III SA/Gl 129/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-04-12
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
choroba zawodowapylica górnikówmedycyna pracyorzecznictwo lekarskiekontrola sądowaKodeks pracyrozporządzenie o chorobach zawodowychRTG klatki piersiowejdiagnostyka medyczna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M.J. na decyzję odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej - pylicy górników kopalń węgla, uznając, że brak jest podstaw do kwestionowania orzeczeń lekarskich stwierdzających brak choroby zawodowej.

Skarżący M.J. domagał się stwierdzenia u niego choroby zawodowej - pylicy górników kopalń węgla. Organy inspekcji sanitarnej, opierając się na dwóch orzeczeniach lekarskich, odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, wskazując na brak wystarczających zmian radiologicznych zgodnych z klasyfikacją pylicy. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że rozpoznanie choroby zawodowej należy do kompetencji lekarzy specjalistów medycyny pracy, a organy inspekcji sanitarnej nie mogą podważać ich orzeczeń.

Sprawa dotyczyła skargi M.J. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach, utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej – pylicy górników kopalń węgla. Organy oparły swoje rozstrzygnięcia na dwóch orzeczeniach lekarskich, które stwierdziły brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, mimo narażenia skarżącego na pyły węgla kamiennego. Lekarze orzecznicy wskazali, że badania radiologiczne nie wykazały zmian odpowiadających pylicy płuc zgodnie z klasyfikacją Międzynarodowego Biura Pracy (ILO). Skarżący zarzucał błędy w interpretacji wyników badań i nieprawidłowe rozpoznanie zmian. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, wyjaśniając, że rozpoznanie choroby zawodowej należy do wyłącznej kompetencji lekarzy specjalistów medycyny pracy zatrudnionych w uprawnionych jednostkach orzeczniczych. Sąd podkreślił, że organy inspekcji sanitarnej oraz sąd administracyjny nie posiadają kompetencji do samodzielnego podważania lub weryfikowania orzeczeń lekarskich, jeśli są one formalnie poprawne i logiczne. Sąd zaznaczył również, że dokumentacja medyczna przedstawiona przez skarżącego, w tym zaświadczenie od specjalisty radioterapii onkologicznej, nie mogła podważyć orzeczeń wydanych przez uprawnione jednostki, a dodatkowo wskazywała na inne jednostki chorobowe niż ta wymieniona w wykazie chorób zawodowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny oraz organ inspekcji sanitarnej nie posiadają kompetencji do samodzielnego podważania lub weryfikowania orzeczeń lekarskich wydanych przez uprawnione jednostki orzecznicze, jeśli są one formalnie poprawne, logiczne i zawierają wyczerpujące uzasadnienie. Orzeczenie lekarskie ma walor opinii biegłego i wiąże organ.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że rozpoznanie choroby zawodowej należy do wyłącznej kompetencji lekarzy specjalistów medycyny pracy zatrudnionych w uprawnionych jednostkach orzeczniczych. Organy inspekcji sanitarnej i sądy mogą jedynie kontrolować formalną poprawność orzeczeń, a nie ich merytoryczną zasadność, jeśli nie budzą one wątpliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych art. par. 5 ust. 1

Określa właściwość lekarzy i jednostek orzeczniczych do orzekania w zakresie chorób zawodowych.

K.p. art. 235 § 1

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

Definicja choroby zawodowej i narażenia zawodowego.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych art. § 5 ust. 1

Określa wymagania kwalifikacyjne dla lekarzy orzekających w sprawach chorób zawodowych.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych art. § 6 ust. 1

Określa podstawę wydania orzeczenia lekarskiego o chorobie zawodowej lub braku podstaw do jej rozpoznania.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych art. § 8 ust. 1

Określa podstawę wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych art. § 8 ust. 2

Określa możliwość żądania przez inspektora sanitarnego uzupełnienia materiału dowodowego lub konsultacji.

Pomocnicze

k.p.a.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1 i 2

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p. art. 237 § 1 pkt 3 – 6 i § 1¹

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy art. 9 ust. 3

p.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje możliwość przeprowadzania dowodów uzupełniających przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 84 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy inspekcji sanitarnej i sąd administracyjny nie posiadają kompetencji do samodzielnego podważania orzeczeń lekarskich wydanych przez uprawnione jednostki orzecznicze. Rozpoznanie choroby zawodowej należy do wyłącznej kompetencji lekarzy specjalistów medycyny pracy zatrudnionych w uprawnionych jednostkach orzeczniczych. Dokumentacja medyczna pochodząca od lekarzy spoza uprawnionych jednostek orzeczniczych nie może stanowić podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej wbrew orzeczeniom tych jednostek. Choroba musi być zgodna z jednostką chorobową wskazaną w wykazie chorób zawodowych.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczące błędnej interpretacji wyników badań radiologicznych i TK. Zarzuty dotyczące nieprawidłowego sposobu pobrania krwi do badania. Wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego pulmonologa. Przedłożona dokumentacja medyczna (zaświadczenie lekarskie) wskazująca na inne rozpoznanie niż choroba zawodowa z wykazu.

Godne uwagi sformułowania

Orzeczenie lekarskie ma walor opinii biegłego, a zatem jeśli jest wewnętrznie spójne, opiera się na całokształcie zebranego materiału dowodowego i zawiera uzasadnienie nie budzące wątpliwości, to wiąże organ inspekcji sanitarnej. Organy inspekcji sanitarnej nie posiadają wiedzy koniecznej dla oceny stanu zdrowia pracownika lub byłego pracownika. Niedopuszczalne jest, aby organ przeciwstawiał własną wiedzę wiadomościom specjalnym posiadanym przez lekarzy, uzewnętrznionym w treści ich orzeczeń. Sąd jedynie kontroluje zgodność z prawem, a nie merytoryczną zasadność orzeczeń lekarskich.

Skład orzekający

Barbara Brandys-Kmiecik

przewodniczący

Magdalena Jankiewicz

sprawozdawca

Marzanna Sałuda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że rozpoznanie choroby zawodowej należy do kompetencji lekarzy medycyny pracy, a organy administracji i sądy nie mogą ingerować w merytoryczną stronę tych orzeczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury stwierdzania chorób zawodowych i kompetencji organów w tym zakresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest istotna dla prawników zajmujących się prawem pracy i ubezpieczeń społecznych, ponieważ precyzuje kompetencje organów w sprawach o choroby zawodowe i rolę orzecznictwa lekarskiego.

Kto decyduje o chorobie zawodowej? Sąd wyjaśnia rolę lekarza medycyny pracy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 129/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-04-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-02-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik /przewodniczący/
Magdalena Jankiewicz /sprawozdawca/
Marzanna Sałuda
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Ochrona zdrowia
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 235 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2013 poz 1367
par. 5 ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant referent - stażysta Magdalena Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia 30 grudnia 2022 r. nr NS-HP.2332.2.48.2022 w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 30 grudnia 2022 r. Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z 2 listopada 2022r. nr [...], odmawiającą stwierdzenia u skarżącego M.J. choroby zawodowej - pylicy górników kopalń węgla.
Z akt sprawy wynika, że decyzją z 2 listopada 2022 r. nr [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. odmówił stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej: pylicy górników kopalń węgla, wymienionej w poz. 3/2 wykazu chorób zawodowych, określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2022r., poz. Nr 1836).
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że wydano ją w oparciu o postępowanie wyjaśniające dot. narażenia zawodowego na pyły węgla kamiennego i dwa orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
Organ stwierdził, że postępowanie wyjaśniające wykazało, że skarżący podczas zatrudnienia w latach 1983-1991 w K "[...]" (obecnie S S.A.) był narażony na pyły węgla kamiennego zawierające wolną krystaliczną krzemionkę, a zatem pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej w postaci pylicy płuc.
Skarżący był badany w WOMP - Poradni Chorób Zawodowych w S. (orzeczenie lekarskie nr [...] z 22 stycznia 2020 r.), gdzie lekarze orzecznicy na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. dotyczącego chorób zawodowych, orzekli o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - pylicy górników kopalń węgla wymienionej w poz. 3/2 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego lekarze specjaliści wyjaśnili, że podstawą rozpoznania pylicy płuc są zmiany stwierdzane na pełnowymiarowym zdjęciu RTG klatki piersiowej, ocenione zgodnie z klasyfikacją Międzynarodowego Biura Pracy (ILO). Podkreślili, że badania radiologiczne z 14 marca 2019 r. i 21 października 2019 r. nie ujawniły zagęszczeń ogniskowych odpowiadających efektom oddziaływania pyłów zwłókniających, upoważniających bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem do rozpoznania pylicy płuc.
W związku z powyższym lekarze orzecznicy stwierdzili, że nie ma podstaw do rozpoznania u ww. choroby zawodowej pod postacią pylicy górników kopalń węgla i wydali orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Wyjaśnili ponadto, że w całościowej ocenie uwzględniono wyniki badań TK klatki piersiowej z 24 listopada 2018 r. oraz 14 maja 2019 r.
Następnie skarżący był badany w Instytucie Medycyny Pracy im. [...]w L. (orzeczenie lekarskie nr [...] z 13 października 2022 r.). Przy przyjęciu do Oddziału Chorób Zawodowych [...] w L. 8 sierpnia 2022 r. skarżący zgłaszał duszność wysiłkową, uczucie ciężaru w klatce piersiowej i pokasływanie. Badanie gazometryczne krwi włośniczkowej arterializowanej ujawniło cechy hipoksemii bez tendencji do hiperkapnii. Poddano ocenie radiologicznej RTG klatki piersiowej z 8 sierpnia 2022 r. i 21 października 2019 r. oraz TK klatki piersiowej z: 24 marca 2022 r., 15 września 2016 r., 25 kwietnia 2013 r. i 23 marca 2011 r. W ocenianych radiogramach stwierdzono pola płucne z nielicznymi zmianami guzkowymi typu p i q oraz nieco wzmożonym rysunku śródmiąższowym, w górnym polu płuca prawego widoczny jest owalny cień wielkości 19 mm - wcześniej zdiagnozowany jako nie neo. Obraz z dostarczonych TK potwierdza zmiany widoczne na zdjęciach RTG. Stwierdzone w wykonanych radiogramach zmiany w płucach odpowiadają kategorii 0/1 p/q wg klasyfikacji radiologicznej Międzynarodowej Organizacji Pracy (ILO). Lekarze orzecznicy podkreślili jednak, iż nasilenie zmian w płucach w stopniu opisanym powyżej, nie upoważnia w chwili obecnej do rozpoznania choroby zawodowej - pylicy górników kopalń węgla.
Na tej podstawie organ I instancji odmówił stwierdzenia choroby zawodowej.
Od decyzji tej skarżący złożył odwołanie. Wniósł o przeprowadzenie kolejnego badania lekarskiego. Podkreślił, że stan jego zdrowia ciągle się pogarsza, a rozpoznawana u niego zmiana powinna być zaliczana do obrazu pyliczego a nie jako powikłanie pozapalne.
Zaskarżoną decyzją organ II instancji utrzymał ww. decyzję w mocy.
Stwierdził, że podstawą rozpoznania klinicznego pylicy płuc jest stwierdzenie na pełnowymiarowym zdjęciu radiologicznym klatki piersiowej w pozycji tylno-przedniej zmian ogniskowych w miąższu płucnym, mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających na miąższ płucny. Rozpoznanie tego rodzaju pylicy płuc wymaga wykazania obecności na zdjęciu RTG ściśle określonego typu zmian, ocenianych przez porównywanie ze standardami radiologicznymi klasyfikacji radiologicznej pylic, która została opracowana przez ekspertów Międzynarodowego Biura Pracy w Genewie. Międzynarodowa klasyfikacja radiologiczna pylic jest narzędziem używanym na całym świecie w celu poprawy nadzoru zdrowia pracowników, prowadzenia badań epidemiologicznych i porównywania danych statystycznych. Nie służy ona natomiast tworzeniu prawnej definicji choroby - pylicy płuc. Klasyfikacja ta zatem nie implikuje prawnych definicji pylicy ani zasad oceny zdolności do pracy i uprawnień do odszkodowania, ale umożliwia systematyczny i porównywalny opis radiologicznych zmian w obrębie narządów klatki piersiowej, wywołanych wdychaniem pyłów zwłókniających i jest przeznaczona do oceny radiogramów tylno-przednich klatki piersiowej.
Organ podkreślił, że w każdym przypadku orzekania o stanie zdrowia osoby, co do której istnieje podejrzenie choroby zawodowej, decydujące i rozstrzygające znaczenie ma badanie lekarskie, ale przeprowadzane w uprawnionych jednostkach orzeczniczych. Orzeczenie jednostki orzeczniczej ma walor opinii biegłego, a zatem jeśli jest wewnętrznie spójne, opiera się na całokształcie zebranego materiału dowodowego i zawiera uzasadnienie nie budzące wątpliwości, to wiąże organ inspekcji sanitarnej właściwy do wydania decyzji, w tym sensie, że organ ten nie ma podstaw do dokonania oceny odmiennej od tej, która wynika z orzeczenia jednostki orzeczniczej.
Przypomniał, że w toku postępowania administracyjnego został wyczerpany dwuszczeblowy tryb diagnostyczno-orzeczniczy przewidziany przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych i dlatego w obecnym stanie prawnym nie jest możliwe skierowanie strony na kolejne badania lekarskie.
W skardze do sądu administracyjnego skarżący zarzucił, że decyzja organu II instancji jest niezgodna ze stanem faktycznym, wynikającym z dostarczonej dokumentacji medycznej. Podniósł nieprawidłowy sposób pobrania krwi do badania i stwierdził, że opisywane drobne zmiany guzkowe w obu płucach w rzeczywistości występują w dużej liczebności a tak zwany owalny cień wielkości 19 mm jest zmianą guzowatą w szczycie płuca prawego o wymiarach 18x29x30mm, która przylega w kilku miejscach do opłucnej tworząc uciążliwą do życia bolesność oddechową. Zdaniem skarżącego, zmiana ta dowodzi, że nie zapoznano się z wynikami tomografii dostarczonymi do weryfikacji. Błędem jest zaliczenie owej zmiany do diagnozy onkologicznej, gdyż utworzyła się ona z połączenia guzków pyliczych. W licznych stanach zapalnych, w tym kilkukrotnym zapaleniu płuc zmiana guzowata ma tak duży obraz i jest postępująca wraz z postępującym obrazem pylicy. Dostarczona dokumentacja szpitalna onkologiczna i torakochirurgiczna potwierdza jej pyliczy obraz. Według Międzynarodowej Organizacji Pracy (ILO) zmiany guzowate zaczynają się kategorii 1/1 p/q i błędem jest określenie występujących u niego zmian do kategorii 0/1 p/q.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zawartych w niej zarzutów dot. sposobu przeprowadzania badań diagnostycznych wskazał, że ani organy inspekcji sanitarnej ani Sąd nie są władni ingerować w proces diagnostyczny, w tym wskazywać rodzaj i czas, jaki powinien być wykorzystany do konkretnego badania. Wybór ten leży w gestii lekarza i jednostki orzeczniczej, która dysponuje specjalistyczną wiedzą w tym zakresie.
Na rozprawie skarżący przedłożył dokumentację medyczną w postaci wyniku badania TK z 23 stycznia 2023r., z którego wynika, że obraz płuc nie uległ zmianie w stosunku do istniejącego podczas poprzedniego badania z 24 marca 2022r. oraz zaświadczenie lekarskie z 23 marca 2023r. stwierdzające, że skarżący jest po przeprowadzeniu biopsji i wskazujący jako rozpoznanie główne J64 – nieokreślona pylica płuc.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 259, ze zm. dalej także: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Skoro jedynym kryterium oceny decyzji jest jej zgodność z prawem, to tylko stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy). Takich zaś wad rozstrzygnięcia organu II instancji Sąd nie stwierdził.
Zgodnie z definicją sformułowaną w art. 2351 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1510 z późn. zm.) zwanej dalej K.p., za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Przepis art. 2352 K.p. stanowi natomiast, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.
Na podstawie upoważnienia zawartego w art. 237 § 1 pkt 3 – 6 i § 1¹ K.p. Rada Ministrów wydała rozporządzenie z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1836), zwane dalej rozporządzeniem, określające wykaz chorób zawodowych, a także okresy, w których wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych.
W świetle powyższych regulacji uznać należy, że wydanie przez organ inspekcji sanitarnej decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika jest możliwe tylko wówczas, gdy:
-1 wystąpiła taka jednostka chorobowa, która została zamieszczona w powyższym wykazie jako choroba zawodowa,
-2 choroba ta bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w miejscu pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy,
-3 ustalono, że udokumentowane objawy chorobowe wystąpiły w określonym czasie,
- 4 choroba została stwierdzona przez lekarza zatrudnionego w uprawnionej jednostce orzeczniczej.
Brak którejkolwiek z wymienionych przesłanek w stanie faktycznym sprawy wyklucza możliwość stwierdzenia choroby zawodowej. Nie można jej zatem stwierdzić zarówno wtedy, gdy choroba, na którą cierpi pracownik nie została wskazana w wykazie, wówczas, gdy nie została spowodowana działaniem narażenia zawodowego, wówczas, gdy udokumentowane objawy tej choroby wystąpiły po upływie okresu ustalonego w rozporządzaniu, jak i wtedy, gdy rozpoznanie choroby nie zostało postawione przez lekarza orzecznika, nawet wówczas, gdyby był specjalistą w dziedzinie danych chorób.
W przedmiotowej sprawie przedmiotem sporu jest okoliczność wskazana w punkcie 1. W sytuacji bowiem, gdy istniejące schorzenie nie należy do chorób zawodowych, bezprzedmiotowa jest analiza, jakimi czynnikami została spowodowana, bo i tak nie można jej uznać za chorobę zawodową.
Natomiast okoliczność 3. w przypadku pylicy płuc nie ma znaczenia, bo może ona być rozpoznana w każdym czasie.
W pkt 3.2 załącznika do rozporządzenia jako choroba zawodowa została wskazana pylica górników kopalń węgla.
Oznacza to, że tylko takie rozpoznanie, postawione przez uprawnionego lekarza wskazywałoby, że skarżący cierpi na chorobę zawodową.
W tym miejscu wyjaśnić trzeba, że stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia, właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (t.j. Dz. U. z 2019r., poz. 1175 z późn. zm.) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3. Stosownie zaś do § 6 ust. 1 lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Wreszcie po myśli § 8 ust. 1 rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
Z powyższego wynika, że orzecznictwo w zakresie chorób zawodowych należy do lekarzy spełniających określone wymagania kwalifikacyjne, a jednocześnie zatrudnionych w wyspecjalizowanych jednostkach z zakresu medycyny pracy. Tylko orzeczenie lekarskie spełniające ww. warunki jest miarodajne dla ustalenia istnienia bądź braku choroby zawodowej i to w szczególności to orzeczenie stanowi podstawę wydania decyzji o stwierdzeniu albo odmowie stwierdzenia choroby zawodowej.
Oznacza to także, że kwestia rozpoznania choroby zawodowej nie należy do kompetencji właściwego organu inspekcji sanitarnej, a orzeczenie lekarskie wydane w tym przedmiocie opiera się na wiadomościach specjalnych lekarza spełniającego określone wymagania kwalifikacyjne i stanowi wiążący dokument urzędowy, co do rozpoznania określonej choroby. Brak jest bowiem podstaw prawnych do oceny przez organy inspekcji sanitarnej dokumentacji medycznej pracownika i prowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie rozpoznania i przyczyn choroby zawodowej. Brak jest także ku temu podstaw faktycznych, skoro organy inspekcji sanitarnej nie posiadają wiedzy koniecznej dla oceny stanu zdrowia pracownika lub byłego pracownika. Analiza dokumentacji medycznej pracownika należy do kompetencji lekarzy orzeczników, a nie organów inspekcji sanitarnej, gdyż to lekarzom orzecznikom, jako specjalistom medycyny pracy, znana jest specyfika czynności zawodowych mogących mieć wpływ na rozwój schorzeń ujętych w wykazie chorób zawodowych. To oni posiadają doświadczenie i wiedzę konieczną do oceny wpływu sposobu wykonywanej pracy i warunków istniejących w środowisku pracy na powstanie choroby. Organy inspekcji sanitarnej nie mogą wydać decyzji wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli zostało ono wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Bazując wyłącznie na swojej wiedzy, nie mogą również zakwestionować rozpoznania lub nierozpoznania choroby zawodowej przez jednostki orzecznicze, tj. bez uzyskania weryfikujących orzeczeń innych uprawnionych jednostek. Niedopuszczalne jest, aby organ przeciwstawiał własną wiedzę wiadomościom specjalnym posiadanym przez lekarzy, uzewnętrznionym w treści ich orzeczeń. Stąd w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że orzeczenie lekarskie wydane w ramach orzekania o chorobach zawodowych ma walor opinii biegłego, o której mowa w art. 84 § 1 k.p.a,, zatem organ – jak w przypadku każdej opinii biegłego – nie ma możliwości polemiki z poczynionymi w niej ustaleniami i może ją weryfikować tylko pod kątem formalnej poprawności, kompletności czy jednoznaczności wydanego orzeczenia. Jeśli orzeczenie lekarskie jest prawidłowe pod względem formalnym, zawiera wyczerpujące, logiczne i prawidłowe uzasadnienie, to organ nie może samodzielnie go podważać i przyjmować, że stan zdrowia strony kształtuje się odmiennie od wyników badań i ustaleń stanowiących podstawę orzeczenia lekarskiego. Orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Natomiast stosownie do § 8 ust. 2 rozporządzenia, jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału, nie jest jednak uprawniony do samodzielnego podważania ustaleń zawartych w orzeczeniu.
Z powyższego wynika, że w sytuacji, gdy w sprawie zostały wydane dwa orzeczenia jednostek orzeczniczych dwóch stopni, które – mimo pewnych różnic - są jednak zbieżne co do zasadniczej konkluzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, organy inspekcji sanitarnej zasadnie wydały takie właśnie decyzje. Nie miały ani kompetencji do ich podważenia lub pominięcia, nie były także uprawnione do przeprowadzania kolejnych badań lekarskich, a to choćby z tego powodu, że nie istnieje jednostka orzecznicza "trzeciej instancji", która mogłaby zweryfikować orzeczenia wydane przez WOMP i [...] w L..
Z tego powodu nie są zasadne zarzuty dotyczące niewłaściwego pobrania krwi do badania i nieprawidłowej interpretacji wyników TK, bo organ inspekcji sanitarnej nie posiada kompetencji do ingerowania w proces diagnostyczny prowadzony w uprawnionych jednostkach orzeczniczych.
Nie mógł też być uwzględniony zawarty w skardze wniosek dowodowy o powołanie biegłego pulmonologa.
Po pierwsze, zgodnie z art. 106 § 3 ppsa, sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Z powyższego wynika, że w toku postępowania przed sądem administracyjnym mogą być dopuszczone jedynie dowody z dokumentów, do których opinia biegłych nie należy. Mimo tego, że jest utrwalona na piśmie, to jest to odrębny środek dowodowy, a który na mocy powołanego przepisu nie jest dopuszczalny przed sądem administracyjnym.
Po wtóre, nawet gdyby przeprowadzenie takiego dowodu było możliwe, to – jak już wyżej wskazano – na mocy przepisów szczególnych, tj. wielokrotnie już cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów orzecznictwo w sprawach chorób zawodowych należy wyłącznie do lekarzy specjalistów w zakresu medycyny pracy, zatrudnionych w uprawnionych jednostkach orzeczniczych. Oznacza to, że opnie czy rozpoznania postawione przez innych lekarzy nie są miarodajne i nie mogą stanowić podstawy rozstrzygnięć organów inspekcji sanitarnej, a tym bardziej sądu, który jedynie kontroluje ich zgodność z prawem.
Z tego też powodu nie mogła odnieść zamierzonego przez stronę skutku dokumentacja medyczna złożona na rozprawie. Odnośnie tego przyjdzie wyjaśnić dodatkowo, że – jak wynika z wniosków z badania TK z 23 stycznia 2023r. – obraz z tego badania nie uległ zmianie w stosunku do badania z 24 marca 2022r., a to z kolei badanie było przedmiotem oceny przez IMP w Łodzi i nie doprowadziło do wydania orzeczenia żądanego przez stronę. Fakt, że było analizowane przez lekarza IMP wynika z treści orzeczenia, gdyż lekarz specjalista medycyny pracy stwierdził w nim, że "Poddano ocenie ... TK klatki piersiowej z 24 marca 2022r."
Natomiast co do zaświadczenia lekarskiego z 23 marca 2023r. podnieść należy, że zostało wystawione przez lekarza specjalistę radioterapii onkologicznej, udzielającego świadczeń zdrowotnych w Poradni Onkologicznej, a więc lekarza niebędącego lekarzem uprawnionym do orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych i nie działającego w ramach uprawnionej jednostki orzeczniczej. Na marginesie zauważyć można, że niezależnie od tego, że takie zaświadczenie nie może podważyć orzeczenia uprawnionego lekarza, to również tam postawione rozpoznanie obejmuje nieokreśloną pylicę płuc, a nie pylicę górników kopalń węgla, o której mowa w poz. 3/2 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia, a więc inną jednostkę chorobową, niż choroba uznana za zawodową w wykazie. Również i to potwierdza, że nie została spełniona przesłanka 1. do stwierdzenia choroby zawodowej, o której była mowa na str. 5 niniejszego uzasadnienia.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ppsa Sąd orzekł o oddaleniu skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI