III SA/GL 1262/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2007-03-30
NSApodatkoweŚredniawsa
VATdeputaty węgloweprawo pracyzwolnienie podatkoweprzychódbyły pracownikprawo podatkoweustawa o VATOrdynacja podatkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę spółki w sprawie opodatkowania VAT deputatów węglowych dla byłych pracowników i ich rodzin, uznając, że nie podlegały one zwolnieniu.

Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem VAT deputatów węglowych przekazywanych byłym pracownikom i ich rodzinom. Spółka wniosła o stwierdzenie nadpłaty, argumentując, że świadczenia te, wynikające z prawa pracy, powinny być zwolnione z VAT. Organy podatkowe i sąd administracyjny uznały jednak, że przekazanie to było czynnością podlegającą opodatkowaniu VAT, a zwolnienie z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o VAT nie miało zastosowania, ponieważ świadczenia te nie stanowiły przychodu w rozumieniu ustawy o PIT dla byłych pracowników i ich rodzin.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę spółki [...] S.A. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K., która utrzymała w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego stwierdzające nadpłatę w podatku od towarów i usług za okres od 1998 do 2003 r. Spółka domagała się stwierdzenia nadpłaty, twierdząc, że podatek VAT został niesłusznie naliczony od deputatów węglowych przekazanych byłym pracownikom i ich rodzinom. Argumentowano, że świadczenia te, wynikające z prawa pracy, powinny być zwolnione z VAT. Organy podatkowe, w tym Dyrektor Izby Skarbowej, uznały, że przekazanie deputatów węglowych pracownikom stanowiło przychód w rozumieniu ustawy o PIT i było czynnością opodatkowaną VAT, która korzystała ze zwolnienia. Jednakże w przypadku byłych pracowników i ich rodzin, otrzymany towar nie stanowił przychodu w rozumieniu ustawy o PIT, a zatem czynność przekazania była opodatkowana VAT, ale nie podlegała zwolnieniu. Sąd administracyjny, podzielając stanowisko organów, oddalił skargę. Sąd podkreślił, że art. 2 ust. 3 pkt 2 ustawy o VAT obejmuje przekazanie towarów na potrzeby osobiste pracowników i byłych pracowników, a zwolnienie z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o VAT dotyczy sytuacji, gdy takie przekazanie stanowi przychód w rozumieniu ustawy o PIT. W przypadku byłych pracowników i ich rodzin, nie było przychodu w rozumieniu ustawy o PIT, a zatem zwolnienie nie miało zastosowania. Sąd powołał się na wykładnię systemową i celowościową przepisów, wskazując na potencjalny błąd legislacyjny w art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o VAT, który odwołuje się do przychodów z ustawy o PIT, które nie są przedmiotem opodatkowania VAT.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, przekazanie było czynnością podlegającą opodatkowaniu VAT, ale nie korzystało ze zwolnienia, ponieważ nie stanowiło przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dla byłych pracowników i ich rodzin.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 2 ust. 3 pkt 2 ustawy o VAT obejmuje przekazanie towarów na potrzeby osobiste byłych pracowników. Zwolnienie z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o VAT ma zastosowanie tylko wtedy, gdy takie przekazanie stanowi przychód w rozumieniu ustawy o PIT. W przypadku byłych pracowników i ich rodzin, nie było przychodu z tytułu stosunku pracy, a zatem zwolnienie nie miało zastosowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.t.u. i p.a. art. 2 § ust. 3 pkt 2

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Przekazanie przez podatnika towarów lub świadczenie usług na potrzeby osobiste pracowników i byłych pracowników podlega opodatkowaniu VAT.

u.p.t.u. i p.a. art. 7 § ust. 1 pkt 6

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Zwolnienie od VAT dotyczy przychodów, o których mowa w art. 12 ust. 1-6 i art. 13 pkt 2-8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zwolnienie to ma zastosowanie tylko do czynności podlegających opodatkowaniu VAT, które jednocześnie stanowią przychód w rozumieniu ustawy o PIT.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 12 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Definicja przychodów ze stosunku pracy, obejmująca wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze.

u.p.d.o.f. art. 13 § pkt 2-8

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Katalog przychodów z działalności wykonywanej osobiście.

o.p. art. 207

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 13 § § 1 pkt 2 lit. a

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argumentacja spółki, że przekazanie deputatów węglowych byłym pracownikom i ich rodzinom powinno być zwolnione z VAT, ponieważ nie stanowiło przychodu w rozumieniu ustawy o PIT. Argumentacja spółki, że świadczenia wynikające z prawa pracy nie podlegają opodatkowaniu VAT.

Godne uwagi sformułowania

Przekazanie przez podatnika towarów lub świadczenie usług na potrzeby osobiste pracowników i byłych pracowników podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zwolnienie z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o VAT dotyczy czynności podlegających opodatkowaniu, w wyniku których osoby fizyczne określone tym przepisie osiągają przychody, o których mowa w art. 12 ust. 1-6 i art. 13 pkt 2-8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Taka redakcja art. 7 ust. 1 pkt 6 wskazuje na błąd legislacyjny, a zatem konieczne jest wyprowadzenie wniosku, które z czynności opodatkowanych podlegają zwolnieniu na mocy wskazanego przepisu prawa.

Skład orzekający

Henryk Wach

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Jużków

sędzia

Mirosław Kupiec

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania VAT świadczeń pracowniczych, w szczególności deputatów, oraz zastosowania zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o VAT w kontekście przychodów z ustawy o PIT."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w latach 1998-2003 i ustawy o VAT z 1993 r. Późniejsze zmiany przepisów mogą wpływać na jego aktualność.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia pracowniczego (deputaty) i jego opodatkowania VAT, co jest tematem interesującym dla wielu firm i pracowników. Wyjaśnia złożone relacje między ustawą o VAT a ustawą o PIT.

Deputaty węglowe a VAT: Czy świadczenia pracownicze zawsze podlegają opodatkowaniu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 1262/06 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2007-03-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-08-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Henryk Wach /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Jużków
Mirosław Kupiec
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FZ 554/07 - Postanowienie NSA z 2008-03-06
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków Asesor WSA Mirosław Kupiec Protokolant Sekretarz sądowy Anna Charchuła po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2007 r. przy udziale – sprawy ze skargi [...] S.A. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną tu decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w K., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez [...]S.A. w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z [...]r. nr [...] stwierdzające nadpłatę w podatku od towarów i usług za miesiąc [...]2003 r. w kwocie [...]zł. Jako podstawę prawną wskazał art. 13 § 1 pkt. 2 lit. a, art. 207, art. 233 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz.60 ze). W uzasadnieniu, przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:
Pismem z [...]r. [...] wniósł o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług za wskazane tam miesiące, począwszy od [...] 1998 r. do [...]2003 r. Owa nadpłata, w ocenie wnioskodawcy powstała w związku z niesłusznie naliczonym i odprowadzonym podatkiem od deputatów węglowych zrealizowanych na rzecz uprawnionych na podstawie Karty Górnika, układu zbiorowego oraz umów o pracę do otrzymania deputatu węglowego w naturze lub jego ekwiwalentu pieniężnego obecnych i byłych pracowników [...].
Decyzją z [...]r. [...] Urząd Skarbowy w K. odmówił stwierdzenia nadpłaty, a następnie rozstrzygnięciem z [...]r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. uchylił tę decyzję przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
Kolejną decyzją z [...]r. organ właściwy w sprawie - Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. częściowo uwzględnił wniosek podatnika stwierdzając nadpłatę kwoty [...]zł.
W odwołaniu strona zarzuciła błędną wykładnię art. 2 ust. 3 pkt. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) poprzez przyjęcie, że jakiekolwiek przekazanie przez podatnika towarów lub świadczenie usług na potrzeby osobiste wymienionych w tym przepisie osób podlega opodatkowaniu VAT, za wyjątkiem czynności wymienionych w art. 7 ust. 1 pkt. 6 tej ustawy jako zwolnionych przedmiotowo od opodatkowania. Reasumując strona stwierdziła, że zwolnieniu od VAT podlegają również deputaty węglowe wydawane uprawnionym do tego świadczenia byłym pracownikom [...] S.A. i ich rodzinom, a to z uwagi na to, że należność owego świadczenia wynika z przepisów prawa pracy. Spełnienie obowiązku nałożonego na pracodawcę normą prawa pracy nie nosi cech obrotu cywilnoprawnego opartego na autonomicznej woli stron i jako takie pozostaje poza przedmiotem opodatkowania. Ponadto spółka zarzuciła naruszenie zasady praworządności oraz zasady zaufania obywatela do organów państwa uzasadniając zaprezentowane stanowisko wyrokami NSA z dnia 25 czerwca 2001 r., sygn. akt I SA/Wr 1805/97, z dnia 3 listopada 1999 r., sygn. akt SA/Bk 1147/98.
Odnosząc się do tych zarzutów, Dyrektor Izby Skarbowej w K. przedstawił następujące stanowisko:
Kopalnie węgla [...] wchodzące w skład [...] S.A. przekazywały zatrudnionym pracownikom i byłym pracownikom węgiel w formie deputatu. Uprawniony otrzymywał talon, a wartość deputatów po stronie pracodawcy stanowiła składnik kosztów operacyjnych, ponadto wartość deputatów spółka ujmowała w sprzedaży opodatkowanej według stawki 22% odprowadzając podatek należny.
Przedmiot opodatkowania podatkiem od towarów i usług reguluje art. 2 ustawy o VAT stanowiąc, że opodatkowaniu podlega sprzedaż towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, eksport i import towarów lub usług oraz inne czynności tam wymienione, między innymi przekazanie przez podatnika towarów oraz świadczenie usług na potrzeby osobiste podatnika, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, a także zatrudnionych przez niego pracowników oraz byłych pracowników.
Układ Zbiorowy Pracy dla pracowników kopalni węgla [...] określa niektóre uprawnienia pracownice uregulowane powszechnie i jednolicie w prawodawstwie pracy oraz innych przepisach. Pracownikom objętych umową przysługuje deputat węglowy od dnia podjęcia pracy, natomiast emerytom i rencistom przysługuje bezpłatny węgiel w naturze na warunkach określonych w Układzie. To uprawnienie przysługuje również wdowom, wdowcom i sierotom, jeżeli spełniają warunki do otrzymania renty rodzinnej po byłych pracownikach kopalń.
Czynnością opodatkowaną było przekazywanie węgla dla uprawnionych osób w ramach deputatu, równocześnie ta czynność korzystała ze zwolnienia od podatku określonego w art. 7 ust. 1 pkt. 6 ustawy po VAT w stosunku do towaru przekazanego osobom, u których świadczenie w naturze stanowiło przychód w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. To zwolnienie dotyczy podatnika, który wykonuje czynności polegające na przekazaniu towarów lub świadczeniu usług osobom fizycznym na potrzeby osobiste, jeżeli efektem tego przekazania jest uzyskanie przez osobę fizyczną przychodów, o których mowa w art. 12 ust. 1-6 i art. 13 pkt. 2-8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zwolnienie dotyczy wyłącznie świadczeń w naturze, ponieważ definicja towarów zawarta w art. 4 pkt. 1 tej ustawy, nie obejmuje pieniędzy, które generalnie kreują przychody, o których mowa w art. 12 i art. 13. W art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zawarta jest definicja przychodów ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy, za które uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń. Natomiast w art. 12 ust. 2 określono metodę wyceny wartości pieniężnej świadczeń w naturze, gdzie wartość pieniężna świadczeń w naturze przysługujących pracownikom na podstawie odrębnych przepisów ustala się według przeciętnych cen stosowanych wobec innych odbiorców-jeżeli przedmiotem świadczenia są rzeczy lub usługi wchodzące w zakres działalności pracodawcy.
W tym stanie prawnym – stwierdził dalej organ odwoławczy – zwolnienie z art. 7 ust. 1 pkt. 6 ustawy o VAT dotyczy czynności polegających na przekazaniu towarów lub świadczeniu usług osobom fizycznym na potrzeby osobiste, jeżeli efektem przekazania jest uzyskanie przez osobę fizyczną przychodów. To zaś oznacza, że przedmiotowym zwolnieniem objęte zostały przekazane pracownikom spółki deputaty węglowe stanowiące równocześnie przychód uprawnionej osoby fizycznej. Przekazane pracownikom deputaty stanowiły wynagrodzenie w naturze podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Dla pracownika wartość pieniężna deputatu stanowiła przychód (składnik wynagrodzenia), o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przekazanie deputatów pracownikom w świetle art. 2 ust. 3 pkt. ustawy o VAT było czynnością podlegającą opodatkowaniu i jednocześnie na podstawie art. 7 ust. 1 pkt. 6 tej ustawy była zwolniona przedmiotowo od tego podatku.
Jeśli chodzi o byłych pracowników i członków rodzin byłych pracowników uprawnionych do poboru deputatu węglowego – otrzymany towar nie stanowił przychodu i nie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W świetle ustawy o VAT była to czynność podlegająca opodatkowaniu, do której nie miało zastosowanie omawiane zwolnienie dotyczące pracowników.
Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził dalej, że wobec tej regulacji prawnej nie można zgodzić się z argumentacją strony, na poparcie słuszności zaprezentowanego wywodu powołał się dodatkowo na orzecznictwo sądowe.
Na końcu odnosząc się do zarzutów odwołania wyraził pogląd, iż nie doszło do naruszenia zasad postępowania administracyjnego
W skardze pełnomocnik[...]S.A. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy: art. 2 ustawy o VAT poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a także naruszenie przepisów art. 12 ust. 1-6 i art. 13 pkt. 2-8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez wadliwe zastosowanie. W uzasadnieniu podniósł, iż stanowisko organów podatkowych jest sprzeczne z wyrokami: NSA z dnia 25 czerwca 2001 r., sygn. akt I SA/Wr 1805/97, WSA w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2004 r., sygn. akt III SA 3008/02, NSA z dnia 22 stycznia 2002 r., sygn. akt I SA/Ka 2356/00, NSA z dnia 23 lutego 1999r., sygn. akt III S.A. 7508/98, NSA z dnia 5 maja 2000 r., sygn. akt I SA/Lu 176/99, w których wyrażono jednoznaczny pogląd, iż decydujące znaczenie dla opodatkowania VAT czynności przekazania towarów na potrzeby osobiste pracownika ma to, czy owo przekazanie wynikało z przepisów prawa pracy. Nie podlega bowiem opodatkowaniu VAT wydanie na potrzeby osobiste pracownika towarów w postaci deputatów węglowych. Ponadto pełnomocnik podkreślił, iż opodatkowanie deputatów węglowych VAT było przedmiotem sporów od początku obowiązywania ustawy o VAT, a orzecznictwo sądowe nie było jednolite. To zaś oznacza, że system podatkowy nie jest jasny i precyzyjny. Na końcu pełnomocnik powołując się na zasadę zaufania obywatela do organów Państwa wyraził pogląd, iż sporne świadczenia są zwolnione od VAT.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko i argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można Dyrektorowi Izby Skarbowej w K. zarzucić naruszenia przepisów prawa.
Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy podnieść, iż strona skarżąca pismem z [...]r. wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług powołując się na przepisy nieobowiązującej już ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze), która utraciła moc z dniem 1 maja 2004 r. Tę też ustawę należało w sprawie stosować, albowiem wniosek strony dotyczył zdarzeń, które miały miejsce od 1998 do 2003 r. tj. zdarzeń sprzed dnia wejścia w życie nowej ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r. (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.).
W ocenie strony skarżącej, nadpłata powstała wskutek złożenia korekt deklaracji VAT-7 w związku z niesłusznie naliczonym i odprowadzonym podatkiem od deputatów węglowych przekazanych byłym pracownikom i członkom rodzin byłych pracowników. Zasadniczy zarzut skargi sprowadza się zatem do stwierdzenia, że również w tym wypadku winno mieć zastosowanie zwolnienie o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt. 6 ustawy o VAT: Zwalnia się od podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego przychody, o których mowa w art. 12 ust. 1-6 i art. 13 pkt 2-8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Wobec tak sformułowanego zarzutu zasadnym jest przypomnienie tutaj stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaprezentowanego w wyroku z dnia 23 lipca 2001 r. , sygn. akt I SA/Ka 1097/00 (OSP 2002/6/77), który stwierdził, że omawiane zwolnienie dotyczy czynności podlegających opodatkowaniu na podstawie art. 2 ust. 3 ustawy o VAT, w wyniku których osoby fizyczne określone tym przepisie osiągają przychody, o których mowa w art. 12 ust. 1-6 i art. 13 pkt. 2-8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. To stanowisko, które sąd orzekający w tej sprawie podziela, NSA uzasadnił w następujący sposób:
Przedmiot opodatkowania podatkiem od towarów i usług oraz podatkiem akcyzowym reguluje art. 2 ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), który stanowi, iż opodatkowaniu podlega sprzedaż towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ust. 1), eksport i import towarów i usług (ust. 2) oraz inne czynności enumeratywnie wymienione w ust. 3 pkt 1-6, w tym: przekazanie przez podatnika towarów oraz świadczenia usług na potrzeby osobiste podatnika, wspólników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, a także zatrudnionych przez niego pracowników oraz byłych pracowników (pkt 2). Bezsprzecznie treść tego przepisu wskazuje, iż jakiekolwiek przekazanie przez podatnika towarów lub świadczenie usług na potrzeby osobiste wymienionych w tym przepisie osób podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Bez znaczenia więc pozostają przyczyny, dla których podatnik dokonał przekazania towarów lub świadczył usługi na potrzeby osobiste tych osób fizycznych, a więc okoliczności uzasadniające to przekazanie. Każde zatem przekazanie towarów bądź świadczenie usług na potrzeby osobiste pracowników i byłych pracowników, w tym również oparte na tytule prawnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i podatkiem akcyzowym.
Z kolei, zwolnienia przedmiotowe od podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ustanowione zostały w art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Przepis ten wymienia czynności, stanowiące przedmiot opodatkowania, które podlegają zwolnieniu zarówno od podatku od towarów i usług, jak i od podatku akcyzowego, są to między innymi: świadczenie usług wymienionych w załączniku nr 2, eksport usług wymienionych w tym załączniku, import towarów zwolnionych od cła, import towarów objętych procedurą uszlachetniania czynnego, import towarów objętych procedura odprawy czasowej, sprzedaż towarów używanych. Według art. 7 ust. 1 pkt. 6 tej ustawy, zwolnieniu podlegają przychody , o których mowa w art. 12 ust. 1-6 i art. 13 pkt 2-8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Jak z powyższego wynika, art. 7 ust. 1 ustawy o VAT odnosi do niektórych czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług wymienionych wcześniej w art. 2 ust. 1, 2 i 3 tej ustawy i związek ten jest jasny i logiczny w odniesieniu do zwolnień sformułowanych w punktach 1-5. Natomiast w pkt. 6 określono zwolnienie w stosunku do niektórych przychodów wymienionych w ustawie z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, a przychody te, w świetle uregulowań zawartych w art. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, nie stanowią w ogóle przedmiotu opodatkowania podatkiem od towarów i usług oraz podatkiem akcyzowym. Taka redakcja art. 7 ust. 1 pkt 6 wskazuje na błąd legislacyjny, a zatem konieczne jest wyprowadzenie wniosku, które z czynności opodatkowanych podlegają zwolnieniu na mocy wskazanego przepisu prawa. Oczywiste jest, iż tylko czynności opodatkowane określonymi podatkami mogą korzystać ze zwolnienia od tych podatków. Przeczy bowiem zasadom logiki ustanowienie zwolnienia od podatku w stosunku do przedmiotu, który w ogóle nie został objęty opodatkowaniem.
Sięgając do tych przepisów ustawy z 26 lipca z 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, które zostały powołane w art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, a więc do art. 12 ust. 1-6 i art. 13 pkt 2-8 NSA stwierdził:
W art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zawarta jest definicja przychodów ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy, za które uważa się "wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych". Natomiast ust. 2 określa metodę wyceny wartości pieniężnej świadczeń w naturze, ust. 3 metodę wyceny wartości pieniężnej innych nieodpłatnych świadczeń, ust. 4 definiuje pojęcie pracownika, a ust. 5 podaje sposób ustalenia przychodu osób wykonujących pracę nakładczą. Z kolei ust. 6 zawiera definicję przychodu z tytułu członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, którym są wszelkie przychody uzyskane z tytułu wkładu pracy oraz innych tytułów przewidzianych w statucie spółdzielni.
Natomiast art. 13 zawiera katalog przychodów z działalności wykonywanej osobiście, który obejmuje: przychody z działalności artystycznej, literackiej, naukowej, trenerskiej, oświatowej i publicystycznej (pkt 2), przychody z działalności duchownych, osiągane z innego tytułu niż umowa o pracę (pkt 3), przychody z działalności polskich arbitrów (pkt 4), przychody związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich (pkt 5), przychody z wykonywania czynności zleconych przez organ władzy lub administracji państwowej lub samorządowej, sąd lub prokuraturę (pkt 6), przychody osób należących do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych (pkt 7), określone przychody z tytułu osobistego wykonywania usług na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło (pkt 8).
Reasumując NSA wyraził pogląd, iż przepisy art. 12 i art. 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych definiują pojęcie określonych przychodów uzyskiwanych przez osoby fizyczne, które w żadnym przypadku nie stanowią przedmiotu opodatkowania ani podatkiem od towarów i usług, ani podatkiem akcyzowym, bowiem nie mieszczą się w katalogu czynności opodatkowanych zawartym w art. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Następnie NSA formułując pytanie: jakie czynności wymienione w art. 2 tej ustawy podlegają zwolnieniu od podatku od towarów i usług oraz od podatku akcyzowego na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, uznał za niezbędne w poszukiwaniu odpowiedzi zastosowanie wykładni systemowej i celowościowej:
Podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy należą do grupy podatków pośrednich, które zawarte są w cenie sprzedawanych wyrobów i usług, a nadto występują na poszczególnych szczeblach obrotu gospodarczego między podmiotami prowadzącymi działalność gospodarczą. Zakres przedmiotowy opodatkowania określony w art. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, generalnie dotyczy działań podejmowanych przez podmioty gospodarcze, będące podatnikami VAT w realizacji działalności produkcyjnej, bądź usługowej na rzecz innych podmiotów gospodarczych. Wyjątek stanowią czynności określone w art. 2 ust. 3 pkt 2 ustawy z 8 stycznia 1993 r., które dotyczą przekazania towarów lub świadczenia usług na rzecz określonych osób fizycznych, które to przekazanie nie następuje z tytułu wzajemnych powiązań gospodarczych w procesie produkcyjnym czy usługowym. Równocześnie przekazanie to może stanowić u tych osób fizycznych przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym, który podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ale w żadnym przypadku nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług lub podatkiem akcyzowym.
Zwolnienie od podatku od towarów i usług oraz od podatku akcyzowego, określone w art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z 8 stycznia 1993 r., dotyczy czynności polegających na przekazaniu towarów lub świadczeniu usług osobom fizycznym na potrzeby osobiste, jeżeli efektem tego przekazania jest uzyskanie przez osobę fizyczną przychodów, o których mowa w art. 12 ust. 1-6 i art. 13 pkt 2-8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wskazuje na to przede wszystkim treść art. 7 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, który w ust 1-5 odnosi się bezpośrednio do czynności opodatkowanych wymienionych w art. 2 oraz logiczny wniosek, iż zwolnienie nie może obejmować przedmiotu nie podlegającego opodatkowaniu. Dodatkowych argumentów potwierdzających tezę, iż zwolnienie z podatku od towarów i usług oraz z podatku akcyzowego, określone w art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku od towarów i usług, nie może dotyczyć bezpośrednio przychodów w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dostarczają inne systemowe uregulowania dotyczące podatków pośrednich. Przede wszystkim definicja towarów zawarta w art. 4 pkt 1 ustawy z 8 stycznia 1993 r. nie obejmuje pieniędzy, które generalnie kreują przychody, o których mowa w art. 12 i art. 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a zatem zwolnienie to może dotyczyć wyłącznie świadczeń w naturze. Korzystanie ze zwolnień przedmiotowych lub podmiotowych od podatków pośrednich zdeterminowane jest koniecznością posiadania statusu podatnika podatku od towarów i usług, a osiąganie przychodów określonych w art. 12 ustawy z 26 lipca 1991 r. nie wynika z wykonywania czynności opodatkowanych podatkami pośrednimi przez osoby uzyskujące te przychody, co oznacza, iż określone zwolnienia z podatków pośrednich nie mają zastosowania do osób nie będących podatnikami VAT. Zasady ustalania podstawy opodatkowania dla świadczeń w naturze czyli obrotu określone w art. 15 ust. 1 dla podatku od towarów i usług oraz obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym wynikające z art. 35 ustawy, dotyczą również wyłącznie podatników VAT i nie mają zastosowania do osób uzyskujących wyłącznie wyżej wymienione przychody.
Na końcu NSA stwierdził: czynnością opodatkowaną na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 2 ustawy z 8 stycznia 1993 r. było przekazanie przez stronę skarżącą węgla uprawnionym osobom w ramach deputatu, a równocześnie czynność ta korzystała ze zwolnienia od podatku od towarów i usług określonego w art. 7 ust. 1 pkt 6 w stosunku do towaru przekazanego osobom, u których świadczenie w naturze stanowiło przychód w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zwolnienie określone w art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym dotyczy czynności podlegających opodatkowaniu na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 2 tej ustawy, w wyniku których osoby fizyczne określone w tym przepisie osiągają przychody, o których mowa w art. 12 ust. 1-6 i art. 13 pkt 2-8 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Przenosząc te rozważania, na grunt rozpoznawanej sprawy należy w pierwszej kolejności podkreślić, że spór dotyczy poboru deputatu węglowego przez byłych pracowników i członków rodzin byłych pracowników.
Skoro żadna z tych osób nie jest osobą wskazaną w art. 12 i art. 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, do których to przepisów odwołuje się art. 7 ust. 1 pkt. 6 ustawy o VAT, tzn. nie jest osobą uzyskującą przychód ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy, z tytułu członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, jak również osobą uzyskującą przychody z działalności wykonywanej osobiście – to otrzymany towar nie stanowił dla tych osób przychodu i nie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
W świetle ustawy o VAT, przekazanie przez stronę skarżącą węgla uprawnionym osobom w ramach deputatu, było czynnością podlegającą opodatkowaniu, do której nie miało zastosowania omawiane zwolnienie przedmiotowe.
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd może uwzględnić skargę na decyzję administracyjną i uchylić ją tylko w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa materialnego dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponieważ w tej sprawie Sąd nie dopatrzył się po stronie orzekających organów tego typu naruszeń prawa – oddalił skargę [...] S.A. w K. w trybie art. 151 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI