III SA/Gl 121/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi H. M. na decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję o wstrzymaniu płatności na zalesienie z powodu stwierdzenia częściowej likwidacji uprawy leśnej na obszarze 1,73 ha. Skarżący twierdził, że ubytki w drzewostanie były wynikiem czynników naturalnych (podtopienia, działania bobrów), na które nie miał wpływu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za uzasadnioną. Sąd wskazał na wadliwą wykładnię przepisu § 13 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów, który definiuje 'częściową likwidację uprawy leśnej' jako zdarzenie zawierające element świadomości i woli beneficjenta lub jego zaniechania, a nie zdarzenia losowe. Ponadto, sąd stwierdził brak wystarczających ustaleń faktycznych, gdyż organy nie zbadały przyczyn ubytków, ograniczając się do stwierdzenia braku powiadomienia o siłach wyższych. Sąd podkreślił, że brak zawiadomienia nie wyklucza możliwości rozważenia okoliczności siły wyższej. Sąd uznał również, że wyłączenie stosowania przepisów k.p.a. (w tym art. 10 i art. 77 § 1) nie miało zastosowania w tej sprawie, co skutkowało naruszeniem praw procesowych strony, w tym prawa do czynnego udziału w postępowaniu. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, nakazując organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanych przez sąd wytycznych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'częściowej likwidacji uprawy leśnej' w kontekście pomocy na zalesianie, znaczenie czynników naturalnych i siły wyższej, stosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniach ARiMR.
Dotyczy specyficznej sytuacji pomocy na zalesianie i przepisów ARiMR, ale zasady interpretacji pojęć i praw procesowych mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy ubytek w drzewostanie spowodowany czynnikami naturalnymi (np. podtopienia, działania bobrów) stanowi 'częściową likwidację uprawy leśnej' w rozumieniu przepisów dotyczących pomocy na zalesianie, skutkującą wstrzymaniem płatności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, 'częściowa likwidacja uprawy leśnej' wymaga elementu świadomości i woli beneficjenta lub jego zaniechania, a nie zdarzeń losowych, na które nie ma wpływu.
Uzasadnienie
Sąd zinterpretował pojęcie 'została zlikwidowana' jako zawierające sprawstwo lub zaniechanie beneficjenta, wykluczając zdarzenia losowe, którym nie można zapobiec.
Czy brak powiadomienia organu o wystąpieniu siły wyższej w terminie 10 dni roboczych wyklucza możliwość powołania się na te okoliczności w późniejszym postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak powiadomienia nie przekreśla możliwości rozważenia tych okoliczności przez organ, choć może mieć wpływ na ocenę sytuacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis nakładający obowiązek zawiadomienia o sile wyższej nie wyklucza możliwości powołania się na te okoliczności w toku postępowania, a organ ma obowiązek rozważyć takie zdarzenia.
Czy w postępowaniu dotyczącym premii zalesieniowej, prowadzonym na podstawie przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wyłączenie stosowania przepisów k.p.a. wskazane w art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR nie ma zastosowania do postępowań rozstrzyganych w drodze decyzji na podstawie przepisów dotyczących wspierania rozwoju obszarów wiejskich.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że skoro sprawa była rozstrzygana decyzją na podstawie przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, to wyłączenie stosowania przepisów k.p.a. nie obowiązuje, co skutkowało naruszeniem praw procesowych strony.
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny i zebrał materiał dowodowy, uwzględniając wszystkie istotne okoliczności sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie zbadał przyczyn ubytków w drzewostanie i nie ocenił ich w kontekście przepisów o sile wyższej, naruszając tym samym przepisy art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na naruszenie obowiązków organu w zakresie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz oceny dowodów.
Przepisy (8)
Główne
Dz.U. 2024 poz 455 § § 13 ust. 5 i ust. 6
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
Sąd zinterpretował pojęcie 'częściowa likwidacja uprawy leśnej' jako wymagające elementu świadomości i woli beneficjenta lub jego zaniechania, a nie zdarzeń losowych.
t. j. art. 10a ust. 6 pkt 3
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Sąd uznał, że przepis ten nie wyłącza stosowania przepisów k.p.a. w sprawach dotyczących wspierania rozwoju obszarów wiejskich.
Dz. U z 2023 r., poz. 922 art. 5 ust. 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej
Pomocnicze
Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48 art. 19 ust. 1
Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności
t.j. art. 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd uznał, że przepis ten powinien być stosowany w niniejszej sprawie, a jego niezastosowanie naruszyło prawa procesowe strony.
t.j. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd uznał, że przepis ten został naruszony z powodu niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
t.j. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd uznał, że przepis ten został naruszony z powodu błędnej oceny materiału dowodowego.
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) art. 39 ust. 1 i 2
Sąd uznał, że obowiązek zawiadomienia o sile wyższej nie wyklucza możliwości powołania się na te okoliczności w postępowaniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia pojęcia 'częściowa likwidacja uprawy leśnej' przez organy. • Niewystarczające ustalenia faktyczne dotyczące przyczyn ubytków w drzewostanie. • Naruszenie praw procesowych strony (czynny udział w postępowaniu). • Niewłaściwe zastosowanie przepisów o wyłączeniu stosowania k.p.a.
Godne uwagi sformułowania
Stwierdzenie 'uprawa została zlikwidowana' zawiera w sobie element świadomości i woli beneficjenta tak w przypadku, gdy likwidacja uprawy jest jego sprawstwem (np. przez wycinkę drzew), jak i wtedy, gdy jest wynikiem jego zaniechania (np. wskutek braku reakcji na wycinkę przez inne osoby). • Nie wchodzą natomiast w skład tego pojęcia zdarzenia i sytuacje, na które beneficjent nie ma wpływu i którym nie może zapobiec. • Jest dla Sądu nie do przyjęcia takie prowadzenie postępowania, że organ, który ma wiedzę o faktach istotnych dla wyniku sprawy nie uwzględnia ich w swym rozstrzygnięciu, bo nie został o nich zawiadomiony przez stronę. • Wyłączenia ze stosowania w postępowaniu przepisów k.p.a. - art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81 nie miało miejsca.
Skład orzekający
Krzysztof Wujek
przewodniczący-sprawozdawca
Dorota Fleszer
członek
Małgorzata Herman
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'częściowej likwidacji uprawy leśnej' w kontekście pomocy na zalesianie, znaczenie czynników naturalnych i siły wyższej, stosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniach ARiMR."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pomocy na zalesianie i przepisów ARiMR, ale zasady interpretacji pojęć i praw procesowych mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i interpretacja przepisów, zwłaszcza gdy w grę wchodzą czynniki naturalne i prawa procesowe. Pokazuje też, że nawet drobne uchybienia proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji.
“Czy bobry i podtopienia mogą zniweczyć unijne dopłaty do zalesiania? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.