III SA/GL 130/21

III SA/Gl 130/21 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2021-04-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-02-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Apollo /przewodniczący/
Marzanna Sałuda /sprawozdawca/
Piotr Pyszny
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 2162/21 - Wyrok NSA z 2025-04-10
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 859
art. 5  ust. 4  pkt 4
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.) Asesor WSA Piotr Pyszny po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi A sp. z o. o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. – dalej Dyrektor , organ II instancji - utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z dnia [...] r., znak [...] wymierzającą "A" Spółka z o.o. - dalej strona karę pieniężną w kwocie [...] zł z tytułu niewykonania obowiązków przewoźnika, wynikających z art. 5 ust.4 pkt 4 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz. U. z 2020 r. poz. 859 ze zm.- zwanej dalej ustawą SENT).
W uzasadnieniu decyzji ustalił, w dniu [...] r. w godz. 12:50 do 14:00, na drodze [...] w D., funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej [...] Urzędu Celno- Skarbowego w K. przeprowadzili kontrolę przewozu drogowego towarów, dokonywanego zespołem pojazdów, składającym się z ciągnika samochodowego marki Scania o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą o nr rej. [...]. W trakcie kontroli kierujący przedstawił następujące dokumenty: numer referencyjny zgłoszenia przewozu w systemie SENT: [...], wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, wydanej dla "A" Spółka z 0.0. przez Starostę Powiatu W., dowód wydania nr [...] z dnia [...] r., prawo jazdy kierowcy oraz dowody rejestracyjne ww. zespołu pojazdów.
Według informacji zawartej w zgłoszeniu o ww. numerze referencyjnym, obejmowało ono towar opisany jako produkty paliwowe (olej napędowy BIO), klasyfikowane do kodu CN 2710 w ilości 30 m podlegające obowiązkowej rejestracji w systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (dalej określanego jako system SENT).
Podmiotem wysyłającym, który dokonał ww. zgłoszenia w systemie SENT, była "B" S.A., ul. [...], [...]-[...] W. (NIP: [...]). Podmiotem odbierającym i zarazem przewoźnikiem była "A" Spółka z o.o., ul. [...], [...]-[...] K. (NIP: [...]), realizująca przewóz w oparciu o posiadaną licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy.
Analiza dokumentacji wykazała, że przewoźnik przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju nie dopełnił obowiązku uzupełnienia zgłoszenia przewozu zarejestrowanego pod ww. numerem referencyjnym o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy SENT - w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli - tj. numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1907, 1935 i 1948), o ile są wymagane. Szczegółowe ustalenia z przeprowadzonej kontroli zawarto w protokole kontroli z dnia [...] r., znak [...].
W oparciu o powyższe ustalenia organ I instancji postanowieniem z dnia [...]r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej i następnie poinformował Stronę o treści art. 26 ust. 3 ustawy SENT wzywając do wskazania czy występują okoliczności potwierdzające ważny interes jako przewoźnika i uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Przedmiotowe wezwanie pozostało bez odpowiedzi.
Następnie organ pierwszej instancji zwrócił się do [...] Urzędu Skarbowego we W. o informacje, czy Spółka z o.o. "A" posiada zaległości w podatkach lub innych należnościach publicznoprawnych oraz czy wobec tego podmiotu jest lub było prowadzone postępowanie egzekucyjne oraz do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych we W. z pytaniem, czy ww. Spółka posiada zaległości w składkach ZUS oraz czy wobec niej jest lub było prowadzone postępowanie egzekucyjne w okresie ostatnich pięciu lat.
W odpowiedzi na powyższe pisma Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. uzyskał informacje od ww. organów, iż Spółka z o.o. "A" nie posiada żadnych zaległości, jak też nie jest prowadzone wobec Niej postępowanie egzekucyjne.
W konsekwencji przeprowadzonego postępowania Naczelnik [...] Urzędu Celno- Skarbowego w K., działając m.in. na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy SENT, decyzją z dnia [...] r. znak [...] nałożył na Spółkę z o.o. "A" karę pieniężną w kwocie [...] zł z tytułu niewykonania obowiązku przewoźnika, polegającego na uzupełnieniu zgłoszenia o numerze referencyjnym [...] w rejestrze zgłoszeń o dane wymagane przepisami prawa, o których mowa w art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy SENT.
Nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem, Strona złożyła odwołanie gdzie organowi zarzuciła naruszenie przepisów:
1) prawa materialnego, tj. art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (t.j. Dz. U z 2017 r., poz. 708 ze zm.) poprzez jego nieuzasadnione niezastosowanie w sytuacji, gdy ważny interes przewoźnika przemawiał w przedmiotowej sprawie za odstąpieniem od wymierzenia kary pieniężnej;
2) prawa proceduralnego, tj. art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej - zasada pogłębiania zaufania do organów podatkowych;
3) prawa proceduralnego, tj. art. 122 Ordynacji podatkowej - zasada prawdy obiektywnej;
4) prawa proceduralnego, tj. art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej polegające na nie wyczerpującym zebraniu o rozpatrzeniu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnieniu stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym w szczególności pominięcie okoliczności, że pole do wypełnienia numeru licencji nie było oznaczone jako pole obowiązkowe, przez co Odwołujący nie naruszył przepisów ustawy z dnia 9 marca 2017 roku o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów;
5) prawa proceduralnego, tj. art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej polegające na sporządzeniu uzasadnienia decyzji niezgodnie z wymogami przepisów obowiązujących w tej materii, tj. przytoczeniu w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r. znak [...] nieistniejącej w dacie sporządzenia uzasadnienia podstawy prawnej, tj. art. 6 ust. 3 pkt 6 rzekomo istniejącej w ustawie z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (t. j. Dz. U z 2017 r., poz. 708 ze zm.).
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W., po rozpatrzeniu ww. odwołania decyzją z [...] r. znak [...] r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygniecie co stało się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W., który wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2019 r. o sygn. akt III SA/Wr 118/19 oddalił skargę.
W wyniku rozpatrzenia skargi kasacyjnej Strony od powyższego wyroku - Wojewódzki Sąd Administracyjny we W., w ramach samokontroli, wyrokiem z dnia 5.03.2020 r. o sygn. akt o sygn. akt III SA/Wr 118/19 uchylił zaskarżony wyrok w całości oraz stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z [...] r. znak [...] r. uznając że zaskarżoną decyzję organu odwoławczego wydano z naruszeniem przepisów o właściwości, gdyż odwołanie od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w K. rozpatrzył Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W., podczas gdy stosownie do art. 221a § 2 Ordynacji podatkowej winien to uczynić organ właściwy miejscowo dla siedziby organu, który wydał zaskarżone rozstrzygnięcie, tj. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K..
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. któremu przekazano do rozpoznania odwołanie przewoźnika, po ponownej analizie sprawy stwierdził, że istota sporu sprowadza się do oceny prawidłowości nałożenia na Stronę kary pieniężnej z tytułu niewykonania obowiązku przewoźnika, polegającego na uzupełnieniu zgłoszenia o numerze referencyjnym SENT [...] w rejestrze zgłoszeń o dane wymagane przepisami prawa, o których mowa w art.5 ust ust.4 ustawy SENT.
Kontrola drogowa miała miejsce [...]r. zatem w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy materialne. Ustawy SENT w brzmieniu obowiązującym w dniu dokonania kontroli, a nie w brzmieniu z daty orzekania.
Z kolei przedmiotem przewozu poddanego kontroli przez funkcjonariuszy celno-skarbowych był towar o nazwie olej napędowy BIO o objętości 30 m³ (waga brutto 25.666 kg), klasyfikowany do pozycji CN 2710 podlega obowiązkowej rejestracji w systemie monitorowania drogowego przewozu towarów.
Dyrektor wskazał, iż z treści art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy SENT wynika, iż w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru uzupełnić zgłoszenie o numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r, o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016r. poz. 1907, 1935 i 1948), o ile są wymagane i tak sytuacja zaistniała w sprawie. Jak bowiem wynika z protokołu kontroli oraz załączonych do niego dokumentów, przewoźnik towaru, nie uzupełnił zgłoszenia o numerze referencyjnym [...] o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy SENT, tj. dane dotyczące numeru zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016r. poz.1907, 1935 i 1948). Pole to nie zostało wypełnione.
Konsekwencją niewypełnienia obowiązków wskazanych wyżej jest sankcja w postaci kary pieniężnej w wysokości [...] zł bowiem postanowienia normy sankcjonującej wynikającej z art. 22 ust. 2 ustawy SENT są jednoznaczne - na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości [...] zł.
Organ odwoławczy wskazał iż w niniejszej sprawie występuje sytuacja, w której przewóz towaru rozpoczyna się na terenie kraju (miejsce załadunku - Radzionków), zatem zastosowanie znajdują wyżej przytoczone przepisy art. 5 ust. 1 i ust. 4 ustawy SENT, a nie art. 6 ust. 1 i ust. 3 ustawy, jak błędnie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej organ pierwszej instancji, uznając jednocześnie, że Strona jako przewoźnik nie dopełniła ustawowego obowiązku uzupełnienia przedmiotowego zgłoszenia w rejestrze SENT o dane określone przepisem art. 6 ust. 3 pkt 6 ustawy (dane dotyczące nr licencji), co pośrednio zarzuca Strona w odwołaniu, zarzucając naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej. W ocenie Dyrektora okoliczność częściowej wadliwości uzasadnienia nie ma wpływu na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Zaznaczył, że art. 5 ustawy SENT reguluje kwestie przesłania do rejestru SENT zgłoszenia w sytuacji, w której przewóz towaru rozpoczyna się na terenie kraju, natomiast art 6 ustawy SENT reguluje kwestie przesłania do rejestru SENT zgłoszenia w przypadku przewozu towaru z terytorium innego państwa. Nie mniej jednak zasadniczo obowiązki przewoźników w ww. regulacjach w zakresie uzupełnienia danych są podobne. Ponadto zarówno z art. 5 ust. 4 jak i art. 6 ust. 3 ustawy SENT wynikał obowiązek przewoźnika, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, uzupełnienia zgłoszenia w systemie SENT o numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, o ile są wymagane. Bezsporny jest ustalony w sprawie stan faktyczny potwierdzający, że Strona jako przewoźnik nie dokonała wymaganego uzupełnienia rzeczonego zgłoszenia w rejestrze SENT o numer posiadanej licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, a brak takiego uzupełnienia w obu przypadkach stanowi naruszenie sankcjonowane karą w kwocie [...] zł, zgodnie z dyspozycją art. 22 ust 2 ustawy o SENT .
Zaakcentował, iż uzasadnienie decyzji stanowi niewątpliwie jej integralną część w znaczeniu formalnoprawnym, jako jej składnik. Nie stanowi ono jednakże części rozstrzygnięcia decyzji, bowiem tylko w osnowie decyzji zawarte jest rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. W rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji nakładając na Stronę karę pieniężną prawidłowo wskazał przepis, który został naruszony stwierdzając: "nakładam karę pieniężną z tytułu niewykonania obowiązku przewoźnika, polegającego na uzupełnieniu zgłoszenia o numerze referencyjnym [...] w rejestrze zgłoszeń o dane wymagane przepisami prawa, o których mowa w art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy SENT w kwocie [...] zł.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor wskazał należy, że ustawa SENT w art. 5 ust. 4 pkt 6 jasno wskazuje, iż przewoźnik jest zobowiązany do uzupełnienia dokumentu SENT o numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji, warunkując to wymaganiami ustawy o transporcie drogowym. Jeżeli zgodnie z tą ustawą przewoźnik jest obowiązany posiadać zezwolenie, zaświadczenie lub licencję, to tym samym jest zobowiązany do uzupełnienia dokumentu SENT o te dane. To na przewoźniku ciąży obowiązek rozpoznania czy w danym przewozie istnieje obowiązek posiadania ww. dokumentów, a w konsekwencji wpisania numeru odpowiedniego dokumentu do zgłoszenia. Ustawodawca przewidział, iż niewpisanie przez przewoźnika w zgłoszeniu numeru zezwolenia, zaświadczenia czy licencji nie powinno wpływać na możliwość zamknięcia zgłoszenia, gdyż jak wynika to z zapisów ustawy SENT nie zawsze takie dokumenty będą wymagane.
Wyjaśnił , iż zgodnie obowiązującym w dacie kontroli art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 200Ir. o transporcie drogowym, przepisów tej ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy. W przypadku zatem, gdy towar podlegający obowiązkowemu wpisowi do systemu monitorowania drogowego, jest przewożony pojazdem samochodowym lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony, to taki przewóz wyłączony jest spod stosowania przepisów ustawy o transporcie drogowym a tym samym z konieczności uzyskania zezwolenia, zaświadczenia lub licencji, o których mowa w ustawie o transporcie drogowym. W takiej sytuacji, przewoźnik nie ma obowiązku uzupełniania zgłoszenia o numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 200Ir. o transporcie drogowym. Ocenie przewoźnika pozostawiono wypełnienie pola zawierającego informację o numerze zezwolenia, zaświadczenia lub licencji, w zależności od sytuacji czy usługa transportowa będzie realizowana w sposób, gdzie na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym wymagane będzie posiadanie przez przewoźnika ww. dokumentów, czy też nie. W sprawie ma miejsce sytuacja, gdzie olej napędowy klasyfikowany do pozycji CN 2710, zatem podlegający zgłoszeniu do systemu SENT, w ilości [...] litrów, przewożony był samochodem ciężarowym z przyczepą o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Wykonywanie przewozu drogowego warunkowane było zatem uzyskaniem stosownego dokumentu - zgodnie z wymogami ustawy o transporcie drogowym. W trakcie kontroli drogowej, kierowca okazał wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, wydanej ww. przewoźnikowi przez Starostę Powiatu W.. Skoro zatem licencja była wymagana, to również było konieczne uzupełnienie zgłoszenia o numer tego dokumentu. Fakt posiadania licencji na krajowy przewóz drogowy rzeczy przez przewoźnika, nie stanowi przesłanki uzasadniającej brak dokonania uzupełnienia w zgłoszeniu SENT. Podobnie jak brak celowości działania przewoźnika w tym zakresie. Od początku działania systemu SENT pole dotyczące numeru zezwolenia drogowego posiada ikonkę pomocy, która zawiera informację: "Numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie drogowym, o ile są wymagane". Treść rzeczonej informacji stanowi bezpośrednie odwzorowanie treści przepisu art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy SENT, dotyczącego obowiązku przewoźnika w zakresie uzupełniania zgłoszenia SENT o numer licencji, tj. "w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru uzupełnić zgłoszenie o numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016r. poz.1907, 1935 i 1948), o ile są wymagane. Trudno zatem w ocenie organu uznać za uzasadniony argument Strony, że pole dotyczące wypełnienia numeru licencji nie było obowiązkowe, gdyż jako takie nie został oznaczony, skoro administrator systemu zamieścił przy ww. polu informację zgodną z ustawową treścią przepisu normującego obowiązek uzupełnienia zgłoszenia o te konkretne dane.
Odnosząc się do podnoszonej w odwołaniu kwestii, iż powstałe naruszenie przepisów jest wynikiem błędu, organ odwoławczy wyjaśnił, iż w świetle przepisów ustawy SENT bez znaczenia są okoliczności z powodu których przedsiębiorca dopuścił się nieprawidłowości, organ nie jest bowiem upoważniony do ustalania i oceny przyczyn zaistniałego naruszenia prawa, lecz ma za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków.
Dalej organ wyjaśnił, że z dniem 14.06.2018 r. na mocy przepisów ustawy z dnia 10 maja 2018r. o zmianie ustawy SENT oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018r. poz. 1039) art. 30 ustawy SENT otrzymał nowe brzmienie. Obecnie art. 30 ust. 4 ustawy SENT stanowi, że jeżeli w przypadkach, o których mowa w ust. 1 (tj. w przypadku stwierdzenia w trakcie postępowania podatkowego, kontroli podatkowej albo kontroli celno-skarbowej, o której mowa w art. 54 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, prowadzonych wobec podmiotu kontrolowanego lub strony postępowania, naruszeń podlegających zgodnie z ustawą karze pieniężnej) ustalono, że nie doszło do uszczuplenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego nie wszczyna się postępowania w sprawie o nałożenia kary pieniężnej. Treść tego przepisu jednoznacznie wskazuje, iż ograniczenie możliwości nakładania przedmiotowych kar pieniężnych odnosi się wyłącznie do sytuacji, gdy nieprawidłowości ujawniono w wyniku czynności kontrolnych ex-post, o których mowa w ust.1. Nie dotyczy natomiast sytuacji, gdy do ujawnienia nieprawidłowości doszło w trakcie, tzw. kontroli drogowej.
Ponadto zgodnie z art. 30 ust. 5 ustawy SENT przepisu ust. 4 nie stosuje się do przewoźników. Przepis art. 30 ust. 4 ww. ustawy, który przewiduje możliwość odstąpienia od wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, w sytuacji gdy nie doszło do uszczuplenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, nie może mieć zatem zastosowania w niniejszej sprawie. Przedmiotowe naruszenie zostało bowiem ujawnione w trakcie kontroli drogowej i dotyczyło niezgłoszenia przez przewoźnika danych wymaganych prawem .
Odnosząc się do zarzutów przewoźnika dotyczących jego ważnego interesu i interesu publicznego stwierdził, że nie dopatrzono się w niniejszej sprawie okoliczności, o których mowa w art. 24 ust. 3 ustawy SENT, uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za stwierdzone podczas kontroli naruszenia.
Zgodnie z art. 24 ust. 3 tejże ustawy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika łub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.Wspomniany art. 26 ust. 3 ustawy SENT przewiduje, że organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie:1) nie stanowi pomocy publicznej albo2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo 3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.
Z dniem 14.06.2018 r. ustawą z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw, wprowadzono zmianę treści ww. art. 26 ust. 4 ustawy SENT zmieniając delegację ustawową dla Rady Ministrów do wydania rozporządzenia z obligatoryjnej ("określi") na fakultatywną ("może określić"). Z uzasadnienia projektu ww. ustawy zmieniającej wynika, iż stosowny akt normatywny będzie mógł być wydany, gdy odpowiednie organy Unii Europejskiej wydadzą akty normatywne zawierające warunki dopuszczalności udzielania pomocy państwa. Rada Ministrów do chwili obecnej nie wydała przepisów wykonawczych w oparciu o delegację wynikająca z art. 26 ust. 4 ustawy SENT. Jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów, w przypadku uzasadnionym ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej w jednym z trybów określonych w trzech punktach art. 26 ust. 3 ustawy SENT. Pierwsza możliwość dotyczy sytuacji, gdy odstąpienie nie stanowi pomocy publicznej. Druga - gdy stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie i rybołówstwie i jest udzielona z uwzględnieniem warunków dopuszczalności pomocy w przepisach prawa Unii Europejskiej. W końcu trzecia możliwość - gdy ulga stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie art. 26 ust 4. Obecnie brak przepisów wykonawczych powoduje brak możliwości zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 26 ust. 3 pkt 3. Pozostaje jednak bez wpływu na funkcjonowanie regulacji zawartych w art. 26 ust 3 pkt 1 i 2 i w przypadku zaistnienia ważnego interesu przewoźnika lub ważnego interesu publicznego, o których mowa w art. 22 ust. 3 oraz art. 24 ust.3 ustawy SENT i nie pozbawia strony możliwości ubiegania się o taką pomoc.
Organ odwoławczy nie dopatrzył się przy tym okoliczności wskazanych w art. 24 ust. 3 ustawy SENT, dotyczących zaistnienia ważnego interesu przewoźnika lub ważnego interesu publicznego, które uzasadniałyby odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za stwierdzone podczas kontroli naruszenie. Organ wyjaśnił, że w przypadku stwierdzenia zaistnienia którejkolwiek ze wskazanych przesłanek organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej pod warunkiem, że odstąpienie to spełnia warunki określone w art. 26 ust. 3 ustawy SENT, czyli 1) nie stanowi pomocy publicznej albo 2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo 3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.
Powołując się na stanowisko doktryny oraz orzecznictwo sądów administracyjnych, podkreślił że w przypadku stwierdzenia braku podstaw do udzielenia ulgi traci sens ustalanie, czy ulga jest dopuszczalną pomocą publiczną czy pomocą de minimis. Zaakcentował, że użyte w art. 22 ust. 3, art. 24 ust. 3 czy art. 26 ust. 3 ustawy SENT sformułowanie "może" wskazuje jednoznacznie, że instytucja ulgi, jaką de facto jest odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej oparta jest na uznaniu administracyjnym, z istoty którego wynika pozostawienie organowi swobody wyboru konsekwencji prawnych. Oznacza to również, zdaniem organu odwoławczego, że decyzje pozytywne wydawane są w wyjątkowych, szczególnie uzasadnionych i udowodnionych przypadkach, wskazując bezsprzecznie na istnienie interesu wnioskodawcy, przy czym obowiązek wykazania ważnego interesu spoczywa na podatniku.
Analizując pojęcie "ważnego interesu podatnika" organ przyjął, że dotyczy ono sytuacji, w której z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków, podatnik nie jest w stanie uregulować zobowiązań podatkowych. W konsekwencji oznacza to utratę możliwości zarobkowania lub też utratę majątku, przy czym powinno się uwzględniać również normalną sytuację majątkową i gospodarczą podatnika. Jest to zatem całokształt okoliczności dotyczących sytuacji przewoźnika, w szczególności aktualnej, lecz nie bez pominięcia przyczyn, które tę sytuację spowodowały. Organ odwoławczy podkreślił jednocześnie, że przepisy ustawy SENT nie wyłączają odpowiedzialności przewoźnika nawet za uchybienia, które zostały popełnione wskutek błędów, omyłek czy niedopatrzeń, tym niemniej wbrew twierdzeniom strony skarżącej ponosi ona winę za zaistniałą omyłkę, niezależnie od powodu jej popełnienia. Natomiast zebrana w toku postępowania dokumentacja wskazuje, że sytuacja finansowa skarżącej jest dobra. Strona nie posiada zaległości podatkowych oraz zaległości w składkach na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Również przedłożona przez Spółkę dokumentacja finansowa nie wskazuje na symptomy, które mogłyby zagrażać dalszemu prowadzeniu działalności a wręcz przeciwnie jej sytuacja jest stabilna . Organ odwoławczy dodatkowo dokonał sprawdzenia i analizy dokumentacji finansowej Spółki z o.o. "A" ujawnionej w Krajowym Rejestrze Sądowym - dostępnej na stronie – [...] df. Z ujawnionych w KRS dokumentach finansowych pozyskano: rachunek zysków i strat sporządzony za okres od [...] do [...] r.; bilans sporządzony na dzień [...] r., protokół zwyczajnego zgromadzenia wspólników spółki A z dnia [...] r i [...] r.; sprawozdanie Zarządu z działalności ww. Spółki za rok 2018 i 2019. Z dokumentów tych wynika, iż Spółka osiągnęła: w roku 2018 zysk netto w kwocie [...] zł, natomiast w roku w roku 2019 zysk netto wynosił [...] zł Z informacji zawartych ww. dokumentacji, w tym w protokole zwyczajnego zgromadzenia wspólników oraz dołączonych załączników wynika, iż spółka osiągnęła w 2018 roku zysk netto w kwocie [...] zł, który przeznaczyła na utworzenie kapitału zapasowego, na podobny cel został przeznaczony zysk netto wypracowany w 2019 roku w kwocie [...] zł. Z dołączonych protokołów zwyczajnego zgromadzenia wspólników Spółki wynika, iż wskaźniki płynności finansowej uzyskały wielkości powyżej uznawanych za bezpieczne, a nadto majątek obrotowy Spółki pokrywa zobowiązania bieżące w ok. 154%. Spółka w najbliższym roku będzie kontynuować wysokość osiągniętych wskaźników.
W oparciu o powyższe informacje organ II instancji stwierdził, że sytuacja finansowa przewoźnika pozwala na uregulowanie nałożonej kar.
Na powyższe rozstrzygnięcie przewoźnik wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając naruszenie: 1) mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, a to: a) art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału, w szczególności b) art. 191 i art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie oceny dowodów w sposób wybiórczy i niebudzący zaufania do organów podatkowych, oraz 2) mające wpływ na wynik postępowania naruszenie przepisów prawa materialnego. a to:
a) art. 22 ust. 2 i ust. 3 ustawy SENT poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy było to uzasadnione zarówno z uwagi na ważny interes Skarżącej jako przewoźnika jak i interes publiczny,
b) art. 26 ust. 3 ustawy SENT poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy Skarżąca spełniała ku temu przesłanki, w tym w szczególności mając na uwadze znikomy rozmiar uchybienia, który nie miał wpływu na leżący po jej stronie obowiązek podatkowy.
Powołując sic na wyżej wskazane podstawy skargi wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. oraz decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Badana jest wyłącznie legalność działania organu administracji publicznej, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm. dalej określanej skrótem P.p.s.a.), uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku natomiast braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Dalej należy zauważyć, że Przewodniczący Wydziału III tut. Sądu, powołując się na art. 15 zzs⁴ ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020, poz. 374 ze zm., dalej uCOVID-19) oraz Zarządzenie nr 31 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 23 października 2020 r, w sprawie odwołania rozpraw i wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach dalszych działań profilaktycznych przeciwdziałających rozprzestrzeniania się wirusa SARScoV-2, skierował sprawę na posiedzenie niejawne, z uwagi na to, że przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym przekazem obrazu i dźwięku. W związku z tym, strony postępowania zawiadomiono o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne celem rozpoznania skargi. Ponadto pouczono strony, że mają prawo w terminie 5 dni od daty otrzymania zawiadomienia do pisemnego dodatkowego przedstawienia swojego stanowiska w sprawie w granicach zarzutów złożonej skargi.
Zdaniem Sądu, uwzględniając zasadę jawności posiedzeń sądowych (art. 10 P.p.s.a.) i regułę rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych w formie rozprawy (art. 90 § 1 P.p.s.a.), przy jednoczesnym zastrzeżeniu wyjątku od nich, gdy przewiduje to "przepis szczególny", przy odpowiednim zastosowaniu rozwiązań przewidzianych w art. 15zzs4 ust. 2 i 3 uCOVID-19, za dopuszczalne uznano rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Bowiem z powołanych przepisów wynika odpowiednio, że: "W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących" (ust. 2) oraz "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów" (ust. 3). Należy mieć na względzie, że w pierwotnej wersji uCOVID-19 zamieszczono przepis art. 15 zzs ust. 6, z którego treści wynikało, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 "nie przeprowadza się rozpraw ani posiedzeń jawnych", z wyjątkiem rozpraw i posiedzeń jawnych w sprawach określonych w art. 14a ust. 4 i 5 tej ustawy, określonych mianem "pilnych". Uchylenie przepisów art. 14a i art. 15zzs uCOVID-19 nastąpiło jednocześnie z dodaniem do tej ustawy m. in. przywołanych uprzednio regulacji zawartych w jej art. 15 zzs4 ust. 2 i 3. Sens takiego działania ustawodawcy sprowadza się zatem do tego, że istniejący stan epidemii ogłoszony z powodu COVID-19 (co jest okolicznością notoryjną) nie stanowi aktualnie przeszkody m. in. do działania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym.
Przeprowadzona przez Sąd, we wskazanym trybie i według wskazanych powyżej zasad, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że decyzja ta jest prawidłowa i nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a.
W ocenie Sądu, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w przepisach prawa materialnego. Z tego powodu Sąd uznał, że zarzuty skargowe dot. naruszenia przepisów prawa procesowego nie zasługują na uwzględnienie.
Materialną podstawę prawną rozstrzygnięcia podjętego w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów. Wyjaśnić przy tym należy, na co zresztą trafnie wskazał organ odwoławczy, że na mocy nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1039) ustawa ta została zmieniona z dniem 14 czerwca 2018 r. Zmianie uległy nie tylko regulacje prawne, ale także tytuł ustawy, który obecnie brzmi "o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów. W niniejszej sprawie wskazana ustawa znajduje jednak zastosowanie w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, a to w związku z tym, że wobec braku wyraźnego odesłania do stosowania nowych uregulowań, sankcja administracyjna za naruszenie obowiązków wynikających z przepisów prawa powinna być wymierzona na podstawie przepisów obowiązujących w dacie zdarzenia, tj. naruszenia zakazu. Zgodnie też z art. 14 ustawy nowelizującej do naruszeń obowiązków, o których mowa w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, które miały miejsce przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się art. 22 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym.
Przechodząc na grunt stosowanych w sprawie przepisów wskazać przyjdzie, że zgodnie z art. 1 ustawy, jej uregulowania określają zasady systemu monitorowania drogowego przewozu towarów, zwanego dalej "systemem monitorowania drogowego" oraz odpowiedzialność za naruszenie obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, kierującego środkiem transportu.
W celu zapewnienia przestrzegania ustawowych obowiązków w zakresie odpowiednio: dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia; zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym; posiadania numeru referencyjnego, dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenia dokumentu zastępującego zgłoszenie, sprawowana jest kontrola przewozu towarów. Kontrola obejmuje weryfikacje danych zawartych w dokumentach okazanych przez kierującego oraz dokonanie oględzin towaru w tym pobranie próbek. Kontrole przeprowadzają funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej, a także Policji, Straży Granicznej, inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości kontrolujący sporządza protokół (art. 13 ww. ustawy).
Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, ustawa ta ma za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów.
W uzasadnieniu projektu argumentowano, że obecnie wyspecjalizowane grupy przestępcze działające na rynkach towarów wrażliwych nie płacą należnych podatków oraz dokonują wyłudzeń nienależnych zwrotów, wykorzystując do tego wyłącznie sfałszowane dokumenty (faktury). Istnieje więc konieczność powiązania przepływu dokumentów oraz faktycznego przepływu towaru. Dzięki danym z rejestru możliwe będzie również dokonywanie analiz schematów działań podmiotów biorących udział w przewozie towarów. Z drugiej strony łatwiejsze będzie ujawnianie przewozów towarów niedeklarowanych jako opodatkowane. Wprowadzany projektowaną ustawą obowiązek dokonywania zgłoszenia przewozu towaru do rejestru nakłada na podmioty prowadzące działalność gospodarczą dodatkowe obowiązki. Jednakże oceniono je jako w pełni uzasadnione i proporcjonalne w stosunku do obszarów, które będą podlegały ochronie, ponieważ przedmiotem monitorowania przewozu towarów będą towary określane jako "wrażliwe" i należące do grupy najwyższego ryzyka w kraju ze względu na naruszenia przepisów prawa podatkowego oraz negatywny wpływ na konkurencję (druk nr 1244 rządowy projekt ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów; publ. sejm gov.pl, prace sejmu, druki sejmowe).
W zakresie obowiązków poszczególnych podmiotów - związanych z przemieszczaniem towaru będącego przedmiotem przewozu objętego systemem monitorowania w art. 5. określono iż w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. W przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, zwanej dalej "dostawą towarów", podmiot wysyłający jest obowiązany również przekazać numer referencyjny podmiotowi odbierającemu. W ust.4 wskazano, iż w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru uzupełnić zgłoszenie o: 1) dane przewoźnika obejmujące: a) imię i nazwisko albo nazwę, b) adres zamieszkania albo siedziby; 2) numer identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numer, za pomocą którego przewoźnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej; 3) numery rejestracyjne środka transportu; 4) datę faktycznego rozpoczęcia przewozu towaru; 5) planowaną datę zakończenia przewozu towaru; 6) numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1907, 1935 i 1948), o ile są wymagane; 7) dane adresowe miejsca dostarczenia towaru albo miejsce zakończenia przewozu na terytorium kraju; 8) numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi.
Z przepisu tego jednoznacznie wynika, iż przed rozpoczęciem przewozu towaru przewoźnik jest zobowiązany uzupełnić zgłoszenie o numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1907, 1935 i 1948), o ile są wymagane.
W rozpatrywanej sprawie prawidłowo ustalono i nie jest to okoliczność sporna, że skarżący w ramach prowadzonej działalności gospodarczej [...] r. dokonywał przewozu towaru objętego systemem monitorowania drogowego i był przewoźnikiem w rozumieniu ustawy. Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 9 ustawy przewozem towarów jest przemieszczenie towaru na lub przez terytorium kraju środkiem transportu po drodze publicznej, z uwzględnieniem postojów wymaganych podczas tego przemieszczania, przeładunku oraz rozładunku. Przewoźnikiem, w myśl definicji z art. 2 pkt 8 ustawy jest natomiast osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadającą osobowości prawnej, prowadząca działalność gospodarczą, wykonująca przewóz towarów. Nadto ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika też, że przedmiotem przewozu, wykonywanego przez skarżącego był towar określony w art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. b objętego pozycją CN 2710 o wadze 25.666 kg i przewóz ten został zgłoszony do rejestru zgłoszeń. Nie może być tym samym wątpliwości co do tego, że w ramach przewozu towarów, objętego w niniejszej sprawie oceną, na podstawie art. 5 ust.4 ustawy, skarżący miał obowiązek dokonać uzupełnienia zgłoszenia przed rozpoczęciem przewozu towaru o dane dot. numeru zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1907, 1935 i 1948), o ile są wymagane, co miało miejsce w sprawie. Sporny przewóz drogowy był wykonywany bowiem zespołem pojazdów to jest ciągnikiem samochodowym i naczepą o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony co po myśli art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym nie wyłączało przewozu spod stosowania przepisów ustawy o transporcie drogowym a tym samym z konieczności uzyskania zezwolenia, zaświadczenia lub licencji, o których mowa w tej ustawie .
W przypadku gdy przewoźnik nie uzupełni zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości [...] zł.(art. 22 ust. 2 ustawy SENT).
Podkreślić w tym miejscu należy, że postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej z ustawy SENT nie jest postępowaniem podatkowym tylko administracyjnym, a przepisy ustawy O.p. znajdują w tych sprawach odpowiednie zastosowanie, jedynie w zakresie nieuregulowanym (por. m.in., wyrok NSA z 18 września 2019 r., sygn. II GSK 639/19, prawomocny wyrok WSA w Gdańsku z 25 maja 2018 r., sygn. III SA/Gd 52/18). Wynika to z art. 26 ust. 5 ustawy. Przepisy ustawy SENT wprost regulują: przesłanki wymiaru kary pieniężnej, możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, terminy przedawnienia nakładania kary pieniężnej, terminy przedawnienia obowiązku zapłaty nałożonej kary pieniężnej. Natomiast zawarte w art. 26 ust. 5 ustawy SENT odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów ordynacji podatkowej oznacza, że przepisy O.p. stosuje się do: odsetek od zaległej kary pieniężnej, udzielania ulg w wykonaniu kary pieniężnej (por., LEX/el. 2018 - komentarz, stan prawny: 6 kwietnia 2018 r.).
W ocenie sądu trafnie organy obu instancji uznały, że skarżący nie uzupełnił zgłoszenia przed rozpoczęciem przewozu towaru o numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
Zatem zaistniały podstawy do wymierzenia kary na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy SENT. Podkreślić także należy, że uzupełnienie danych w zgłoszeniu w trakcie kontroli po ujawnieniu nieprawidłowości nie może wywierać pozytywnych dla strony skutków prawnych i jako takie nie ma wpływu na nałożenie i wymiar kary. Brak dokonania przez skarżącego w zgłoszeniu przed rozpoczęciem przewozu towaru uzupełnienia zgłoszenie o: wyżej wymienione dane był bezsporny i nie budził w tej sprawie wątpliwości. W konsekwencji niezasadnym jest zarzut naruszenia w sprawie art. 22 ust. 2 ustawy o SENT .
Podobnie chybionym jest zarzut naruszenia art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Przepis ten stanowi, iż w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3, gdzie zostały wymienione enumeratywnie dodatkowe kryteria i warunki odstąpienia od nałożenia kary, które należy wziąć pod uwagę w przypadku uprzedniego stwierdzenia, że zachodzą przesłanki z art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie: 1) nie stanowi pomocy publicznej albo 2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo 3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.
W uzasadnieniu projektu ustawy o monitorowaniu drogowego przewozu towarów, zapisano, że nieuchronność, katalog i wysokość kar mają przede wszystkim oddziaływać prewencyjne na podmioty, dokonujące przewozu towarów. Sankcjami zostali objęci wszyscy uczestnicy dokonywanego przewozu, tzw. uczestnicy "łańcucha dostaw" podlegającego systemowi monitorowania, a wysokość kar została uzależniona od ich roli i obowiązków na nich nałożonych. System kar z uwagi na sposób ich wymierzania, jest czytelny, łatwy do stosowania i przejrzysty (nieprawidłowość = kara administracyjna albo grzywna w określonej wysokości). Kara jest wysoka, tak by niedopełnienie obowiązku rejestracji, uzupełniania i aktualizacji wpisów było dla podmiotów "nieopłacalne". Nakładanie wysokich kar pieniężnych albo grzywien będzie miało również działanie odstraszające i prewencyjne.
Ustawa weszła w życie w dniu 18.04.2017 r., za wyjątkiem przepisów dotyczących nakładania na podmioty kar pieniężnych i mandatów, które zaczęły obowiązywać z dniem 1.05.2017 r. Stwierdzone naruszenia miały miejsce [...] r., zatem skarżący miał czas na zapoznanie się z nowymi regulacjami i wdrożenie ich w życie.
W świetle powyższego, w ocenie Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 24 ust. 3 cyt. ustawy, w myśl którego, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. W art. 26 ust. 3 ww. ustawy zostały wymienione enumeratywnie dodatkowe kryteria i warunki odstąpienia od nałożenia kary. Organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie: 1.nie stanowi pomocy publicznej albo 2.stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo 3.stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.
Pojęcia ważnego interesu przewoźnika oraz interesu publicznego nie zostały zdefiniowane w ustawie. Zatem ich wykładnia należy do organów orzekających. Te zaś w uzasadnieniach decyzji pierwszo- i drugoinstancyjnej dokonały prawidłowej wykładni tego pojęcia.
W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy prawidłowo przeanalizował ustawowe przesłanki możliwego odstąpienia od nałożenia tego rodzaju kary pieniężnej. Pojęcia ważnego interesu przewoźnika oraz interesu publicznego nie zostały zdefiniowane w ustawie. Użycie słowa "ważny" akcentuje wyjątkowy charakter interesu przewoźnika i wiąże się z wystąpieniem nadzwyczajnych okoliczności, które mogą go uzasadniać. Pojęcie interesu publicznego to natomiast dyrektywa postępowania nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, itp. Pojęcia te mają cechy charakterystyczne dla klauzul generalnych, których indywidualne zastosowanie wymaga wyraźnego odniesienia do konkretnej sprawy i sytuacji, w jakiej organ podejmuje decyzję. Niemożność jednoznacznego zdefiniowania tych pojęć powoduje, że w każdym indywidualnym przypadku ich znaczenie może uwzględniać różne aspekty i okoliczności konkretnej sprawy.
Zaznaczyć w tym miejscu należy, że w ustawie SENT ustawodawca nie wyposażył organu w możliwość miarkowania kar, ani ich zmiany w zależności od uznania administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2020 r., sygn. akt II GSK 220/20 oraz z dnia 13 marca 2019 r., sygn. akt II FSK 3478/18). Tym niemniej uznanie administracyjne znajduje ograniczone zastosowanie przy ocenie przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej. W przepisie art. 24 ust. 3 ustawy SENT przewidziano bowiem możliwość organu odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym. Instytucja odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest wyrazem tendencji ustawodawcy do łagodzenia odpowiedzialności administracyjnoprawnej.
Ocena, czy ukaranie karą pieniężną jest w konkretnym przypadku celowe, czy też nie, jest niewątpliwie kwestią uznania administracyjnego. O niecelowości ukarania sprawcy, a zatem o potrzebie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, mogą przesądzać różne okoliczności. Chodzi oczywiście o takie przyczyny, które mieszczą się w ustawowych ramach "przypadków uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym" (art. 24 ust. 3 ustawy SENT) - por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2020 r., sygn. akt II GSK 220/20 i powołane tam poglądy doktryny).
W rozpoznawanej sprawie organ dokonał związanych z tym czynności. Na wstępie jednak pismem z [...] r. poinformował skarżącego o możliwości odstąpienia od nałożenia kary i do wyjaśnienia, czy zachodzą w jego przypadku takie okoliczności (z zastrzeżeniem, o którym mowa w art. 26 ust. 3) wskazujące na możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w związku z naruszeniem stwierdzonym w trakcie kontroli zgłoszenia SENT z uwagi na ważny interes przewoźnika lub interesem publiczny, z podaniem stosowanej argumentacji wraz z poparciem dowodów uzasadniających dane tezy. Skarżący, chociaż wezwanie odebrał, nie zareagował na nie.
Dokonując analizy interesu publicznego organ odwoławczy, biorąc od uwagę brak informacji pochodzących od skarżącego, ocenił popełnione przez niego przewinienie w stosunku do takich wartości jak sprawiedliwość i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, uwzględniając jego wagę. W szczególności uwzględnił okoliczności powstania naruszenia. Wziął też po uwagę to, że skarżący nie przedstawił dowodów pozwalających na ocenę ekonomicznych skutków wymierzenia mu kary. W ocenie organu odwoławczego, odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w sytuacji, gdy zobowiązany jest w stanie ją uiścić - nie wykazał, że tak nie jest - pozostawałoby w sprzeczności z interesem publicznym. W toku postępowania skarżący nie naprowadził na okoliczności dające podstawę do oceny skutków ekonomicznych wymierzenia kary. Z kolei w materiale dowodowym, zgromadzonym z urzędu przez organ, znajdują się informacje, z których wynika, że wobec skarżącego nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, ani że nie posiada on zaległości podatkowych i nie zalega z opłacaniem składek, co pozwała na wyciągnięcie wniosku o możliwości uregulowania kary za popełnione w sprawie naruszenie. Ponadto organ odwoławczy przeanalizował dokumentację finansową Spółki z o.o. "A ujawnioną w Krajowym Rejestrze Sądowym z której to wynikało, iż Spółka osiągnęła: w roku 2018 zysk netto w kwocie [...] zł, natomiast w roku w roku 2019 zysk netto wynosił [...] zł Ocenił, iż wskaźniki płynności finansowej uzyskały wielkości powyżej uznawanych za bezpieczne, a nadto majątek obrotowy Spółki pokrywa zobowiązania bieżące w ok. 154%. Analizując dostępne dane stwierdził, że kondycja finansowa Spółki w badanym okresie jest dobra i stabilna. Przedsiębiorstwo posiada płynność finansową i nie wskazuje na symptomy zagrożenia zdolności przedsiębiorstwa do kontynuowania przez niego dalszej działalności.
Ważny interes dłużnika występuje wtedy, kiedy obniżą się znacznie zdolności płatnicze, spowodowane zdarzeniami losowymi takimi jak: powódź, pożar, susza itp. Jednak pojęcia ważnego interesu dłużnika nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie dochodzonej należności pieniężnej, gdyż pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym również sytuację ekonomiczną dłużnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów i wydatków. Pomimo bowiem, że wymaga ono ustalenia sytuacji majątkowej dłużnika oraz skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania dla niego i rodziny, trzeba jednak mieć też na uwadze, że względy społeczne wymagają, żeby zobowiązania były realizowane, a zobowiązany nie był pochopnie z nich zwalniany. Nadto nie każde trudności finansowe mogą uzasadniać zastosowanie ulgi w postaci umorzenia należności, lecz tylko takie, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanych, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin, czy też - w konsekwencji z koniecznością sięgania po pomoc społeczną. Natomiast w interesie publicznym leży też, aby dłużnicy publicznoprawni przestrzegali przepisy prawne, w tym ustawy o finansach publicznych, by była przestrzegana zasada równości i sprawiedliwości "opodatkowania". Potrzeba zapewnienia środków budżetowych wymaga jednakże jednoczesnego rozważenia ewentualnych wydatków budżetowych, np. na zasiłki dla bezrobotnych, czy pomoc społeczną dla wnioskodawcy. Nie może bowiem powstać taka sytuacja, w której zapłata zaległych należności spowoduje konieczność uciekania się do środków pomocy społecznej przez zobowiązanego pozbawionego wskutek tego środków do zaspokojenia potrzeb materialnych. W konsekwencji nie narusza prawa stanowisko organu, że skarżący nie wykazał swojego ważnego interesu mogącego uzasadniać przychylenie się do zastosowania możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 22 ust 2 ustawy o SENT .
W konsekwencji prawidłowo organ odwoławczy przyjął, że nie zostały spełnione warunki przyznania ulgi określone w art. 26 ust. 3 ustawy SENT. Przy czym zasadnicze znaczenie dla wyciagnięcia takiego wniosku ma to, że skarżący nie odpowiedział na skierowane do niego wezwanie. W takiej zaś sytuacji organ prawidłowo nie domniemywał zaistnienia podstaw do ulgi dla skarżącego o charakterze wyjątkowym, lecz orzekł na podstawie należycie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Skorzystanie przez skarżącego z prawa do milczenia skutkowało negatywnymi dla niego konsekwencjami.
Podsumowując, należy stwierdzić, że wbrew zarzutom skargi, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo zastosował w sprawie przepisy ustawy SENT, wyprowadzając z ich treści i w oparciu o poczynione ustalenia, obowiązek nałożenia na skarżącą kary pieniężnej przewidzianej art. 22 ust. 2 ww. ustawy. W stanie faktycznym sprawy, przepis ten miał zastosowanie w sprawie, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej. Jak już podkreślono, przepisy ustawy o SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tzw. wrażliwych towarów. W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo ustalił stan faktyczny i dokonał właściwej subsumcji przepisów ustawy SENT oraz szeroko i przekonująco uzasadnił swoje stanowisko.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.