III SA/GL 1224/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Prezesa ZUS odmawiającą zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne, uznając, że organ nieprawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące przeważającej działalności gospodarczej.
Skarżący M. Z. domagał się zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres marzec-kwiecień 2021 r. Prezes ZUS odmówił, argumentując, że zmiana kodu PKD uniemożliwia porównanie spadku przychodów z lutym 2020 r. Sąd administracyjny uchylił decyzję, stwierdzając, że organ nieprawidłowo zinterpretował pojęcie 'przeważającej działalności', opierając się wyłącznie na wpisie w KRS, zamiast na faktycznie prowadzonej działalności, co narusza cel Tarczy Antykryzysowej i zasadę równości wobec prawa.
Sprawa dotyczyła wniosku M. Z. o zwolnienie z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 1 marca 2021 r. do 30 kwietnia 2021 r. Decyzją Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmówiono przyznania zwolnienia, ponieważ organ uznał, że zmiana kodu PKD w rejestrze KRS uniemożliwia porównanie spadku przychodów z marcem 2021 r. do lutego 2020 r. Skarżący argumentował, że jego działalność gospodarcza od początku miała ten sam charakter, a zmiana wpisu miała charakter porządkowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd podkreślił, że kluczowe jest faktyczne prowadzenie przeważającej działalności gospodarczej, a nie wyłącznie wpis w KRS, który ma charakter deklaratoryjny i może być wzruszony. Interpretacja organu, opierająca się jedynie na wpisie w KRS, narusza cel Tarczy Antykryzysowej, która ma na celu realne wsparcie podmiotów dotkniętych skutkami pandemii, oraz zasadę równości wobec prawa. Sąd wskazał, że rozporządzenie dotyczące zwolnień wymieniało oba kody PKD (79.11.A i 79.12.Z) jako uprawniające do wsparcia, a skarżący twierdził, że prowadził tę samą działalność, co umożliwiałoby porównanie przychodów. Sąd nakazał organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem faktycznie prowadzonej działalności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana kodu PKD w rejestrze KRS nie jest jedynym kryterium oceny. Kluczowe jest faktyczne prowadzenie przeważającej działalności gospodarczej, a wpis w KRS ma charakter deklaratoryjny i może być wzruszony.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ ZUS nieprawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące zwolnień z składek, opierając się wyłącznie na wpisie w KRS. Wpis ten jest deklaratoryjny i nie odzwierciedla zawsze faktycznego stanu rzeczy. Kluczowe jest faktyczne prowadzenie działalności, a nie tylko jej formalny zapis, co jest zgodne z celem Tarczy Antykryzysowej i zasadą równości wobec prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Pomocnicze
ustawa o COVID-19 art. 31zq § ust. 8
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
ustawa o COVID-19 art. 31zy § ust. 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 art. 10 § ust. 2a
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.s.p. art. 40 § ust. 2
Ustawa o statystyce publicznej
u.o.s.p. art. 42 § ust. 3 pkt 4
Ustawa o statystyce publicznej
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń art. 9 § ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń art. 9 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym art. 40 § pkt 1
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nieprawidłowo zinterpretował pojęcie 'przeważającej działalności' opierając się wyłącznie na wpisie w KRS. Wpis w KRS ma charakter deklaratoryjny i może być wzruszony, a kluczowe jest faktyczne prowadzenie działalności. Organ nie wziął pod uwagę celu Tarczy Antykryzysowej, jakim jest realne wsparcie podmiotów dotkniętych skutkami pandemii. Organ naruszył zasadę równości wobec prawa, wykluczając podmioty, które faktycznie spełniają kryteria, ale nie spełniają wymogów formalnych wpisu.
Godne uwagi sformułowania
nie można porównać spadku przychodów osiągniętych w marcu 2021r. do lutego 2020r. nie zachodzą przesłanki do zwolnienia z obowiązku opłacania składek sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi wpis do ewidencji działalności gospodarczej jest swoistym deklaracją (zgłoszeniem) zamierzonej przez osobę fizyczną działalności, ma on charakter deklaratoryjny i rodzi jedynie domniemanie faktyczne jej prowadzenia informacja o rodzaju działalności wynikająca z rejestru REGON nie tworzy żadnego stanu prawnego, a jedynie ma potwierdzać stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu prowadzącego taką działalność nie realizuje ratio legis ustawy o COVID- 19 nie może w skutkach prowadzić do wykluczenia z pomocy podmiotów, które w rzeczywistości warunek spełniają i co mogą wykazać w inny sposób
Skład orzekający
Magdalena Jankiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Barbara Brandys-Kmiecik
sędzia
Adam Gołuch
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'przeważającej działalności' w kontekście przepisów antykryzysowych oraz znaczenie wpisu w KRS w postępowaniach administracyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów Tarczy Antykryzysowej i może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych sytuacji, gdzie wpis w rejestrze ma inne znaczenie prawne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy praktycznych problemów przedsiębiorców w uzyskiwaniu wsparcia w czasie pandemii, a interpretacja sądu dotycząca znaczenia wpisu w KRS jest istotna dla wielu firm.
“Czy wpis w KRS decyduje o Twojej tarczy antykryzysowej? Sąd administracyjny wyjaśnia!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gl 1224/21 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2022-02-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-09-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Adam Gołuch Barbara Brandys-Kmiecik Magdalena Jankiewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a ustaw Hasła tematyczne Ubezpieczenie społeczne Sygn. powiązane I GSK 1154/22 - Wyrok NSA z 2023-02-10 Skarżony organ Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1842 art. 31zq ust. 8 i art. 31zy ust. 1 Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j. Dz.U. 2021 poz 371 par. 10 ust. 2a Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Adam Gołuch, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2022 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z [...], nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...], nr [...] odmawiającą skarżącemu M. Z. prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 1 marca 2021r. do 30 kwietnia 2021r. W podstawie prawnej powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021r. poz. 735, ze zm.; dalej k.p.a.) oraz art. 31zq ust. 8 i art. 31zy ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz.1842 ze zm.) - dalej: ustawa o COVID-19 oraz § 10 ust. 2a rozporządzenia rady Ministrów z 26 lutego 2021r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021r., poz. 371). W uzasadnieniu stwierdził, że [...] skarżący zwrócił się z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za marzec i kwiecień 2021 r. W wyniku przeprowadzonego postępowania, organ I instancji odmówił zwolnienia z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne przyjmując, że w przeważającej dla skarżącego działalności brak jest możliwości porównania spadku przychodów osiągniętych w marcu 2021r. do lutego 2020r. We wniosku z [...] skarżący wskazał bowiem jako kod przeważającej działalności PKD 79.11.A. (odpowiednik kodu 63.30.B wg klasyfikacji z roku 2004). Kod ten został zmieniony dopiero [...]. Do [...] w zapisach KRS widniał kod 63.30.A, będący odpowiednikiem kodu 79.12.Z. jako pierwszy z kodów pozostałej działalności, ponieważ kod przeważającej działalności nie był w ogóle wpisany. Zapisy w KRS skutkują tym, że nie można porównać spadku przychodów osiągniętych w marcu 2021r. do lutego 2020r. Strona nie zgodziła się z wydaną w pierwszej instancji decyzją i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wyjaśniła, że działalność gospodarcza spółki od jej założenia w [...] jest taka sama i uzyskiwane przychody pochodzą cały czas z tej samej działalności. W zaskarżonej decyzji organ nie uznał zasadności zarzutów i podtrzymał stanowisko organu I instancji stwierdzając, że nie zachodzą przesłanki do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za okres od 1 marca 2021r. do 30 kwietnia 2021r. Skarżący dokonał zmiany kodu PKD [...]. Z tego względu nie ma możliwości potwierdzenia spadku przychodu uzyskanego w marcu 2021r. w stosunku do przychodu uzyskanego w lutym 2020r. Kwestionując powyższą decyzję strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając nieprawidłowości w wydanym rozstrzygnięciu i podnosząc, że po zmianie kodu spadek dochodu wynosi 48% biorąc pod uwagę miesiąc marzec 2021r. i luty 2021r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej jako Ppsa) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 Ppsa), albo stwierdzi wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 Ppsa). Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 Ppsa). W tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Sporna w sprawie jest kwestia spełnienia przez stronę skarżącą przesłanek do uzyskania zwolnienia z obowiązku opłacania składek, w szczególności zaś przesłanki prowadzenia działalności objętej kodem PKD, umożliwiającym porównanie spadku przychodów z lutego 2020r. wobec zmiany kodu działalności. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że organ stwierdził, iż we wniosku z [...] skarżący wskazał kod przeważającej działalności PKD 79.11.A. (odpowiednik kodu 63.30.B ). Kod ten został zmieniony [...]. Do [...] w zapisach KRS widnieje kod 63.30.A co stanowi odpowiednik kodu 79.12.Z. Kod ten był wpisany w pierwszej pozycji kodów obejmujących przedmiot pozostałej działalności przedsiębiorcy, dlatego został przyjęty jako kod przeważającej działalności. Zapisy w KRS skutkują tym, że nie można porównać spadku przychodów osiągniętych w marcu 2021r. do lutego 2020r. Natomiast strona skarżąca konsekwentnie podkreślała, że działalność gospodarcza jest faktycznie prowadzona w tym samym przedmiocie od początku jej założenia. Mając na uwadze tak zarysowany spór, wskazać należy, że w świetle art. 31zy ust. 1 ustawy o COVID upoważnia Radę Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia i w celu przeciwdziałania COVID-19, innych okresów zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek, niż określone w art. 31zo ust. 1-3 dla wszystkich albo niektórych płatników składek, którzy byli uprawnieni do zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek na podstawie art. 31zo ust. 1-3, lub objęcia tym zwolnieniem innych płatników składek, mając na względzie okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, skutki nimi wywołane, ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej wynikające z tych stanów oraz obszary życia gospodarczego i społecznego w szczególny sposób dotknięte konsekwencjami COVID-19. Natomiast § 10 ust. 2a powołanego na wstępie rozporządzenia Rady Ministrów, wskazuje, że zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. albo za okres od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami (...). Rozporządzenie to ustalało także katalog kodów PKD uprawniających do zwolnienia. Wskazano w nim zarówno kod 79.11.A, jak i 79.12.Z. Natomiast w myśl art. 31zo ust. 11 ustawy o COVID, oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r. Na gruncie przywołanego uregulowania istotne jest zatem poprawne zinterpretowanie terminu "przeważającej działalności". Interpretacją tego terminu zajął się Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 4 lutego 2021 r. sygn. akt III SA/Wr 614/20, którego stanowisko skład orzekający w sprawie podziela i przyjmuje za własne. WSA we Wrocławiu wyjaśnił, że klasyfikacja PKD unormowana jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. z 2007 r. Nr 251 poz. 1885 ze zm.); dalej: "rozporządzenie PKD". Rozporządzenie PKD wydane zostało na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz.U. z 2020 r. poz. 443 ze zm., dalej określanej skrótem u.o.s.p.). W tym akcie, w kwestii "przeważającej działalności", w załączniku Zasady PKD Zasady Budowy Klasyfikacji w pkt 7, wyjaśniono jedynie, że przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana. Jednocześnie, wśród danych ewidencyjnych podlegających wpisowi jest również numer identyfikacyjny REGON przedsiębiorcy, o ile taki posiada (art. 5 ust. 1 pkt 3). Nadto w art. 42 ust. 3 pkt 4 ustawy o statystyce publicznej wskazano, że wpisowi do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu. W samej ustawie nie zawarto definicji terminu "przeważającej działalności" gospodarczej, ale w art. 46 zawarta jest delegacja ustawowa do określenia sposobu i metodologii prowadzenia oraz aktualizacji rejestru podmiotów, wzory wniosków, ankiet i zaświadczeń, przy uwzględnieniu konieczności zapewnienia kompletności oraz aktualizacji danych gromadzonych w tym rejestrze. Sposób kodowania wykonywanej działalności, w tym rodzaju przeważającej działalności, określa § 9 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń z 30 listopada 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 2009 ze zm.); dalej: "rozporządzenie o metodologii", w którym w § 9 ust. 1 przewidziano, że wykonywaną działalność wpisuje się w postaci wykazu rodzajów działalności kodowanych według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie działu, grupy, klasy lub podklasy, a rodzaj przeważającej działalności na poziomie podklasy, zaś w § 9 ust. 2 pkt 1, że rodzaj przeważającej działalności ustala się odpowiednio, w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, których celem jest osiągnięcie zysku, zakładów działalności gospodarczej, stowarzyszeń organizacji społecznych, fundacji, związków zawodowych, kościołów - na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących. Na gruncie powyższego uregulowania prawnego, możliwym sposobem odkodowania terminu "przeważającej działalności" jest przyjęcie go w znaczeniu wynikającym z ww. przepisów statystycznych. Statystyczny charakter ma też informacja o tzw. działalności przeważającej, którą dany podmiot powinien obowiązkowo podać rejestrując firmę. Zatem należy stwierdzić, że podmiot uprawiony do uzyskania zwolnienia, to podmiot prowadzący na dzień 30 września 2020 r., przeważającą działalność według podanego w przepisie PKD, a dana przeważająca działalność jest ustalona na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących. Wskazać także należy, że ustawa o COVID wraz z ustawami ją nowelizującymi, tj.: z 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568), ustawą z 31 marca 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie systemu ochrony zdrowia związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz. U. z 2020 r. poz. 567) i ustawą z 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o systemie instytucji rozwoju (Dz. U. z 2020 r. poz. 569) wchodzą w skład tzw. pakietu ustaw Tarczy Antykryzysowej 1,0, przyjętego przez Sejm RP 28 marca 2020 r. Tarcza Antykryzysowa ma stanowić rozwiązanie dla polskiej gospodarki w dobie epidemii Sars-Cov 2, Covid 19. To pakiet rozwiązań przygotowanych przez rząd, który ma ochronić tak polskie państwo, jako całość, jak i obywateli przed kryzysem wywołanym epidemią. Opiera się on na pięciu filarach: ochronie miejsc pracy i bezpieczeństwa pracowników, finansowaniu przedsiębiorców, ochronie zdrowia, wzmocnieniu systemu finansowego, inwestycjach publicznych. Tarcza ma na celu ustabilizowanie polskiej gospodarki, a także stworzenie jej impulsu inwestycyjnego (https://www.gov.pl/web/ tarczaantykryzysowa). Prawidłowe więc zdefiniowanie terminu "przeważającej działalności" oraz dokonanie wykładni art. 31 zo ust. 10 ustawy o COVID 19 ma zatem doniosłe znaczenie również w kontekście celu Tarczy Antykryzysowej, która stanowi reakcję na negatywne skutki epidemii. Jak wynika z tych przepisów, cel tych regulacji prawnych nastawiony jest na realne wsparcie podmiotów, które skutki epidemii faktycznie ponoszą (np. poprzez wprowadzone ograniczenia w prowadzeniu działalności). Chodzi zatem o to, aby wsparcie otrzymały podmioty faktycznie prowadzące na dany dzień, jako przeważającą działalność, we wskazanym zakresie, według podanego PKD. W ocenie WSA we Wrocławiu, po takim odkodowaniu terminu "przeważającej działalności", konieczne jest odniesienie się do charakteru zapisów w KRS. Przepis art. 40 pkt 1 ustawy z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 112), stanowi, że w dziale 3 rejestru przedsiębiorców zamieszcza się następujące dane: przedmiot działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) - nie więcej niż dziesięć pozycji, w tym jeden przedmiot przeważającej działalności na poziomie podklasy, z tym że w przypadku oddziałów przedsiębiorców zagranicznych, głównych oddziałów zagranicznych zakładów ubezpieczeń oraz głównych oddziałów zagranicznych zakładów reasekuracji przedmiot działalności i przedmiot przeważającej działalności określa się dla oddziału. Bardziej szczegółowych uregulowań tej kwestii brak. Wreszcie w doktrynie podnosi się, że przedmiot działalności wskazany we wniosku nie może różnić się od przedmiotu działalności określonego w umowie lub statucie, nie musi jednakże stanowić jego dosłownego powtórzenia (tak np. A. Michnik w Komentarzu do ustawy o KRS, Komentarz LEX 2013). Oznacza to tym samym, że można wybrać jeden numer na poziomie podklasy z działów wpisanych w umowie spółki. Numer na poziomie podklasy powinien mieścić się w dziale z umowy, a nie np. wykraczać poza wpisany w umowie przedmiot działalności. Jednocześnie, z uwagi na istotę postępowania rejestracyjnego, organ ewidencyjny nie bada z urzędu zgodności zadeklarowanej działalności (zgodnie z PKD), z ewentualnymi czynnościami, które w ramach tej działalności wpisany podmiot zamierza faktycznie podjąć. Takie działania organów administracji publicznej naruszałyby swobodę prowadzenia działalności gospodarczej. Nadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie podkreśla się, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej jest swoistą deklaracją (zgłoszeniem) zamierzonej przez osobę fizyczną działalności, ma on charakter deklaratoryjny i rodzi jedynie domniemanie faktyczne jej prowadzenia (por. wyrok WSA w Warszawie z 21 marca 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 2215/05; wyrok NSA z 26 sierpnia 2014 r. sygn. akt II GSK 1010/13). W zakresie charakteru prawnego wniosku przedsiębiorcy o wpisanie czy aktualizację danych do rejestru REGON, WSA we Wrocławiu przywołał orzecznictwo Sądu Najwyższego. W wyroku z 7 stycznia 2013 r. sygn. akt II UK 142/12 oraz w wyroku z 23 listopada 2016 r. sygn. akt II UK 402/15 Sąd Najwyższy stwierdził że informacja o rodzaju działalności wynikająca z rejestru REGON nie tworzy żadnego stanu prawnego, a jedynie ma potwierdzać stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu prowadzącego taką działalność. Oświadczenia wiedzy mają charakter potwierdzenia faktów. Mogą być więc zakwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu. (...) Okoliczność, czy zawarta w oświadczeniu informacja jest prawdziwa jest zatem kwestią której można dowodzić. SN stwierdził, że "Sąd Apelacyjny odmawiając uwzględnienia wniosków dowodowych odnośnie do rodzaju faktycznie prowadzonej w spornym okresie działalności pozbawił go (stronę, przyp. Sądu) możliwości wykazania, że nie doszło do zaniżenia stopy procentowej składki na ubezpieczenia społeczne (...)". Powyższe obszerne odniesienie się do charakteru wpisu do rejestru i jego znaczenia jest, zdaniem Sądu, istotne na gruncie właściwego odczytania znaczenia wpisu. Biorąc pod uwagę wyżej przedstawioną argumentację, przyjęty przez organ sposób weryfikacji warunku prowadzenia jako przeważającej działalności gospodarczej, według podanego PKD, nie przyczynia się do realizacji celu ustawy o zwalczaniu COVID-19, nie dochowuje zasady proporcjonalności, jak również w efekcie prowadzi do naruszenia zasady równości wobec prawa. WSA we Wrocławiu podkreślił, że wsparcie w ramach Tarczy Antykryzysowej jest reakcją na skutki epidemii i jest ukierunkowane na realne wsparcie podmiotów, które poniosły rzeczywiste straty na skutek obostrzeń związanych z epidemią. Zastosowany przez organ jako jedyny sposób (dowód) spełnienia wymogu do otrzymania ulgi - wpis w KRS - nie znajduje uzasadnienia ani jako pełniący funkcję zabezpieczenia przed dostępem do skorzystania z ulgi podmiotów nieuprawnionych, ani jako uproszczenie procedur. Wpis w rejestrze KRS nie ma charakteru pewnego, tj. korzysta z domniemania prawdziwości, jednak jest ono wzruszalne, a zatem nie można takiego wpisu traktować jako gwarancji, że podmiot wnioskujący o ulgę na pewno spełnia wymóg ustawowy, co uzasadniałoby wyłączność takiego dowodu i przesądzało o prawidłowości postępowania organu. Zwłaszcza, że istnieje inna możliwość wykazania spełnienia wymaganego warunku. Ponadto, jak wskazano wpis w rejestrze jest oświadczeniem wiedzy przedsiębiorcy, podobnie, jak oświadczenie we wniosku. Wpis w odpowiedniej rubryce rejestru jako jedyny warunek spełnienia wymogu, de facto powoduje wykluczenie ze wsparcia podmiotów, które w warstwie merytorycznej warunek do przyznania ulgi spełniają (prowadzą na dzień złożenia wniosku przeważającą działalność według podanych PKD), a jedynie nie spełniają warstwy formalnej (uchybiły obwiązkom statystycznym). Nadto, przywoływane już rozporządzenie PKD stanowi, że aby uniknąć zbyt częstych zmian, stosuje się zasadę stabilności. Zgodnie z tą zasadą, nowy rodzaj działalności powinien być działalnością główną przez co najmniej dwa lata, zanim zostanie zmieniona przypisana do jednostki dana działalność przeważająca, czyli wręcz wymaga się od przedsiębiorcy, aby odczekał dwa lata zanim dokona zmiany w zakresie działalności przeważającej. Tak więc, zdaniem sądu, przyjęty przez organ sposób wykładni art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID19, a co za tym idzie sposób weryfikacji spełnienia wymogu do przyznania wsparcia w postaci zwolnienia od obowiązku opłacenia składek na gruncie tej ustawy jest nieproporcjonalny do skutków, jakie wywołuje. Przyjęty sposób weryfikacji podmiotów uprawnionych nie może w skutkach prowadzić do wykluczenia z pomocy podmiotów, które w rzeczywistości warunek spełniają i co mogą wykazać w inny sposób. W przeciwnym razie dojdzie do naruszenia zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Oceny w zakresie równego prawa do wsparcia (bo o takie prawo chodzi), należy dokonać pomiędzy podmiotami, które faktycznie spełniają wymóg prowadzenia na dzień złożenia wniosku przeważającej działalności gospodarczej według podanych kodów PKD. Wprowadzenie zaś, jako jedynego sposobu weryfikacji spełnienia przedmiotowego kryterium, wymogu wpisu w rejestrze KRS w rubryce przeważającej działalności gospodarczej, doprowadziło więc do sytuacji, że podmioty, które znajdują się w tej samej sytuacji, tj. faktycznie prowadzą na dzień złożenia wniosku jako przeważającą działalność gospodarczą według PKD wymienioną w art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID19, zostały pozbawione dostępu do dotacji. Dokonana więc przez organ wykładnia art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID19 sprowadzający się jedynie do sprawdzenia zapisu w odpowiedniej rubryce KRS prowadzi w skutkach do nierównego dostępu do pomocy, a tym samym, nie realizuje głównego celu przyjętej regulacji prawnej. Przyjęta przez organ wykładnia art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID19 wywołuje więc wyłącznie negatywny wpływ na sytuację tożsamych podmiotów uprawnionych do wsparcia, ponieważ wpis w KRS, w rubryce zadeklarowanej przeważającej działalności, nie uzasadnia pominięcia faktycznie prowadzonej przez dany podmiot przeważającej działalności, skoro istnieje możliwość wykazania spełnienia warunku do przyznania ulgi w inny sposób, na podstawie innych dowodów. Tym bardziej, jak to ma miejsce w sprawie, gdy strona kwestionuje zasadność rozstrzygnięcia na podstawie kodu PKD wpisanego w rubryce przeważającej działalności, wskazując jednocześnie, że w dacie złożenia wniosku o ulgę, jak i w okresie porównawczym w 2020r. prowadziła faktycznie tożsamą działalność gospodarczą, a jednocześnie w obu przypadkach były to kody wskazane w art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID19 jako uprawniające do zwolnienia i deklaruje, że jest w stanie to wykazać dowodami. Zatem niezależnie od tego, do jakiego kodu w istocie winna być przypisana działalność strony, czy 79.12.Z czy 79.11.A, w obu przypadkach uprawniała ona do zwolnienia, a jednocześnie strona twierdzi, że była to taka sama działalność, zatem porównanie spadku przychodów z tej działalności jest możliwe. Sąd stwierdził zatem, że przedwcześnie przyjęto, że skarżący podlega wyłączeniu z kręgu podmiotów mogących ubiegać się o ulgę, bez umożliwienia wykazania, że spełnia kryterium uprawniające do zwolnienia wobec prowadzenia tej samej działalności przez lata od początku założenia i tym samym możliwe jest porównanie osiąganych przychodów w odpowiednich okresach; zmiana wpisu miała charakter porządkowy, a nie wskazujący na odmienny charakter i rodzaj działalności gospodarczej. Z powyższych względów zaskarżoną decyzję ocenić zatem należy jako wadliwą. W wydanej decyzji ZUS nie odniósł się do powyższych okoliczności, naruszając tym samym art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Organ w istocie nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy, w tym zwłaszcza rodzaju faktycznie wykonywanej przez stronę skarżącą działalności będącej działalnością przeważającą. Nie udzielił również stosownych do okoliczności pouczeń. Nadto organ dokonał nieprawidłowej wykładni analizowanego przepisu. Takie rozumienie analizowanej regulacji jest wadliwe, gdyż pomija kwestię prowadzenia faktycznej, przeważającej działalności danego podmiotu, a przez to nie realizuje ratio legis ustawy o COVID- 19. Przy ponownym rozpoznaniu wniosku Zakład Ubezpieczeń Społecznych uwzględni wyrażone w uzasadnieniu stanowisko Sądu i przyjmie, że ustawodawca nie zastrzegł w przepisach ustawy o COVID19, że chodzi o kod PKD wpisany jako rodzaj przeważającej działalności w odpowiednim rejestrze, lecz o faktycznie prowadzoną przeważającą działalność gospodarczą. Końcowo należy także zauważyć, że skarżący we wniosku RDZ-B7 wnosił o "zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek", nie wskazując ściśle jakich, a więc należało przyjąć, że wszystkich, jakie na nim ciążą. § 10 ust. 2a rozporządzenia zwalnia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych. Natomiast organ I instancji odmówił zwolnienia w zakresie składek na ubezpieczenie zdrowotne; niejasną pozostaje zatem kwestia innych składek, które może obejmować zwolnienie; czy strona je zapłaciła, a jedynie nieprecyzyjnie sformułowała wniosek, czy też organ rozstrzygnął o nich inną decyzją. Ten element także winien być wyjaśniony w ponownie wydanej decyzji. W związku z powyższym Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI