III SA/Gl 1266/11

III SA/Gl 1266/11 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2011-10-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-07-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 509/12 - Wyrok NSA z 2013-03-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. art. 271 pkt 1 art. 18 par. 1 pkt 7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędzia WSA Barbara Brandys – Kmiecik (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" s. c. J. T., T. R. w G. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 lutego 2005 r. w sprawie o sygnaturze I SA/Ka 2306/03 w przedmiocie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 4 lutego 2005 r. o sygn. akt I SA/Ka 2306/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę J. T. i T. R. – wspólników spółki cywilnej "A" w Gliwicach na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za luty 1998 r. Sprawozdawcą w sprawie była sędzia NSA Ewa Karpińska.
Wyrok powyższy stał się przedmiotem skargi kasacyjnej, która została odrzucona postanowieniem z 19 kwietnia 2006 r. Strona złożyła zażalenie na to postanowienie pismem datowanym z [...] r. wraz z wnioskiem o wyłączenie od udziału w sprawie sędzi NSA Ewy Karpińskiej. Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2006 r. Sąd oddalił powyższy wniosek. Postanowienie to zostało doręczone stronie w dniu [...] r. i nie zostało zaskarżone zażaleniem.
Następnie postanowieniem z dnia 15 stycznia 2007 r. Sąd odrzucił zażalenie na odrzucenie skargi kasacyjnej, co zostało zaskarżone zażaleniem oddalonym przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 28 lutego 2008 r. o sygn. akt I FZ 57/08. Z tą datą wyrok z dnia 4 lutego 2005 r. stał się prawomocny.
Pismem datowanym z dnia [...] r. strona skarżąca złożyła w tutejszym Sądzie skargę o wznowienie postępowanie w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem z 4 lutego 2005 r. argumentując udziałem w sprawie sędziego wyłączonego z mocy ustawy oraz pozbawieniem strony możliwości działania. W uzasadnieniu skargi powołano się na otrzymaną przez stronę decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] r. (nr [...]) stwierdzającą fakt udziału Ewy Karpińskiej w postępowaniu odwoławczym dotyczącym wymiaru podatku od towarów i usług za 1998 r.
Nadto zarzucono również Sądowi, który wydał wyrok, że nie przeprowadził dowodów wnioskowanych przez stronę.
Postanowieniem 13 grudnia 2010 r. o sygn. akt III SA/Gl 555/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę o wznowienie postępowania z uwagi na jej wniesienie po terminie. Na postanowienie to została wniesiona skarga kasacyjna i Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 19 lipca 2011 r. (Sygn. akt I FSK 1048/11) uchylił zaskarżone postanowienie.
Na rozprawie w dniu 17 października 2011 r. pełnomocnik organu odwoławczego wniósł o oddalenie skargi podnosząc, że sędzia NSA Ewa Karpińska była wprawdzie wcześniej wicedyrektorem Izby Skarbowej w K., ale nie brała udziału w rozstrzyganiu sprawy podatkowej. Na potwierdzenie powyższego dołączył kserokopie Regulaminów Organizacyjnych Izby Skarbowej w K. nr [...], [...] i [...].
W związku z zamknięciem rozprawy i wyznaczeniem publikacji wyroku w sprawie na dzień 31 października 2011 r. do tutejszego Sądu wpłynęło w dniu [...] r. pismo strony skarżącej – wniosek o ponowne otwarcie rozprawy. Oprócz ponownego otwarcie rozprawy strona wniosła o: nakazanie Dyrektorowi Izby Skarbowej w K. dostarczenia korespondencji kierowanej do Ministerstwa Finansów w sprawie dot. zwrotu podatku VAT za luty 1998 roku, a które to pisma były podpisywane przez ówczesną wicedyrektor Izby Skarbowej w K. a późniejszą sędzię WSA w Gliwicach mgr Ewę Karpińską na okoliczność, że brała udział w rozstrzyganiu sprawy tożsamej ze sprawą, która następnie rozstrzygała jako sędzia; nakazanie dostarczenia na termin rozprawy dokumentacji podatkowej podatnika A.K. "B" z R. za rok 1998 na okoliczność, że transakcja sprzedaży pieca [...] zrodziła u niego skutki podatkowe, zaś za cały rok podatkowy 1998 ma nadpłatę VAT w wysokości około [...] zł; przesłuchanie w drodze pomocy prawnej J. S., zam. [...] P., ul. [...], na okoliczność prawidłowości przeprowadzonej transakcji oraz jawnej dyskryminacji skarżących; zakreślenie stronie terminu dwóch tygodni na dostarczenie dowodów świadczących o niewiarygodności organu. Uzasadniając swoje żądania strona skarżąca wskazując na jawność posiedzeń sądowych zaakcentowała, że na rozprawie dnia 17 października 2011 roku pełnomocnik organu złożył obszerną dokumentację, mającą istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia, a dokumentacja ta nie była ujawniona na rozprawie i dopiero po zamknięciu rozprawy dokumenty te były rozpatrywane przez sędziego-sprawozdawcę.
Nadto podtrzymała swoją argumentację dotyczącą udziału w sprawie sędziego wyłączonego z mocy ustawy powołując się na § 7 Regulaminu organizacyjnego Izby Skarbowej w K. i wskazując, że pismo do Ministerstwa zostało podpisane przez E. Karpińską po samodzielnym rozstrzygnięciu przedmiotu sprawy. A zatem podkreślono, że skarżący nie wyciągają oczywistego wniosku wyłączenia sędzi Ewy Karpińskiej z mocy ustawy jedynie na pełnionej przez nią funkcji w Organie, ale na konkretnym działaniu, które było merytoryczne i istotne dla prawidłowego rozstrzygnięcia. Nadto strona powołała się na istnienie nowych dowodów i świadków dotyczących transakcji sprzedaży pieca [...] będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 271 pkt 1 ustawy za 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., odtąd p.p.s.a.) można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia. Stosownie natomiast do art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji – od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy.
Przedmiotowa skarga o wznowienie postępowania została wniesiona w terminie, co wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 lipca 2011 r., wiążącego Sąd w niniejszej sprawie. Oparta została również na ustawowej podstawie wznowienia wskazanej w art. 271 pkt 1 p.p.s.a. Jednakże Sąd w niniejszym postępowaniu uznał ją za niezasadną, podobnie jak zarzut z pkt 2 - pozbawienie możliwości udziału w postępowaniu.
Na wstępie należy zauważyć, że wznowienie postępowania sądowoadmini-stracyjnego jest nadzwyczajnym trybem wzruszania prawomocnych orzeczeń sądowych i uzasadniają go tylko te przesłanki wznowienia postępowania, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym, w którym ostatecznie rozstrzygnięto co do istoty daną sprawę administracyjną. Poprzestanie zatem na samym wskazaniu podstawy wznowienia postępowania bez wykazania konkretnych faktów i środków dowodo-wych uzasadniających istnienie tej podstawy, nie może skutkować uznaniem, że skarga oparta została na ustawowej podstawie wznowienia. Obok przesłanki uczestnictwa w składzie orzekającym osoby nieuprawnionej albo orzekania przez sędziego wyłączonego z mocy ustawy (pkt 1) kolejną podstawą wznowienia wymienioną w przepisie art. 271 pkt 2 p.p.s.a. jest pozbawienie strony możności działania wskutek naruszenia przepisów prawa. Nie ulega wątpliwości, że chodzi tu nie tylko o naruszenie przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, ale również wszelkich innych obowiązujących przepisów prawa, o ile między tym naruszeniem a pozbawieniem strony faktycznej możności działania w procesie istnieje związek przyczynowo skutkowy.
Przenosząc powyższe rozważania na niwę rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż zgodnie z treścią wniosku skarżącego okolicznością przemawiającą za wyłączeniem sędzi NSA Ewy Karpińskiej był jej udział w wydaniu zaskarżonej decyzji wskazany w późniejszej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. dot. odmowy stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowej za luty 1998 r. Natomiast stosownie do treści art. 18 § 1 pkt 7 p.p.s.a. - sędzia jest wyłączony z mocy ustawy w sprawach, w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Otóż Ewa Karpińska pełniła funkcję wicedyrektora Izby Skarbowej w K., jednak fakt ów nie może być równoznaczny z przyjęciem, że brała udział w rozstrzyganiu sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją. Sprawa zaległości skarżącej spółki w podatku od towarów i usług za luty 1998 r. była dwukrotnie przedmiotem decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K.. Ewa Karpińska przestała pełnić funkcję wicedyrektora Izby w dniu [...] r., kiedy to została sędzią Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dlatego też nie mogła brać udziału w rozstrzyganiu sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją z [...] r., tym bardziej, że odwołanie strony dotyczyło decyzji z [...] r., co oznacza, że całe postępowanie w tym zakresie toczyło się bez udziału Ewy Karpińskiej, gdyż w tym czasie była już sędzią NSA.
Z kolei poprzednia decyzja z [...] r. nr [...] została wydana w okresie pełnienia przez Ewę Karpińska wspomnianej wyżej funkcji, ale zgodnie z obowiązującym wówczas Regulaminem Organizacyjnym Izby Skarbowej w K. nr [...], [...] i [...] (znajdującym się w aktach sądowych) rozstrzyganie spraw kończących się indywidualną decyzją nie leżało w gestii wicedyrektora Izby tylko kierownika oddziału, w tym wypadku oddziału [...], działającego z upoważnienia Dyrektora Izby Skarbowej.
Wicedyrektor Ewa Karpińska podpisała jedynie pismo do Ministerstwa Finansów z dnia [...] r. nr [...] (tom I, k. 47 akt administracyjnych) z prośbą o wystąpienie do niemieckich organów podatkowych, gdyż podpisywanie korespondencji z Ministerstwem oraz innymi organami zewnętrznymi należało do jej obowiązków służbowych. Pismo to jednak było wyłącznie konsekwencją postanowienia z dnia [...] r. nr [...], również podpisanego przez kierownika oddziału z upoważnienia Dyrektora Izby, w sprawie uwzględnienia żądania strony w części dotyczącej wystąpienia do niemieckich organów podatkowych
Nie sposób zatem uznać powyższe za przejaw aktywności własnej wicedyrektor Ewy Karpińskiej, zwłaszcza że nie ma w nim ani oceny stanu faktycznego ani wykładni prawa.
Reasumując powyższe nie sposób stwierdzić, że Ewa Karpińska podpisując wspomniane pismo brała udział w rozstrzyganiu sprawy jako pracownik organu administracji publicznej wypełniając tym samym ustawową przesłankę warunkującą dopuszczalność wznowienia postępowania sądowego
Odnosząc się do pozostałych argumentów podniesionych w skardze i piśmie procesowym z dnia [...] r. podnieść należy, że są one również bezzasadne. Przede wszystkim skarżący nie wykazał aby był pozbawiony możliwości udziału w postępowaniu, a analiza akt o sygn. I SA/Ka 2306/03 wskazuje, że na każdym etapie postępowania przed tutejszym Sądem taki udział był zapewniony, co potwierdzają stosowne zarządzenia, wezwania oraz zwrotne potwierdzenia odbioru kolejnych pism kierowanych do strony.
Również zarzut nieuwzględnienia przez Sąd wniosków dowodowych strony skarżącej jest bezzasadny, gdyż sąd administracyjny co do zasady nie prowadzi postępowania dowodowego i orzeka na podstawie akt sprawy. Jedynie z art. 106 § 3 p.p.s.a. wynika możliwość przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentów, jednak przepis ten ma charakter fakultatywny, przez co ewentualne zaniechanie takiego procedowania nie może stanowić wady postępowania skutkującej jego wznowieniem.
Podobnie okoliczności podane w piśmie procesowym z dnia [...] r. zostały uznane za bez znaczenia dla sprawy. Samo ujawnienie nowych okoliczności faktycznych czy środków dowodowych mogłoby – stosownie do art. 273 § 2 p.p.s.a. - skutkować wznowieniem postępowania gdyby można mówić o ich potencjalnym wpływie na wynik sprawy. Tymczasem wskazane przez skarżącego okoliczności odnoszą się do postępowania podatkowego i nawet jeśli miałyby być brane pod uwagę jako przesłanki wznowienia tego postępowania nie oznaczałyby konieczności uwzględnienia skargi przez sąd. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. sąd administracyjny jedynie wtedy jest obowiązany uchylić zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, przy czym naruszenia tego winien dopuścić się organ podatkowy. Wznowienie to bowiem uzasadniają tylko te przesłanki wznowienia postępowania, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym, w którym ostatecznie rozstrzygnięto co do istoty sprawę administracyjną, a takowych strona nie wykazała.
Na koniec jeszcze odnosząc się do żądania otwarcia rozprawy i nieujawnienia dowodów w sprawie należy zauważyć, że – jak już wyżej wskazano - w myśl art. 106_@POCZ@__@KON@_ § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przepis zaś art. 113_@POCZ@__@KON@_ § 2 p.ps.a. zezwala zamknąć rozprawę również w przypadku, gdy ma być przeprowadzony jeszcze uzupełniający dowód z dokumentów znanych stronom, a przeprowadzenie rozprawy co do tego dowodu sąd uzna za zbyteczne. Dostateczne wyjaśnienie sprawy w omawianym znaczeniu, to stan zdolności sprawy do wydania wyroku, niezależnie od stopnia wyjaśnienia sprawy z punktu widzenia prawdy materialnej.
Reasumując więc powyższe regulacje należy stwierdzić, iż wskazywane przez stronę skarżącą dowody - Regulaminy Organizacyjne Izby Skarbowej w K. nr [...],[...] i [...] – zostały przedłożone na rozprawie sądowej przez pełnomocnika organu odwoławczego i ujawnione przez Sąd. Nieobecność zaś strony na rozprawie nie miała wpływu na powyższe; tym bardziej, że pełnomocnik strony skarżącej – J.T. - został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy i jego absencja na posiedzeniu Sądu była jego wolą, bez wpływu na możliwość kontynuacji procesu sądowego.
W konsekwencji zatem żądanie otwarcia rozprawy oraz zarzuty z tym związane należało uznać za bezzasadne.
Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne należało skargę oddalić.