzasadniają wydanie decyzji w oparciu o powołane wyżej przepisy. Sformułowanie, że mają być one uzasadnione oznacza zatem przede wszystkim, iż winny być one oparte na wiarygodnych podstawach.
Zdaniem Sądu, Kolegium rozpatrujące sprawę jako organ nadzorczy, prawidłowo oceniło okoliczności sprawy co do zasadności wydania przez organ I instancji decyzji, o której mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami. Sąd stwierdził także, że nie doszło w sprawie do takiego naruszenia przepisów procesowych przy ustalaniu stanu faktycznego, które usprawiedliwiałyby zarzut rażącego błędu w subsumcji stanu faktycznego. Sąd w pełni podziela stanowisko Kolegium przedstawione w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej.
Zdaniem Sądu taką uzasadnioną wątpliwość co do zdolności psychofizycznych kierowcy może stanowić pismo Prokuratora, w którym zwrócił się do organu I instancji z wnioskiem o skierowanie Strony na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi. Swoje zastrzeżenia w tym zakresie uznał za wystarczające i uzasadnione w związku z prowadzonym postępowaniem karnym, w toku którego zostały u Strony stwierdzone cechy osobowości nieprawidłowej i uzależnienia od alkoholu. Stwierdzenie to zostało poparte wypisem z opinii lekarzy psychiatrów, sporządzonej na potrzeby tegoż postępowania karnego. Tym samym zasadnie organy obu instancji stwierdziły, że powyższe pismo było zdecydowanie wystarczające do uznania, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia Skarżącego, wymagające skierowania kierowcy na badania lekarskie.
Nie sposób polemizować z tezą, że dla sprawnego i bezpiecznego kierowania pojazdem mechanicznym ważna jest odpowiednia sprawność fizyczna, jak i psychiczna kierowcy, a wątpliwości powzięte przez organ prokuratorski dotyczące stanu zdrowia Skarżącego, a pochodzące z przeprowadzanego postępowania, mogą wskazywać, że przeprowadzenie badań sprawdzających stan zdrowia kierowcy w Centrum Medycyny Pracy jest konieczne i uzasadnione.
Podkreślić należy, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza jeszcze, w przypadku konkretnego kierowcy, o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów. Służy ona tylko do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych wątpliwości. Kondycja zdrowotna każdego człowieka, w tym i kierującego, może z czasem ulec pogorszeniu. Ewentualne niedomagania zdrowotne kierowcy są ważnym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo nie tylko samego zainteresowanego, ale także innych uczestników ruchu drogowego. Dla możliwości wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie nie jest wymagane ustalenie, czy w istocie zachodzi niezdolność prowadzenia pojazdów. Stwierdzenie braku lub istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należy bowiem do uprawnionego lekarza, który na podstawie badania lekarskiego wydaje przewidziane prawem orzeczenie (tak NSA z wyroku z dnia 11 lipca 2019 r. sygn. akt I OSK 2407/17). Wydana w sprawie decyzja miała na celu właśnie poddanie skarżącego odpowiedniemu badaniu lekarskiemu, które mogłyby potwierdzić istnienie lub brak ewentualnych przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
Należy podkreślić, że kwestionowana decyzja nakazywała jedynie skarżącemu poddanie się badaniu lekarskiemu, sprawdzającemu jego stan zdrowia w specjalistycznej jednostce leczniczej Centrum Medycyny Pracy i w żadnym stopniu nie przesądzała o jego uprawnieniach z prawa jazdy. Jest to decyzja o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie, a nie decyzja o skierowaniu na badania psychologiczne (art. 82 i nast. ustawy o kierujących pojazdami), stąd też podnoszone zarzuty o braku podstaw i przeciwskazań do takiego skierowania nie miało znaczenia dla wydania zaskarżonej decyzji.
Skoro więc w przedmiotowej sprawie zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego pochodziły z wiarygodnego źródła oraz były uprawdopodobnione stosowną informacją, to należało uznać, że stan faktyczny sprawy został w toku postępowania administracyjnego prawidłowo wyjaśniony. Nie budziło zatem również wątpliwości, iż przyjęta w tym wypadku przez organy wykładnia art. 75 ust. 1 pkt 5 oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, była prawidłowa. Bez znaczenia dla sprawy pozostawały przy tym zarzuty, że - jak twierdził skarżący – utrzymuje abstynencje, sytuacja miała charakter incydentalny, gdyż okoliczności te - w świetle treści art. 75 ust. 1 pkt 5 i art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy, nie miały doniosłości prawnej.
Z tego względu, działając na podstawie z art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w sentencji.
-----------------------
6