III SA/Gl 1286/21

III SA/Gl 1286/21 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2021-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch
Dorota Fleszer
Marzanna Sałuda /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6269 Inne o symbolu podstawowym 626
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Sygn. powiązane
III OSK 1076/22 - Wyrok NSA z 2023-01-31
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 713
art. 91  ust. 1,  art. 40  ust. 2  pkt 4
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Dorota Fleszer, Protokolant Referent-stażysta Julia Lewandowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2021 r. sprawy ze skargi Gminy Wręczyca Wielka na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z dnia 30 lipca 2021 r. nr NPII.4131.1.798.2021 w przedmiocie regulaminu korzystania z ogólnodostępnych siłowni zewnętrznych oraz placów zabaw i altan 1) uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze; 2) zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 30 lipca 2021 r., nr NPII.4131.1. 798.2021 Wojewoda Śląski (dalej również jako organ nadzoru), działając na podstawie art. 91 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 713 ze zm.) stwierdził nieważność uchwały Nr XXVIII/254/21 Rady Gminy Wręczyca Wielka z dnia 25 czerwca 2021 r. w sprawie regulaminu korzystania z ogólnodostępnych siłowni zewnętrznych oraz placów zabaw i altan na terenie Gminy Wręczyca Wielka - w części określonej w:
- ust. 1-3, ust. 8-9, ust. 11-12 oraz ust. 14 Załącznika Nr 1 do uchwały,
- ust. 1 i 2, ust. 4, ust. 6-8, ust. 10 Załącznika Nr 2 do uchwały,
jako sprzecznej z art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, dalej jako "u.s.g" w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r.. Nr 78, poz. 483 ze zm.), dalej jako "Konstytucja RP".
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ nadzoru wskazał, że doręczona mu w dniu 1 lipca 2021 r. uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem prawa. Uchwała rady gminy, będąca aktem prawa miejscowego, jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze danej gminy (art. 87 ust. 2 Konstytucji), musi zatem respektować unormowania zawarte w aktach prawnych wyższego rzędu, bez potrzeby wpisywania do jej treści postanowień ustawowych. Za naruszenie reguł poprawnego prawotwórstwa organ nadzoru uznał wszelkie, zawarte w regulaminie przyjętym przez Radę Gminy Wręczyca Wielka, powtórzenia bądź modyfikacje przepisów wyższego rzędu. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego wydając akt prawa miejscowego zobowiązany jest do przestrzegania zakresu upoważnienia ustawowego, na którym opiera swoje działania, przy czym nie może on regulować spraw uregulowanych już wcześniej przepisami aktów prawnych usytuowanych wyżej w hierarchii źródeł prawa, określonej w przepisach rozdziału III Konstytucji RP. Tymczasem, w ocenie organu nadzoru, kwestionowana uchwała zawiera postanowienia wykraczające poza przyznane Radzie Gminy upoważnienie.
W ocenie organu nadzoru Rada Gminy przekroczyła zakres delegacji ustawowej wynikającej z art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. poprzez ustanowienie szeregu zakazów wynikających z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, a w tym zwłaszcza z przepisów, które ustanawiają owe zakazy pod groźbą kary.
Za niezgodny z prawem w ocenie organu nadzoru jest ust. 2 Załącznika Nr 1, w którym postanowiono, iż "przed przystąpieniem do ćwiczeń należy sprawdzić stan techniczny urządzenia, a ich usterki zgłaszać administratorowi obiektu". Organ podkreślił, iż podmiotem zobowiązanym do dbania o stan techniczny urządzeń i sprawdzania tego stanu jest właściciel (osoba działająca za właściciela). Nie można takiego obowiązku nałożyć na korzystających z siłowni, tym bardziej, iż takie postanowienie regulaminu nie może zwalniać właściciela z ewentualnej odpowiedzialności prawnej w tym zakresie.
Za sprzeczny z prawem jest również ust. 3 Załącznika Nr 1 do uchwały nakładający na osoby z problemami zdrowotnymi obowiązek konsultowania się z lekarzem przed przystąpieniem do ćwiczeń. Kwestia ta zdaniem organu nadzoru nie mieści się w normie kompetencyjnej z art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. Rada stanowiąc o zasadach korzystania z obiektu użyteczności publicznej nie ma całkowitej swobody w ich kształtowaniu i nie może wprowadzać regulacji, uzależniającej możliwość korzystania z urządzeń od czynników, które są trudne do zweryfikowania. Z przepisu tego nie wynika kto byłby uprawniony do sprawdzenia czy dana osoba skonsultowała się z lekarzem, czy też nie.
Za sprzeczny z art. 40 ust.1 i ust.2 pkt 4 u.s.g . organ uznał też ust. 8 Załącznika nr 1 wprowadzający obowiązek korzystania z urządzeń na siłowni dzieciom w wieku poniżej 13 roku życia wyłącznie pod nadzorem rodziców lub opiekunów prawnych. Wskazał, iż kwestie związane z odpowiedzialnością za małoletnich regulują odpowiednie przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm.) oraz ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1359), dalej jako: KRiO. Wedle art. 95 § 1 KRiO obowiązkiem rodziców jest piecza nad dzieckiem. Zgodnie natomiast z art. 155 § 1 KRiO opiekun sprawuje pieczę nad osobą i majątkiem pozostającego pod opieką; podlega przy tym nadzorowi sądu opiekuńczego. Ponadto z na art. 121 § 1 KRiO, wynika, iż "Przez przysposobienie powstaje między przysposabiającym a przysposobionym taki stosunek, jak między rodzicami a dziećmi.", a więc przysposabiający sprawuje pieczę nad osobą przysposobionego. Zastrzeżenia te mają odniesienie do regulacji zawartej w ust. 2 Załącznika Nr 2 do uchwały.
Zdaniem organu nadzoru Rada Gminy przekroczyła zakres delegacji ustawowej z art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g., poprzez ustanowienie szeregu zakazów wynikających z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, a w tym zwłaszcza z przepisów, które ustanawiają owe zakazy pod groźbą kary.
I tak, za takie organ nadzoru uznał postanowienia zawarte w ust. 11 Regulaminu stanowiącego załącznik Nr 1 do w/w uchwały oraz w ust. 6 Załącznika Nr 2 do uchwały wprowadzające; 1) zakaz spożywania alkoholu (pkt 1) – gdyż sprawy związane ze sprzedażą, podawaniem oraz spożywaniem napojów alkoholowych uregulowane zostały w sposób kompleksowy w art. 14 ustawy z dnia o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1119). Zakaz spożywania alkoholu w miejscu publicznym wynika z art. 14 ust. 2a ww. ustawy. 2) zakaz wprowadzania psów i innych zwierząt (pkt 2) - kwestie te uregulowane zostały art. 4 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 888).
Wojewoda podniósł, iż zgodnie z art. 4 ust. 1 ww. ustawy rada gminy, po zasięgnięciu opinii powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, zwany "regulaminem" będący aktem prawa miejscowego, który określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące między innymi: obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku.
Wprowadzenie w kwestionowanej uchwale powyższych zasad, jako jednego z obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mającego na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku, ma swoje uzasadnienie w przepisie art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy, 3) zakaz zaśmiecania terenu (pkt 3) - został uregulowany w art. 145 Kodeksu wykroczeń, 4) zakaz niszczenia urządzeń (pkt 4) – jako niszczenie mienia, w tym mienia publicznego jest czynem zabronionym i w zależności od tego, czy szkoda przekracza równowartość 500 zł, może stanowić przestępstwo (art. 288 Kodeksu karnego) albo wykroczenie (art. 124 Kodeksu wykroczeń). Zdaniem organu nadzoru, urządzenia stanowiące mienie publiczne, są zatem chronione na mocy odpowiednich uregulowań ustawowych, a ust. 11 pkt 1 Regulaminu powiela jedynie te postanowienia, i to w sposób dalece nieprecyzyjny.
Za niezgodne z prawem uznał organ regulacje wskazujące, że:
- osoby korzystające z urządzeń siłowni ćwiczą na własną odpowiedzialność (ust. 9 Załącznika Nr 1 do uchwały),
- za wszelkie uszkodzenia urządzeń odpowiada materialnie osoba, która wyrządziła krzywdę lub jej prawni opiekunowie (ust. 12 Załącznika Nr 1 do uchwały),
- rodzice/opiekunowie dzieci są odpowiedzialni prawnie za ewentualne szkody wyrządzone przez dzieci i młodzież na osobach lub mieniu (ust. 4 Załącznika Nr 2 do uchwały).
- zarządca placu nie ponosi odpowiedzialności za bezpieczeństwo osób i dzieci nieprzestrzegających regulaminu (ust. 7 Załącznika Nr 2 do uchwały),
- za rzeczy pozostawione w altanie lub na placu zabaw zarządca obiektu nie ponosi odpowiedzialności (ust. 8 Załącznika Nr 2 do uchwały).
Zdaniem organu nadzoru określenie zasad odpowiedzialności nie mieści się w zakresie normy kompetencyjnej z art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. Siłownie zewnętrzne oraz place zabaw i altany jakkolwiek należy zaliczyć do gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, to jednak uchwalając regulaminy korzystania z tych obiektów Rada Gminy nie była uprawniona do uregulowania w nich zasad odpowiedzialności określonych podmiotów w zakresie szkód i mogących zaistnieć na jej terenie zdarzeń. Zdaniem Wojewody pojęcie "zasady i tryb korzystania" zawiera w sobie kompetencję organu stanowiącego gminy do formułowania w stosunku do terenów i urządzeń użyteczności publicznej norm i zasad prawidłowego postępowania, ustalania obowiązujących reguł zachowania się, określenia ustalonego porządku zachowania się. Wobec tego w przyjętej uchwale Rada Gminy nie była uprawniona do określenia zasad odpowiedzialności cywilnej w związku z korzystaniem z tego obiektu.
Dalej organ zaznaczył, iż akt prawa miejscowego wydany na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. może obejmować wszelkie kwestie regulaminowe mieszczące się w zakresie delegacji - pod warunkiem, że będą one formułowane jako normy prawne. Uregulowania zawarte w:
- ust. 1 Załącznika Nr 1 do uchwały, zgodnie z którym "warunkiem korzystania z siłowni jest zapoznanie się z poniższym Regulaminem i jego przestrzeganie"
- ust. 14 Załącznika Nr 1 do uchwały, zgodnie z którym "Wszelkie skargi i wnioski należy zgłaszać zarządcy obiektu: Urząd Gminy Wręczyca Wielka, ul. Sienkiewicza 1, 42-130 Wręczyca Wielka Telefon alarmowy: 112"
- ust. 1 Załącznika Nr 2 do uchwały zgodnie z którym "plac zabaw i altana są ogólnodostępnym terenem przeznaczonym do zabaw i wypoczynku",
- ust. 10 Załącznika Nr 2 do uchwały, zgodnie z którym "Wszelkie skargi i wnioski należy zgłaszać zarządcy obiektu: Urząd Gminy Wręczyca Wielka, ul. Sienkiewicza 1, 42-130 Wręczyca Wielka Telefon alarmowy: 112" nie stanowią norm prawno - kształtujących. Tym samym przepisy te nie mogą być częścią materii zawartej w akcie prawa miejscowego. Cechą bowiem takiego aktu jest jego normatywność, wiążąca się z koniecznością zawarcia w nim norm prawnych, a nie przepisów o charakterze instrukcyjnym, czy informacyjnym.
Odnosząc się do treści wyjaśnień złożonych przez Gminę w piśmie z dnia 30 lipca 2021 r. organ nadzoru stwierdził, że nie podziela wyrażonych w przedmiotowym piśmie stanowisk organu Gminy. Wyjaśnienia nie wnoszą również nowych okoliczności prawnych, pozwalających na odmienną ocenę badanej uchwały.
W skardze do tutejszego Sądu Gmina Wręczyca zaskarżyła w całości to rozstrzygnięcie. W ocenie skarżącej stanowisko organu nadzoru jest błędne, a przedmiotowa uchwała jest zgodna z przepisami prawa. Skarżąca podkreśliła, że regulaminy ustanawiane na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. mają gwarantować właściwą eksploatację obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. Cel ten może być osiągnięty, gdy osoby z nich korzystające będą znały podstawowe zasady zachowania się w miejscu gdzie znajduje się dane urządzenia. Aby osiągnąć powyższy cel uzasadnionym jest zebranie powszechnie obowiązujących przepisów prawa w jeden akt (regulamin), z którym będzie można się zapoznać przed przystąpieniem do korzystania z urządzenia (por. np. wyroki WSA Gliwice III SA/Gl 291/21 i III SA/Gl 346/21).
Mając na uwadze, że celem regulaminu korzystania z urządzeń, jakim jest również zapewnienie bezpieczeństwa jego użytkowników - uzasadnionym i zgodnym z przepisami prawa jest umieszczenie w regulaminie zapisów nakazujących sprawdzić stan techniczny urządzenia przed przystąpieniem do korzystania z niego, skonsultowania się z lekarzem w przypadku osób chorych lub nie dopuszczanie do korzystania z urządzeń małoletnich dzieci bez opieki osób starszych.
Zdaniem skarżącej powyższe zapisy regulaminu nie przekraczają delegacji ustawowej z art. 40 ust.2 pkt 4 u.s.g. W ocenie skarżącej wprowadzenie do regulaminów zakazów: spożywania alkoholu, wyprowadzania psów i innych zwierząt, zaśmiecania terenu lub niszczenia urządzeń w tym konkretnym przypadku nie stanowi naruszenia prawa, albowiem realizuje funkcję informacyjną regulaminu. Podobnie rzecz się ma się również zapisami ust. 9 i 12 zał. nr 1 oraz ust. 4, 7 i 8 zał. nr 2. albowiem mają one też charakter stricte informacyjny. Powyższe zapisy regulaminów nie modyfikują ani nie wyłączają regulacji prawnych określonych w ustawach. Odnośnie spornych zapisów ust. 1 i 14 załącznika nr 1 oraz ust. 1 i 10 załącznika nr 2, skarżąca zauważyła, że jeżeli nie mają one charakteru normatywnego, to również nie mogły rażąco naruszyć przepisów prawa.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe zarzuty i argumenty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Kontrola działalności organów administracji publicznej sprawowana przez sąd administracyjny odbywa się według kryterium legalności (art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. z 2021 r. poz. 137). Powyższej kontroli ustawowo poddane zostały m.in. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako ppsa). W tym przypadku Sąd uwzględniając skargę jednostki samorządu terytorialnego na akt nadzoru uchyla ten akt.
Zgodnie z art. 91 ust. 1 u.s.g. organ nadzoru może orzec o nieważności uchwały organu gminy w całości lub w części, w razie stwierdzenia że jest ona sprzeczna z prawem. W przypadku zaś nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się wyłącznie do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa (art. 91 ust. 4 u.s.g.). Oznacza to, że istnieją dwie kategorie wad uchwał organów gminy (istotne naruszenie prawa oraz nieistotne naruszenie prawa). W niniejszej sprawie Wojewoda stwierdził, iż doszło do rażącego naruszenia prawa i w tym zakresie ocenie Sądu podlega zasadność podjęcia aktu nadzoru.
Za istotne naruszenie prawa (będące podstawą do stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy) uznaje się wydanie aktu bez podstawy prawnej lub z naruszeniem podstawy do podjęcia uchwały. Wskazuje się, że akt prawa miejscowego nie może naruszać nie tylko przepisów ustawy zawierających delegacje do jego ustanowienia, ale również przepisów Konstytucji RP oraz innych ustaw pozostających w pośrednim lub bezpośrednim związku z regulowaną materią. Do istotnych wad uchwały, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się zatem naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (vide Z. Kmieciak, M. Stahl, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, Samorząd Terytorialny 2001/1-2, s. 102).
W ocenie Sądu odnosząc powyższe do niniejszej sprawy uznać należało zasadność zarzutów skargi prowadzącą do podważenia stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały. Za istotne naruszenie prawa uznać należy uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym (z uzasadnienia wyroku TK z 9.12.2003 r., P 9/02), a tego w uchwale – Regulaminie korzystania z ogólnodostępnych siłowni zewnętrznych oraz placów zabaw i altan na terenie Gminy Wręczyca Wielka - stwierdzić nie można.
Upoważnienie do stanowienia aktów prawa miejscowego daje radzie gminy przepis art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 u.s.g., zgodnie z którym na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Na podstawie tej ustawy organy gminy mogą wydawać akty prawa miejscowego w zakresie zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. W myśl z kolei art. 41 ust. 1 u.s.g. akty prawa miejscowego ustanawia rada gminy w formie uchwały.
Podniesione w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym zarzuty pod adresem Regulaminu korzystania z ogólnodostępnych siłowni zewnętrznych oraz placów zabaw i altan na terenie Gminy Wręczyca Wielka podzielić można na następujące grupy:
- dotyczące powtórzenia w jego treści regulacji aktów wyższego rzędu, a tym samym przekroczenia zakresu upoważnienia ustawowego;
- naruszenia zasad prawidłowej legislacji;
- dotyczące modyfikacji regulacji ustawowej,
- dotyczące zamieszczenia w treści uchwały zdań niemających charakteru normotwórczego.
Postawione jednak przez Wojewodę zarzuty są jednak niezasadne. Nie ulega wątpliwości Sądu, że Regulamin korzystania z ogólnodostępnych siłowni zewnętrznych oraz placów zabaw i altan na terenie Gminy Wręczyca Wielka stanowi akt prawa miejscowego, do którego uchwalenia kompetencje posiada rada gminy. Uchwała bowiem dotyczy zasad i trybu korzystania z gminnego obiektu i urządzenia użyteczności publicznej; skierowana jest do osób korzystających z siłowni zewnętrznych placów zabaw i altan niezależnie od tego czy są mieszkańcami Gminy , czy też nie. Zawiera normatywny charakter, poprzez zastosowanie wypowiedzi wyznaczających adresatom sposób zachowania, a normy Regulaminu mają charakter ogólny i abstrakcyjny.
Badając zgodność z prawem postanowień Regulaminu korzystania z urządzeń siłowni zewnętrznej zawartych w ust. 11 zał. nr 1 do uchwały i zawartych w ust. 6 Załącznika Nr 2 do uchwały wprowadzających; 1) zakaz spożywania alkoholu, 2) zakaz wprowadzania psów i innych zwierząt (pkt 2), 3) zakaz zaśmiecania terenu (pkt 3), 4) zakaz niszczenia urządzeń (pkt 4), to uznać należy, że po części regulacje te stanowią powtórzenie regulacji ustawowych, a to ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. (Dz. U. z 2021 r. poz. 1119), o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2021 r. poz. 888), Kodeksu wykroczeń i Kodeksu karnego (Dz. U nr . W ocenie Sądu jednak samo powtórzenie tych regulacji w takiej formie jak w Regulaminie, nie stanowi naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności uchwały rady gminy. Jeżeli dany akt prawa miejscowego ma regulować zasady korzystania z gminnego obiektu lub urządzenia, to wprowadzenie powyższych zakazów mieści się w zakresie kompetencji przyznanej radzie gminy. Przepisy Regulaminu zaś stanowią powtórzenie zakazów i nie dokonują jego wprowadzenia czy modyfikacji . Stanowią ważne wskazówki dla osób korzystających z urządzeń siłowni zewnętrznych, placu zabaw i altan co do charakteru tego miejsca, jako służącego rekreacji, przeznaczonego do wypoczynku bez spożywania alkoholu.
Podobnie ocenić należy zakaz zaśmiecania terenu, niszczenia urządzeń naruszenia szczegółowo opisanych we wstępnej części niniejszego uzasadnienia prawa stanowiący jedynie częściowe powtórzenie regulacji wynikających z Kodeksu wykroczeń. Wprowadzenie tych regulacji w ocenie Sądu nie stanowi rażącego naruszenia prawa skutkującego koniecznością wyeliminowania uchwały z porządku prawnego gminy. Poszczególne postanowienia Regulaminu odnoszące się do wykroczeń stypizowanych w Kodeksie wykroczeń czy Kodeksie karnym w zależności od zależności od tego, jak słusznie zauważył organ nadzoru , czy szkoda w mieniu przekracza równowartość 500 zł, może stanowić przestępstwo (art. 288 Kodeksu karnego) albo wykroczenie (art. 124 Kodeksu wykroczeń) nie stanowią ani pełnego powtórzenia normy kodeksowej, ani też ich nie zmieniają, ani nie wypaczają. A skoro tak, to Regulamin w tym zakresie realizuje funkcję przypominającą o obowiązkach wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Regulamin nie powtarza treści przepisu ustawy lecz przypomina o obowiązkach i zakazach zeń wynikających. Takie przypomnienie nie wpłynie na wykładnię przepisu ustawy w żaden sposób. Regulamin stanowi jedynie przypomnienie normy sankcjonowanej. Norma sankcjonowana i sankcjonująca zawarte w Kodeksie wykroczeń i kodeksie karnym nie doznają żadnego uszczerbku poprzez wprowadzenie zakwestionowanych przez Wojewodę postanowień regulaminu. Regulamin nie wprowadza sankcji za naruszenie jego postanowień, a tym samym naruszenie przepisu Kodeksu wykroczeń, kodeksu karnego spotka się z odpowiedzią aparatu państwowego przewidzianą wyłącznie w tymże Kodeksie.
O sprzeczności postanowień regulaminu z przepisem rangi ustawowej można by mówić wówczas, gdyby postanowienia te w jakimkolwiek stopniu zmieniały przepis ustawy. Skoro jednak tak się nie dzieje, to poszczególne regulacje Regulaminu stanowiące odniesienie do przepisów ustawy nie są sprzeczne ani z zasadami prawidłowej legislacji, ani też nie wykraczają poza kompetencje rady gminy do ich wprowadzenia do aktu prawa miejscowego. Przepisy powszechnie obowiązującego prawa nie zostały bowiem powtórzone w treści Regulaminu, lecz wskazano na zakazy wynikające z przepisów ustawy. W ocenie Sądu uzasadnionym jest twierdzenie że zebranie wszystkich reguł korzystania z urządzeń siłowni zewnętrznej placów zabaw i altan w jednym miejscu oraz udostępnienie Regulaminu przy obiekcie pozwoli wszystkim korzystającym na zapoznanie ze szczegółowymi regułami korzystania z obiektu przypominając jednocześnie o zakazach wynikających z przepisów rangi ustawowej. Przypomnienie tych zakazów jest również istotne z punktu widzenia charakteru miejsca, jakim jest siłownia zewnętrzna i jej urządzenia plac zabaw i altany na nim posadowione. W tym zakresie skład orzekający podziela w całości pogląd y zawarte w wyrokach WSA Gliwice III SA/Gl 291/21 i III SA/Gl 346/21) gdzie wskazano, iż regulaminy obiektów i urządzeń użyteczności publicznej ustanawiane na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. mają gwarantować właściwą ich eksploatację, a cel ten może być osiągnięty, gdy osoby z nich korzystające będą znały podstawowe zasady zachowania się w miejscu gdzie znajdują się dane urządzenia, czy zasady zachowania terenów przeznaczonych do zabaw i wypoczynku. Aby osiągnąć powyższy cel uzasadnionym jest zebranie powszechnie obowiązujących przepisów prawa w jeden akt (regulamin), z którym będzie można się zapoznać przed przystąpieniem do korzystania z urządzenia siłowni zewnętrznej czy placu zabaw, altan.
Podobnie należy ocenić zakaz wprowadzania psów i innych zwierząt w obręb siłowni zewnętrznej i na plac zabaw i altan. Jakkolwiek zagadnienia utrzymania czystości i porządku w gminach zostały określone w art. 4 ust. 1, ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj. Dz. z 2021 r. poz. 888) gdzie nałożono na radę gminy obowiązek uchwalenia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, a w ten sposób uprawniono radę gminy do nałożenia obowiązków na osoby utrzymujące zwierzęta domowe, przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku którymi niewątpliwie są siłownie zewnętrzne z urządzeniami tam zgromadzonymi place zabaw i altany jednak wprowadzenie w spornej uchwale zakazu wprowadzania psów i innych zwierząt przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku nie ma charakteru istotnego naruszenia prawa. Regulamin zakwestionowany przez Wojewodę w spornych regulacjach wprowadzając zakaz wprowadzania psów ma na celu ochronę przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytkowania. Takie przypomnienie nie wpłynie na wykładnię przepisu ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w żaden sposób, nie modyfikuje zapisów ustawowych .
W zakresie zarzutów omawianej uchwały co do regulacji wskazujących że: osoby korzystające z urządzeń siłowni ćwiczą na własną odpowiedzialność (ust. 9 Załącznika Nr 1 do uchwały), odpowiedzialności materialnej za wszelkie uszkodzenia urządzeń przez osobę, która wyrządziła krzywdę lub jej prawni opiekunowie (ust. 12 Załącznika Nr 1 do uchwały) odpowiedzialności prawnej rodziców/opiekunów dzieci za ewentualne szkody wyrządzone przez dzieci i młodzież na osobach lub mieniu (ust. 4 Załącznika Nr 2 do uchwały), braku odpowiedzialności zarządcy placu, obiektu za: bezpieczeństwo osób i dzieci nieprzestrzegających regulaminu (ust. 7 Załącznika Nr 2 do uchwały), rzeczy pozostawione w altanie lub na placu zabaw (ust. 8 Załącznika Nr 2 do uchwały) to nie zasługują one na uwzględnienie. W ocenie Sądu nie modyfikują wynikających z przepisów Kodeksu cywilnego zasad odpowiedzialności zarządcy obiektu za szkody, ani jej nie ograniczają. Odpowiedzialność na zasadzie ryzyka nie wyłącza odpowiedzialności odszkodowawczej osoby, która wyrządza szkodę swoim zachowaniem innej osobie. Powołane przepisy Regulaminu przypominają zasady określone w art. 415 kodeksu cywilnego, w żaden sposób ich nie modyfikując. Regulamin nie stanowi podstawy do wyłączenia odpowiedzialności zarządcy obiektu, o ile spełnione zostaną warunki zaistnienia tejże odpowiedzialności. Również postanowienia dotyczące należytej pieczy nad dziećmi podczas korzystania z urządzeń na siłowni dzieciom w wieku poniżej 13 roku życia wyłącznie pod nadzorem rodziców lub opiekunów prawnych jedynie konkretyzują zasady bezpiecznego korzystania z urządzeń siłowni zewnętrznej i placu zabaw lub altany mieszczą się w delegacji art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g.
Oceniając ostatnią grupę naruszeń prawa w kwestionowanej uchwale jako regulacje o charakterze nienormatywnym a dot. kwestii zawartych w: ust. 1 Załącznika Nr 1 do uchwały, zgodnie z którym "warunkiem korzystania z siłowni jest zapoznanie się z poniższym Regulaminem i jego przestrzeganie", ust. 14 Załącznika Nr 1 do uchwały, zgodnie z którym "Wszelkie skargi i wnioski należy zgłaszać zarządcy obiektu: Urząd Gminy Wręczyca Wielka, ul. Sienkiewicza 1, 42-130 Wręczyca Wielka Telefon alarmowy: 112", ust. 1 Załącznika Nr 2 do uchwały zgodnie z którym "plac zabaw i altana są ogólnodostępnym terenem przeznaczonym do zabaw i wypoczynku", ust. 10 Załącznika Nr 2 do uchwały, zgodnie z którym "Wszelkie skargi i wnioski należy zgłaszać zarządcy obiektu: Urząd Gminy Wręczyca Wielka, ul. Sienkiewicza 1, 42-130 Wręczyca Wielka Telefon alarmowy: 112" należy uznać, iż i w tym zakresie w ocenie Sądu nie mogą one stanowić podstawy stwierdzenia nieważności uchwały. Materią regulowaną uchwałą rady gminy są zgodnie z art. 40 ust. 2 pkt 4 usg zasady i tryb korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. Ustawodawca zatem pod regulację aktu prawa miejscowego poddał kwestie de facto porządkowe. W ocenie Sądu nie doszło w tym przypadku do rażącego naruszenia prawa skutkującego nieważnością uchwały gdyż uchybienia te mają charakter nieistotny. Jeżeli jednak Regulamin jako akt prawa miejscowego podlega publikacji, dodatkowo zostanie umieszczony na stosownej tablicy przy siłowni zewnętrznej, placu zabaw, altanie to zawarcie takich postanowień posłuży czytającemu Regulamin dla wskazania adresata ewentualnych uwag, czy zastrzeżeń dotyczących funkcjonowania obiektu. Jakkolwiek postanowienia te wymykają się spod rozumienia Regulaminu korzystania z obiektu, to jednak po pierwsze – ich zamieszczenie nie stanowi rażącego naruszenia prawa, a po drugie – czyni Regulamin aktem kompletnym.
Analogiczny pogląd przedstawił tut. Sąd w wyroku z 22 kwietnia 2021r., o sygn. akt III SA/Gl 291/21 w podobnej sprawie Skarżącego, a skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela wyrażone wcześniej stanowisko. Sporny w sprawie Regulamin został wydawany na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. Natomiast użyte w tej normie pojęcie "zasady i tryb korzystania" zawiera w sobie kompetencję organu stanowiącego gminy do formułowania w stosunku do terenów i urządzeń użyteczności publicznej norm i zasad prawidłowego postępowania, ustalania obowiązujących reguł zachowania się, określenia ustalonego porządku zachowania się. Oznacza to w konsekwencji uprawnienie rady gminy do wprowadzenia reguł dotyczących obowiązującego sposobu zachowania się podmiotów, które przebywają na terenach lub w obiektach o jakich mowa w tym przepisie. W niniejszej sprawie kwestionowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym zapisy wypełniają ten nakaz.
Odnosząc się do zarzutu Wojewody, iż niezgodny z prawem jest ust. 2 Załącznika Nr 1, w brzmieniu "przed przystąpieniem do ćwiczeń należy sprawdzić stan techniczny urządzenia, a ich usterki zgłaszać administratorowi obiektu" należy zauważyć, iż istotnie podmiotem zobowiązanym do dbania o stan techniczny urządzeń i sprawdzania tego stanu jest właściciel lub osoba działająca za właściciela co oznacza iż takowego obowiązku nie można nałożyć na korzystających z siłowni. Powyższe zapisy uchwały nie mają jednak charakteru istotnie naruszającego prawo zatem ich wystąpienie nie uzasadnia stwierdzenie nieważności spornej uchwały w części. Zwłaszcza, iż te postanowienia regulaminu nie mogą zwalniać właściciela obiektu, urządzeń siłowni z ewentualnej odpowiedzialności prawnej w tym zakresie w sytuacji wadliwego ich stanu technicznego .
Za nietrafny trzeba także uznać pogląd organu nadzoru, iż sprzecznym z prawem jest także ust. 3 Załącznika Nr 1 do uchwały nakładający na osoby z problemami zdrowotnymi powinność konsultowania się z lekarzem przed przystąpieniem do ćwiczeń. Wprowadzenie tej regulacji w ocenie Sądu ma na celu przypomnieć osobom z problemami zdrowotnymi o konsultacjach z lekarzem przed podjęciem ćwiczeń. Sąd nie widzi w takim uregulowaniu uchwały cechy rażącego naruszenia prawa skutkującego koniecznością wyeliminowania tych zapisów uchwały z porządku prawnego gminy.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd uwzględnił skargę Gminy Wręczyca Wielka i uchylił akt nadzoru na podstawie art. 148 ppsa. O kosztach postępowania sądowego w Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa.